MôC LôC Trang Môc lôc. 1 Danh môc c¸c ký hiÖu vμ ch÷ viÕt t¾t. 4 Danh môc c¸c b¶ng. 5 Danh môc c¸c h×nh.
TæNG QUAN lý thuyÕt. ChÊt mμu cho gèm sø. Mμu s¾c vμ b¶n chÊt mμu s¾c cña kho¸ng vËt. ChÊt mμu cho gèm sø.
ChÊt mμu bÒn nhiÖt vμ c¸c h−íng nghiªn cøu tæng hîp. Ph¶n øng gi÷a c¸c pha r¾n. Ph¶n øng gi÷a c¸c pha r¾n theo c¬ chÕ khuÕch t¸n Wagner. C¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn tèc ®é ph¶n øng gi÷a c¸c pha r¾n.
øng dông ph¶n øng ph©n hñy nhiÖt néi ph©n tö caolinit cho tæng hîp gèm. Dung dÞch r¾n thay thÕ vμ dung dÞch r¾n x©m nhËp. Chất mμu trªn c¬ së m¹ng l−íi tinh thÓ zircon. CÊu tróc cña zircon.
Giíi thiÖu vÒ chất mμu trªn m¹ng tinh thÓ zircon. Mμu vμng prazeo®im Zr1-xPrxSiO4. Mμu hång san h« ZrSiO4(αFe2O3)x. ChÊt mμu trªn c¬ së m¹ng l−íi tinh thÓ cordierit.
CÊu tróc cña cordierit. T×nh h×nh tæng hîp cordierit. T×nh h×nh tæng hîp chÊt mμu trªn m¹ng tinh thÓ cordierit. NéI DUNG Vμ PH¦¥NG PH¸P NGHI£N CøU.
Néi dung nghiªn cøu. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu. Ph−¬ng ph¸p ICP-AES. 53 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Ph−¬ng ph¸p nhiÔu x¹ tia X (XRD). Ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch nhiÖt (DTA, TG). Ph−¬ng ph¸p hiÓn vi ®iÖn tö quÐt (SEM). Ph−¬ng ph¸p ®o mμu.
Ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch thμnh phÇn cÊp h¹t b»ng t¸n x¹ laze. Ph−¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ chÊt l−îng s¶n phÈm bét mμu qua thö nghiÖm lμm men mμu. Ph−¬ng ph¸p t×m ®iÒu kiÖn tèi −u theo m« h×nh bËc 2 t©m trùc giao. Ph−¬ng ph¸p tæng hîp chÊt mμu vμ chuÈn bÞ ho¸ chÊt.
KÕT QUẢ NGHI£N CøU Vμ BμN LUËN. Tæng hîp chÊt mμu trªn c¬ së m¹ng l−íi tinh thÓ zircon (ZrSiO4) .1 Tæng hîp chÊt mμu vμng prazeo®im-zircon (Zr1-xPrxSiO4). Vai trß cña chÊt kho¸ng hãa. Vai trß cña hμm l−îng chÊt t¹o mμu (Pr6O11).
Vai trß cña chÕ ®é nung. Kh¶o s¸t thμnh phÇn phèi liÖu tèi −u cho tæng hîp chÊt mμu. Kh¶o s¸t kh¶ n¨ng thay thÕ cña Pr4+ vμo m¹ng tinh thÓ ZrSiO4 vμ ®¸nh gi¸ th«ng sè m¹ng l−íi cña dung dÞch r¾n s¶n phÈm Zr1-xPrxSiO4. Kh¶o s¸t qu¸ tr×nh ph¶n øng tæng hîp chÊt mμu b»ng ph−¬ng ph¸p XRD vμ ph©n tÝch nhiÖt.
§¸nh gi¸ ®é bÒn nhiÖt cña chÊt mμu trong men mμu g¹ch èp l¸t. Tæng hîp chÊt mμu hång san h« ZrSiO4(αFe2O3)x. Kh¶o s¸t sù h×nh thμnh hematit tõ FeSO4. Vai trß cña thμnh phÇn chÊt kho¸ng ho¸, chÕ ®é nung vμ hμm l−îng Fe2O3 trong qu¸ tr×nh tæng hîp chÊt mμu.
