Nghiên Cứu Rào Cản Tác Động Đến Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên Đại Học Tại Thành Phố Hồ Chí Minh

Nghiên cứu các rào cản ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên đại học tại TP Hồ Chí Minh năm 2023, cung cấp cái nhìn sâu sắc và giải pháp.

• Tác giả: Nguyễn Thị Yến Nhi
• Người hướng dẫn: TS. Trần Ngọc Thiện Thy
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Rào Cản Tác Động Đến Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên Đại Học Tại Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên TP

Ngày nay, khởi nghiệp kinh doanh đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế. Các quốc gia nỗ lực gia tăng ý định khởi nghiệp, đặc biệt ở sinh viên đại học, nguồn nhân lực chất lượng cao. Tuy nhiên, tỷ lệ khởi nghiệp của sinh viên đại học có xu hướng giảm, kể cả ở Việt Nam. Nghiên cứu này tập trung vào rào cản khởi nghiệp tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên đại học tại TP.HCM, đo lường mức độ ảnh hưởng và đề xuất giải pháp. Theo Nguyễn Văn Định và cộng sự (2021), thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp được xem là hạt nhân tăng trưởng kinh tế. Việt Nam cũng có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng khoảng cách giữa khát vọng và hành động thực tế vẫn còn lớn.

1.1. Tầm quan trọng của khởi nghiệp đối với nền kinh tế

Khởi nghiệp là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia. Doanh nghiệp mới mang đến sự đổi mới, sáng tạo và đóng góp vào sự phát triển bền vững. Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khơi dậy ý định khởi nghiệp ở sinh viên, những người có tiềm năng lớn để tạo ra giá trị cho xã hội. Theo Shamsudin và cộng sự (2017), khởi nghiệp là chiến lược phát triển kinh tế quan trọng để duy trì khả năng cạnh tranh trước xu hướng toàn cầu hóa.

1.2. Thực trạng khởi nghiệp của sinh viên đại học tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều nỗ lực hỗ trợ, tỷ lệ khởi nghiệp của sinh viên đại học ở Việt Nam vẫn còn thấp so với các nước khác. Điều này cho thấy sự tồn tại của những rào cản đáng kể, cản trở sinh viên biến ý định thành hành động. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để xác định và giải quyết những rào cản này. Theo Xuân Hòa (2019), Việt Nam nằm trong top 20 nền kinh tế có tinh thần khởi nghiệp dẫn đầu, nhưng lại có khả năng thực hiện các kế hoạch kinh doanh thấp nhất, chỉ khoảng 3% thành công.

II. Phân Tích Các Rào Cản Ảnh Hưởng Ý Định Khởi Nghiệp Sinh Viên

Nghiên cứu này đi sâu vào phân tích các rào cản tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên đại học tại TP.HCM. Các rào cản này có thể liên quan đến nguồn vốn khởi nghiệp, kiến thức khởi nghiệp, kỹ năng khởi nghiệp, tinh thần khởi nghiệp, môi trường khởi nghiệp và sự hỗ trợ khởi nghiệp. Xác định chính xác các rào cản này là bước quan trọng để đưa ra các giải pháp phù hợp. Các khó khăn khởi nghiệp có thể đến từ thiếu kỹ năng, thiếu tài chính, thiếu cơ hội và sợ rủi ro (Hadjimanolis và Poutziouris, 2011; Muhanna, 2007; Arenius và Minniti, 2005; Mitchell và Shepherd, 2011).

2.1. Thiếu kiến thức và kinh nghiệm thực tế về khởi nghiệp

Sinh viên thường thiếu kiến thức và kinh nghiệm thực tế về khởi nghiệp, từ lập kế hoạch kinh doanh đến quản lý tài chính và marketing. Điều này khiến họ cảm thấy thiếu tự tin và e ngại khi bắt đầu một dự án kinh doanh. Cần có các chương trình đào tạo và tư vấn khởi nghiệp phù hợp để trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết. Việc thiếu kinh nghiệm khởi nghiệp cũng là một yếu tố then chốt.

2.2. Khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn đầu tư khởi nghiệp

Nguồn vốn là một trong những rào cản lớn nhất đối với sinh viên có ý định khởi nghiệp. Họ thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn vốn từ ngân hàng, quỹ đầu tư hoặc các nhà đầu tư cá nhân. Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính cho sinh viên khởi nghiệp, như cho vay ưu đãi, bảo lãnh tín dụng hoặc các chương trình hỗ trợ vốn mồi. Nguồn vốn khởi nghiệp là yếu tố quan trọng để biến ý tưởng thành hiện thực.

