Khóa Luận Tốt Nghiệp: Nghiên Cứu Kiểm Thử Phần Mềm Ứng Dụng Web CGV

Nghiên cứu kiểm thử phần mềm ứng dụng web CGV là một lĩnh vực quan trọng trong ngành công nghệ thông tin. 82 trang · Học viện Ngân hàng · 2017.

• Tác giả: Đỗ Thị Hồng Phượng
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Trọng Hiếu
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Hệ thống thông tin quản lý
• Đề tài: Nghiên Cứu Kiểm Thử Phần Mềm Vào Ứng Dụng Web CGV
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM KẾT
• 1. CHƯƠNG 1: MÔ TẢ BÀI TOÁN
• 1.1. Tổng quan về công ty TNHH FPT
• 1.2. Xác định yêu cầu bài toán
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC KỸ THUẬT KIỂM THỬ PHẦN MỀM
• 2.1. Tổng quan về kiểm thử phần mềm
• 2.2. Các khái niệm cơ bản
• 2.3. Mục tiêu chính của kiểm thử phần mềm
• 2.4. Phân loại và các kỹ thuật kiểm thử
• 2.5. Các phương pháp kiểm thử
• 3. CHƯƠNG 3: QUY TRÌNH VÀ KẾ HOẠCH KIỂM THỬ ỨNG DỤNG WEB
• 3.1. Quy trình kiểm thử phần mềm
• 3.2. Trường hợp kiểm thử (Test case)
• 3.3. Kế hoạch kiểm thử
• 3.4. Các kỹ thuật kiểm thử ứng dụng Web (Web Application)
• 4. CHƯƠNG 4: KIỂM THỬ ỨNG DỤNG WEB CGV
• 4.1. Đặc tả yêu cầu của khách hàng CJ Group
• 4.2. Đặc tả yêu cầu đăng nhập
• 4.3. Đặc tả yêu cầu đăng ký
• 4.4. Các luật của quy trình đăng ký
• 4.5. Yêu cầu về thành phần chính trên màn hình đăng ký
• 4.6. Kế hoạch kiểm thử
• 4.7. Kế hoạch thời gian kiểm thử
• 4.8. Chiến lược kiểm thử. Thiết kế kiểm thử (Test design)
• 4.9. Kiểm thử thủ công
• 4.10. Xây dựng các trường hợp kiểm thử
• 4.11. Thực thi và báo cáo
• 4.12. Kiểm thử tự động
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1
• PHỤ LỤC 2

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên Cứu Kiểm Thử Phần Mềm Ứng Dụng Web CGV

Nghiên cứu kiểm thử phần mềm ứng dụng web CGV là một lĩnh vực quan trọng trong ngành công nghệ thông tin. Việc kiểm thử không chỉ giúp phát hiện lỗi mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm trước khi đưa đến tay người dùng. CGV, một trong những hệ thống rạp chiếu phim lớn nhất Việt Nam, đã áp dụng các phương pháp kiểm thử hiện đại để nâng cao trải nghiệm người dùng.

1.1. Tầm quan trọng của kiểm thử phần mềm trong ứng dụng web

Kiểm thử phần mềm giúp phát hiện lỗi và cải thiện hiệu suất của ứng dụng. Đặc biệt, trong môi trường web, việc này càng trở nên cần thiết để đảm bảo tính ổn định và bảo mật cho người dùng.

1.2. Mục tiêu của nghiên cứu kiểm thử phần mềm CGV

Mục tiêu chính là so sánh giữa kiểm thử tự động và thủ công, từ đó đưa ra giải pháp tối ưu cho việc kiểm thử ứng dụng web CGV.

II. Các thách thức trong kiểm thử phần mềm ứng dụng web CGV

Kiểm thử phần mềm ứng dụng web CGV đối mặt với nhiều thách thức như tính phức tạp của hệ thống, yêu cầu bảo mật cao và sự thay đổi liên tục của công nghệ. Những thách thức này đòi hỏi các phương pháp kiểm thử phải linh hoạt và hiệu quả.

2.1. Tính phức tạp của hệ thống CGV

Hệ thống CGV bao gồm nhiều chức năng như đăng nhập, đăng ký và thanh toán trực tuyến, mỗi chức năng đều cần được kiểm thử kỹ lưỡng để đảm bảo hoạt động trơn tru.

2.2. Yêu cầu bảo mật trong kiểm thử

Bảo mật là một yếu tố quan trọng trong kiểm thử phần mềm. Các lỗ hổng bảo mật có thể dẫn đến mất mát dữ liệu và ảnh hưởng đến uy tín của CGV.

III. Phương pháp kiểm thử phần mềm ứng dụng web CGV hiệu quả

Để đảm bảo chất lượng phần mềm, CGV đã áp dụng nhiều phương pháp kiểm thử khác nhau, bao gồm kiểm thử tự động và kiểm thử thủ công. Mỗi phương pháp có những ưu điểm riêng, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của ứng dụng.

3.1. Kiểm thử tự động và lợi ích của nó

Kiểm thử tự động giúp tiết kiệm thời gian và nguồn lực, đồng thời tăng cường độ chính xác trong việc phát hiện lỗi.

