Nghiên cứu tính đa dạng cây thuốc được sử dụng và kinh nghiệm bản địa trong việc sử dụng cây thuốc tại cộng đồng người mường xã địch giáo huyện tân lạc tỉnh hòa bình

Nghiên cứu tính đa dạng cây thuốc và kinh nghiệm bản địa trong sử dụng cây thuốc tại cộng đồng người Mường xã Địch Giáo, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình.

• Tác giả: Bùi Văn Tuyên
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thanh Hà
• Trường học: Đại học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng và môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu tính đa dạng cây thuốc được sử dụng và kinh nghiệm bản địa trong việc sử dụng cây thuốc tại cộng đồng người Mường xã Địch Giáo huyện Tân Lạc tỉnh Hòa Bình
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Cây Thuốc Người Mường tại Hòa Bình

Nghiên cứu về cây thuốc và kinh nghiệm bản địa sử dụng chúng là vô cùng quan trọng, đặc biệt tại các cộng đồng dân tộc thiểu số như người Mường ở Hòa Bình. Từ xa xưa, con người đã biết sử dụng cây cỏ để phòng và chữa bệnh. Cùng với sự phát triển của xã hội, cây thuốc ngày càng trở nên quan trọng đối với đời sống. Việt Nam, với khí hậu nhiệt đới gió mùa và địa hình đa dạng, là một trong những cái nôi của thực vật hạt kín, đồng thời là giao điểm của nhiều luồng thực vật. Sự đa dạng này tạo nên tiềm năng lớn về nguồn dược liệu tự nhiên. Tuy nhiên, việc khai thác quá mức đang đe dọa sự tồn tại của nhiều loài cây thuốc quý. Nghiên cứu này tập trung vào xã Địch Giáo, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình, nhằm ghi nhận những kiến thức bản địa quý báu, đồng thời đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát triển cây thuốc có giá trị.

1.1. Lịch Sử Nghiên Cứu Cây Thuốc Dân Gian Người Mường

Việc sử dụng cây thuốc gắn liền với sự phát triển của nhân loại. Kinh nghiệm sử dụng cây thuốc được tích lũy và truyền bá qua nhiều thế hệ, hình thành nên nền tảng của y học cổ truyền. Theo Charles Pickring, ngay từ năm 4271 trước Công nguyên, người dân Trung Cận Đông đã sử dụng nhiều loài cây như sung, vả, cau dừa để làm lương thực và chữa bệnh. Borisova B (1960) cũng chỉ ra rằng khoảng 5000 năm trước Công nguyên, cây thuốc đã được sử dụng rộng rãi trong các cuộc chiến tranh giữa các bộ tộc. Từ đó có thể thấy tầm quan trọng của cây thuốc đối với cuộc sống của loài người.

1.2. Thực Trạng Nguồn Dược Liệu Tự Nhiên tại Việt Nam

Việt Nam nắm trọn trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, là cái nôi của thực vật hạt kín, giao điểm của nhiều luồng thực vật. Cả nước ước tính có thể lên đến 12000 loài thực vật và được đánh giá là quốc gia có tiềm năng lớn về nguyên liệu cây thuốc. Do đời sống còn gắn liền với việc khai thác và sử dụng thực vật, các dân tộc thiểu số ở Việt Nam có nhiều kinh nghiệm và kiến thức quý trong chế biến và sử dụng thực vật, đặc biệt là cây thuốc. Các kiến thức này thường được truyền miệng trong một phạm vi hẹp, nên cần được phát huy để phục vụ cho xã hội.

II. Thách Thức Bảo Tồn Tính Đa Dạng Cây Thuốc Hòa Bình

Mặc dù có tiềm năng lớn về nguồn dược liệu tự nhiên, Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc bảo tồn tính đa dạng của cây thuốc. Việc khai thác không bền vững, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và mất rừng đang làm suy giảm nguồn dược liệu. Nhiều loài cây thuốc quý trở nên hiếm hoặc thậm chí có nguy cơ tuyệt chủng. Bên cạnh đó, sự du nhập của các phương pháp chữa bệnh hiện đại cũng khiến cho tri thức bản địa về cây thuốc dần mai một. Cần có những biện pháp can thiệp kịp thời để bảo tồn nguồn dược liệu quý giá này cho các thế hệ tương lai.

