Đặt vấn đề giai đoạn tuy có những nội dung, giải pháp khác nhau nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là Xóa đói, giảm nghèo ở nước ta vẫn đang là nâng cao mức sống của người dân, giảm nhanh vấn đề bức xúc được Đảng và Nhà nước quan tỷ lệ hộ sống dưới ngưỡng nghèo. Xóa đói, giảm nghèo toàn diện, bền vững là 2. Thực trạng xóa đói giảm nghèo ở Việt mục tiêu xuyên suốt trong quá trình phát triển Nam hiện nay kinh tế - xã hội và là một trong những nhiệm vụ quan trọng, góp phần thực hiện phát triển Theo Báo cáo Mục tiêu phát triển thiên đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. niên ký năm 2010, Việt Nam đã đạt được Những thành tựu đạt được trong giai đoạn những kết quả quan trọng trong phát triển 2006-2010 tạo bước ngoặt mới trong xóa đói, kinh tế - xã hội và cho thấy dấu hiệu khả giảm nghèo và là nền tảng cho chúng ta thực quan của việc hoàn thành các mục tiêu vào hiện những giải pháp xóa đói, giảm nghèo cho năm 2015.
Tốc độ tăng tổng sản phẩm trong giai đoạn 2011-2020. nước (GDP) bình quân hằng năm trong thời kỳ 2001-2010 đạt 7,2%, GDP bình quân đầu Từ năm 1986 đến nay, công cuộc đổi mới người năm 2010 đạt 1. đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo đã đạt được những thành tựu quan trọng: đất Cùng với tăng trưởng và phát triển kinh tế, nước đã thoát ra khỏi khủng hoảng, kinh tế Việt Nam đặc biệt quan tâm và ưu tiên nguồn tăng trưởng nhanh, đời sống người dân được lực cho giảm nghèo. Với việc giảm 1/2 hộ nghèo cải thiện rõ nét.
Tuy nhiên, vấn đề phân hóa vào năm 20029 và đến nay đã giảm được 3/4 số giàu nghèo nổi lên giữa các vùng, các nhóm dân hộ nghèo (so với đầu thập niên 90 thé ky XX), cư, đặc biệt là khu vực miền núi, vùng đồng bào hoàn thành trước mục tiêu thiên niên kỷ về giảm nghèo, Việt Nam chuyển vị trí từ nước dân tộc, đời sống người dân còn rất khó khăn. nghèo sang nhóm nước có mức thu nhập trung Giải quyết vấn đề nghèo đói cũng là thể hiện bình thấp. mạnh mẽ cam kết của Đảng, Nhà nước Việt Những năm qua, nhờ thực hiện thành công Nam với cộng đồng quốc tế trong việc thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, Chương các mục tiêu thiên niên kỷ. Chính phủ Việt trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo, Chương Nam đã tập trung chỉ đạo, ưu tiên nguồn lực thực hiện tốt mục tiêu xóa đói, giảm nghèo.
Mỗi Nguyễn Thị Minh Phượng, TS., Trường đại học Vĩnh. 13 ` Xúa đúi giảm m2 ngheo pea trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt Các chương trình giảm nghèo triển khai khó khăn vùng đồng bào dân tộc, miền núi trong thời gian qua chưa toàn điện; nhiều (Chương trình 135), Chương trình hỗ trợ chính sách, chương trình giảm nghèo đã được giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 62 ban hành nhưng còn mang tính ngắn hạn, huyện nghèo (Nghị quyết số 30a) và các chồng chéo, chưa tạo sự gắn kết chặt chẽ và chương trình kinh tế - xã hội khác hướng vào lồng ghép tập trung vào mục tiêu giảm nghèo; mục tiêu giảm nghèo, tỷ lệ hộ nghèo cả nước công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của đã giảm nhanh từ 22% (năm 2005) xuống còn người dân còn nhiều hạn chế, tư tưởng trông 11,3% năm 2009 và 9,45% năm 2010 (bình chờ, ÿ lại vào Nhà nước, vào cộng đồng vẫn còn quân mỗi năm giảm 2%-3% tỷ lệ nghèo). phổ biến ở nhiều địa phương nên đã hạn chế Người nghèo đã được tiếp cận tốt hơn các phát huy nội lực và sự nỗ lực vươn lên. nguồn lực kinh tế (vốn, đất đai, công nghệ, Theo chuẩn nghèo mới áp dụng từ năm thị trường.) và các dịch vụ xã hội cơ bản 2011, tỷ lệ hộ nghèo của cả nước chiếm như: giáo dục, y tế, nước sạch, trợ giúp pháp khoảng 15%-17%, người nghèo tập trung lý.
