CÔNG TRÌNH DỰ THI GIẢI THƯỞNG "SINH VIÊN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC" NĂM 2003 MỘT SO VAN DE LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VỀ ĐĂNG KÝ KINH DOANH ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN VÀ CÔNG TY. tư THƯ VIÊN g9 THUỘC NHÓM NGÀNH: LUẬT KINH TẾ LỜI NÓI ĐẦU Với su ra đời của Luật doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn thi hành về lãng ký kinh doanh, môi trường kinh doanh nước ta được cải thiện hơn rất nhiều. ›o với Luật Công ty và Luật Doanh nghiệp tư nhân trước đây, Luật doanh nghiệp iã có một bước hoàn thiện đáng kể chế định về đăng ký kinh doanh: đối tượng lược quyền thành lập doanh nghiệp được mở rộng hơn; thủ tục hành chính trong ệc thành lập doanh nghiệp được cai cách theo hướng gộp việc xin phép thành ập và đăng ký kinh doanh thành một, đồng thời chỉ giữ lại những thủ tục, hồ sơ hực sự cần thiết trên cơ sở yêu cầu nâng cao hiệu lực quản lý của Nhà nước. Bằng xiệc đơn giản hoá tối da thủ tục thành lập doanh nghiệp va bãi bỏ hàng trăm giấy phép kinh doanh không cần thiết, Luật đã góp phần không nhỏ vào việc cải thiện nôi trường đầu tư và kinh doanh hiện nay của nước ta.
Việc thực hiện Luật doanh rghiép đã chuyển đổi một cách căn bản từ cơ chế doanh nghiệp chi được quyền Lính doanh những gì Nhà nước cho phép sang cơ chế doanh nghiệp có quyền kinh coanh tất cả những gì pháp luật không cấm. Nhờ đó, quyền tự do kinh doanh (như tự do khởi nghiệp, tự do lựa chọn ngành nghề) theo quy định của pháp luật xề cơ bản đã được đảm bảo. Tuy nhiên bên cạnh những tiến bộ đó, hơn ba năm thi hành Luật doanh nghiệp xà các văn bản có liên quan, chế định đăng ký kinh doanh ở nước ta cũng còn rhiều bất cập, thiếu sót, gây nhiều trở ngại đối với các doanh nghiệp cũng như đối với nhà nước trong quản lý hệ thống các doanh nghiệp. Trong chế định đăng ký kinh doanh, các vấn đề về tên doanh nghiệp, tổ chức bộ máy cơ quan đăng ký kinh doanh, điều kiện cho các ngành, nghề kinh doanh, hệ thống thông tin doanh nghiệp độc lập và thống nhất, việc quản lý và giám sát nhân thân người thành lập doanh nghiệp, quản lý giám sát sự tồn tại, tính liên tục của pháp nhân doanh nghiệp trên toàn quốc.
còn có những bất cập. Việc sớm khắc phục những vấn đề bất cập trên ngày càng trở thành yêu cầu cấp bách nhằm hoàn thiện môi trường kinh doanh ở nước ta. Điều này đòi hỏi phải phân tích được vai trò của doanh nghiệp tư nhân và công ty đối với nền kinh tế đất nước, chế định pháp lý đăng ký kinh doanh hiện hành cho các loại hình i) doanh nghiệp nay và thực tiễn áp dung, từ đó mới tim ra được những giải pháp thích hợp để sớm hoàn thiện chế định pháp lý này. Đó cũng chính là mục đích của chúng em khi chọn nội dung "Một số vấn để lý luận vả thục tiễn về đăng ký kinh doanh đối với doanh nghiệp tư nhân va công ty" làm đề tài nghiên cứu khoa học của mình.
Trong đề tài này, chúng em muốn tập trung làm sáng tỏ một số vấn đề cơ bản như: Phân tích vị trí, vai trò, lịch sử hình thành và phát triển của các doanh nghiệp tư nhân và công ty, ý nghĩa và nội dung của chế định đăng ký kinh doanh cho các loại hình doanh nghiệp đó cũng như thực tiễn áp dụng sau hơn ba năm Luật doanh nghiệp được ban hành; trên cơ sở đó tìm ra một số giải pháp nhằm góp phần sớm hoàn thiện khung pháp lý về đăng ký kinh doanh cho các doanh nghiệp. Ngoài lời nói đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được chia làm 3 chương với kết cấu như sau: Chương |: Những vấn đề lý luận về đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân và công ty. Chương 2: Pháp luật về đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân và công ty ở Việt Nam và thực tiễn áp dụng. Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về đăng ký kinh doanh đối với doanh nghiệp tư nhân và công ty.
Do tính chất phức tạp của vấn đề nghiên cứu và sự hiểu biết của những người nghiên cứu còn có hạn nên đề tài không thể tránh khỏi những thiếu sót. Bởi vậy, kính mong được sự hướng dẫn chỉ bảo của các thầy cô để công trình nghiên cứu đầu tay của chúng em được hoàn thiện hơn. Chúng em xin chân thành cảm ơn! CHUONG 1. NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN VA THỰC TIEN VE DANG KY KINH DOANH CUA DOANH NGHIỆP TƯ NHAN VA CONG TY.
VỊ TRI, VAI TRO CUA DOANH NGHIỆP TU NHÂN VA CÔNG TY TRONG NEN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG. Nhu cầu xuất hiện doanh nghiệp tư nhân và công ty trên thế giới: Với sự xuất hiện của những nhà nước đầu tiên trên thế giới, nhu cầu cần có sự trao đổi, giao lưu và buôn bán giữa các chủ thể ngày càng cấp thiết. Pháp luật ra đời là một công cụ bảo vệ quyền lợi của các chủ thể tham gia kinh doanh. Sự phát triển ngày càng cao của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất đòi hỏi các nhà kinh doanh phải có hình thức kinh doanh mới, đồng thời công việc lập pháp của mỗi quốc gia phải được xây dựng và hoàn thiện từ những sự thay đổi này.