2.1. Nguyên Nhân Suy Giảm Cây Thuốc Hiếm Hòa Bình

Nguồn nguyên liệu cây thuốc ở Việt Nam đang suy giảm do nhiều nguyên nhân, bao gồm sự gia tăng dân số, đốt nương làm rẫy, khai thác không đúng mức dẫn đến sự đe dọa tuyệt chủng của nhiều loài sinh vật. Điều này đặc biệt nghiêm trọng ở vùng núi phía Bắc, nơi cư trú của nhiều dân tộc thiểu số với vốn văn hóa và tri thức bản địa phong phú về cây thuốc.

2.2. Nguy Cơ Mai Một Kinh Nghiệm Bản Địa Sử Dụng Cây Thuốc

Sự du nhập của y học hiện đại cũng góp phần làm mai một kinh nghiệm bản địa về sử dụng cây thuốc truyền thống. Giới trẻ ngày càng ít quan tâm đến những bài thuốc dân gian và kiến thức về công dụng cây thuốc. Điều này dẫn đến nguy cơ mất đi những bài thuốc chữa bệnh thông thường đã được tích lũy qua nhiều thế hệ.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Cây Thuốc Tại Địch Giáo Tân Lạc

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp nhiều phương pháp khác nhau để thu thập dữ liệu. Phương pháp phỏng vấn bán cấu trúc được sử dụng để thu thập thông tin từ người dân địa phương về tên cây thuốc bằng tiếng Mường, công dụng cây thuốc theo kinh nghiệm dân gian, phương pháp sử dụng cây thuốc và bài thuốc chữa bệnh thông thường. Bên cạnh đó, phương pháp điều tra thực địa được sử dụng để thu thập mẫu vật thực vật học dân tộc, xác định danh mục cây thuốc và đánh giá tính đa dạng cây thuốc tại khu vực nghiên cứu.

3.1. Phỏng Vấn Thu Thập Tri Thức Bản Địa Về Cây Thuốc

Phỏng vấn được thực hiện với những người có kinh nghiệm sử dụng cây thuốc lâu năm, thầy lang và những người am hiểu về y học cổ truyền trong cộng đồng người Mường. Mục tiêu là thu thập thông tin chi tiết về các loài cây thuốc, cách sử dụng, liều lượng và kinh nghiệm chữa bệnh cụ thể.

3.2. Điều Tra Thực Địa Đánh Giá Đa Dạng Cây Thuốc Địa Phương

Điều tra thực địa được tiến hành tại các khu vực rừng, nương rẫy và vườn nhà để thu thập mẫu vật cây thuốc. Các mẫu vật được xác định tên khoa học và ghi chép các thông tin về môi trường sống, đặc điểm hình thái và công dụng theo kinh nghiệm bản địa.

3.3. Thống Kê và Phân Tích Dữ Liệu Cây Thuốc Địch Giáo

Dữ liệu thu thập được từ phỏng vấn và điều tra thực địa được thống kê, phân tích và xử lý bằng các phương pháp thống kê mô tả. Mục tiêu là xác định thành phần loài cây thuốc, mức độ sử dụng cây thuốc và mối quan hệ giữa cây thuốc và các bệnh tật thường gặp trong cộng đồng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Tính Đa Dạng Cây Thuốc Người Mường

Kết quả nghiên cứu cho thấy cộng đồng người Mường tại xã Địch Giáo sử dụng một số lượng lớn các loài cây thuốc khác nhau để chữa bệnh. Tính đa dạng của cây thuốc thể hiện ở số lượng loài, họ và chi thực vật. Các loài cây thuốc được sử dụng có nguồn gốc từ nhiều sinh cảnh khác nhau, bao gồm rừng tự nhiên, vườn nhà và nương rẫy. Các bộ phận của cây thuốc được sử dụng cũng rất đa dạng, bao gồm lá, rễ, thân, vỏ và quả.

