Chuyên đề tốt nghiệp a study on the translation of contracts for the international sale of goods among business english students at national economics university

Nghiên cứu về dịch hợp đồng mua bán quốc tế là một lĩnh vực quan trọng trong việc hỗ trợ sinh viên tiếng Anh… 67 trang · National Economics University · 2020.

• Tác giả: Le Thi Mo
• Người hướng dẫn: Mrs Tran Minh Chau
• Trường học: National Economics University
• Chuyên ngành: Business English
• Đề tài: A Study On The Translation Of Contracts For The International Sale Of Goods Among Business English Students At National Economics University
• Loại tài liệu: graduation project
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENT
• EXECUTIVE SUMMARY
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES AND FIGURES
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Background of the study
• 1.2. Purposes of the study
• 1.3. Scope of the study
• 1.4. Research questions
• 1.5. Methodology
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Overview of translation
• 2.2. Contracts for the International Sale of Goods
• 2.3. Definition of Contract for the International Sale of Goods
• 2.4. The role of Contracts for the International Sale of Goods
• 2.5. The overview of characteristics of Contracts for the International Sale of Goods
• 2.6. The features of English language of Contracts for the International Sale of Goods
• 2.7. The translation of Contracts for the International Sale of Goods
• 2.8. The role of the translation of Contracts for the International Sale of Goods
• 2.9. The requirement for the translation of Contracts for the International Sale of Goods
• 3. CHAPTER 3: ANALYSIS AND FINDINGS
• 3.1. BE students’ perception towards Contract for the International Sale of Goods
• 3.2. BE students’ assessment of their ability to translate Contracts for the International Sale of Goods
• 3.3. Difficulties in lexical aspect that BE students encounter when translating Contracts for the International Sale of Goods
• 3.4. Difficulties in syntactic aspects that BE students encounter when translating Contracts for the International Sale of Goods
• 3.5. The reasons behind the difficulties BE students face when translating Contracts for the International Sale of Goods
• 3.6. Methods that BE students apply to overcome the difficulties they encounter when translating Contracts for the International Sale of Goods
• 4. CHAPTER 4: RECOMMENDATIONS
• 4.1. Recommendations for acquiring thorough knowledge in the field of Contracts for the International Sale of Goods
• 4.2. Recommendations for overcoming difficulties in lexical aspect when translating Contracts for the International Sale of Goods
• 4.3. Recommendations for overcoming difficulties in syntactic aspect when translating Contracts for the International Sale of Goods
• 4.4. Summary of findings
• 4.5. The limitation of the research
• 4.6. Suggestions for further studies
• REFERENCES
• APPENDIX 1
• APPENDIX 2

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu dịch hợp đồng mua bán quốc tế

Nghiên cứu về dịch hợp đồng mua bán quốc tế là một lĩnh vực quan trọng trong việc hỗ trợ sinh viên tiếng Anh thương mại. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc hiểu và dịch chính xác các hợp đồng này là cần thiết để đảm bảo quyền lợi của các bên tham gia. Nghiên cứu này nhằm khám phá những khó khăn mà sinh viên gặp phải trong quá trình dịch các hợp đồng này, từ đó đưa ra các giải pháp khả thi.

1.1. Tầm quan trọng của dịch hợp đồng trong thương mại quốc tế

Dịch hợp đồng không chỉ là việc chuyển ngữ mà còn là cầu nối giữa các nền văn hóa và hệ thống pháp lý khác nhau. Điều này giúp các doanh nghiệp giao dịch hiệu quả hơn trong môi trường quốc tế.

1.2. Đối tượng nghiên cứu và phương pháp thực hiện

Nghiên cứu tập trung vào sinh viên năm cuối chuyên ngành tiếng Anh thương mại tại Đại học Kinh tế Quốc dân. Phương pháp nghiên cứu bao gồm khảo sát, phỏng vấn và phân tích danh mục dịch thuật.

II. Những thách thức trong dịch hợp đồng mua bán quốc tế

Sinh viên thường gặp nhiều thách thức khi dịch các hợp đồng mua bán quốc tế. Những khó khăn này không chỉ đến từ ngôn ngữ mà còn từ các khía cạnh pháp lý và văn hóa. Việc thiếu kiến thức về văn hóa trong dịch hợp đồng có thể dẫn đến những sai sót nghiêm trọng.