III. Đề Xuất Giải Pháp Tháo Gỡ Rào Cản Thúc Đẩy Ý Định Khởi Nghiệp

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm tháo gỡ các rào cản khởi nghiệp và thúc đẩy ý định khởi nghiệp của sinh viên đại học tại TP.HCM. Các giải pháp này tập trung vào việc nâng cao kiến thức khởi nghiệp, tăng cường hỗ trợ khởi nghiệp, cải thiện môi trường khởi nghiệp và khuyến khích tinh thần khởi nghiệp. Việc khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và ước mơ khởi nghiệp là chìa khóa quan trọng. Cần có sự phối hợp giữa các trường đại học, chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội để tạo ra một hệ sinh thái khởi nghiệp lành mạnh.

3.1. Xây dựng chương trình đào tạo khởi nghiệp toàn diện

Các trường đại học cần xây dựng các chương trình đào tạo khởi nghiệp toàn diện, bao gồm các môn học về lập kế hoạch kinh doanh, quản lý tài chính, marketing, bán hàng và quản trị nhân sự. Các chương trình này cần được thiết kế một cách thực tế và sinh động, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Cần tạo điều kiện cho sinh viên tham gia các cuộc thi khởi nghiệp, các buổi hội thảo và các khóa đào tạo ngắn hạn về khởi nghiệp. Việc trang bị kiến thức khởi nghiệp bài bản là vô cùng quan trọng.

3.2. Tăng cường kết nối sinh viên với các nguồn lực hỗ trợ khởi nghiệp

Cần tăng cường kết nối sinh viên với các nguồn lực hỗ trợ khởi nghiệp, như các vườn ươm doanh nghiệp, các trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, các quỹ đầu tư mạo hiểm và các nhà đầu tư cá nhân. Cần tạo ra một mạng lưới kết nối giữa sinh viên, các doanh nhân thành công và các chuyên gia trong lĩnh vực khởi nghiệp. Việc hỗ trợ khởi nghiệp có thể đến từ việc tư vấn, cố vấn, cung cấp nguồn vốn hoặc tạo cơ hội tiếp cận thị trường.

3.3. Tạo môi trường khuyến khích và tôn vinh tinh thần khởi nghiệp

Cần tạo ra một môi trường khởi nghiệp khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới và chấp nhận rủi ro. Cần tổ chức các sự kiện tôn vinh các doanh nhân trẻ thành công và chia sẻ những câu chuyện truyền cảm hứng về khởi nghiệp. Cần xây dựng một văn hóa khởi nghiệp trong cộng đồng sinh viên, nơi mà việc khởi nghiệp được xem là một lựa chọn nghề nghiệp hấp dẫn và đáng tự hào.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Hàm Ý Quản Trị

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng, dựa trên lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) và thuyết sự kiện khởi nghiệp (SEE). Mô hình nghiên cứu đề xuất 5 yếu tố rào cản: thiếu kiến thức và kinh nghiệm, thiếu nguồn vốn, thiếu tự tin, thiếu nhận thức về tính khả thi và thiếu sự ủng hộ. Kết quả cho thấy "thiếu sự tự tin" và "thiếu sự ủng hộ" tác động ngược chiều đến ý định khởi nghiệp. "Thiếu sự ủng hộ** có tác động mạnh hơn. Cần có những hàm ý quản trị để giảm thiểu rào cản và tăng ý định khởi nghiệp.

4.1. Phân tích dữ liệu và kết quả hồi quy tuyến tính

Dữ liệu được thu thập từ 323 phiếu khảo sát hợp lệ. Phân tích hồi quy tuyến tính cho thấy chỉ có hai yếu tố rào cản, là "thiếu sự tự tin" và "thiếu sự ủng hộ ** khởi nghiệp**" tác động ngược chiều đến ý định khởi nghiệp của sinh viên đại học tại TP.HCM. Các yếu tố còn lại không có ý nghĩa thống kê. "Thiếu sự ủng hộ ** khởi nghiệp**" có tác động mạnh hơn so với "thiếu sự tự tin".

4.2. Hàm ý quản trị dựa trên kết quả nghiên cứu thực tế

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần có những hàm ý quản trị cụ thể để giảm thiểu các rào cản và tăng ý định khởi nghiệp. Các hàm ý này bao gồm việc tăng cường các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp, tạo môi trường khởi nghiệp thân thiện và nâng cao sự tự tin của sinh viên. Cần có sự phối hợp giữa các trường đại học, chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội để triển khai các hàm ý này một cách hiệu quả.