4.1. Danh Mục Cây Thuốc Được Sử Dụng Tại Địch Giáo

Nghiên cứu đã lập danh mục các loài cây thuốc được sử dụng tại địa phương, bao gồm cả tên khoa học, tên địa phương và bộ phận sử dụng. Danh mục này cung cấp thông tin quan trọng cho việc bảo tồn và phát triển nguồn dược liệu tại khu vực.

4.2. Công Dụng Cây Thuốc Theo Kinh Nghiệm Dân Gian

Nghiên cứu đã ghi nhận lại các công dụng cây thuốc theo kinh nghiệm dân gian của người Mường. Các cây thuốc được sử dụng để chữa nhiều loại bệnh khác nhau, từ các bệnh thông thường như cảm cúm, đau bụng đến các bệnh mãn tính như viêm khớp, tiểu đường.

4.3. Tình hình khai thác và kinh nghiệm chế biến Cây Thuốc

Nghiên cứu đã ghi nhận lại các thông tin về tình hình khai thác và kinh nghiệm chế biến của người Mường đối với các cây thuốc. Tình hình gây trồng cây thuốc tại địa phương cũng được ghi nhận.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Bảo Tồn Cây Thuốc Truyền Thống

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình bảo tồn cây thuốc tại địa phương. Các chương trình này có thể bao gồm việc trồng và nhân giống các loài cây thuốc quý, giáo dục cộng đồng về giá trị của cây thuốc và khuyến khích sử dụng cây thuốc một cách bền vững. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng có thể cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển các sản phẩm từ cây thuốc như trà thảo dược, thuốc bổ và thực phẩm chức năng.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Bảo Tồn Nguồn Dược Liệu Hòa Bình

Dựa trên kết quả nghiên cứu, đề xuất các giải pháp cụ thể để bảo tồn nguồn dược liệu tại địa phương, bao gồm việc thành lập các khu bảo tồn cây thuốc, xây dựng vườn cây thuốc mẫu và khuyến khích người dân tham gia vào công tác bảo tồn.

5.2. Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng Gắn Với Cây Thuốc

Nghiên cứu có thể được sử dụng để phát triển du lịch cộng đồng gắn với cây thuốc. Du khách có thể tham gia vào các hoạt động như thu hái cây thuốc, học cách chế biến bài thuốc dân gian và tìm hiểu về văn hóa của người Mường.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Cây Thuốc Dân Gian Tương Lai

Nghiên cứu về cây thuốc và kinh nghiệm bản địa của người Mường tại xã Địch Giáo đã cung cấp những thông tin quan trọng cho việc bảo tồn và phát triển nguồn dược liệu tại địa phương. Nghiên cứu này cũng mở ra hướng nghiên cứu mới về cây thuốc dân gian, bao gồm việc phân tích thành phần hóa học của cây thuốc và đánh giá hiệu quả điều trị của các bài thuốc cổ truyền.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Tri Thức Bản Địa Về Cây Thuốc

Tri thức bản địa về cây thuốc là một di sản văn hóa quý giá cần được bảo tồn và phát huy. Nghiên cứu này đã góp phần ghi nhận lại những kiến thức này và cung cấp cơ sở cho việc bảo tồn và phát triển y học cổ truyền.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Nghiên Cứu Dược Liệu

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích thành phần hóa học của các loài cây thuốc được sử dụng bởi người Mường, đánh giá hiệu quả điều trị của các bài thuốc dân gian và tìm kiếm các hoạt chất mới có tiềm năng ứng dụng trong nghiên cứu dược liệu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TÔNG QUAN VẦN ĐÈ NGHIÊN CỨU. Lược sử nghiên cứu cây thuốc trên Thế giới. Lược sử nghiên cứu cây thuốc ở Việt Nam. Tình hình điều tra, nghiên cứu tài nguyên cây ở ViệtNam Sai 1.

Tình hình nghiên cứu tri thức và kinh nghiệm sủ dụng 'cây thuốc của các cộng đồng dân tộc thiểu số ở Việt Nam. aang wD Chương 2: MỤC TIÊU, DOI TUONG, DUNG, PHUONG PHAP NGHIEN CUU. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung 2.

