CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN VÀ KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến các nhân tố ảnh hưởng tới Ý định mua CHCC Đã có nhiều nghiên cứu ngoài nước và trong nước phân tích về các nhân tố ảnh hưởng đến Ý định mua nhà ở nói chung và CHCC nói riêng của NTD. Tác giả đã xem xét các nghiên cứu đã được đăng trên các tạp chí khoa học, các luận án tiến sĩ có liên quan đến đối tượng nghiên cứu của luận án. Với số lượng lớn và đa dạng của các nghiên cứu này, tác giả lựa chọn một số nghiên cứu liên quan đến đề tài này.
Các nhân tố ảnh hưởng đến Ý định mua CHCC bao gồm: 1. Thái độ đối với hành vi mua Thái độ đối với hành vi mua là sự ủng hộ hoặc không ủng hộ của một người đối với một hành động (Tonglet và cộng sự, 2004). Thái độ cũng được định nghĩa là cách các cá nhân phản ứng và hướng tới một đối tượng (Yusliza và Ramayah, 2011). Thái độ đối với hành vi mua là một trong những yếu tố ảnh hưởng quyết định đến hành vi cá nhân (Gibler và Nelson, 2015).
Thái độ đối với hành vi mua ảnh hưởng đến Ý định mua hàng hóa có giá trị cao của NTD (Chung và Pysachik, 2000; Summers và cộng sự, 2006). Nghiên cứu của Luo và James (2013) cũng cho rằng Thái độ đối với hành vi mua ảnh hưởng thuận chiều mạnh mẽ đến hành vi mua nhà ở thương mại. Đã có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng Thái độ đối với hành vi mua của khách hàng ảnh hưởng mạnh mẽ đến Ý định mua nhà ở, CHCC của họ (AL-Nahdi, 2015; AL-Nahdi và cộng sự, 2015a; AL-Nahdi và cộng sự, 2015b; Islam và cộng sự, 2022; Jain, 2020; Judge và cộng sự, 2019; Kamal và Pramanik, 2015b; Koklic và Vida, 2009; Numraktrakul và cộng sự, 2012; Sangkakoon và cộng sự, 2014; Trần Xuân Lượng và cộng sự, 2020; Wibawa và Hartoyo, 2017; Yoke và cộng sự, 2018; Zhang và cộng sự, 2018). Chuẩn chủ quan Chuẩn chủ quan là cách một người nhận thức được những áp lực buộc họ phải thực hiện hay không thực hiện hành vi (Ajzen, 1991; Han & Kim, 2010; Tonglet và cộng sự, 2004).
Các nghiên cứu trước đây cho thấy các kết quả khác nhau về Chuẩn chủ quan như một nhân tố dự đoán Ý định hành vi. Có một số nghiên cứu cho thấy mối quan hệ đáng kể giữa chuẩn chủ quan và Ý định hành vi (Al-Nahdi và Bakar, 2015; 12 Baker và cộng sự, 2007; Chan, 2004; Kamal và Pramanik, 2015, 2015a; Taylor và Todd, 1995; Teo và Lee, 2010; Venkatesh và Davis, 2000). Một số nghiên cứu trong các lĩnh vực khác nhau cũng cho thấy Chuẩn chủ quan là một nhân tố dự đoán Ý định mua (AL-Nahdi, 2015; AL-Nahdi và cộng sự, 2015b; Alam và Sayuti, 2011; Han và Kim, 2010; Iakovleva và cộng sự, 2011; Wu và Teng, 2011; Zhang và cộng sự, 2018; Zhang và cộng sự, 2020). Nghiên cứu của Koklic và Vida (2009) cho rằng các nhân tố bên ngoài như các nhóm tham khảo và thành viên trong gia đình người mua ảnh hưởng đến quá trình mua một ngôi nhà tiền chế sẵn có.
