Chương 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VE TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC. Công chức và vai trò của công chức 1. Khái niệm, đặc diém của công chức LLLL Khái niệm công chic "Thuật ngữ “công chức” xuất hiện vào năm 1859 ở Anh, đến nay đã tổn. tại và phát triển trên 3 thể kỹ, nhưng cho dén nay vẫn chưa có một quan niệm.
thống nhất vé công chức cho tat cả các quốc gia trên thé giới. Sự khác nhau trong quan niệm về công chức thể hiện trên các phương diện như. phạm vi công chức, đặc điểm công chức va chế độ công vu? Ở nước ta, khái niệm “công chức” được quy định lần dau tiên tại Sắc lệnh số 76/SL ngay 20/05/1950 Sắc lệnh của Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ công hoà: “Những công dân Việt Nam được chính quyền nhân dân tuyển để giữ một chức vụ thưởng nhân dân tuyển để. một chức vụ thường suyên trong các cơ quan Chính phủ, ở trong hay ngoai nước đều là công chức, trừ những trường hop riêng biệt do Chính phủ quy đính”.
Qua thời gian, cùng với sự phát triển của đất nước cúng như các cơ quan, tổ chức đã có rat nhiều cách. hiểu khác nhau về công chức. Hiện nay, khái niềm công chức được thông nhất và quy định tại khoản 1 Điễu 1 Luật CBCC và Luật Viên chức sửa đổi 2019 có hiệu lực từ ngày 01/07/2020: “Công chic là công dân Việt Nam được tyẫn dụng, bỗ nhiềm vào ngạch chúc vụ, chức danh tương ting với vị trí việc làm trong cơ quan cha Đăng Cộng sản Việt Naan, Nhà nước, tỗ chức chính trị ~xã hội 6 trung ương cấp tinh, cắp huyện; trong cơ quan, đơn vị fimộc Quân ôi nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân cluyén nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vi timộc Công an nhân dân mà khong phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên ché và hướng lương từ ngân sách nhà nước ˆ MưpoRemxvalsen:lieail46Đ6ÖVai set re cong cuc ra hai ve căng chíc ø ot o_mocall ial 9 Theo khái niệm nêu trên, so với Luật CBCC năm 2008, thì từ ngày 01/07/2020, Luật CBCC năm 2019 có một số điểm thay đổi như sau: (i) Những người giữ chức vụ lãnh dao, quản lý của đơn vi sự nghiệp công lập không được quy định là công chức, hay nói cách khác không còn công chức trong các đơn vi sử nghiệp công lập. Sự sửa đỗi này giúp cho công tác quan lý đôi ngũ công chức thông nhất với quy định về trách nhiệm, nghia vụ, quyền.
hạn của công chức, cũng như giải quyết được vướng mắc, không thông nhất trong việc thực hiện chế độ, chính sách va áp dụng cơ chế quan lý; (ii) Công chức được chuyển từ cơ chế chức nghiệp sang cơ chế “vi tri việc lam” Đây la một trong những chuyển biển quan trọng về mô hình công vụ của nước ta, thé hiện quyết tâm thực hiện mục tiêu tại các văn kiện của Đăng* là đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ may của hệ thống chính trị tinh gon, hoạt động hiệu quả Pháp luật có quy định, hướng dẫn cụ thể việc xác định ai la công chức tại Nghĩ dinh số 06/2010/NĐ-CP ngày 25/01/2010 của Chính phi quy định những người là công chức và