2.1. Khó khăn về ngôn ngữ và thuật ngữ pháp lý

Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc hiểu và sử dụng chính xác các thuật ngữ pháp lý trong hợp đồng. Điều này có thể dẫn đến việc dịch sai, ảnh hưởng đến tính hợp pháp của hợp đồng.

2.2. Thiếu kiến thức về quy trình dịch hợp đồng

Nhiều sinh viên chưa nắm rõ quy trình dịch hợp đồng, từ việc phân tích văn bản đến việc áp dụng các kỹ năng dịch thuật. Điều này làm giảm chất lượng bản dịch và gây khó khăn trong việc đạt được sự chính xác.

III. Phương pháp cải thiện kỹ năng dịch hợp đồng cho sinh viên

Để nâng cao khả năng dịch hợp đồng, sinh viên cần áp dụng các phương pháp học tập hiệu quả. Việc tham gia các khóa học chuyên sâu về dịch hợp đồng và thực hành thường xuyên là rất cần thiết.

3.1. Tham gia các khóa học chuyên sâu về dịch thuật

Các khóa học này giúp sinh viên nắm vững kiến thức về ngôn ngữ và pháp lý, từ đó cải thiện khả năng dịch hợp đồng một cách chính xác và hiệu quả.

3.2. Thực hành dịch hợp đồng qua các dự án thực tế

Thực hành qua các dự án thực tế giúp sinh viên áp dụng lý thuyết vào thực tiễn, từ đó nâng cao kỹ năng dịch thuật và hiểu biết về quy trình làm việc trong môi trường quốc tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng sinh viên có kiến thức cơ bản về hợp đồng mua bán quốc tế nhưng còn yếu kém trong khả năng dịch thuật. Kết quả khảo sát cho thấy nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc dịch các thuật ngữ pháp lý và cấu trúc câu phức tạp.

4.1. Đánh giá khả năng dịch của sinh viên

Kết quả khảo sát cho thấy chỉ một số ít sinh viên tự tin vào khả năng dịch hợp đồng. Điều này cho thấy cần có sự can thiệp và hỗ trợ từ giảng viên.

4.2. Phân tích các lỗi thường gặp trong dịch thuật

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng lỗi dịch thuật thường gặp chủ yếu liên quan đến việc hiểu sai ngữ nghĩa và không nắm rõ các thuật ngữ pháp lý. Việc này cần được khắc phục thông qua đào tạo và thực hành.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về dịch hợp đồng mua bán quốc tế cho sinh viên tiếng Anh thương mại là một lĩnh vực cần thiết và có tiềm năng phát triển. Việc nâng cao kỹ năng dịch thuật không chỉ giúp sinh viên thành công trong học tập mà còn trong sự nghiệp tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao kỹ năng dịch thuật

Kỹ năng dịch thuật tốt sẽ giúp sinh viên tự tin hơn khi tham gia vào các giao dịch thương mại quốc tế, từ đó mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần có thêm nhiều nghiên cứu thực tiễn để tìm ra các phương pháp hiệu quả hơn trong việc dạy và học dịch hợp đồng, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo sinh viên.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế (International Sale of Goods - ISG) ngày càng phát triển mạnh mẽ. Theo số liệu thống kê được tác giả trích dẫn trong nghiên cứu, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam chiếm tới 79,79% GDP, đồng thời Việt Nam xếp thứ 78 trên thế giới trong bảng xếp hạng mức độ thuận lợi kinh doanh thương mại quốc tế. Để đảm bảo quyền và nghĩa vụ hợp pháp giữa các bên đối tác xuyên quốc gia, hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (Contracts for the International Sale of Goods - CISG) là văn bản pháp lý bắt buộc và giữ vị trí trung tâm.