Kh¶o s¸t qu¸ tr×nh ph¶n øng tæng hîp chÊt mμu b»ng ph−¬ng ph¸p XRD vμ ph©n tÝch nhiÖt. Kh¶o s¸t ®Æc tÝnh cÊu tróc chÊt mμu vμ ®¸nh gi¸ c¸c th«ng sè m¹ng l−íi cña pha tinh thÓ nÒn zircon. §¸nh gi¸ ®é bÒn nhiÖt cña chÊt mμu trong men mμu g¹ch èp l¸t. Tæng hîp chÊt mμu trªn c¬ së m¹ng l−íi tinh thÓ cordierit.
Kh¶o s¸t c¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn sù h×nh thμnh pha cordierit. Thμnh phÇn cÊp h¹t, thμnh phÇn hãa, thμnh phÇn kho¸ng vμ diÔn 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com biÕn qu¸ tr×nh nung cao lanh A L−íi. ¶nh h−ëng cña cÊp h¹t phèi liÖu ®Õn sù h×nh thμnh pha cordierit. ¶nh h−ëng cña kü thuËt nung ®Õn sù h×nh thμnh pha cordierit.
¶nh h−ëng cña tiÒn chÊt magiª ®Õn c¬ chÕ qu¸ tr×nh tæng hîp cordierit tõ cao lanh. Kh¶o s¸t sù thay thÕ Mg2+ trong tinh thÓ cordierit b»ng cation sinh mμu vμ ®¸nh gi¸ c¸c th«ng sè m¹ng l−íi cña c¸c dung dÞch r¾n h×nh thμnh. Kh¶o s¸t kh¶ n¨ng thay thÕ Mg2+ trong tinh thÓ cordierit b»ng c¸c cation kim lo¹i chuyÓn tiÕp (Fe2+, Co2+, Ni2+, Cu2+ ). ¶nh h−ëng cña sù thay thÕ c¸c cation M2+ ®Õn th«ng sè m¹ng l−íi cordierit h×nh thμnh.
Tæng hîp chÊt mμu cho gèm sø trªn m¹ng l−íi tinh thÓ cordierit. Ph−¬ng ph¸p tæng hîp chÊt mμu. Kh¶o s¸t kh¶ n¨ng t¹o mμu cña c¸c dung dÞch r¾n cordierit/spinen khi thay thÕ Mg2+ b»ng c¸c cation: Fe2+, Co2+, Ni2+, Cu2+. Tæng hîp chÊt mμu víi chÊt sinh mμu lμ tæ hîp c¸c oxit CoO-NiO, CoO-CuO, CoO-FeO, NiO-CuO, FeO-CuO.
§¸nh gi¸ ®é bÒn nhiÖt cña chÊt mμu trong men mμu g¹ch èp l¸t. 134 DANH MôC C¸C C¤NG TR×NH khoa häc §· C¤NG Bè liªn quan ®Õn luËn ¸n. 136 TμI LIÖU THaM KH¶o. 147 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MôC C¸C Ký HIÖU Vμ CH÷ VIÕT T¾T Ch÷ viÕt t¾t DiÔn gi¶i CIE Commission Internationale de l'Eclairage (Tæ chøc quèc tÕ vÒ chiÕu s¸ng) CIEL*a*b* HÖ täa ®é mμu L*a*b* L* BiÓu diÔn ®é s¸ng tèi cña mμu, L* cã gi¸ trÞ n»m trong kho¶ng 0 ÷ 100 (®en ÷ tr¾ng) a* a* biÓu diÔn mμu s¾c trªn trôc: xanh lôc (-) ↔ ®á (+) b* b* biÓu diÔn mμu s¾c trªn trôc: xanh n−íc biÓn (-) ↔ vμng (+).