Thông hr số 08/2011/TT-BNV ngày 02/06/2011 hướng Gn một số điều của Nghĩ định số 06/2010/NĐ-CP. Theo đó, trong cơ quanB cơ quan ngang Bộ, công chức gồm có các Thứ trưởng, người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp phó vả người lam việc trong văn phòng, vụ, thanh tra vả tổ chức khác không phải lả đơn vi sự nghiệp công lap; Tổng cục trưởng và tương đương, Phó Tổng cuc trưởng vả tương đương, người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp pho va người làm việc trong văn phòng, vu, thanh tra thuộc Tổng cục va tương đương, Cục trưỡng, Phó Cục trưởng, người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp phó va người lam việc trong văn phòng, phòng, thanh tra, chỉ cục thuộc Cục 1.12 Đặc diém của công chute Qua nghiên cứu cho thay công chức có các đặc điểm căn bản như”. ~ Tĩnh chất công việc, nghề nghiệp. * Nghị quyết số 18-NOLTW ngày 25710201, Hội ng lần ảnh Trang ương "Đăng khóa BIT Một sô van đề và bếp tục đội mới sap xếp tổ chức bộ máy của hệ thing chính tt tinh gon, hoat động kiêu lực, hiệu quả, Nghị quyết số 56/2017/QH14 của Quốc hôi: Ve việc tắp ‘uc edi cách ồ chức bộ máy hành chink ha nước tinh gọn, hoat iệu Ine, lên quả Ty Ngọc Hai- Viên Khoa học Tổ chức Nhà nước - Tạp chí To eure Nhà nước Số 5/2003, 10 Tinh nghệ nghiệp (career) thể hiện ở việc công chức thực hiện thường xuyên một công vụ theo nghiệp vu chuyên môn mã công chức đó đảm nhiệm (kế toán, kiểm toán, văn thư.
Tính thường xuyên thể hiện ở việc tuyển dung là không giới hạn về thời gian Tính chuyên môn nghiệp vu được thể hiện bằng việc được xếp vào một ngạch công chức gắn với vi trí việc lam được tuyển dụng, bỗ nhiệm. ~ Tĩnh quan liên (bureaucratic): Tính quan liêu trong thực thi công vu thể hiện trên các phương diện khác nhau như không phụ thuộc vao bat kỳ một tác đông nào khác của chính trị, kinh tế hay dân sự. Công chức thực hiện công vu theo mét quy trình công tác đã được pháp luật xác định và họ không có quyển thay đổi nêu không, được pháp luật cho phép - Tĩnh thử bắc Công chức được chia thánh những ngạch, bậc khác nhau tuỳ theo tỉnh chat, yêu cẩu về chuyên môn nghiệp vụ của công viée, vị tri việc làm và được ‘bd nhiệm vào ngạch công chức theo thứ bậc đó (Vi du: Công chức ở Trung Quốc chia thành 15 bậc, cao nhất là Thủ tướng Quốc vụ viện và thap nhất là cán sự). Ở nước ta, ngạch là tên gọi thể hiện thứ bậc về năng lực và trình độ chuyên môn, nghiệp vu, bao gồm: chuyên viên cao cấp vả tương đương, chuyên viên chính và tương đương, chuyên viên va tương đương, cán sự và tương đương, nhân viên.
Như vậy, công chức là chuyên viên cao cấp tương, đương có thứ bậc vé năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vu là cao nhất, thứ ‘bac đó giảm dan cho đến nhân viên. Theo Điều 34 Luật Cán bộ, công chức năm 2008 và được sữa đổi bai Khoản 4 Điểu 1 Luật Can bô, công chức và Luật Viên chức sữa đổi năm. 2019, thì công chức được phân loại như sau: “L Căm cứ vào li vực ngành nghé. cần én môn, nghiệp vụ.