3.2. Kiểm thử thủ công và vai trò của nó

Kiểm thử thủ công vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm tra giao diện người dùng và trải nghiệm người dùng, điều mà kiểm thử tự động khó có thể thực hiện.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kiểm thử phần mềm tại CGV

Việc áp dụng các phương pháp kiểm thử phần mềm tại CGV đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các lỗi được phát hiện và sửa chữa kịp thời, giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng.

4.1. Kết quả kiểm thử và cải tiến dịch vụ

Sau khi thực hiện kiểm thử, CGV đã cải tiến nhiều chức năng, từ đó nâng cao trải nghiệm người dùng và giảm thiểu lỗi phát sinh.

4.2. Phản hồi từ người dùng và điều chỉnh

Phản hồi từ người dùng là nguồn thông tin quý giá giúp CGV điều chỉnh và hoàn thiện ứng dụng, đảm bảo đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

V. Kết luận và tương lai của kiểm thử phần mềm tại CGV

Kiểm thử phần mềm ứng dụng web CGV không chỉ là một bước quan trọng trong quy trình phát triển mà còn là yếu tố quyết định đến sự thành công của sản phẩm. Tương lai của kiểm thử phần mềm tại CGV sẽ tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ của công nghệ mới.

5.1. Xu hướng công nghệ trong kiểm thử phần mềm

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và học máy sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho việc kiểm thử phần mềm, giúp nâng cao hiệu quả và độ chính xác.

5.2. Tầm nhìn dài hạn cho kiểm thử phần mềm CGV

CGV sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và nguồn nhân lực để nâng cao quy trình kiểm thử, đảm bảo cung cấp dịch vụ tốt nhất cho khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Nghiên cứu kiểm thử phần mềm vào ứng dụng Web CGV" được thực hiện bởi sinh viên Đỗ Thị Hồng Phượng (ngành Hệ thống thông tin quản lý, Học viện Ngân hàng) dưới sự hướng dẫn của TS. Đinh Trọng Hiếu vào năm 2017.

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả chỉ ra quy tắc kinh điển trong kỹ thuật phần mềm từ năm 1979: trong một dự án phát triển phần mềm điển hình, xấp xỉ 50% thời gian và hơn 50% tổng chi phí được dành cho công tác kiểm thử. Khi các ứng dụng web và hệ thống mạng ngày càng mở rộng cả về quy mô lẫn độ phức tạp, các sai sót phát sinh từ khâu thiết kế, lập trình hoặc nguy cơ bảo mật (như các cuộc tấn công mã độc tống tiền WannaCry) đòi hỏi quy trình kiểm định phần mềm phải được thực thi nghiêm ngặt trước khi bàn giao cho người dùng cuối. Trong khuôn khổ hợp tác giữa Công ty TNHH Phần mềm FPT (FPT Software) và Tập đoàn CJ CGV nhằm nâng cấp cổng thông tin trực tuyến cgv.vn và tích hợp thêm phân hệ "Thanh toán trực tuyến", việc kiểm thử hồi quy và bảo đảm chất lượng hệ thống hiện hữu là yêu cầu bắt buộc.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của đề tài bao gồm 4 nội dung chính:

1. So sánh hiệu quả giữa kiểm thử tự động (Automation Testing) và kiểm thử thủ công (Manual Testing) trong dự án thực tế; hoàn thành nhiệm vụ thực tập tại doanh nghiệp.
2. Nắm vững hệ thống lý thuyết về kiểm thử phần mềm; phương pháp kiểm định giao diện và chức năng trên ứng dụng web cụ thể.
3. Tham gia quy trình kiểm thử dự án CJ CGV tại FPT Software theo mô hình Agile; xây dựng hoàn chỉnh hệ thống tài liệu kiểm thử gồm kịch bản, trường hợp kiểm thử (test case) và báo cáo kết quả kiểm thử.
4. Xây dựng các đoạn mã kịch bản kiểm thử (test script) và vận hành các công cụ kiểm thử tự động cơ bản.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các kỹ thuật kiểm thử phần mềm (hộp đen, kiểm thử chức năng, kiểm thử giao diện người dùng) và việc ứng dụng kiểm thử thủ công kết hợp tự động hóa vào hệ thống web thương mại điện tử.
• Phạm vi không gian: Dự án nâng cấp website cgv.vn tại Công ty TNHH Phần mềm FPT, tập trung vào hai phân hệ chức năng: Đăng nhập và Đăng ký tài khoản người dùng.
• Phạm vi thời gian: Kế hoạch kiểm thử được triển khai từ ngày 15/03/2017 đến ngày 23/05/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các tiêu chuẩn kỹ thuật phần mềm quốc tế và quy trình sản xuất phần mềm công nghiệp:

• Khái niệm và tiêu chuẩn phần mềm: Dẫn chiếu định nghĩa phần mềm theo Viện Kỹ thuật Điện và Điện tử (IEEE), quy trình phát triển phần mềm 4 giai đoạn (Đặc tả, Phát triển, Phê duyệt, Nâng cấp/Bảo trì) và phân loại lỗi phần mềm (lỗi sai, lỗi thiếu, lỗi thừa dựa trên sự sai lệch giữa sản phẩm và tài liệu đặc tả).
• Phân loại kiểm định:
  • Phân loại theo phương pháp: Kiểm thử tĩnh (duyệt tài liệu/mã lệnh không chạy chương trình) và kiểm thử động (thực thi mã nguồn qua Unit Test, Integration Test, System Test, Acceptance Test).
  • Phân loại theo kỹ thuật: Kiểm thử hộp trắng (White-box testing - phủ dòng lệnh, nhánh, điều kiện) và kiểm thử hộp đen (Black-box testing - phân hoạch tương đương, phân tích giá trị biên).
  • Phân loại theo chiến lược: Kiểm thử thủ công (Manual Testing) và kiểm thử tự động (Automation Testing).
• Mô hình quy trình: Quy trình kiểm thử phần mềm lặp linh hoạt trong Vòng đời phát triển phần mềm Agile (DSLC) áp dụng tại FPT Software, bao gồm 4 giai đoạn: Lập kế hoạch kiểm thử (Test Planning), Phân tích và thiết kế kiểm thử (Test Analysis & Design), Thi hành kiểm thử (Test Execution), Báo cáo và đánh giá kiểm thử (Test Report & Evaluation).
• Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu:
  • Kỹ thuật phân tích tài liệu yêu cầu nghiệp vụ từ khách hàng CJ Group.
  • Kỹ thuật thiết kế trường hợp kiểm thử dựa trên bộ ba dữ liệu: {Tập dữ liệu đầu vào (Input), Trạng thái thành phần phần mềm, Tập kết quả kỳ vọng}.
  • Phương pháp kiểm thử ứng dụng Web đa diện: Kiểm thử chức năng, kiểm thử tính khả dụng, kiểm thử giao diện (UI), kiểm thử độ tương thích (trình duyệt, hệ điều hành), kiểm thử hiệu năng (thời gian phản hồi chuẩn 3–5 giây) và kiểm thử bảo mật.

Thiết kế và triển khai kiểm thử

Phần thực nghiệm của khóa luận tập trung triển khai quy trình kiểm thử hệ thống cho hai Use Case nghiệp vụ chính của website CGV: Đăng nhập (CGV001) và Đăng ký tài khoản (CGV002).

1. Đặc tả thành phần giao diện và ràng buộc nghiệp vụ

Chức năng	Thành phần giao diện	Thuộc tính kỹ thuật / Quy tắc nghiệp vụ (Business Rules)
Đăng nhập (CGV001)	Hộp văn bản Email/Tên tài khoản	Kích thước 231 × 31px; lề trong: trái 40px, phải 5px; mặc định rỗng.
	Hộp văn bản Mật khẩu	Kích thước 231 × 31px; lề trong: trái 40px, phải 5px; độ dài tối thiểu 6 ký tự.
	Nút Đăng nhập	Chiều rộng 80px; mã màu #f2f0e5; lề trong trái/phải 10px; kiểm tra dữ liệu qua cơ sở dữ liệu (BR0101, BR0102).
Đăng ký (CGV002)	15 trường dữ liệu bắt buộc	Kiểm tra định dạng theo BR0201 và BR0202: Tên, Họ (tối đa 255 ký tự, kích thước 365 × 30px); Email (chứa ký tự @, không kết thúc bằng dấu chấm); Số thẻ CMND/Passport (tối đa 12 ký tự); Số điện thoại (chỉ nhập số); Địa chỉ; Tỉnh/Thành phố; Quận/Huyện (dữ liệu phụ thuộc Tỉnh/Thành phố đã chọn); Mật khẩu và Xác nhận mật khẩu (tối thiểu 6 ký tự, phải trùng khớp nhau); Giới tính (Nam/Nữ); Mã Captcha xác nhận.
	Danh sách chọn Ngày sinh	Ngày (01–31, kích thước 65 × 30px), Tháng (Tháng 1 – Tháng 12, kích thước 65 × 30px), Năm (1937–2005, kích thước 65 × 30px).

2. Kế hoạch và phân bổ nguồn lực kiểm thử

Kế hoạch kiểm thử chi tiết được thực hiện từ ngày 15/03/2017 đến ngày 23/05/2017, sử dụng công cụ quản lý Microsoft Excel và Jira trên môi trường các trình duyệt Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer:

Giai đoạn công việc	Tài liệu liên quan	Thời gian thực hiện	Ngày bắt đầu
Đọc hiểu tài liệu	Tài liệu yêu cầu của khách hàng	3 ngày	15/03/2017
Hỏi đáp yêu cầu (Q&A)	Tài liệu Hỏi và trả lời (Q&A)	3 ngày	20/03/2017
Lập kế hoạch kiểm thử	Tài liệu Kế hoạch kiểm thử (Test Plan)	2 ngày	22/03/2017
Lập thiết kế kiểm thử	Tài liệu Thiết kế kiểm thử (Test Design)	3 ngày	27/03/2017
Xây dựng các trường hợp kiểm thử	Tài liệu Trường hợp kiểm thử (Test Case)	12 ngày	30/03/2017
Đánh giá chéo trường hợp kiểm thử	Tài liệu Trường hợp kiểm thử	3 ngày	14/04/2017
Cập nhật và chỉnh sửa test case	Tài liệu Trường hợp kiểm thử	2 ngày	19/04/2017
Thực thi kiểm thử	Tài liệu Trường hợp kiểm thử	5 ngày	21/04/2017
Ghi nhận và báo cáo kết quả	Báo cáo kiểm thử (Test Report)	1 ngày	27/04/2017
Kiểm thử nghiệm thu (UAT)	Toàn bộ hệ thống tài liệu	2–3 ngày	28/04/2017
Kiểm thử bảo hành sau vận hành	Tài liệu Trường hợp kiểm thử	2–3 tuần	02/05/2017 – 23/05/2017

Nguồn lực dự án bao gồm: Test Manager (MinhNTHL), Test Lead (QuangNCN), và 2 kiểm thử viên (PhuongDTH1, HangVT2).