Nghiên cứu của Susilawati và Anunu (2001) nhận thấy bạn bè, đồng nghiệp và vợ/chồng đã ảnh hưởng đến 45% quyết định mua nhà. Chuẩn chủ quan ảnh hưởng đến Ý định mua nhà của NTD (Al-Nahdi và cộng sự, 2015; Al- Nahdi và cộng sự, 2015a; AL-Nahdi và cộng sự, 2015b; Islam và cộng sự, 2022; Judge và cộng sự, 2019; Le-Hoang và cộng sự, 2020; Ngô Mạnh Lâm và cộng sự, 2020; Sangkakoon và cộng sự, 2014; Yoke và cộng sự, 2018; Zhang và cộng sự, 2018; Zhang và cộng sự, 2020). Tuy nhiên, một số nghiên cứu khác cho thấy không có mối quan hệ giữa Chuẩn chủ quan với Ý định mua (Chau và Hu, 2001; Davis, 1989; Lewis và cộng sự, 2003; Mathieson, 1991; Trần Xuân Lượng và cộng sự, 2020). Nhận thức kiểm soát hành vi Nhận thức kiểm soát hành vi được định nghĩa là mức độ mà một người có thể kiểm soát các yếu tố bên trong và bên ngoài, các yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi hoặc hạn chế việc thực hiện hành vi (Ajzen, 2001; Han và Kim, 2010; Tonglet và cộng sự, 2004).
Theo các nghiên cứu của Alam và Sayuti (2011); Iakovleva và cộng sự (2011); Wu và Teng (2011), Nhận thức kiểm soát hành vi là một nhân tố dự đoán Ý định mua. Các nghiên cứu khác nhau trong các lĩnh vực khác nhau cho thấy có mối quan hệ tích cực giữa Nhận thức kiểm soát hành vi và Ý định mua (Baker và cộng sự, 2007; Blanchard và cộng sự, 2008; Fang, 2006; Taylor và Todd, 1995; Teo và Lee, 2010; Wise và cộng sự, 2006). Trong lĩnh vực BĐS, các nghiên cứu đã tìm thấy mối quan hệ tích cực giữa nhân tố Nhận thức kiểm soát hành vi với Ý định hành vi mua nhà ở (Islam và cộng sự, 2022; Judge và cộng sự, 2019; Sangkakoon và cộng sự, 2014; Trần Xuân Lượng và cộng sự, 2020; Yoke và cộng sự, 2018). Ngược lại, một số nghiên cứu phát hiện ra rằng mối quan hệ giữa Nhận thức kiểm soát hành vi với Ý định mua không có ý nghĩa thống kê (Al-Nahdi và cộng sự, 2015; Al-Nahdi và cộng sự, 2015a; AL-Nahdi 13 và cộng sự, 2015b; Wibawa và Hartoyo, 2017; Yusliza và Ramayah, 2011, Zhang và cộng sự 2018).
Hình ảnh bản thân Hình ảnh bản thân là tổng thể những suy nghĩ và cảm xúc của cá nhân về một đối tượng có liên quan đến chính họ, mỗi người mang một hình ảnh bản thân về chính mình và sẽ mua hàng hóa hoặc dịch vụ phù hợp với hình ảnh bản thân đó (Hawkins và cộng sự, 2007). Khách hàng cho rằng ngôi nhà của họ cũng cần phải phản ánh bản sắc cá nhân của họ (Luo và James, 2013). Có mối quan hệ giữa hình ảnh bản thân, sản phẩm-hình ảnh thực tế (độ tương đồng của bản thân) và Ý định mua hàng (Mengxia, 2007). Trong bối cảnh nhà ở, một ngôi nhà thể hiện bản sắc cá nhân mạnh mẽ sẽ là nơi mà chủ nhà có thể thể hiện bản thân (Ariyawansa, 2009).
Hơn nữa, một ngôi nhà có thể được xem như một phần của hình ảnh bản thân giúp hình thành bản sắc và thể hiện bản sắc đó với thế giới bên ngoài (Cooper, 1974; Csikszentmihalyi và Halton, 1981; Luo và James, 2013). NTD sẽ chọn mua BĐS phù hợp với hình ảnh bản thân hiện tại hoặc gắn liền với hình ảnh lý tưởng mà họ muốn đạt được (Gibler và Nelson, 2015). Hơn nữa, các cá nhân mua những ngôi nhà phù hợp với hình ảnh bản thân của họ, nơi họ thích, dự định mua hoặc thực sự sử dụng những ngôi nhà có hình ảnh mà họ cho là phù hợp với quan niệm thực tế của họ (Koklic và Vida, 2009; Ariyawansa, 2009). Nghiên cứu của Karunarathne và Ariyawansa (2015) cũng cho rằng hình ảnh bản thân có ảnh hưởng đến Ý định mua nhà ở của NTD.