Kết cấu hạ tầng của các huyện, xã nghèo phần lớn ở khu vực nông thôn. Một số huyện ở được tăng cường. Đời sống của người nghèo miển núi phía Bắc, Tây Nguyên, miền núi được cải thiện rõ rệt. duyên hải miền Trung, Tây Nam Bộ là những Kinh tế tăng trưởng nhanh và liên tục, với nơi đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tốc độ từ 7%-8%/năm là một yếu tố quan thì tỷ lệ hộ nghèo cồn cao trên 50%, là địa bàn trọng trong việc giảm nghèo, nhưng điểm nổi rất khó khăn đối với công tác giảm nghèo.
bật ở Việt Nam khác với các nước khác là Giải quyết vấn đề nghèo đói là nhiệm vụ tăng trưởng nhanh nhưng cũng hạn chế được khó khăn, lâu dài của toàn Đảng, toàn dân tốc độ gia tăng bất bình đẳng. Hệ số Gini ta, để bảo đảm an sinh xã hội, thực hiện mục (một chỉ số xem xét bất bình đẳng thu nhập) tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công chỉ tăng từ 0,329 năm 1993 lên 0,356 năm bằng, văn minh”. Trong 10 năm tới, giảm 2008; độ sâu nghèo đói, tính bằng tỷ lệ người nghèo bền vững là một trong những nhiệm nghèo nằm gần ngưỡng nghèo đã giảm vụ trọng tâm ưu tiên trong chiến lược phát xuống. Chính vì vậy, thành tựu giảm nghèo triển kinh tế - xã hội đất nước, cũng như của Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế ghi trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện của Chính nhận.
phủ, chính quyền các cấp nhằm phát huy nội Tuy tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh nhưng kết lực của toàn xã hội cũng như sự nỗ lực, vươn quả giảm nghèo chưa bền vững, số hộ đã thoát lên của người nghèo. Nhà nước tiếp tục tập nghèo nhưng mức thu nhập nằm sát chuẩn trung ưu tiên cho những địa bàn khó khăn nghèo rất lớn (70% - 80%), tỷ lệ hộ tái nghèo nhất (vùng miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, hàng năm so với tổng số hộ thoát nghèo còn cao duyên hải miền Trung, Tây Nam Bộ) nhằm (7% - 10%); chênh lệch giàu - nghèo giữa các bảo đảm giảm nghèo nhanh và bền vững ở vùng, nhóm dân cư chưa được thu hẹp, đặc biệt những vùng này so với cả nước. là ở những huyện, xã có tỷ lệ hộ nghèo cao. e_ Kết quỏ giảm nghèo BẢNG 1: Chuẩn nghèo của Chính phủ ĐVT: đồng.
Nam Thanh thi Nong thon Ghi chú 2004 218.000 Tinh cho giai doan 2006 - 2010 2010 450.000 Tinh cho giai doan 2011 - 2015 Nguồn: Quyết định 107/2005/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành chuẩn nghèo áp dụng cho giai đoạn 2006 - 2010 ngày 8 - 7 - 2005 và Quyết định 09/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo áp dụng cho giai đoạn 2011 - 2015 ngày 30-1-2011. 14 Nghiên cứu Kinh tế số 427 - Tháng 12/2013 Xóa đúi giảm nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo cả nước năm 2010 giảm còn gọi là tỷ lệ nghèo thu nhập) được tính dựa 10,7% theo chuẩn nghèo của Chính phủ ban vào số liệu thu nhập bình quân đầu người hành cho giai đoạn 2006 -2010 (năm 2008 là 1 tháng của hộ trong khảo sát mức sống 13,4%, năm 2006 là 15,5% và năm 2004 là và chuẩn nghèo của Chính phủ cho giai 18,1%). Nếu tính theo chuẩn nghèo mới của đoạn 2006-2010 (200 nghìn đồng/người/tháng Chính phủ cho giai đoạn 2011-2015 thì tỷ lệ cho khu vực nông thôn và 260 nghìn đồng/ hộ nghèo cả nước năm 2010 là 14,2%, thành người/tháng cho khu vực thành thị, được cập thị là 6,9% và nông thôn là 17,4%.