CVT Chemical Vapor Transport (VËn chuyÓn chÊt ho¸ häc ë pha h¬i) DRS Diffuse Reflectance Spectra (Phæ khuÕch t¸n ph¶n x¹) DTA Differential Thermal Analysis (Ph©n tÝch nhiÖt vi sai) ESR Electron Spin Resonance (Céng h−ëng spin ®iÖn tö) EXAFS Extended X-ray Absorption Fine Structure (phæ vi cÊu tróc hÊp thô tia X më réng) nh n giê (Thêi gian l−u ë nhiÖt ®é nung cùc ®¹i hoÆc thêi gian nghiÒn) ICP-AES Inductively Coupled Plasma Atomic Emission Spectroscopy (Phæ ph¸t x¹ nguyªn tö dïng nguån c¶m øng plasma) IR Spectra Infrared Spectra (Phæ hång ngo¹i) MKN MÊt khi nung SEM Scanning Electron Microscopy (HiÓn vi ®iÖn tö quÐt) TG Thermogravimetry (Ph©n tÝch nhiÖt träng l−îng) XANES X-ray Absorption Near Edge Structure (Phæ cÊu tróc gÇn biªn hÊp thô tia X ) XRD X-ray Diffraction (NhiÔu x¹ tia X) HK n Ký hiÖu mÉu mμu hång san h« sè n PN14 Ký hiÖu mÉu mμu vμng prazeo®im sè 14 víi chÊt kho¸ng hãa NaCl PK14 Ký hiÖu mÉu cã thμnh phÇn nh− mÉu PN14 nh−ng thay NaCl b»ng KCl cã cïng phÇn tr¨m khèi l−îng. CT, CFe, CNi, Ký hiÖu cña c¸c mÉu kh¶o s¸t: CT lμ coban cordierit; CFe lμ s¾t CCu cordierit; CNi lμ niken cordierit; CCu lμ ®ång cordierit. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Danh môc c¸c b¶ng Trang B¶ng 1. Mμu s¾c phæ biÕn cña c¸c ion kim lo¹i chuyÓn tiÕp vμ ®Êt hiÕm.
Mét sè lo¹i bét mμu tæng hîp bÒn nhiÖt sö dông cho g¹ch èp l¸t. C¸c chÊt mμu th−¬ng phÈm cña h·ng Ferro Hμ Lan. B¸n kÝnh ion (theo Shannon) cña mét sè nguyªn tè. Thμnh phÇn % khèi l−îng c¸c bμi men mμu thö nghiÖm.
KÕt qu¶ ®o mμu cña c¸c mÉu men mμu thö nghiÖm. B¶ng ma trËn m« h×nh bËc 2 t©m trùc giao víi k = 2 vμ n0 = 1. Thμnh phÇn phèi liÖu cña c¸c chÊt mμu vμng PNI÷PNX. KÕt qu¶ ®o mμu men cña c¸c chÊt mμu PNI÷PNX vμ mμu ngo¹i.
KÕt qu¶ ®o mμu men c¸c mÉu PNII nung ë c¸c chÕ ®é kh¸c nhau. C¸c biÕn trong ma trËn trùc giao bËc hai. B¶ng ma trËn m« h×nh bËc 2 t©m trùc giao víi k = 3 vμ n0 = 2. KÕt qu¶ ®o mμu men vμ th«ng sè tÕ bμo m¹ng l−íi pha zircon cña mÉu PNTU röa n−íc vμ röa axit.
Thμnh phÇn hãa häc cña chÊt mμu PNTU. Th«ng sè tÕ bμo m¹ng l−íi zircon cña c¸c mÉu PNII. KÕt qu¶ ®o mμu men mÉu PK14 vμ PN14. §é bÒn mμu theo nhiÖt ®é cña c¸c mμu vμng.
C«ng thøc phèi liÖu c¸c mÉu mμu hång san h«. KÕt qu¶ ®o mμu men cña c¸c mÉu HK1 ÷ HK6. KÕt qu¶ ®o mμu men cña c¸c mÉu HK4-0,1 ÷ HK4-0,5. Thμnh phÇn pha cña mÉu HK4 ë c¸c nhiÖt ®é nung kh¸c nhau.
Th«ng sè tÕ bμo m¹ng l−íi zircon cña c¸c mμu ZrSiO4(αFe2O3)x. §é bÒn mμu theo nhiÖt ®é cña c¸c mÉu HK4-0,1 ÷ HK4-0,5. Thμnh phÇn hãa häc cña cao lanh A L−íi. Thμnh phÇn cÊp h¹t cña phèi liÖu theo thêi gian nghiÒn.
Thμnh phÇn pha cña c¸c mÉu CT1-Mg(OH)2 nung 1200 ÷ 1350oC. B¸n kÝnh cña c¸c cation (Shannon). Thμnh phÇn mol cña c¸c mÉu CT, CFe, CNi, CCu. Th«ng sè tÕ bμo m¹ng l−íi tinh thÓ cordierit, spinen, mulit.
Th«ng sè tÕ bμo m¹ng l−íi tinh thÓ cordierit. 125 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. KÕt qu¶ ®o mμu men c¸c mμu vμng chøa s¾t. KÕt qu¶ ®o mμu men c¸c mμu xanh chøa coban.