Hợp đồng thương mại quốc tế chủ yếu được soạn thảo bằng tiếng Anh và mang đầy đủ các đặc trưng phức tạp của văn bản pháp lý: tính chính xác tuyệt đối, cấu trúc câu phức hợp tầng bậc, hệ thống thuật ngữ chuyên ngành luật và kinh doanh thương mại đặc thù, cũng như việc sử dụng các từ cổ và các cặp từ tương đồng. Điều này tạo ra rào cản ngôn ngữ và thách thức dịch thuật rất lớn đối với sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh thương mại (Business English - BE). Dù tính cấp thiết cao, các nghiên cứu thực tế về khó khăn dịch thuật loại hợp đồng này đối với sinh viên còn hạn chế. Do đó, đề tài "A study on the translation of Contracts for the International Sale of Goods among Business English students at National Economics University" đã được tác giả Lê Thị Mơ thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận gồm 3 nội dung chính:

1. Phát hiện và mô tả các khó khăn mà sinh viên Tiếng Anh thương mại gặp phải khi dịch hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế.
2. Xác định các nguyên nhân cốt lõi dẫn đến các khó khăn dịch thuật nêu trên.
3. Đề xuất các phương pháp và giải pháp khả thi giúp sinh viên Tiếng Anh thương mại khắc phục khó khăn và nâng cao năng lực dịch thuật hợp đồng thương mại quốc tế.

Nhiệm vụ nghiên cứu được cụ thể hóa thành 3 câu hỏi nghiên cứu:

• Câu hỏi 1: Sinh viên Tiếng Anh thương mại gặp phải những khó khăn gì khi dịch hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế?
• Câu hỏi 2: Đâu là nguyên nhân gây ra các khó khăn mà sinh viên Tiếng Anh thương mại gặp phải khi dịch hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế?
• Câu hỏi 3: Những phương pháp hiệu quả nào giúp sinh viên Tiếng Anh thương mại vượt qua các khó khăn khi dịch hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quá trình dịch thuật hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế, tập trung vào các khó khăn ở khía cạnh từ vựng (lexical) và cú pháp (syntactic), nguyên nhân và phương pháp khắc phục.
• Khách thể khảo sát: 60 sinh viên năm thứ tư thuộc chuyên ngành Tiếng Anh thương mại, Khoa Ngoại ngữ, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (Hà Nội).
• Thời gian thực hiện thu thập dữ liệu: Tháng 5 năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận đa ngành kết hợp giữa lý thuyết dịch thuật học, ngôn ngữ học pháp lý và luật thương mại quốc tế:

• Khung lý thuyết dịch thuật: Tiếp cận khái niệm dịch thuật của Foster (1958) về chuyển giao nội dung từ ngôn ngữ nguồn (Source Language - SL) sang ngôn ngữ đích (Target Language - TL); quan điểm của Ghazala (1995) về dịch nghĩa gắn với ngữ pháp, phong cách và âm thanh; luận điểm của Culler (1976) về sự bất tương đồng cấu trúc giữa các ngôn ngữ; và hệ thống 8 phương pháp dịch thuật của Newmark (Dịch từng từ - Word-for-word, Dịch nguyên văn - Literal, Dịch trung thành - Faithful, Dịch ngữ nghĩa - Semantic, Dịch phỏng/chuyển thể - Adaptation, Dịch tự do - Free, Dịch đặc ngữ - Idiomatic, Dịch giao tiếp - Communicative).
• Cơ sở pháp lý và bản chất hợp đồng: Dẫn chiếu định nghĩa giao dịch mua bán hàng hóa theo A Dictionary of Law Enforcement (2007) và Chow Schoenbaum (2015); quy định về mua bán hàng hóa quốc tế theo Luật Thương mại Việt Nam 2005 (Điều 28, Điều 29, Điều 30); khái niệm hợp đồng mua bán tài sản theo Bộ luật Dân sự Việt Nam 2005; các tiêu chí về tính quốc tế của hợp đồng theo Công ước Viên 1980 của Liên Hợp Quốc về Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (CISG 1980); vai trò hợp đồng theo Roger LeRoy Miller (2008) và M.G. Bridge (1988).
• Đặc trưng ngôn ngữ pháp lý: Khung phân tích đặc điểm văn bản pháp luật của Bhatia (1987), Danet (1980), Hiltunen (1990), Crandall (1979), Bußmann (1990), Gustafsson (1984), Brown & Rice, và Mellinkoff (1963) trên hai bình diện:
  • Cú pháp: Mệnh đề phức hợp chứa nhiều thông tin nén, câu điều kiện, câu trạng ngữ và thể bị động (passive voice) nhằm đảm bảo tính khách quan và trang trọng.
  • Từ vựng: Thuật ngữ chuyên ngành (thuật ngữ pháp lý, thuật ngữ giao hàng, thanh toán, xuất nhập khẩu), phó từ cổ và cụm giới từ phức hợp (hereto, herein, hereby, hereof, whereby, thereafter), cặp/chuỗi từ đồng nghĩa (binomials/trinomials như terms and conditions, made and signed, null and void), từ thông dụng mang nghĩa pháp lý đặc thù (shall, consideration, prejudice, same).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp định lượng và định tính (Mixed Methods) qua 3 công cụ thu thập dữ liệu:

1. Khảo sát bảng hỏi trực tuyến (Questionnaire): Thực hiện trên Google Forms vào tuần đầu tháng 5/2020 với 60 sinh viên năm 4 chuyên ngành Tiếng Anh thương mại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Bảng hỏi gồm 14 câu hỏi (trắc nghiệm, thang đo đánh giá và câu hỏi mở).
2. Phỏng vấn bán cấu trúc (Semi-structured Interview): Thực hiện phỏng vấn trực tuyến qua Video Call vào ngày 08/05/2020 với 5 sinh viên năm 4 có kinh nghiệm dịch thuật hợp đồng (mã hóa từ Code 1.1 đến Code 1.5), thời lượng 5–7 phút/người với 4 câu hỏi chuẩn bị trước kết hợp câu hỏi mở rộng.
3. Phân tích hồ sơ dịch thuật (Translation Portfolio): Thu thập và phân tích đối chiếu 10 bản dịch hợp đồng Anh - Việt và Việt - Anh do 10 sinh viên thực hiện (mã hóa từ Code 2.1 đến Code 2.10) vào tuần đầu tháng 5/2020 nhằm kiểm chứng các lỗi sai cụ thể.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu tổng quan (Introduction)

Chương 1 thiết lập tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh thương mại quốc tế của Việt Nam, vai trò then chốt của biên dịch viên hợp đồng ngoại thương, mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu, phạm vi khảo sát (60 sinh viên năm cuối Khoa Ngoại ngữ NEU) và cấu trúc 5 chương của khóa luận.

Chương 2: Tổng quan lý thuyết (Literature Review)

Chương này tổng thuật toàn diện các cơ sở lý luận:

• Tổng quan về dịch thuật, các phương pháp dịch của Newmark, sự khác biệt giữa hình thức bề mặt (cú pháp) và cấu trúc ngữ nghĩa tầng sâu.
• Bản chất pháp lý của hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế: chủ thể (thương nhân có trụ sở/quốc tịch khác nhau), khách thể (hàng hóa hữu hình, động sản hợp pháp), đồng tiền thanh toán, ngôn ngữ ký kết, cơ quan giải quyết tranh chấp và luật điều chỉnh.
• Đặc trưng ngôn ngữ tiếng Anh trong hợp đồng thương mại: độ phức tạp cú pháp (mệnh đề phức, thể bị động) và độ đặc thù từ vựng (thuật ngữ, phó từ cổ ghép here/there/where + giới từ, chuỗi từ cố định nguồn gốc Anh-Pháp-La-tinh, từ quen nghĩa lạ).
• Yêu cầu đối với bản dịch hợp đồng: tính chính xác tuyệt đối, bảo toàn cấu trúc/định dạng hợp đồng gốc, thống nhất thuật ngữ, loại bỏ tính mơ hồ và giữ vững tính khách quan pháp lý.

Chương 3: Phân tích dữ liệu và kết quả nghiên cứu (Analysis and Findings)

Chương 3 trình bày các kết quả thu được từ bảng hỏi, phỏng vấn và phân tích hồ sơ dịch thuật:

• Nhận thức của sinh viên: 97% sinh viên nhận định đúng định nghĩa hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế; 66,7% đánh giá hợp đồng đóng vai trò quan trọng và 11,7% đánh giá rất quan trọng trong giao dịch quốc tế.
• Tự đánh giá và năng lực thực tế: 51,7% sinh viên tự đánh giá năng lực dịch ở mức trung bình (normal), 36,6% mức kém (bad) và 5% rất kém (very bad); chỉ 5% đánh giá khá (quite good) và 1,7% rất tốt (very good). Khi làm bài kiểm tra dịch cụm từ và câu thực tế:
  • 5/8 cụm thuật ngữ bị đa số sinh viên dịch sai (ví dụ: "nơi giao hàng cuối cùng" bị dịch nhầm thành "last/final delivery place" thay vì "place of delivery"; "khu phi thuế quan" dịch thành "non-tariff area" thay vì "zone").
  • 61,7% sinh viên dịch sai câu "Now it is hereby agreed by and between the Parties as follows" (dịch máy móc, giữ thể bị động không tự nhiên trong tiếng Việt); 78,3% sinh viên dịch không đạt câu phức chứa cấu trúc gán nghĩa điều khoản hợp đồng.
• Đánh giá mức độ khó khăn: 58,2% sinh viên đánh giá dịch hợp đồng là khó và 13,3% đánh giá rất khó (tổng cộng 86,5% từ mức bình thường đến rất khó). 53% sinh viên khẳng định gặp khó khăn ở cả hai phương diện từ vựng và cú pháp, 25% gặp khó ở từ vựng và 22% gặp khó ở cú pháp.
• Khó khăn ở khía cạnh từ vựng:
  • Thuật ngữ chuyên ngành: 51,7% thường xuyên gặp khó khăn (often) và 35% luôn luôn gặp khó khăn (always); 68,3% đánh giá là khó và 11,6% đánh giá rất khó. Phân tích bài tập cho thấy 7/10 sinh viên dịch sai thuật ngữ "bảo hiểm rủi ro thiếu hụt" thành "Insurance of risks of shortage" hoặc "Insurance with shortage risk" thay vì thuật ngữ chuẩn "Insurance covering shortage risk"; thuật ngữ "Thông báo chấm dứt và hủy bỏ Hợp đồng" bị dịch nhầm thành "Announcement of cancellation" thay vì "Notice of Termination".
  • Phó từ cổ và cụm giới từ phức: 48,3% thường xuyên gặp khó khăn và 38,4% luôn luôn gặp khó khăn; 55% đánh giá khó và 8,3% rất khó. Trong bản dịch thực tế, các từ như "here-under", "hereto" thường bị sinh viên bỏ qua hoặc dịch sai ngữ cảnh.
  • Từ thông dụng mang nghĩa khác biệt (shall, consideration): 71,7% đánh giá ở mức bình thường; đa số sinh viên nhận biết được "shall" biểu thị nghĩa vụ pháp lý bắt buộc (phải) và "consideration" biểu thị khoản bồi hoàn/giá trị trao đổi đối ứng.
  • Cặp/chuỗi từ đồng nghĩa (binomials/trinomials): 56,7% thỉnh thoảng gặp khó (sometimes); 53,4% đánh giá ở mức bình thường do các cụm này mang tính cố định, lặp lại.
• Khó khăn ở khía cạnh cú pháp:
  • Cấu trúc câu dài, phức hợp và tính liên kết mệnh đề: 71,7% thường xuyên gặp khó khăn (often) và 10% luôn luôn gặp khó khăn (always); 63,3% đánh giá là khó hoặc rất khó. Minh chứng hồ sơ dịch thuật cho thấy 6/10 sinh viên không xử lý trôi chảy câu điều khoản bất khả kháng (force majeure) dài nhiều tầng mệnh đề.
  • Chuyển đổi thể chủ động - bị động: 51,7% thỉnh thoảng gặp khó khăn (sometimes); đa số sinh viên đã nắm được kỹ thuật chuyển đổi linh hoạt thể bị động tiếng Anh sang chủ động tiếng Việt.
• Nguyên nhân gây khó khăn: Xếp hạng theo mức độ quan trọng từ cao xuống thấp: (1) Thiếu kiến thức chuyên ngành Kinh doanh quốc tế; (2) Hiểu biết hạn chế về đặc trưng ngôn ngữ pháp lý và kỹ năng sử dụng trong hợp đồng; (3) Thiếu kiến thức pháp luật; (4) Thiếu kỹ năng và phương pháp dịch thuật pháp lý.
• Phương pháp sinh viên áp dụng xử lý khó khăn: Tra cứu từ điển và tài liệu/nguồn trực tuyến (60/60 lựa chọn); tự lập bảng thuật ngữ cá nhân (42/60 lựa chọn); áp dụng kỹ thuật/phương pháp dịch phù hợp (25/60 lựa chọn).

