MỞ ĐẦU 1. Cơ sở của vấn dé nghiên cứu Khi nghiên cứu vé vấn để giáo dục bậc cao, nhiều ý kiến đồng ý rằng quá trình học tập của sinh viên đại học gắn liền với hai phương pháp học tập đối lập nhau: phương pháp học theo chiéu sâu, tập trung vào ý nghĩa và khả năng thông hiểu kiến thức đối lập với phương pháp học theo chiều rộng, tập trung vào sự tái hiện và sao chép lại kiến thức (Marton và Saljo, 1976; Biggs, 1979). Mỗi phương pháp học tập bao gồm cả một chiến lược học tập và một động cơ thái độ học tập. Chẳng hạn như một sinh viên tiếp thu kiến thức theo chiéu sâu sẽ thống nhất lí luận và thực tiễn của giáo trình (chiến lược học vững chắc) với mục đích hiểu rõ và biết ứng dụng vào thực tế (động cơ học vững chắc).
Ngược lại, một sinh viên tiếp thu kiến thức theo bể rộng có thể liệt kê và đi sâu vào một vài thông tin rời rạc của toàn bộ kiến thức (chiến lược học rộng) để sao chép lại kiến thức vào bài thi và đủ điểm cũng như đạt tiêu chuẩn hoàn tất môn học (động cơ học rộng). Tuy nhiên, mỗi sinh viên thường có một phương pháp học tập riêng, phương pháp này có thể bị thay đổi theo nhận thức của họ về yêu cầu của công việc học tập trong một bối cảnh đặc biệt. Một trong những yếu tố nổi bật nhất ảnh hưởng đến sự lựa chọn phương pháp và chiến lược học tập của sinh viên là phương pháp đánh giá (Biggs, 1989). Tắm quan trọng của việc đánh giá có ảnh hưởng như thế nào đến phương pháp tiếp cận kiến thức của sinh viên đã được trình bày rõ ràng trong báo cáo của Scouller và Prosser (1994).
Trang 1 SVTH: VA ThỆ Kim Onnb _—_ _ : Luận vannghiệp tốt Thue vay, việc đánh giá được xem như là có ảnh hưởng mạnh nhất đến quá trình học tập của sinh viên thể hiện ở nội dung những vấn để mà sinh viên tập tung học, nghĩa là sinh viên “học cái gì”; điểu này sẽ định hướng phát triển cho những chiến lược học tập của sinh viên, nghĩa là “hoc như thế nào”. Dường như da số sinh viên đều nắm bắt kiến thức và phát triển khả năng nhận thức dưới dang những yêu cầu kiến thức có khả năng trình bày trong bài thi, nghĩa là sinh viên “chuẩn bi cho những gì mà họ sắp được yêu cầu trình bày” (Fransson, 1977). Nghiên cứu về sự đánh giá còn để cập đến tim quan trọng của phương pháp đánh giá. Linn (1990); Đánh giá kiến thức của học sinh đòi hỏi việc sử dụng một số kỹ thuật đo lường thành quả học tập.
Tuy nhiên, đánh giá không đơn thuần là một tập hợp các kỹ thuật. Nó là một quá trình, một quá trình có hệ thống đóng vai trò quan trọng trong hiệu quả giảng dạy. Nó bất đấu bằng một mục tiêu kiến thức xác định và kết thúc bằng một sự đánh giá có liên quan đến toàn bộ kiến thức học sinh đạt được. (Trang 3) Ngoài ra Karen Scouller và một số nhà nghiên cứu giáo dục khác còn để cập đến một số mặt mạnh của đánh giá là có ảnh hưởng mạnh mẽ đến định hướng học tập của sinh viên.