3. Triển khai kiểm thử tự động với Selenium WebDriver

Để phục vụ kiểm thử hồi quy khi hệ thống tích hợp chức năng thanh toán, tác giả thiết lập môi trường tự động hóa gồm JDK, Eclipse IDE, thư viện Selenium WebDriver, TestNG và IEDriverServer.exe. Các kịch bản kiểm thử (Test Script) được lập trình bằng Java để tương tác trực tiếp với trình duyệt:

public class Functions {
    public static void iedriver() {
        System.setProperty("webdriver.ie.driver", "C:\\setup\\selenium\\IEDriverServer.exe");
    }
}

// Khởi tạo trình duyệt và điều hướng
WebDriver driver = new InternetExplorerDriver();
driver.get("https://cgv.vn");

// Định vị phần tử và tương tác người dùng
By dnlinkBy = By.linkText("Đăng nhập/ Đăng ký");
WebElement DnlinkBtn = driver.findElement(dnlinkBy);
DnlinkBtn.click();

WebElement Email = driver.findElement(By.id("email"));
Email.sendKeys("phuongdo");

// Xử lý danh sách chọn (Dropdown/Combobox)
Select month = new Select(driver.findElement(By.id("month")));
month.selectByValue("11");

Select tinh = new Select(driver.findElement(By.id("region_id")));
tinh.selectByIndex(19); // Hà Nội

// Lấy thông báo lỗi giao diện và URL
By ErrorMess1By = By.id("advice-required-entry-email");
WebElement ErrorMess1 = driver.findElement(ErrorMess1By);
String contentMess1 = ErrorMess1.getText();
String url = driver.getCurrentUrl();

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Mô tả bài toán

Chương 1 giới thiệu về đơn vị thực tập là Công ty TNHH Phần mềm FPT (FPT Software) — doanh nghiệp đạt chứng chỉ ISO 27001:2005, hiện diện tại hơn 10 quốc gia và nằm trong Top 100 nhà cung cấp dịch vụ phần mềm toàn cầu. Tiếp đó, tác giả phân tích bài toán thực tế của khách hàng CJ CGV (thuộc Tập đoàn CJ Group), đơn vị sở hữu cụm rạp chiếu phim lớn nhất Việt Nam với mô hình phức hợp "Cultureplex". Nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu thị trường, CJ CGV hợp tác với FPT Software nâng cấp hệ thống website cgv.vn và phát triển phân hệ "Thanh toán trực tuyến". Nhiệm vụ cụ thể của tác giả trong dự án là tiếp nhận tài liệu đặc tả, thiết kế kịch bản và thực thi kiểm thử giao diện cùng chức năng cho hai module Đăng nhập và Đăng ký.

Chương 2: Các kỹ thuật kiểm thử phần mềm

Chương này tổng kết có hệ thống cơ sở lý thuyết về kiểm định chất lượng phần mềm. Tác giả trình bày định nghĩa phần mềm theo chuẩn IEEE, cấu trúc 4 pha của quy trình phát triển phần mềm và các trạng thái lỗi phần mềm. Nội dung chương phân tích chi tiết:

• Hai phương pháp kiểm thử: kiểm thử tĩnh và kiểm thử động.
• Hai kỹ thuật cốt lõi: kiểm thử hộp đen (tập trung vào giao diện, dữ liệu vào/ra mà không xem xét cấu trúc mã nguồn) và kiểm thử hộp trắng (kiểm tra đường dẫn logic, điều kiện bên trong mã nguồn).
• Hai chiến lược kiểm thử: kiểm thử thủ công và kiểm thử tự động.
• Bốn cấp độ kiểm thử chuẩn: Kiểm thử đơn vị (Unit Test), Kiểm thử tích hợp (Integration Test), Kiểm thử hệ thống (System Test) và Kiểm thử chấp nhận (Acceptance Test).

Chương 3: Quy trình và kế hoạch kiểm thử ứng dụng Web

Chương 3 tập trung vào quy trình kiểm định ứng dụng web trong môi trường phát triển phần mềm Agile. Tác giả mô tả chi tiết quy trình kiểm thử 4 bước (Test Planning $\rightarrow$ Test Analysis & Design $\rightarrow$ Test Execution $\rightarrow$ Test Report & Evaluation), cấu trúc một trường hợp kiểm thử (gồm Test Scenario $\rightarrow$ Test Case $\rightarrow$ Test Step), và cấu trúc tài liệu Kế hoạch kiểm thử (Test Plan).

Chương này cũng tổng hợp hơn 20 tiêu chuẩn kỹ thuật dùng để phát hiện thiếu sót trên web: định dạng phông chữ, màu sắc, khung viền, khoảng cách nút bấm, hành vi điều hướng bằng phím Tab và Shift + Tab, vị trí con trỏ chuột khi xuất hiện thông báo lỗi, kiểm tra liên kết gãy (hyperlink), điều kiện biên của các trường nhập liệu, và tiêu chuẩn thời gian phản hồi máy chủ từ 3 đến 5 giây. Cuối chương giới thiệu bộ công cụ Eclipse IDE và thư viện Selenium WebDriver hỗ trợ tự động hóa kiểm thử.