Tiêu chí khảo sát	Tỷ lệ / Số liệu nổi bật	Nhận định chính
Nhận thức về định nghĩa CISG	97% trả lời đúng, 3% nhầm lẫn	Đa số nắm vững khái niệm chung
Đánh giá tầm quan trọng của CISG	66,7% quan trọng, 11,7% rất quan trọng	Nhận thức cao về vai trò pháp lý
Tự đánh giá năng lực dịch	51,7% trung bình, 36,6% kém, 5% rất kém	Sinh viên tự nhận thấy năng lực còn hạn chế
Mức độ khó khăn tổng thể	58,2% khó, 13,3% rất khó	86,5% đánh giá từ mức bình thường đến rất khó
Khía cạnh gây trở ngại chính	53% cả từ vựng và cú pháp	Tác động đồng thời của thuật ngữ và câu phức
Khó khăn từ vựng lớn nhất	Thuật ngữ (86,7% often/always), Phó từ cổ (86,7% often/always)	Trọng tâm rào cản từ vựng chuyên ngành
Khó khăn cú pháp lớn nhất	Câu dài, phức hợp (81,7% often/always)	Khó khăn phân tích tầng bậc cú pháp pháp lý
Nguyên nhân hàng đầu	Kiến thức KDQT và ngôn ngữ pháp lý	Thiếu nền tảng kiến thức thực tế và ngôn ngữ đặc thù
Biện pháp khắc phục phổ biến	Tra cứu từ điển/nguồn online (60/60 lượt chọn)	Phụ thuộc lớn vào công cụ tra cứu thuật ngữ

Chương 4: Đề xuất và kiến nghị (Recommendations)

Chương 4 đưa ra các nhóm giải pháp thực tế:

• Nhóm giải pháp nâng cao kiến thức nền tảng: trau dồi kiến thức kinh doanh quốc tế, thương mại ngoại thương và các thông lệ pháp lý liên quan.
• Nhóm giải pháp khắc phục khó khăn từ vựng: sử dụng các nguồn từ điển chuyên ngành đáng tin cậy, chủ động xây dựng sổ tay thuật ngữ hợp đồng cá nhân (phân loại theo điều khoản giao hàng, thanh toán, chế tài).
• Nhóm giải pháp khắc phục khó khăn cú pháp: rèn luyện kỹ năng phân tích cấu trúc ngữ pháp câu phức, tách câu dài thành các mệnh đề logic và chuyển đổi thể chủ động - bị động linh hoạt phù hợp với văn phong pháp lý tiếng Việt.

Chương 5: Kết luận (Conclusion)

Tóm tắt các phát hiện nghiên cứu chính, chỉ ra các hạn chế về quy mô mẫu và đề xuất định hướng nghiên cứu tiếp theo.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được các kết quả cụ thể gắn liền với số liệu khảo sát thực tế:

• Xác định tỷ lệ sinh viên Tiếng Anh thương mại tự nhận thấy năng lực dịch hợp đồng ở mức dưới trung bình chiếm tới 41,6% (36,6% kém và 5% rất kém), trong khi chỉ có 6,7% tự tin ở mức khá và tốt.
• Chỉ ra chính xác 2 rào cản từ vựng lớn nhất: Thuật ngữ chuyên ngành ngoại thương/pháp lý (86,7% sinh viên thường xuyên hoặc luôn luôn gặp khó khăn; 79,9% đánh giá khó và rất khó) và phó từ cổ/cụm giới từ phức hợp (86,7% sinh viên thường xuyên hoặc luôn luôn gặp khó khăn; 63,3% đánh giá khó và rất khó).
• Chỉ ra rào cản cú pháp trọng tâm: Cấu trúc câu phức dài, nén thông tin (81,7% sinh viên thường xuyên hoặc luôn luôn gặp khó khăn; 63,3% đánh giá khó và rất khó).
• Đóng góp thực tiễn của đề tài: Là nghiên cứu khảo sát thực nghiệm cụ thể tại Khoa Ngoại ngữ Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, kết hợp kiểm chứng giữa bảng hỏi định lượng, phỏng vấn sâu và phân tích lỗi sai trực tiếp trên hồ sơ dịch thuật (Translation Portfolio), tạo cơ sở thực tế cho việc cải tiến phương pháp tự học và giảng dạy dịch văn bản thương mại pháp lý.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự chỉ ra các giới hạn và định hướng mở rộng:

• Hạn chế về phạm vi mẫu: Nghiên cứu mới chỉ khảo sát trên quy mô 60 sinh viên năm thứ tư thuộc chuyên ngành Tiếng Anh thương mại tại một trường đại học (Đại học Kinh tế Quốc dân), số lượng phỏng vấn (5 sinh viên) và hồ sơ dịch thuật (10 bản dịch) còn khiêm tốn.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng phạm vi khảo sát sang các cơ sở đào tạo ngôn ngữ thương mại khác; nghiên cứu sâu hơn về tính hiệu quả của từng chiến lược dịch thuật cụ thể đối với các dạng điều khoản đặc thù trong hợp đồng ngoại thương.