công chức được phân loại theo ngạch công chức tương từng sau day a) Loại A gồm nhữững người được bỗ nhiệm vào ngạch chuyên viên cao cắp hoặc tương đương; ul b) loại B gém những người được bỗ nhiệm vào ngạch chyên viên chính hoặc tương đương, ¢) Loại Œ gồm những người được bd nhiệm vào ngạch chuyên viên Toặc tương đương, d) Loại D gồm những người được bd nhiệm vào ngạch cán sự hoặc ương đương và ngạch nhân viên, @) Loại đổi với ngach công chức quy định tại diém e khoán 1 Điền 42 của luật này theo uy định của Chinh ph 2. Clin củ vào vị trí công tác, công chức được phân loại nhe sau a) Công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quấn I, b) Công chức không giữtcitic vụ lãnh đạo, quấn lý ~ Tĩnh được Nhà nước trả lương: Vi công chức thực thi công vụ Nhà nước do vay công chức được hưởng lương từ ngân sách của Nha nước. Đặc điểm nảy giúp ta phân biệt công chức với viên chức trong đơn vi su nghiệp công lập hưởng lương từ quỹ lương của đơn vi sư nghiệp công lập và những người làm việc ở các doanh nghiệp, khu vực tư nhân hưởng lương không do Nha nước chỉ trả 1. Vai trò của công chức ‘Vai tro to lớn của đội ngũ công chức đối với sự phát triển kinh tế - xã hội dat nước được thể hiện thông qua nhiều khía cạnh: Tien hoạt động của đội ngũ công chức góp phan tao ra định hướng phát triển, dẫn đất các quá trình xế hội và hành wi, hoạt đông của công dân, tổ chức Kết quả sự thể hiện ý chi của các nba lãnh đạo, quản lý hay nói cách khác lá những quyết định lãnh đạo, quản lý được ban hành béi các cơ quan Dang, Nhà nước, chính quyền địa phương các cấp, các cá nhân có thẩm quyền và thậm chí ngay bên trong mỗi tổ chức thuộc khu vực công đều có sự dong góp rất lớn của đội ngũ công chức, chi ít là với vai trò là đội ngũ tham mưu trong hoạch định các chính sách và ban hành các quyết định lãnh đạo, quản lý.
Do đó, những chủ trương, đường lỗi của Đăng, chính sách, pháp luật của 2 Nha nước vả quyết định của chính quyển địa phương có phản ánh đúng đỏi hỏi khách quan của thực tiễn quản lý và đời sống zã hôi hay không là phụ thuộc rất lớn ỡ chất lượng hoạt động của đội ngũ công chức ở từng vi trí khác nhau trong nên công vụ. Thứ hai, hoạt động của công chức góp phan thúc đẩy nhanh quá trình hiện thực hóa các mục tiêu phát triển KT - XH quốc gia vả địa phương. Hoạt đông của công chức diễn ra trên nhiễu phạm vi, lĩnh vực khác nhau gắn liễn chức chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức thuộc khu vực công, bắt đầu từ hoạt đông mang tính lãnh đạo, định hướng của Đảng, sự quản lý của các cơ quan nha nước, phản biện của các tổ chức chính trị - xã hội cho đến. hoạt động cung cấp các dich vụ công thiết yếu cho sã hội.
Tắt cả đều tao ra những khía cạnh tac động khác nhau đến đời sống xã hội. Đặc biết trong inh lực quản lý nhà nước ma trực tiếp là hoạt đồng quản lý hành chính nha nước, công chức chính là lực lượng chỉnh yếu, nông cốt trong xây dựng các chương trình, kế hoạch va tổ chức thực thi nhằm hiện thực hóa các chủ trương, đường lỗi của Đăng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các quyết định của cơ quan nhả nước cấp trên, cơ quan quyền lực củng cấp va ngay chính những quyết định do cơ quan hảnh chính nha nước ban hành, đầy cũng là luc lượng thường xuyên tiếp nhân yêu cấu, kiến nghĩ, thực hiện các giao dich, thủ tục hành chính và giải quyết công việc hang ngày cho tổ chức, công dân Nếu công chức am hiểu pháp luật, thuần thục quy trình nghiệp vụ, có trình độ năng lưc và phẩm chất tốt thì những quyển, lợi ích chính dang cũng như những nhu cầu ức thiết cia người dân và xã hội s nhanh chóng được giãi quyết, KT - XH địa phương, đất nước phát triển, đời sông người dân được cai thiên, nâng lên.