Mục tiêu cụ 2. Đối tượng, phạm vi nghỉ 2. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Nội dung nghiên cú 2. Phương pháp nghiê 2. Kế thừa số 3. Vị trí địa lý 3.

Địa hình, địa mạo, đât đai thô nhưỡng. Khí hậu thuỷ văn. Điều kiện dân sinh kinh tế. Dân số, lao động và thành phần dân tộc.

Co sé ha tang. Chuong 4: KET QUA VA PHAN TICH KET QUA.1 Tinh đa dạng cây thuốc được cộng đồng người Mường sử dụng tại khu vực nghiên cứu. Đa dạng về bậc chi, loài thực vật. Đặc điểm phân bố các loài cây thuốc được sử dụ Da dạng về nơi sống;(sinh cảnh).

Dạng sống và công dụng các lo: nghiên cứu.Da dang vé dang song.Da dang về bé phan sir dung .Đa dạng về công dụng. dụng các loài cây thud 4.1 Tình hình sử dụng các l uô u vực nghiên cứu.Tình hình khai thác cây thuốc và kinh nghiệm chế biến. Tình hình gây trồn thuốc tại địa phương. Một số bài ~ nghiệm của cộng đồng dân tộc Mường tại xã `© Địch Giáo.

KÉT LUẬN ~ TÔN TẠI ~KIÊN NGHỊ DANH MUC BANG BIEU Bang 4.1: Thành phần các loài cây thuốc được sử dụng tại xã Địch Giáo.2: Số lượng họ, chỉ, loài cây thuốc được sử dụng ở 2 lớp trong ngành Ngọc lan.3: Tỷ lệ % 10 họ có số loài lớn nhật Biểu 4.1: Sự phân bố cây thuốc trong các sinh cảnh.2: Dạng sống của thực vật làm thuốc tại khu Bảng 4.4: Đa dạng bộ phận sử dụng.3: Mức độ sử dụng các bộ phận của cây Biểu 4.4 :Công dụng các loài cây thuốc được sử dụng theØ nhóm bệnh Bảng 4.5: Tỷ lệ % số người làm thuốc me mặt thuốc nam. Kinh nghiệm khai thác và chế biến ,bảo ~)quấn một số loài cây thuốc quý có giá trị tại khu vực nghiên cứu.7a: Giá cây thuốc thương lái thu moe i dia phuong thang 12/2011 đến tháng 4/2012.7b: Giá cây aS thuôc biết thị trường tháng 12 / 2011 đến tháng 4/2012. 238 ay DANH MỤC SƠ ĐÒ 7 ond Hình 01: Sơ đồ chuỗi thị trường tiêu thụ cây thuốc tại khư vực nghiên cứu .39 DANH MUC CAC TU VIET TAT Từ viết tắt Giải thích ĐT Điều tra PV Phỏng vấn UBND ủy ban nhân dân .TCN Trước công nguyên 2 Ị OTC Ö tiêu chuẩn ¿. TRUONG DAI HOC LAM NGHIEP KHOA QUAN LY TAI NGUYEN RUNG VA MOI TRUONG 000 == TOM TAT KHOA LUAN TOT NGHIEP 1.

Tên khoá luận:“Nghiên cứu tính đa dạng cây thuốc c sử dụng và kinh nghiệm bản địa trong việc sử dụng cây thuốc tại cộng người Mường xã Địch Giáo, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình. Sinh viên thực hiện: Bùi Văn Tuyên & / 3. Giáo viên hướng dẫn: ThS. Phạm Thanh Hà 4.

Mục tiêu nghiên cứu: Thông qua nghiên bey: trang, kinh nghiém str dung các loài cây thuốc được sử dụng của dan t Mường, tử đó làm cơ sở cho việc đề xuất một số giải pháp bảo tồn và phát TH cây thuốc có giá trị tại xã Địch Giáo, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình. Nội dung nghiên cứu: 9 © ~ Điêu tra thành phân các loài c¡ thuốc được sử dụng tại địa phương. - Đặc điểm phân bố các Ì uốc được sử dụng tại địa phương. Dạng - sống và cộng các loài cây thuốc được sử dụng.