Giá trị tham khảo

Tài liệu có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh thương mại, Ngôn ngữ Anh và Kinh tế đối ngoại: Tham khảo danh mục các lỗi dịch thuật thực tế trong hồ sơ dịch (Chương 3), các đặc trưng ngôn ngữ pháp lý hợp đồng (Chương 2) và phương pháp xây dựng bảng thuật ngữ chuyên ngành.
• Giảng viên giảng dạy học phần Biên dịch chuyên ngành / Biên dịch Tiếng Anh thương mại: Sử dụng các số liệu thống kê khó khăn của sinh viên để điều chỉnh trọng tâm bài giảng, chú trọng phân tích cú pháp câu phức pháp lý và hệ thống hóa thuật ngữ xuất nhập khẩu.
• Người làm nghiên cứu về dịch thuật học ứng dụng: Tham khảo mô hình kết hợp phương pháp khảo sát định lượng với phân tích hồ sơ dịch thuật thực tế (Translation Portfolio).

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận khảo sát trên những đối tượng nào và sử dụng các công cụ thu thập dữ liệu gì?
Khóa luận khảo sát 60 sinh viên năm thứ tư chuyên ngành Tiếng Anh thương mại tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân thông qua 3 công cụ: Bảng hỏi trực tuyến Google Forms (60 sinh viên), phỏng vấn bán cấu trúc qua Video Call (5 sinh viên) và phân tích hồ sơ dịch thuật đối chiếu 10 bản dịch hợp đồng Anh - Việt và Việt - Anh (10 sinh viên).

2. Hai yếu tố từ vựng nào gây khó khăn nhiều nhất cho sinh viên khi dịch hợp đồng?
Đó là hệ thống thuật ngữ chuyên ngành (legal terms, delivery terms, payment terms, import-export terms) với 86,7% sinh viên thường xuyên hoặc luôn gặp khó khăn, và hệ thống phó từ cổ/cụm giới từ phức hợp (hereto, herein, hereby, hereof, whereby...) với 86,7% sinh viên thường xuyên hoặc luôn gặp khó khăn.

3. Khó khăn cú pháp chủ yếu mà sinh viên gặp phải trong văn bản hợp đồng là gì?
Khó khăn lớn nhất là đặc điểm câu văn dài, phức hợp, chứa nhiều tầng mệnh đề nén thông tin và tính liên kết phức tạp giữa các vế câu (71,7% sinh viên thường xuyên gặp khó và 10% luôn luôn gặp khó; 63,3% đánh giá ở mức khó và rất khó).

4. Hai nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các trở ngại dịch thuật của sinh viên là gì?
Theo kết quả đánh giá thứ bậc nguyên nhân tại Hình 3.11, hai nguyên nhân được sinh viên bình chọn cao nhất là: sự thiếu hụt kiến thức trong lĩnh vực Kinh doanh quốc tế (International Business) và sự hiểu biết hạn chế về đặc trưng ngôn ngữ pháp lý cùng kỹ năng sử dụng ngôn ngữ này trong hợp đồng.