V. Kết Luận Nghiên Cứu Về Ý Định Khởi Nghiệp Và Triển Vọng

Nghiên cứu này đã xác định được các rào cản chính tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên đại học tại TP.HCM, cung cấp những bằng chứng thực nghiệm quan trọng để xây dựng các chính sách và chương trình hỗ trợ khởi nghiệp hiệu quả hơn. Nghiên cứu cũng mở ra những hướng nghiên cứu tiếp theo về khởi nghiệp trong bối cảnh mới. Các cơ hội việc làm và việc làm sau tốt nghiệp cũng cần được xem xét trong tương quan với khởi nghiệp.

5.1. Tóm tắt những đóng góp về mặt lý thuyết và thực tiễn

Nghiên cứu này đóng góp vào lý thuyết về ý định khởi nghiệp bằng cách xác định các yếu tố rào cản cụ thể và đo lường mức độ ảnh hưởng của chúng. Nghiên cứu cũng có giá trị thực tiễn trong việc cung cấp thông tin cho các nhà hoạch định chính sách và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp để xây dựng các chương trình phù hợp hơn với nhu cầu của sinh viên.

5.2. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu này có một số hạn chế, như phạm vi nghiên cứu hẹp (chỉ tập trung vào sinh viên đại học tại TP.HCM) và phương pháp nghiên cứu chủ yếu là định lượng. Các nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu, sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp và xem xét các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp, như động lực khởi nghiệp và niềm tin khởi nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, tác giả c ng đã nêu rõ lý do chọn đề tài là nhằm thúc đẩy tinh thần KNKD ở mọi đối tượng, mọi lứa tuổi có đam mê, nhi t huyết khởi nghi p nhưng lại chùn bước trước những nỗi sợ, đặc bi t là ở những sinh viên còn đang ngồi trên ghế trường đại học. Bên cạnh đó, tác giả còn trình bày thêm các mục tiêu đi k m với các câu h i nghiên cứu, xác định rõ đối tượng, phạm vi và PPNC cho toàn bài, phần ý nghĩa của đề tài và kết cấu bài c ng được trình bày khá rõ nét ở cuối chương này. 10 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM 2.

Khái niệm Khởi nghiệp kinh doanh Từ trước đến nay, KNKD luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu ở mỗi quốc gia và là đề tài được nghiên cứu rất nhiều trên thế giới. Vì vậy, các quan điểm về khởi nghi p luôn khác nhau ở từng thời điểm khác nhau và định nghĩa khởi nghi p không phải chỉ có một. Theo từ điển tiếng Vi t, định nghĩa khởi nghi p được giải nghĩa là "bắt đầu sự nghi p". "Thuật ngữ này trong tiếng Anh được gọi là ―Entrepreneurship‖ (hay Start-up) có nguồn gốc từ tiếng Pháp ―Entreprendre‖ với ý nghĩa là sự đảm đương" (Trần Hoàng Bảo Hân, 2021).

Theo Nguyễn Thu Thủy (2015), "KNKD là vi c một cá nhân (một mình hoặc cùng người khác) tận dụng cơ hội kinh doanh mới". Hoặc theo Bird (1988), "KNKD là một thái độ làm vi c đề cao tính độc lập, tự chủ, sáng tạo, luôn luôn đổi mới và sẵn sàng chấp nhận rủi ro để tạo ra giá trị mới cho doanh nghi p hi n tại". Một nhà nghiên cứu khác là MacMillan (1993) cho rằng "KNKD là vi c cá nhân chấp nhận mọi rủi ro để tạo lập ra một doanh nghi p mới hoặc mở một cửa hàng kinh doanh mới vì mục đích tạo ra lợi nhuận và làm giàu". Tóm lại, trong nghiên cứu này, "khởi nghi p sẽ được hiểu là sự tạo dựng một công vi c kinh doanh mới hay thành lập một doanh nghi p mới thông qua những ý tưởng kinh doanh sáng tạo và tận dụng được các cơ hội để đạt được sự hài lòng trong vi c kinh doanh của chính mình" (Koe và cộng sự, 2012).