Chương 4: Kiểm thử ứng dụng Web CGV

Chương 4 là phần thực nghiệm chính của khóa luận. Tác giả xây dựng chi tiết tài liệu đặc tả Use Case, biểu đồ hoạt động (Activity Diagram), quy tắc nghiệp vụ và yêu cầu thành phần giao diện cho chức năng Đăng nhập (mã CGV001) và Đăng ký (mã CGV002). Tác giả thiết lập tài liệu Kế hoạch kiểm thử với mốc thời gian rõ ràng, phân bổ nhân sự, thiết lập ma trận Thiết kế kiểm thử (Test Design) 3 mức độ.

Trên cơ sở đó, 88 trường hợp kiểm thử thủ công (mã dự án CGV_TC_ST) được xây dựng và thực thi trên website CGV. Đồng thời, tác giả tiến hành tự động hóa các kịch bản kiểm thử bằng cách lập trình các đoạn mã Java với Selenium WebDriver trong môi trường Eclipse, trích xuất và phân tích kết quả thực thi tự động cho các trường hợp kiểm thử tiêu biểu (TC 16, TC 18, TC 28, TC 59, TC 88).

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Xây dựng bộ tài liệu kiểm thử hoàn chỉnh: Thiết lập đầy đủ hệ thống hồ sơ kiểm thử phần mềm bao gồm Bảng đặc tả Use Case, Tài liệu Thiết kế kiểm thử (Test Design), Bản kế hoạch kiểm thử (Test Plan) và Báo cáo kiểm thử (Test Report) theo đúng quy trình công nghiệp tại FPT Software.
• Thực thi kiểm thử thủ công: Thiết kế và thực thi thành công toàn bộ 88 trường hợp kiểm thử (Test Case) cho hai phân hệ Đăng nhập và Đăng ký trên website cgv.vn.

Mã dự án	Yêu cầu kiểm thử	Hình thức kiểm thử	Thành công (Passed)	Thất bại (Failed)	Chưa kiểm thử (Untested)	Tổng số Test Case
CGV_TC_ST	Đăng nhập / Đăng ký tài khoản CGV	Thủ công (Manual Test)	88	0	0	88

• Triển khai tự động hóa: Chuyển đổi thành công các kịch bản kiểm thử giao diện và chức năng sang mã lệnh tự động hóa bằng Selenium WebDriver trên nền tảng Eclipse IDE, ghi nhận kết quả thực thi tự động qua các trường hợp kiểm thử TC 16, TC 18, TC 28, TC 59, TC 88.

Giải pháp và đóng góp của đề tài

• Hệ thống hóa quy trình áp dụng phương pháp kiểm thử phần mềm vào dự án thương mại điện tử thực tế hoạt động theo mô hình Agile.
• Đề xuất việc kết hợp giữa kiểm thử thủ công ở giai đoạn phát triển ban đầu và chuyển giao sang kiểm thử tự động hóa bằng công cụ mã nguồn mở (Selenium WebDriver) trong giai đoạn kiểm thử hồi quy và bảo trì hệ thống, giúp tiết kiệm chi phí và tối ưu hóa nhân lực cho dự án.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số điểm giới hạn dựa trên phạm vi triển khai thực tế:

• Hạn chế về phạm vi chức năng: Nghiên cứu chỉ tập trung kiểm thử chuyên sâu cho hai module Đăng nhập và Đăng ký; chưa triển khai kiểm thử chi tiết cho toàn bộ các phân hệ phức tạp khác trên website CGV như Xem lịch chiếu phim, Đặt vé trực tuyến và module mới "Thanh toán trực tuyến".
• Hạn chế về mức độ tự động hóa: Việc lập trình kịch bản tự động bằng Selenium WebDriver mới dừng lại ở việc áp dụng thử nghiệm cho một số trường hợp kiểm thử tiêu biểu, chưa bao phủ toàn bộ 88 test case đã thiết kế.
• Hướng phát triển: Mở rộng việc viết kịch bản kiểm thử tự động cho toàn bộ các ca kiểm thử của hệ thống; mở rộng kiểm thử tự động cho phân hệ Thanh toán trực tuyến; thực hiện kiểm thử tương thích tự động đồng thời trên nhiều nền tảng trình duyệt (Cross-browser testing) và thiết bị di động.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo chuyên môn phù hợp cho:

• Sinh viên các ngành Hệ thống thông tin quản lý, Công nghệ thông tin, Kỹ thuật phần mềm đang chuẩn bị thực tập hoặc làm khóa luận tốt nghiệp về đề tài Đảm bảo chất lượng phần mềm (QA/QC).
• Kiểm thử viên mới vào nghề (Fresher Tester) cần tìm hiểu quy trình kiểm thử thực tế trong doanh nghiệp phần mềm (mô hình Agile tại FPT Software).
• Các phần có giá trị tham khảo kỹ thuật cao:
  • Bảng tổng hợp các tiêu chuẩn phát hiện lỗi giao diện và điều khiển ứng dụng Web tại Chương 3.
  • Mẫu tài liệu đặc tả Use Case, ma trận Test Design và kế hoạch thời gian kiểm định tại Chương 4.
  • Cấu trúc mã nguồn mẫu sử dụng Java và Selenium WebDriver tương tác với các phần tử giao diện web (Text box, Combobox, Button, XPath, Dynamic Elements).