Kiến thức chủ quan Kiến thức của một người về một vấn đề ảnh hưởng đáng kể đến việc ra quyết định và hành vi của họ có liên quan đến vấn đề đang được đề cập (Kaplan, 1991). Một số nghiên cứu cho thấy rằng kiến thức chủ quan của NTD ảnh hưởng đến niềm tin về sản phẩm mà NTD nhận thức được (Laroche và cộng sự, 2003; Pratt, 1998; Srinivasan và Ratchford, 1991). Cấu trúc này đã được xác định là nhận thức trước đây của NTD về thông tin liên quan đến ngôi nhà được lưu giữ trong bộ nhớ của họ. Kiến thức chủ quan đã được bổ sung trong TPB vì nhiều nghiên cứu khác nhau đã kết luận tầm quan trọng của kiến thức đối với Ý định mua sản phẩm xanh (Liu và cộng sự, 2018; Reddy và Painuly, 2004; Zhang và cộng sự, 2018).
Các tài liệu hiện có đã đưa ra các kết quả mâu thuẫn về cách thức mà kiến thức chủ quan trước đó ảnh hưởng đến nhận thức của NTD. Cụ thể, phần lớn các nghiên cứu 14 cho rằng kiến thức chủ quan trước đây làm giảm nhận thức tích cực của NTD (Srinivasan và Ratchford, 1991; Laroche và cộng sự, 2003). Mặt khác, một số tác giả đã tìm thấy mối liên hệ tích cực giữa hai cấu trúc này (Pratt, 1998; Srinivasan, 1987). Cơ sở vật chất gắn liền với CHCC Cơ sở vật chất gắn liền với CHCC là các công trình phục vụ chung cho cư dân sóng trong CHCC như chỗ để xe, sảnh, cầu thang, thang máy, công viên …, những tiện ích này giúp cuộc sống của cư dân trở nên thuận tiện hơn.
Theo các nghiên cứu của Kamal và Pramanik (2015a, 2015b), Khaled và cộng sự (2012), Singh và cộng sự, (2018), Zadkarim và Emari (2011), khách hàng ưa thích CHCC có các tiện ích như một khu đô thị thu nhỏ, bãi đậu xe ô tô, sân chơi cho trẻ em, phòng sinh hoạt cộng đồng, thiết bị thang máy và máy phát điện an toàn, trung tâm mua sắm, trường học, hồ bơi, phòng tập thể dục, ngân hàng…. NTD có nhu cầu lớn đối với các CHCC có các tiện ích như trên (Barua và cộng sự, 2019; Renganathan và cộng sự, 2015). Cơ sở vật chất chung cư ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng có thu nhập cao (Zadkarim và Emari, 2011) và nó cũng ảnh hưởng mạnh đến Ý định mua của khách hàng thông qua vai trò trung gian của Thái độ đối với hành vi mua (Kamal và Pramanik, 2015a, 2015b). Vị trí chung cư Một vị trí chiến lược thường liên quan đến khả năng tiếp cận và gần trung tâm mua sắm hoặc cửa hàng bán lẻ, phương tiện giao thông công cộng, trường học, bệnh viện hoặc gần nơi làm việc vì nó không chỉ thuận tiện để làm việc và đưa đón con cái đi học mà còn tiết kiệm chi phí (Yoke và cộng sự, 2018).
Một trong những động lực để NTD lựa chọn nhà ở là vị trí nhà có sẵn đường giao thông đủ tiêu chuẩn. Nhân tố vị trí có tác động đến đáng kể đến Ý định mua nhà ở, CHCC của NTD (Đào Duy Huân và cộng sự, 2021; Le-Hoang và cộng sự, 2020; Renganathan và cộng sự, 2015). Thêm vào đó, vị trí chung cư cùng với hệ thống giao thông xung quanh đóng vai trò là những yếu tố dự đoán quan trọng nhất về Thái độ đối với hành vi mua CHCC, khách hàng muốn mua CHCC có hệ thống giao thông đủ tiêu chuẩn (Islam và Arefin, 2009; Khaled và cộng sự, 2012; Le-Hoang và cộng sự, 2020; Lewis và cộng sự, 2003; Lieser và Groh, 2014; Shahin và Samea, 2010; Trần Xuân Lượng, 2021). Ngoài ra, nghiên cứu của Kamal và Pramanik (2015a, 2015b) cho rằng vị trí là nhân tố ảnh hưởng mạnh nhất đến Thái độ đối với hành vi mua CHCC của khách hàng.