Quan điểm này dễ hiểu và có nét tương đồng với các quan điểm về khởi nghi p trước đó. Khái niệm Ý định khởi nghiệp Theo Krueger (2003), "ý định là trạng thái nhận thức ngay trước khi thực hi n một hành vi". "Ý định đại di n cho mức độ cam kết về hành vi sẽ thực hi n trong tương lai" (Krueger, 1993). "Ý định khởi nghi p có thể được hiểu là sự liên quan đến ý định của một cá nhân để bắt đầu một doanh nghi p" (Souitaris và cộng sự, 2007); "là một quá trình 11 định hướng vi c lập kế hoạch và triển khai thực hi n một kế hoạch tạo lập doanh nghi p" (Gupta và Bhawe, 2007).

Một quan điểm khác về ý định khởi nghi p được đưa ra bởi Kuckertz và Wagner (2010) là "ý định khởi nghi p bắt nguồn từ vi c nhận ra cơ hội, tận dụng các nguồn lực có sẵn và sự hỗ trợ của môi trường để tạo lập doanh nghi p". Shapero và Sokol (1982) lại cho rằng "những người có ý định KNKD là những cá nhân sẵn sàng tiên phong trong vi c nắm bắt các cơ hội kinh doanh hấp dẫn mà họ nhận biết được". Nếu một cá nhân có thái độ tích cực, có suy nghĩ, ý định nghiêm túc về hành động KNKD thì phần lớn hành động đó sẽ diễn ra. "Một ý định mạnh mẽ sẽ dẫn đến sự nỗ lực hết mình để bắt đầu khởi sự công vi c kinh doanh" (Krueger và Brazeal,1994).

Ý định khởi nghi p là một yếu tố có trước còn quyết định vi c thực hi n hành vi khởi nghi p là yếu tố có sau. "Ý định khởi nghi p thường đi trước hành động khởi nghi p và ảnh hưởng đến vi c tạo ra các dự án kinh doanh mới" (Douglas, 2013). Tóm lại, có thể cho rằng "hành vi KNKD trong tương lai có khả năng được dự báo tương đối chuẩn xác bởi ý định khởi nghi p" (Trần Hoàng Bảo Hân, 2021). Khái niệm Rào cản khởi nghiệp Vi c hình thành và biến ý định kinh doanh thành vi c thành lập một doanh nghi p mới có thể được tăng cường hoặc cản trở bởi nhiều yếu tố.

Ý định khởi nghi p và hoạt động kinh doanh đòi h i một môi trường hỗ trợ xã hội được đặc trưng bởi các thông l , giá trị và chuẩn mực văn hóa, xã hội hỗ trợ và hợp pháp hóa tinh thần kinh doanh. Sự vắng mặt của những khía cạnh này có thể khiến tinh thần khởi nghi p của các cá nhân bị lung lay. Điều này sẽ tác động tiêu cực đến ý định khởi nghi p và cuối cùng là hoạt động kinh doanh (Kibler và cộng sự, 2014). Mọi người không phải lúc nào c ng hành động theo ý định của họ do kết quả của nhiều những trở ngại mà họ gặp phải khi cố gắng biến ý định thành hi n thực (Ajzen và Fishbein, 1975).

Theo từ điển tiếng Vi t, rào cản là những yếu tố gây cản trở hoặc gây khó khăn khi tiếp cận, phát triển của một cá nhân, tổ chức trong một lĩnh vực nào đó. Yếu tố rào cản có thể đóng góp tích cực hoặc tiêu cực trong một quá trình. Tuy nhiên, trong phạm vi bài nghiên cứu này, các rào cản không chỉ cản 12 trở vi c thực hi n các ý định khởi nghi p mà còn tác động tiêu cực đến vi c thực hi n các ý định tăng trưởng (Doern, 2011). Theo Kuckertz và Wagner (2010) định nghĩa "rào cản khởi nghi p là các yếu tố ngăn chặn hoặc kìm hãm sự gia nhập hay phát triển của một yếu tố mới với thị trường hi n tại.

Nói cách khác, rào cản khởi nghi p là những yếu tố làm chậm hoặc ngăn chặn ý định KNKD". LÝ THUYẾT VỀ HÀNH VI CÓ KẾ HOẠCH (TPB) Theo Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action - TRA) của Ajzen và Fishbein (1975), "hai yếu tố chính ảnh hưởng đến ý định là Thái độ đối với hành vi và Chuẩn mực chủ quan". Trên cơ sở đã đưa ra trước đó, Ajzen (1991) đã phát triển "Thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) nhằm khắc phục những hạn chế còn tồn đọng trong mô hình ban đầu về vi c giải quyết kiểm soát hành vi và bổ sung nhân tố thứ ba có ảnh hưởng đến ý định của con người là nhân tố Nhận thức kiểm soát hành vi" như Hình 2. Mô hình về ý định của Ajzen (1991) (Nguồn: Ajzen, 1991) T á độ đối với àn v : "Thái độ của một cá nhân đối với hành vi thể hi n mức độ đánh giá tiêu cực hoặc tích cực của cá nhân đối với hành vi" (Ajzen, 1991).