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận được thực hiện dựa trên dự án của doanh nghiệp nào và đối tượng kiểm thử cụ thể là gì?
Khóa luận được thực hiện trong quá trình sinh viên thực tập tại Công ty TNHH Phần mềm FPT (FPT Software), trực tiếp tham gia vào dự án nâng cấp website cgv.vn của khách hàng CJ CGV (Tập đoàn CJ Group). Đối tượng kiểm thử cụ thể là giao diện và chức năng của hai module Đăng nhập và Đăng ký tài khoản.

2. Dự án áp dụng mô hình phát triển phần mềm nào và quy trình kiểm thử gồm những bước nào?
Dự án được triển khai theo mô hình Vòng đời phát triển phần mềm Agile (DSLC). Quy trình kiểm thử gồm 4 bước chính: (1) Xây dựng kế hoạch kiểm thử (Test Planning); (2) Phân tích và thiết kế kiểm thử (Test Analysis and Test Design); (3) Thi hành kiểm thử (Test Executing); (4) Báo cáo kiểm thử và đánh giá (Test Report and Evaluation).

3. Có bao nhiêu trường hợp kiểm thử thủ công được xây dựng và kết quả thực thi ra sao?
Tác giả đã xây dựng tổng cộng 88 trường hợp kiểm thử thủ công (mã dự án CGV_TC_ST) cho hai chức năng Đăng nhập và Đăng ký. Kết quả thực thi ghi nhận 88 trường hợp thành công (Passed), 0 trường hợp thất bại và 0 trường hợp chưa kiểm thử.

4. Vì sao dự án cần triển khai kiểm thử tự động và công cụ nào đã được sử dụng?
Dự án cần kiểm thử tự động vì hệ thống chuẩn bị tích hợp thêm tính năng mới "Thanh toán trực tuyến", đòi hỏi phải kiểm thử hồi quy lại các chức năng cũ mang tính bảo trì liên tục nhằm giảm thiểu chi phí và nguồn lực nhân sự. Các công cụ được lựa chọn gồm: môi trường phát triển Eclipse IDE, thư viện kiểm thử tự động mã nguồn mở Selenium WebDriver, framework TestNG và IEDriverServer.

5. Màn hình Đăng ký tài khoản của website CGV yêu cầu bao nhiêu trường bắt buộc và có những quy định định dạng đặc thù nào?
Màn hình Đăng ký yêu cầu 15 trường dữ liệu bắt buộc (theo quy tắc BR0201). Một số quy định định dạng cụ thể gồm: Tên và Họ tối đa 255 ký tự; Số thẻ CMND/Passport tối đa 12 ký tự; Mật khẩu tối thiểu 6 ký tự; Số điện thoại chỉ chứa chữ số; Combobox Ngày sinh có các khoảng giá trị: Ngày (01–31), Tháng (Tháng 1 – Tháng 12), Năm (1937–2005); trường Quận/Huyện có dữ liệu phụ thuộc vào Tỉnh/Thành phố đã chọn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đỗ Thị Hồng Phượng đã trình bày toàn diện khung lý thuyết kiểm thử phần mềm và triển khai ứng dụng thực tế vào cổng thông tin điện tử cgv.vn tại FPT Software. Đề tài hoàn thành đầy đủ các mục tiêu đề ra thông qua việc thiết lập tài liệu kiểm thử chuẩn mực, thực thi 88 trường hợp kiểm thử thủ công đạt kết quả kiểm định tốt và bước đầu xây dựng các kịch bản kiểm thử tự động bằng Selenium WebDriver. Đây là công trình học thuật có tính thực tiễn cao, phản ánh sát thực quy trình đảm bảo chất lượng phần mềm trong môi trường doanh nghiệp công nghệ thông tin.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MÔ TẢ BÀI TOÁN 1. Tổng quan về công ty TNHH FPT Tên chính thức: Công ty TNHH Phần mềm FPT Hiện diện trên 10 quốc gia: Việt Nam, Nhật Bản, Mỹ, Pháp, Đức, Singapore, Malaysia, … Dịch vụ: phát triển phần mềm và bảo trì, triển khai ERP, đảm bảo chất lượng, chuyển đổi ứng dụng, hệ thống nhúng, … Chứng chỉ chất lượng hàng đầu: ISO 27001:2005 Giải thưởng: ➢ “Top 100 nhà cung cấp dịch vụ phần mềm toàn cầu” ➢ Top 2 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam – hạng mục các công ty IT - Phần mềm (theo kết quả khảo sát của Anphabe và Neilsen Việt Nam). Nghiên cứu và phát triển: Các xu hướng công nghệ mới của thế giới như Mobility, Điện toán đám mây, Big Data & Security. Khách hàng và Đối tác: Hàng trăm khách hàng và đối tác là những tập đoàn hàng đầu thế giới: IBM, Oracle, Cisco, Microsoft, Hitachi, Canon, Panasonic, Toshiba, Sony, … Lĩnh vực: Tài chính ngân hàng, Viễn thông, Y tế, Chế tạo, Công nghiệp xe hơi, Dịch vụ công, … 1.