Vùng nhật theo biến động giá của các năm tương Trung du và miền núi phía Bắc có tỷ lệ nghèo ứng. Riêng năm 2010, tỷ lệ hộ nghèo còn cao nhất cả nước, tiếp đến là 2 vùng Tây được tính theo chuẩn nghèo mới của Chính Nguyên và vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải phủ cho giai đoạn 2011-2015 là 400 nghìn miền Trung; Đông Nam Bộ có tỷ lệ nghèo đồng/người/tháng cho khu vực nông thôn và 500 thấp nhất cả nước. Ty lệ hộ nghèo này (được nghìn đồng/ngườ/tháng cho khu vực thành thị. BẢNG 2: Tỷ lệ hộ nghèo ĐVT:% Năm 2004 2006 2008 2010 2010* Cả nước 18,1 15,5 13,4 10,7 14,2 1.
Thành thị - nông thôn - Thành thị 8,6 77 67 | 51 6,9 - Nông thôn 21,2 18,0 16,1 13,2 174 12,7 10,0 8,6.3 29,4 27,5 25,1, 22,5 29,4 25,3 22,2 19,2 16,0 20,4 29,2 24,0 21,0 17,1 22,2 : Đông Nam Bộ 4,6 31 | 25 13 23 - Đồng bằng sông Cửu Long 15,3 13.4 8,9 126 Nguồn: Tổng cục Thống kê. *Gh¡ chú: Tỷ lệ hộ nghèo năm 2010 được tính theo chuẩn nghèo của Chính phủ giai đoạn 201 1 - 2015. Theo chuẩn nghèo mới, đến cuối năm trong dân cư còn được nhận biết qua hệ số GINI 2012, tỷ lệ nghèo cả nước còn khoảng 10%, hoặc tiêu chuẩn “40%”. Hệ số GINI nhận giá trị riêng các huyện nghèo, tỷ lệ nghèo bình từ 0 đến 1.
Hệ số GINI bằng 0 là không có sự quân khoảng 45%. Người nghèo tập trung chênh lệch. Hệ số GINI càng tiến dần đến 1 thì phần lớn ở khu vực nông thôn, chiếm 90%. sự chênh lệch càng tăng và bằng 1 khi có sự Một số huyện miển núi phía Bắc, Tây chênh lệch tuyệt đối.
Năm 2010 cho thấy hệ số Nguyên, Tây Nam Bộ, miền núi duyên hải GINI về thu nhập tính chung cả nước là 0,43 và Nam Trung Bộ là những nơi đồng bào dân có xu hướng tăng qua các năm (năm 2002, 2004, tộc thiểu số sinh sống, tỷ lệ hộ nghèo còn cao 2006 là 0,42, năm 2008 là 0,43). (trên 50%) và rất khó khăn trong công tác Tiêu chuẩn “40%” của Ngân hàng Thế giới xóa đói, giảm nghèo. đưa ra nhằm đánh giá phân bố thu nhập của e Phân hóa giàu nghèo dân cư. Tiêu chuẩn này xét tỷ trọng thu nhập Năm 2010 hệ số chênh lệch về thu nhập của 40% dân số có thu nhập thấp nhất trong bình quân 1 người 1 tháng giữa nhóm hộ giàu tổng thu nhập của toàn bộ dân cư.
Tỷ trọng này nhất và nhóm hộ nghèo nhất là 9,2 lần, tăng so nhỏ hơn 12% là có sự bất bình đẳng cao về thu với các năm trước (năm 20029 là 8,1 lần, năm nhập, nằm trong khoảng từ 12%-17% là có sự 2004 là 8,3 lần, năm 2006 là 8,4 lần và năm bất bình đẳng vừa và lớn hơn 17% là có sự tương 2008 là 8,9 lần). đối bình đẳng. Tỷ trọng này ở nước ta tính theo Chênh lệch thu nhập và phân hóa giàu nghèo số hộ là 17,98% năm 2002, 17,4% năm 2004, Nghiên cứu Kinh tế số 427 - Tháng 12/2013 15. rs 22 Xoa doi giam ngheéo.