Tùy theo cách thức đánh giá mà mỗi sinh viên có nhận thức khác nhau, từ đó động cơ, thái độ, phương pháp học tập cũng khác nhau. Vì thế khi đưa ra một hình thức đánh giá, các nhà giáo dục đều mong muốn đánh giá không những công bằng, chính xác mà còn tạo ra một định hướng đúng đắn nơi người học. Hai hình thức đánh giá được quan tâm nhất hiện nay trong các bộ môn khoa học tự nhiên là hình thức thi viết dạng trả lời câu hỏi có giới han và thi trắc nghiệm dang câu hỏi nhiều lựa chọn. Một số nghiên cứu ở các nước đã tiến hành xúc định quá trình làm bài thi viết có liên quan đến sự phân tích, lý luận, vận dụng và khái quát liệu có được thể hiện bởi phương pháp học theo chiểu sâu.
Bên cạnh đó, cách học theo chiều rộng có thực sự thích hợp cho việc chuẩn bị bài thi trắc nghiệm nhiều lựa chọn hay không? Điều này hiện nay vẫn chưa được khẳng định. Trang 2 SVTH: Vũ Thj Kim Oanb Luận van tốt ngbiệp 2. Bối cảnh của vấn dé nghiên cứu Với quan điểm “đấu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển” (Nghị quyết hoi nghị lan thứ hai của Ban chấp hành trung ương Dang khóa VIII), hệ thống giáo duc nước ta ngày càng được sự quan tâm ưu ái của nhiều ban ngành và toàn thể xã hội. Trong những năm qua, nến giáo dục Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể, mở rộng và hội nhập với các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới, rút ngắn khoảng cách về trình độ dân trí so với các nước phát triển.
Số lượng người học đông và gia tăng hàng năm đặt ra yêu cầu cho ngành giáo dục phải chấn hưng toàn diện từ nội dung đến phương pháp giảng dạy, cách thức học tập và hiệu quả đánh giá. Đặc biệt ở giáo dục bậc cao như đại học, trong các kỳ thi tuyển sinh hàng năm do Bộ giáo dục và đào tạo tổ chức, hệ thống đánh giá cẩn có độ tin cậy cao, là thước đo toàn diện sự phát triển năng lực của mỗi cá nhân. Đợt tuyển sinh đại học - cao đẳng năm 2002 - 2003 đánh đấu một bước chuyển biến trong cách thức ra để thi khi đưa hình thức trắc nghiệm khách quan vào các môn thi khối B và môn Ngoại ngữ, dẫn tiến tới sử dụng như một hình thức kiểm tra đại trà bên cạnh hình thức thi viết. Tuy nhiên, van có nhiều ý kiến lo ngại về hình thức thi này vì nó còn khá xa lạ với học sinh.
Quan điểm của các nhà giáo dục còn khá nhiều bất đồng trong việc lựa chọn hình thức thi cử hiện nay. Trong một buổi hội thảo góp ý một số giải pháp bổ sung cho công tắc tuyển sinh 2003 do Dự án giáo dục Đại học, Trung tâm công nghệ thông tín tổ chức thì chỉ có 31,4% ý kiến đồng ý thi trắc nghiệm và 60,9% ý kiến chọn hình thức thi viết (số liệu báo Tuổi Trẻ ra ngày 11-11-2002). Nhưng ngay sau đó, trong buổi tọa đàm ”Dạy, học và thi ở phổ thông” do Viện nghiên cứu giáo dục thuộc trường Đại học Sư Phạm thành phố Hồ Chí Minh tổ chức, Giáo sư Tiến sĩ Dương Thiệu Tống đã nhất trí quan điểm: SVTH: Vũ Thị Kim Oanh ttn tăn tốt nghiệp: Đây là lúc thích hợp cho việc thí trắc nghiệm (trích từ báo Người Lao Động, số ra ngày 16-11-2002). Không chỉ tập trung vào vấn đề lựa chọn hình thức thi sao cho việc đánh giá được chính xác, các nhà nghiên cứu giáo dục còn đi sâu vào một vấn để khác, đó là ra để như thế nào để người học có định hướng học tập đúng đắn, xuất phát từ một động cơ ham học hỏi và một chiến lược học tập thích hợp để nắm bắt kiến thức toàn diện, chấc chắn đồng thời ngăn ngừa tình trạng học vet, học tủ, học lcch.