Xác định yêu cầu bài toán CJ CGV trực thuộc CJ Group, một trong những tập đoàn kinh tế đa ngành lớn nhất của Hàn Quốc có mặt ở 21 quốc gia trên thế giới. CJ CGV là một trong top 5 cụm rạp chiếu phim lớn nhất toàn cầu và là nhà phát hành, cụm rạp chiếu phim lớn nhất Việt Nam. Mục tiêu của CJ CGV là trở thành hình mẫu công ty điển hình đóng góp cho sự phát triển không ngừng của ngành công nghiệp điện ảnh Việt Nam. CJ CGV đã tạo nên khái niệm độc đáo về việc chuyển đổi rạp chiếu phim truyền thống thành tổ hợp văn hóa “Cultureplex”, nơi khán giả không chỉ đến thưởng thức điện ảnh đa dạng thông qua các công nghệ tiên tiến như IMAX, Đỗ Thị Hồng Phượng - K16HTTTA 3 Khoá luận tốt nghiệp Nghiên cứu kiểm thử phần mềm vào ứng dụng Web CGV STARIUM, 4DX, Dolby Atmos, cũng như thưởng thức ẩm thực hoàn toàn mới và khác biệt trong khi trải nghiệm dịch vụ chất lượng nhất tại CGV.

Với chiến lược đẩy mạnh thị trường phù hợp với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và internet. CJ CGV trong 2 năm gần đây đã hợp tác cùng FPT Software để hoàn thiện, nâng cấp trang web: http://cgv. Với các chức năng chính: Đăng kí, đăng nhập, xem lịch chiếu trực tuyến, thông tin phim, ngày chiếu và các cụm rạp của CGV trên tòan quốc, quảng cáo… CJ CGV mong muốn sẽ có một trang mạng đáp ứng tất cả các chức năng đó và giúp CGV cạnh tranh được với các đối thử cùng lĩnh vực, thu hút thêm được nhiều khách hàng tiềm năng hơn nữa trong tương lai. Mới đây, FPT Software đang tiến hành xây dựng thêm một chức năng nữa trên trang web trực tuyến của CGV đó là: Thanh toán trực tuyến.

Trong quá trình thiết kế và xây dựng, đội kiếm thử có nhiệm vụ kiểm tra, thực hiện các kịch bản kiểm thử và đưa ra báo cáo về việc hoạt động của các chức năng còn lại khi chức năng Thanh toán trực tuyến đưa vào hoạt động trên trang web của CGV. Trong quá trình thực tập, tôi được phân công đảm nhận kiểm thử cho giao diện và kiểm thử chức năng hai trang chính là: đăng nhập và đăng kí. Đỗ Thị Hồng Phượng - K16HTTTA 4 Khoá luận tốt nghiệp Nghiên cứu kiểm thử phần mềm vào ứng dụng Web CGV CHƯƠNG 2: CÁC KỸ THUẬT KIỂM THỬ PHẦN MỀM 2. Tổng quan về kiểm thử phần mềm 2.

Các khái niệm cơ bản: 2. Phần mềm là gì? Định nghĩa theo IEEE: Phần mềm là các chương trình máy tính, các thủ tục, các tài liệu có liên quan và các dữ liệu để vận hành một hệ thống máy tính [1]. Quy trình phát triển phần mềm Là một tập hợp các hoạt động có mục tiêu nhằm phát triển và tiến hóa phần mềm. Các tổ chức khác nhau có những tiến trình khác nhau.

Tuy nhiên có 4 hoạt động chung nhất [2]: ➢ Đặc tả: xác định yêu cầu, là tiến trình tìm hiểu và định ra các dịch vụ, chức năng được đòi hỏi từ hệ thống và xác định các ràng buộc lên vận hành và phát triển hệ thống. Các pha chính trong tiến trình phát triển phần mềm đó là: • Nghiên cứu khả thi: Giúp xác định những yêu cầu của người sử dụng có thỏa mãn những công nghệ hiện tại không. Về góc độ kinh doanh, nghiên cứu khả thi nhằm xác định hệ thống đưa ra có mang lại lợi nhuận không. Việc nghiên cứu khả thi nên được thực hiện một cách nhanh chóng và không quá tốn kém.

Kết quả của việc nghiên cứu khả thi sẽ xác định có nên tiếp tục xây dựng hệ thống nữa hay không. • Phân tích yêu cầu: Đưa ra các yêu cầu hệ thống thông qua một số phương pháp như: quan sát hệ thống hiện tại, phỏng vấn và thảo luận với người sử dụng, phân tích nhiệm vụ, phân tích tài liệu hoặc hệ thống cũ, .Trong pha này, chúng ta có thể phải xây dựng một hoặc nhiều mô hình hệ thống và các mẫu thử. • Đặc tả yêu cầu: sẽ tư liệu hóa những thông tin thu thập được. Có hai loại yêu cầu cần xác định: - Một là yêu cầu của người sử dụng: là những yêu cầu bằng ngôn ngữ Đỗ Thị Hồng Phượng - K16HTTTA 5 Khoá luận tốt nghiệp Nghiên cứu kiểm thử phần mềm vào ứng dụng Web CGV tự nhiên bổ sung thêm cho các biểu đồ của các dịch vụ mà hệ thống cung cấp và các ràng buộc vận hành của nó.

- Hai là yêu cầu hệ thống: Là những tài liệu có cấu trúc mô tả chi tiết về các chức năng, dịch vụ và các ràng buộc vận hành của hệ thống. • Đánh giá yêu cầu: Pha này sẽ kiểm tra lại các yêu cầu xem chúng có đúng thực tế không, có thống nhất không, có đầy đủ không. Nếu phát hiện ra lỗi thì ta phải chỉnh sửa các lỗi này. ➢ Phát triển phần mềm: Là tiến trình chuyển đổi các đặc tả thành một hệ thống có thể chạy được trên máy tính, thường bao gồm tiến trình thiết kế và lập trình phần mềm.