Thái độ chịu ảnh hưởng bởi giá trị mong đợi của cá nhân. 13 Chuẩn mực chủ quan: "Chuẩn mực chủ quan đề cập đến các áp lực xã hội có thể ảnh hưởng đến vi c thực hi n một hành vi nhất định, không chỉ là ảnh hưởng của nền văn hóa kinh doanh mà còn có thể là nhận định của người khác (gia đình, bạn b ) cảm thấy như thế nào khi cá nhân thực hi n hành vi đó" (Ajzen, 1991). Nhận thức kiểm soát àn v : "Nhân tố này chỉ ra mức độ sự dễ dàng hay khó khăn khi thực hi n hành vi. Nhận thức của cá nhân là khả năng của bản thân và nguồn lực để thực hi n hành vi" (Ajzen, 1991).

"Nó sẽ cho phép dự đoán cả những hành vi không hoàn toàn điều khiển được với giả định một hành vi có thể được dự báo hoặc được giải thích bởi dự định để thực hi n hành vi đó" (Kolvereid, 1996). Đây là yếu tố được Ajzen (1991) xem là quan trọng nhất trong mô hình hành vi có kế hoạch và có tác động trực tiếp đến xu hướng thực hi n hành vi. Mô hình này của Ajzen (1991) được sử dụng vô cùng rộng rãi trong nhiều nghiên cứu liên quan đến ý định của cá nhân và cụ thể ở đây là ý định khởi nghi p. Các yếu tố rào cản tác động đến ý định khởi nghi p của SVĐH tại TP.HCM trong nghiên cứu này c ng được xây dựng dựa trên MHNC của Ajzen (1991).

LÝ THUYẾT SỰ KIỆN KHỞI NGHIỆP (SEE) Thuyết ―Sự ki n khởi nghi p‖ của Shapero và Sokol (1982) là một MHNC khá cổ điển, đã được nghiên cứu và phát triển hơn 40 năm qua. Tuy nhiên, nó vẫn được áp dụng khá phổ biến trong các nghiên cứu về khởi nghi p xưa và nay bởi tính hữu ích của nó. "Các yếu tố hoàn cảnh cá nhân, cảm nhận của cá nhân về tính khả thi và cảm nhận của cá nhân về mong muốn khởi nghi p sẽ tác động đáng kể đến quyết định lựa chọn để thành lập một doanh nghi p mới của họ" (Ngô Thị Mỵ Châu, 2019) như Hình 2. Thuyết sự kiện khởi nghiệp - SEE (Nguồn: S apero và Sokol, 1982) Yếu tố oàn cảnh: Theo Shapero và Sokol (1982), "đa số cá nhân thường có xu hướng thích sự ổn định, không muốn thay đổi trạng thái hi n tại cho đến khi phải đối mặt với những sự lựa chọn khác nhau hay một tình huống bất ngờ nào đó xảy ra buộc cá nhân đó phải thay đổi để thích nghi".

Theo mô hình, sự ki n khởi nghi p của các cá nhân bắt nguồn từ các yếu tố hoàn cảnh. Các yếu tố này có thể được chia thành ba nhóm sau đây: những thay đổi tiêu cực (yếu tố đẩy) như thay đổi chỗ ở, bị đuổi vi c, bất mãn trong công vi c, thay đổi công vi c, hoặc là ly hôn,…; những thay đổi tích cực (yếu tố kéo) như có được ý tưởng mới, có được nguồn tài trợ tài chính, có khách hàng, tìm được đối tác chiến lược,…; và các yếu tố trung gian như tốt nghi p ra trường,… 15 Tuy nhiên, trong quá trình nảy sinh ý định khởi nghi p đến lúc thành lập doanh nghi p mới sẽ có thêm sự can thi p của hai nhóm yếu tố trung gian là mong muốn và khả thi. Cả hai yếu tố này được hình thành từ nhận thức của mỗi cá nhân về môi trường xung quanh, văn hóa, xã hội, kinh tế, giáo dục. Nói cách khác, "quyết định khởi nghi p chỉ chính thức được hình thành khi mỗi cá nhân cảm nhận được hành vi khởi nghi p tồn tại song song hai yếu tố là mong muốn và khả thi" (Shapero và Sokol, 1982).