Bên cạnh những công ty của nhà nước thì đòi hỏi phải có thêm những loại hình doanh nghiệp mới cả về quy mô lẫn hình thức hoạt động nhằm tập hợp và thu hút các chủ thể tham gia kinh doanh. Tén tại và phát triển trong một cơ chế và mô hình do Nhà nước xây dựng song bản thân các loại hình doanh nghiệp đã có một lịch sử lâu đời như là một tất yếu khách quan. Sự phát triển ngày càng cao của lực lượng sản xuất khiến nhu cầu về vốn ngày càng tăng, từng nhà kinh doanh không thể đáp ứng được yêu cầu trên mà cần phải có sự liên minh hùn vốn để cùng nhau kinh doanh. Với việc cùng nhau góp vốn kinh doanh, các nhà đầu tư có thể cùng nhau chia sẻ rủi ro, đồng thời cũng thống nhất được một số đông người tham gia quản lý, tập trung trí tuệ nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Mặt khác, mỗi người, với số vốn, năng lực khác nhau sẽ muốn lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp để đầu tư. Và nên kinh tế càng phát triển thì nhu cầu này càng đa dạng, phong phú. Có những nhà kinh doanh muốn tự mình thành lập doanh nghiệp, tự hướng lợi nhuận mà không phải chia sẻ cùng những đối tác khác; có những nhà đầu tư khác lại muốn cùng hợp tác kinh doanh, dựa vào sự quen biết nhau từ trước; mặt khác lại có những nhà kinh doanh muốn đầu tư trong những ngành, nghé đòi hỏi nguồn vốn lớn, nhu cầu thu hút đông người tham gia, không coi trong yếu tố quen biết nhau. Tóm lại, sự hình thành các loại hình công ty và doanh nghiệp tư nhân là kết quả tất yếu của sự tập trung và tích tụ vốn.
Nó diễn ra cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường và là kết qua của tự do cạnh tranh. Vai trò của doanh nghiệp tư nhân và công ty trong nên kinh tế các nước: Có lịch sử ra đời từ rất sớm, đến này các loại hình doanh nghiệp đã được thành lập ở tất cả các lĩnh vực kinh tế và ở hầu hết các nước trên thế giới. Sự thành công của phương pháp tổ chức sản xuất - kinh doanh theo mô hình doanh nghiệp tư nhân và công ty là do nó đã thể hiện được những mặt tích cực sau: Thứ nhất, doanh nghiệp tư nhân và công ty thông qua thị trường có khả năng tập trung vốn nhanh và có hiệu quả, đủ sức thực hiện sản xuất kinh doanh với quy mô lớn. Với cách tập trung vốn nhanh, doanh nghiệp tư nhân và công ty tận dụng được nguồn vốn nhàn rỗi rất lớn trong các tầng lớp nhân dân.
Thứ hai, doanh nghiệp tư nhân và công ty đã góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đồng vốn thông qua các biểu hiện: Đối với doanh nghiệp tư nhân, sản xuất kinh doanh chính là do chủ doanh nghiệp quyết định. Vì thế việc sử dụng và luân chuyển đồng vốn để sản xuất những gi, kinh doanh những mặt hang nào đều theo mong muốn chủ quan của chủ doanh nghiệp. Điều đó giúp cho chủ sở hữu chủ động là linh hoạt trong tìm kiếm cũng như thực thi các giải pháp kinh doanh có lợi nhất đối với mình. Đối với công ty, việc gọi vốn trên thị trường đã rút ngắn được đáng kể khoảng cách giữa huy động và sử dụng vốn.
Bên cạnh đó, do nhu cầu khác nhau của mỗi công ty mà có thể huy động các nguồn vốn nhàn rỗi từ nhiều kênh khác nhau trong xã hội vào các lĩnh vực, các ngành có năng suất lao động và tỷ suất lợi nhwan cao, làm cho vốn được phân bổ và sử dụng có hiệu quả trong nền kinh tế. Thứ ba, các loại hình doanh nghiệp này là hình thức rất tốt để tranh thủ sự tham gia đầu tư của nước ngoài. Thứ tit, doanh nghiệp dân doanh cũng góp phần thu hút thêm một số lượng lớn lao: động dư thừa ma bản thân doanh nghiệp nhà nước không thể khắc phục được. Việc tận dụng lao động dư thừa, nhàn rỗi góp phần giải quyết các chính sách xã hội của n nước, đồng thời làm tăng nguồn thu trong tổng ngân sách tại mỗi quốc gia.
Vai trò da doanh nghiệp tư nhân và công ty trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam. Thực kien đường lối đổi mới do Đảng khởi xướng từ năm 1986, nền kinh tế nước ta chuyén từ cơ chế "quan liêu, bao cấp" sang cơ chế thị trường, tự do cạnh tranh. Phát riển nên kinh tế thị trường đã được kiểm nghiệm là một cơ chế đúng đắn và đã được ghi nhận thành nguyên tắc hiến định (Điều 15, Hiến pháp 1992). Cùng vớ: chủ trương "cởi trói”, tạo điều kiện cho chủ thể có thể tham gia kinh doanh, góp phần nâng cao cạnh tranh của các thành phần kinh tế, Đảng và Nhà nước ta đã xây dựng khung pháp lý phù hợp, bảo đảm pháp luật trở thành "một bộ phận cấu thành của nền kinh tế thị trường văn minh".
Thông qua khung pháp lý đó, không những quyền tự do kinh doanh của các chủ thể được nâng cao mà cả sự quản lý và điều tiết của Nhà nước cũng được đảm bảo.