Tóm lai, nghiên cứu ảnh hưởng của việc đánh giá lên phương pháp học tập và động cơ thái độ của người học, từ đó cải tiến cách thức ra để vẫn là mối quan tâm hàng đầu hiện nay của ngành giáo dục. Mục đích nghiên cứu Mục đích của nghiên cứu là khảo sát ảnh hưởng của phương cách đánh giá thành quả học tập của sinh viên (hình thức thi viết dang trả lời có giới han và hình thức trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn) đến phương pháp học tập, động cơ thái độ học tập và sở thích về phương pháp đánh giá của sinh viên đối với môn học Hóa Đại Cương. Câu hỏi nghiên cứu bao gồm: \/ Sinh viên đã sử dụng phương pháp học tập nào: học theo chiéu rộng hay học theo chiéu sâu khi chuẩn bị cho bài thi viết và bài thí trắc nghiệm nhiều lựa chọn. 3/ Sinh viên nhận thức như thế nào về tính chất của từng hình thức đánh giá.
3⁄_ Sở thích của sinh viên đối với các hình thức đánh giá. và 4/ Mối quan hệ giữa kết quả bài làm của sinh viên trong hai hình thức đánh: giá. Trang á SVTH: Va Tbị Kim Qanh Luận van tốt ngbiệp 4. Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu được xem như gồm hai phần : (1) Xây dựng phiếu thăm dò ý kiến sinh viên.
và (2) Thực hiện việc thăm dò ý kiến trên 43 sinh viên của một lớp sinh viên năm thứ nhất khoa Hóa trường Đại học Sư Phạm thành phố Hồ Chí Minh, năm học 2002 — 2003 dang theo học học phần Hóa Đại Cương A,. Phan thứ nhất của nghiền cứu liên quan đến việc xây dựng một phiếu thăm dò ý kiến sinh viên, gồm ba phần nhằm mục đích tim hiểu phương pháp học tập cla sinh viên khi chuẩn bị cho hai kỳ thi viết và thi trắc nghiệm, nhận thức của sinh viên về tính chất của các phương cách đánh giá và cuối cùng là sở thích của sinh viên về loại hình đánh giá sử dụng trong hoc phan Hóa Đại Cương. Phần thứ hai của nghiên cứu là thực hiện việc thăm dò ý kiến sinh viên. Nghiên cứu cũng tổng hợp kết quả điểm bài thi viết và bài thi trắc nghiệm của sinh viên khi kết thúc học phan Hóa Đại Cương Aj.
Số liệu thu được từ các dụng cụ nghiên cứu được xử lý bằng các phương pháp phân tích định tính và thống kê định lượng dùng phan mềm xử lý thống kê SYSTAT 5. Trang 5 SVTH: Vũ Thi Kim Oanh Luận van tốt ngbiệp h i CO SO LY LUAN 1. Vai trò của việc đánh giá trong giảng day Mối liên hệ giữa kiểm tra, do lường và đánh giá Kiểm tra, đo lường và đánh giá là ba khái niệm khác nhau của cùng một vấn để. Thường thì mọi người dé bị nhầm lẫn ba khía cạnh này vì chúng có mối liên hệ mật thiết với nhau và cùng nằm trong một quá trình xác định.
Khi tiến hành một công việc gồm ba giai đoạn; trước hết yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi liên quan đến kiến thức đã học: tiếp đến cho điểm học sinh dựa trên số lượng câu trả lời đúng và cuối cùng đưa ra kết luận về sự tiến bộ của học xinh trong quá trình học tập tức là đã thực hiện trọn vẹn ba khái niệm trên. Trong nghiên cứu của mình, N.