5. Phương pháp nào được 100% sinh viên tham gia khảo sát lựa chọn để vượt qua khó khăn khi dịch?
Phương pháp sử dụng từ điển, sách tham khảo và các nguồn tài liệu tra cứu trực tuyến để tìm kiếm thuật ngữ chuyên ngành đạt tuyệt đối 60/60 lượt bình chọn từ sinh viên.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Mơ đã phản ánh toàn diện thực trạng dịch hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế của sinh viên Tiếng Anh thương mại tại Đại học Kinh tế Quốc dân. Bằng việc kết hợp phương pháp khảo sát bảng hỏi, phỏng vấn sâu và phân tích hồ sơ bản dịch thực tế, nghiên cứu đã lượng hóa chi tiết các rào cản từ vựng (thuật ngữ, phó từ cổ) và cú pháp (câu phức hợp nén thông tin), đồng thời xác định nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ sự thiếu hụt kiến thức kinh doanh quốc tế và ngôn ngữ pháp lý. Các giải pháp và định hướng đề xuất trong khóa luận cung cấp tài liệu tham khảo thiết thực cho sinh viên và người làm công tác dịch thuật văn bản thương mại quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY FACULTY OF FOREIGN LANGUAGES DEPARTMENT OF BUSINESS ENGLISH LE THI MO BUSINESS ENGLISH 58A A STUDY ON THE TRANSLATION OF CONTRACTS FOR THE INTERNATIONAL SALE OF GOODS AMONG BUSINESS ENGLISH STUDENTS AT NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY Le Thi Mo- 11163448- Business English 58A NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY FACULTY OF FOREIGN LANGUAGES DEPARTMENT OF BUSINESS ENGLISH LE THI MO BUSINESS ENGLISH 58A A STUDY ON THE TRANSLATION OF CONTRACTS FOR THE INTERNATIONAL SALE OF GOODS AMONG BUSINESS ENGLISH STUDENTS AT NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY Hanoi, May, 2020 Le Thi Mo- 11163448- Business English 58A ACKNOWLEDGEMENT It would not be an overstatement to say that the research would not have been sucessfully accomplished if my supervisor, lecturers, colleagues, friends and family do not give me the support. First and foremost, I would like to give my gratitute to my respectful Mrs Tran Minh Chau for her detailed instruction, meticulous comments, invaluable advices and great encouragement throughout the process of conducting the research. Her support has been a great motivation and inspiration for me to successfully complete this research paper. Secondly, I sincerely thank to all the lecturers at the Faculty of Foreign Languages.

They provide me with precious lectures that play vital roles not only in my accomplishment of the research but also in my future. Thirdly, I would like to express my great appreciation to BE students with their enthusiasm in the process of taking part in my online survey, interview. Thanks to their contribution, the research gains notable results with remarkable findings. Finally, my deepest regconition and gratitude is to my friends and my family who always show their dedicated support for me whenever I feel frustrated or whenever I encounter challenges during the time of carrying out the study.

Le Thi Mo- 11163448- Business English 58A EXECUTIVE SUMMARY In the context of global economic integration, overcoming geographical and linguistic barriers, the International Sale of Goods (ISG) is increasingly popular. In order to guarantee the benefits of parties in this business transactions, Contracts for the International Sale of Goods are indispensable. This study is carried out to discover the major difficulties that Business English students encounter when translating these contracts, clarify the reasons behind these difficulties and recommend practical solutions to overcome such challenges. To gain the most remarkable findings, a set of methods was conducted including survey, semi-structured interview and analysis of translation portfolio.

In detail, an online survey was successfully carried out with the scale of 60 students in BE Department; interviews with 5 students from the same major were also conducted to gain an in-depth look this topic; a collected translation portfolio of 10 BE students was also analyzed to find out the specific and reliable evidence for the findings. In the next stage, the data was collected, processed, and analyzed. Finally, the researcher clearly indicated the results. The gained findings indicate that BE students, in general, have the fundamental knowledge as well as highly appreciate the role of Contracts for the International Sale of Goods.

However, they show their weakness and limited ability in the field of translation of these contracts. In addition, BE students also encounter some notable difficulties when translating them which are in both the lexical and syntactic aspects of legal language used in this kind of Contracts. The reasons behind these difficulties are the lack of knowledge in area of International Business, legal language as well as the lack of translation skills. Concerning about these difficulties, some applicable and possible recommendations are proposed for Be students to overcome such challenges and enhance their ability in the translation of these contracts in the future.

These suggestions can be viewed as efficient not only for BE students but also those aiming at improving them in translating in this field. Le Thi Mo- 11163448- Business English 58A LIST OF ABBREVIATIONS BE: Business English CISG: Contracts for the International Sale of Goods IBTs: International Business Transactions ICC: The International Chamber of Commerce ISG: The International Sale of Goods NEU: National Economics University SL: Source Language TL: Target Language Le Thi Mo- 11163448- Business English 58A LIST OF TABLES AND FIGURES Table 3.