~ Nghiên cứu kinh i an dia của người dân trong việc gây trồng, khai thác và sử dụng các loài cây thuốc. Những kết quả đạt được: oy - Lập danh lực cây uốế được sử dụng tại địa phương tổng số loài được sử dụng làm thuốc.134 loằthuộc 120 chỉ và 71 họ. Hà Nội, Ngày 30 tháng 05 năm 2012 Sinh viên thực hiện Bùi Văn Tuyên DAT VAN DE Cây thuốc là tài nguyên thực vật có giá trị thiết thực cho người dân địa phượng nhất là người dân sống phụ thuộc vào rừng.Từ xưa, con người đã biết sử dụng cây cỏ trong phòng và chữa trị các bệnh. Cùng với sự phát triển của xã hội loài người, cây thuốc ngày càng trở nên quan trọng đối với đời sống của con người.

Việc sử dụng cây thuốc vừa in quả cao, vừa không gây tác dụng phụ như các loại thuốc Tây hi Nagy: Tại Tal)Các quốc gia đang phát triển một tỷ lệ lớn dân số đã và dang dụng cây sò bố để làm thuốc xy chữa bệnh. l : fe © Lãnh thô Việt Nam nắm tron trong ae hậu nhiệt đới gió mùa. Việt Nam còn là cái nôi của thực vật hạt kín, đôi thời là giao điểm của nhiều - luồng thực vật di cư từ các khu hệ thực vật lân cậni, cùng với sự đa dạng về địa hình đã làm cho hệ thực vật nói chung và thực Xật rừng nói riêng của nước ta vô cùng đa dạng và phong, phú về phân bố tổng như thành phẩn loài. Bao gồm các loài gỗ, nứa, song mâ biệt lä thực vật làm thuốc.

Theo thống kê hiện nay ở Việt Nam đã 4000 loài thực vật có công dụng làm thuốc.90% là cấyỷ mọc tự nhiên và tập trung chủ yếu trong các quần xã thực Palin cây làm thuốc ở Việt Nam mọc tự nhiên ở vùng rừng núi, nơi nguồn tài nguyên thiên nhiên đang bị suy giảm do nhiều nguyên ac nhan như sự gia tăng dân số, đốt nương làm rẫy. đã dẫn đến sự đe dọa tuyệt chủng của nhiều loài sinh vật. Ving 1 ệt Nam chiếm tới 3/4 diện tích lãnh thổ, là nơi cư trú của 54 dân tộc Len các dân tộc thiểu số với khoảng 24 triệu người, chiếm hơn 18 ¢ ae udc gia. Chinh su da dang về sắc tộc này cùng với sự khác biệt về thề quan, van hóa trong từng cộng đồng dân tộc đã dẫn đến sự đa.

dạng những kinh nghiệm trong việc chữa trị bệnh và cách sử dụng nguồn nguyên liệu làm thuốc bản địa. Thực tế cho thấy rằng có nhiều dân tộc thiểu số ở Việt Nam như: Dao, Tày, Mường, Thái, Cao Lan. từ lâu đời đã tích lãy được nhiều kinh nghiệm trong việc sử dụng các loài cây có sẵn để làm thuốc chữa bệnh và bồi bể sức khỏe. Tương tự như vậy người dân tộc Mường ở tỉnh Hòa Bình nói chung và xã Địch Giáo huyện Tân Lạc nói riêng từ lâu đã biết sử dụng nhiều cây thuốc theo cách truyền thống.