KÕt qu¶ ®o mμu men c¸c mμu vμng chøa niken. KÕt qu¶ ®o mμu men c¸c mμu xanh chøa ®ång. C«ng thøc c¸c chÊt mμu chøa coban, s¾t, niken, ®ång. KÕt qu¶ ®o mμu men c¸c mμu chøa coban, s¾t, niken, ®ång.
§é bÒn mμu theo nhiÖt ®é cña c¸c chÊt mμu cordierit. 133 Danh môc c¸c h×nh Trang H×nh 1. S¬ ®å ph¶n øng gi÷a MgO vμ Al2O3. M¹ng l−íi tinh thÓ caolinit (a) vμ metacaolinit (b).
TÕ bμo m¹ng l−íi tinh thÓ ZrSiO4. CÊu tróc cña zircon. S¬ ®å ph¶n øng tæng hîp ZrSiO4 vμ Zr1-xPrxSiO4. Phæ XANES cña Pr(III)-axetat, Pr-ZrSiO4 vμ Pr6O11.
M« h×nh x©m nhËp hematit trong m¹ng l−íi zircon. Phæ khuÕch t¸n ph¶n x¹ c¸c mÉu C007, C050, C100 nung 1200oC. CÊu tróc m¹ng l−íi tinh thÓ cordierit. CÊu tróc cña cordierit.
Gi¶n ®å pha hÖ Mg - cordierit vμ Co - cordierit. HÖ täa ®é biÓu diÔn mμu s¾c CIEL*a*b*. Quy tr×nh thö nghiÖm mμu men g¹ch. S¬ ®å tæng hîp chÊt mμu trªn m¹ng tinh thÓ zircon (a) vμ cordierit (b).
§å thÞ biÓu diÔn th«ng sè mμu s¾c cña c¸c mÉu PNI ÷ PNX. Gi¶n ®å XRD cña c¸c mÉu PNI ÷ PNX nung ë 900oC/l−u 1 giê. Quy tr×nh tæng hîp chÊt mμu vμng prazeo®im. §å thÞ biÓu diÔn ¶nh h−ëng cña % Pr6O11 ®Õn gi¸ trÞ b*.
BÒ mÆt bËc hai. Gi¶n ®å XRD cña c¸c mÉu PNII cã % Pr6O11: 3% ÷ 9%. Gi¶n ®å XRD cña mÉu PNTU röa n−íc vμ röa axit HCl. Gi¶n ®å XRD cña mÉu phèi liÖu PN14 vμ mÉu nung ë 350oC, 700oC.
Gi¶n ®å XRD cña mÉu PN14 nung 750oC ®Õn 950oC. Gi¶n ®å XRD cña mÉu PN14-khPr6O11 nung 700oC ®Õn 950oC. 82 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Gi¶n ®å ph©n tÝch nhiÖt cña mÉu PN14.
Gi¶n ®å ph©n tÝch nhiÖt cña mÉu PN14-KhPr6O11. Gi¶n ®å ph©n tÝch nhiÖt cña mÉu PN14 (kh«ng ®Ëy n¾p). Gi¶n ®å ph©n tÝch nhiÖt cña FeSO4. S¬ ®å tæng hîp chÊt mμu hång san h«.
H×nh ¶nh c¸c mÉu mμu HK1 ÷ HK6 nung 950oC/l−u 2h. §å thÞ biÓu diÔn gi¸ trÞ a* cña c¸c mÉu HK1 ÷ HK6 theo nhiÖt ®é nung. Gi¶n ®å XRD cña c¸c mÉu mμu HK4 nung 900 ÷1100oC/l−u 2h. Gi¶n ®å XRD cña c¸c mÉu HK1÷HK6 nung 950oC/l−u 2h.
§å thÞ biÓu diÔn th«ng sè mμu s¾c cña c¸c mÉu HK4-0,1 ÷ HK4-0,5. Quy tr×nh tæng hîp chÊt mμu hång san h«. Gi¶n ®å ph©n tÝch nhiÖt cña mÉu HK4 (®Ëy n¾p chÐn nung). Gi¶n ®å ph©n tÝch nhiÖt cña hçn hîp 0,7mol NaF/0,3 mol KCl.
¶nh SEM cña mÉu HK4 nung 950oC/l−u 2h. Ph©n bè cÊp h¹t cña cao lanh A L−íi .