Trong đó: • Thiết kế (Design): Dịch các yêu cầu thành bản thiết kế (Kiến trúc, dữ liệu, thủ tục xử lý, giao diện). Hoạt động thiết kế bao gồm những công việc chính sau: - Thiết kế kiến trúc: Các hệ thống con cấu thành nên hệ thống cần xây dựng và mối qua hệ giữa chúng được xác định và tư liệu hóa. - Đặc tả trừu tượng: Với mõi hệ thống con phải có một bản đặc tả về các dịch vụ của nó và những ràng buộc khi nó vận hành. - Thiết kế giao diện: Với mỗi hệ thống con các giao diện của nó với những hệ thống con khác phải được thiết kế và tư liệu hóa.

• Mã hóa (Coding): Các lập trình viên chuyển thiết kế thành chương trình máy tính trong một ngôn ngữ lập trình và thực hiện một kiểm định nào đó về đoạn mã mà họ đã phát triển. ➢ Phê duyệt phần mềm: Phần mềm được đánh giá và kiểm định để đảm bảo phù hợp với đặc tả về nó và đáp ứng các yêu cầu của khách hàng. Quy trình kiểm thử gồm các giai đoạn sau: • Kiểm thử thành phần: Các thành phần riêng biệt được kiểm định để đmả bảo rằng chúng vận hành đúng đắn. Mỗi thành phần được kiểm định độc lập, không có các thành phần khác.

• Kiểm định hệ thống: Các thành phần được tích hợp thành hệ thống. Đỗ Thị Hồng Phượng - K16HTTTA 6 Khoá luận tốt nghiệp Nghiên cứu kiểm thử phần mềm vào ứng dụng Web CGV Tiến trình này đề cập đề cập đến việc tìm ra các sai sót dẫn đến từ các tương tác không đoán trước được giữa các thành phần và các vấn đề tương tác thành phần. • Kiểm định chấp nhận: Hệ thống được kiểm định với các dữ liệu được cung cấp bởi khách hàng. • Kiểm thử hồi quy: Khi hệ thống đi vào vận hành, hoặc thêm chức năng mới, kiểm thử hồi quy lúc này mang tính bảo trì có nghĩa là kiểm thử lại các chức năng đã kiểm thử trước đó.

➢ Nâng cấp, phát triển phần mềm: Đề cập đến sự sửa đổi các hệ thống phần mềm hiện đang tồn tại để đáp ứng các yêu cầu mới. Điều này đang trở thành phương pháp thông thường trong phát triển phần mềm đối với các hệ thống cỡ nhỏ và trung bình [2]. Lỗi phần mềm Có rất nhiều định nghĩa về lỗi phần mềm, nhưng định nghĩa một cách đơn giản thì lỗi phần mềm là sự không khớp giữa chương trình và đặc tả của nó – “A software error occurs when the program does not do what its end user reasonably expects it to do. Dựa vào định nghĩa, ta có thể phân loại lỗi phần mềm thành 3 dạng: Lỗi sai: Sản phẩm phần mềm được xây dựng khác với đặc tả.

Lỗi thiếu: Các yêu cầu của sản phẩm phần mềm đã có trong đặc tả nhưng lại không có trong sản phẩm thực tế. Lỗi thừa: Sản phẩm thực tế có những tính năng không có trong tài liệu đặc tả. ➢ Một lỗi phần mềm xuất hiện khi một trong 5 quy tắc sau xuất hiện: [4] • Phần mềm không thực hiện một số yêu cầu giống như mô tả trong bản đặc tả. • Phần mềm thực hiện một số việc mà bản đăc tả yêu cầu nó không được thực hiện.

• Phần mềm thực hiện một số chức năng mà bản đặc tả không đề cập tới. Đỗ Thị Hồng Phượng - K16HTTTA 7 Khoá luận tốt nghiệp Nghiên cứu kiểm thử phần mềm vào ứng dụng Web CGV • Phần mềm không thực hiện một số việc mà bản đặc tả không đề cập tới, nhưng là những việc nên làm. • Trong con mắt của kiểm thử viên, phần mềm là khó hiểu, khó sử dụng, chậm đối với người sử dụng. Kiểm thử phần mềm là gì? Kiểm thử phần mềm là quá trình khảo sát một hệ thống hay thành phần dưới những điều kiện xác định, quan sát và ghi lại các kết quả, và đánh giá một khía cạnh nào đó của hệ thống hay thành phần đó [1].

“Testing is the process of executing a program with the intent of finding errors. Kiểm thử phần mềm là quá trình thực thi một chương trình với mục đích tìm lỗi. Có thể định nghĩa một cách dễ hiểu: Kiểm thử phần mềm là quá trình thực thi một hệ thống phần mềm để xác định xem phần mềm có đúng với đặc tả không và thực hiện trong môi trường như mong đợi hay không. Mục tiêu chính của kiểm thử phần mềm Kiểm thử phần mềm mang những mục tiêu chính như sau: ➢ Phát hiện càng được nhiều lỗi càng tốt trong thời gian kiểm thử xác định trước.