Tuy vậy do sự khai thác không đúng mức đã khiến một số cây thuốc trong khu vực trở nên hiếm và mất đi. Do đó việc điều tra thành phần công dụng cây thuốc nam trong khu vực cũn; tìm hiểu về vốn £ K a À kiên thức bản địa này là một việc làm có ý nghĩa thi: ic VỚI cộng đông nơi `. Hơn nữa, vân đề này tại địa phương còn ít được quan tâm: - Việc ghi nhận lại những, kiến thức quý sử dịng cây thuốc và giải pháp bảo tồn và phát triển cây thuốc, bà uốc có giá trị mà hiện tại nơi đây chưa có tài liệu nghiên cứu chính thô; le. việc làm hết sức cần thiết Xuất phát từ lý do trên, tôi th i đềtài Tốt nghiệp “Nghiên cứu tính đa dạng cây thuốc được sử dụng và kinh nghiém bản địa trong việc sử dụng cây thuốc tại cộng đồng người Mường Xã Địch Giáo huyện Tân Lạc tỉnh Hòa Bình” đễ góp phần I Ơ SỞ chờ việc quản lý ,sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên cây thuốc khu Vực nghiên cứu và bổ sung thêm một phần hiểu biết của mình cũng nhưifến thức sử dụng cây thuốc chữa bệnh của dân tộc Mường tại địáphương.

' a “ >` Chuong 1 TONG QUAN VAN DE NGHIEN CUU 1. Lược sử nghiên cứu cây thuốc trên Thế giới. Sử dụng cây thuốc gắn liền với sự phát triển của nhân loại. Ngay từ khi xuất hiện trên trái đất, con người đã sử dụng các loài thực vật để duy trì sự sống.

Trong quá trình đó, người ta đã phát hiện ra những,loài có khả năng phòng và chữa bệnh. Dần dần các kinh nghiệm được tick uy và phổ biến. Đó là quá trình hình thành cơ sở sty cay thuốc trong y học truyền thống của dân tộc. Càng ngày tri thức Xi loa ngày càng được nâng cao, nhất là khi khoa học phát triển, việc sử dụng-€ây thuốc ngày càng mở rộng hơn và mang lại hiệu quả to lớ wi vệ sức khoẻ con người.

xà yy Trong cuốn “Lịch sử niên đại cây cổ”, ấn hành năm 1878, Charles Pickring đã chỉ rõ: Ngay từ năm 4271 trước Os nguyên ( TCN ) người dân trong khu vực Trung Cận Đông desi dungaahidu loài (sung, vả, cau dừa.) để làm lương thực và chữa bệnh, Dựa trên các bằng chứng khảo cỗ học, Borisova B (1960) chỉ ra iy? khoang 5000 năm TCN cây thuốc đã được sử dụng rộng rãi va vi = c tiêu chiếm đoạt trong các cuộc chiến tranh giữa các bộ tộc. Như:vậy,t m điện trọng của các loài cây thuốc được loài > người nhận thức tự ớ , VIỆCkg thập, nhập nội các giống cây thuốc quý được thực hiện ngay từ inv Cổ đại và được thực hiện bởi các chiến binh. thời 1g 80% dân số thế giới dựa vào dược phẩm mang tính truyền thống loài động, thực vật để sử dụng cho những sơ cứu ban đầu khi nhiễm answorth, 1988). Trong tập “Thần nông bản thảo” chỉ rõ khoảng, 50001nam Ftrước đây người Trung Hoa cổ đại đã sử dụng 356 vị thuốc và cây thuốc đề phòng và chữa bệnh.

Vào đời nhà Hán (năm 168 TCN) trong cuốn sách “Thủ hậu cấp phương”, tác giả đã thống kê 52 đơn thuốc trị bệnh từ các loại cây cỏ. Tới giữa thế kỷ XVI, Thời Lý Trần thống kê 1200 vị thuốc trong tập “Bản thảo cương mục”. Cách đây khoảng 3600 năm trước đã được người Ai Cập cổ tổng hợp từ các tài liệu cổ xưa về sử dụng cây thuốc với 800 cây thuốc và trên 700 bài thuốc. Người Ân Độ cổ đại cách đây 2000 năm để lại tài liệu về công dụng cây cỏ làm thuốc của người Hin đu.

^ er dẪn si Ở Pháp là nơi đã tập trung nhiều nhà thực vậtđược coi là những người as đầu tiên của Châu Âu nghiên cứu về thực vật er Aovio những năm đầu của thế kỷ XX, trong chương trình nghiên cì “vat Dong Duong Perry công bố 1000 loài cây và dược li lam kaa được kiểm chứng và viết thành cuốn sách Medicinal plant of eastand southeast Asia (1985).