Kỹ Thuật Hỗ Trợ Kiểm Soát Chất Lượng Phần Mềm

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kỹ thuật hỗ trợ kiểm soát chất lượng phần mềm, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực kỹ thuật.

• Tác giả: Trịnh Thị Linh
• Người hướng dẫn: TS Nguyễn Trường Thắng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Công nghệ thông tin
• Đề tài: Kỹ Thuật Hỗ Trợ Kiểm Soát Chất Lượng Phần Mềm
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Kỹ Thuật Kiểm Soát Chất Lượng Phần Mềm QA

Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển nhanh chóng, chất lượng phần mềm trở thành yếu tố then chốt. Đảm bảo chất lượng phần mềm (QA) không chỉ là một giai đoạn cuối cùng mà là một quá trình liên tục, xuyên suốt vòng đời phát triển phần mềm. Mục tiêu là phát hiện sớm các khiếm khuyết và đảm bảo phần mềm đáp ứng các yêu cầu đặt ra và kỳ vọng của khách hàng, cũng như nhà sản xuất. Ba tiêu chí cốt lõi của một sản phẩm phần mềm thành công là: chất lượng (Quality), chi phí (Cost) và thời hạn (Delivery). Kiểm soát chất lượng đóng vai trò quan trọng, giúp giảm chi phí sửa chữa, nâng cao chất lượng phần mềm, và đáp ứng các chuẩn mực quốc tế như ISO, CMM, CMMI, IEEE. Thấy rõ tầm quan trọng của kiểm soát chất lượng, luận văn này sẽ nghiên cứu về một số kỹ thuật hỗ trợ công việc này.

1.1. Tầm Quan Trọng của Đảm Bảo Chất Lượng QA Phần Mềm

Đảm bảo chất lượng phần mềm (QA) là một hoạt động quan trọng trong quy trình phát triển phần mềm. Nó đảm bảo rằng phần mềm đáp ứng các yêu cầu đã được xác định và phù hợp với mục đích sử dụng. QA bao gồm nhiều hoạt động khác nhau, từ việc xem xét tài liệu, kiểm tra mã nguồn đến kiểm thử phần mềm. Theo tài liệu gốc, quy trình phát triển phần mềm trải qua nhiều giai đoạn khác nhau, mỗi giai đoạn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng phần mềm chất lượng.

1.2. Các Tiêu Chí Đánh Giá Chất Lượng Phần Mềm Hiện Nay

Chất lượng phần mềm được đánh giá dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm: tính đúng đắn, tính tin cậy, tính dễ sử dụng, tính hiệu quả, tính bảo trì, và tính di động. Phần mềm phải đáp ứng các yêu cầu đặt ra và kỳ vọng của khách hàng. Cơ sở để đánh giá chất lượng là bộ chuẩn như ISO, CMM, CMMI, IEEE... Phần mềm tốt phải có tuổi thọ dài, liên tục tiến hóa sau khi bàn giao. Phần mềm không tiến hóa là phần mềm chết. Windows là ví dụ điển hình, liên tục sửa chữa và nâng cấp trong 20 năm qua.

II. Thách Thức Trong Kiểm Soát Chất Lượng Phần Mềm

Việc kiểm soát chất lượng phần mềm đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thay đổi liên tục trong yêu cầu của người dùng. Phần mềm phải triển khai trên quy mô lớn mới bộc lộ hết khiếm khuyết về chức năng và logic do nhiều người sử dụng khác nhau. Tình huống khó khăn nhất là vừa phát triển tính năng mới, vừa sửa lỗi cũ trong khi triển khai quy mô lớn. Kỹ thuật kiểm thử tự động trở thành một giải pháp quan trọng để đối phó với những thách thức này. Ngoài ra, quản lý defect management và rủi ro cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng.

2.1. Sự Thay Đổi Yêu Cầu và Tác Động Đến Chất Lượng Phần Mềm

Sự không ổn định trong yêu cầu của người dùng là một thách thức lớn đối với các đơn vị phát triển phần mềm. Phần mềm cần linh hoạt để thích ứng với những thay đổi này. Việc thay đổi yêu cầu liên tục đòi hỏi quy trình kiểm soát chất lượng phải linh hoạt và có khả năng thích ứng nhanh chóng. Điều này đặt ra yêu cầu cao về khả năng quản lý chất lượng của đội dự án.

2.2. Rủi Ro và Khó Khăn trong Triển Khai Phần Mềm Quy Mô Lớn

Khi phần mềm được triển khai trên quy mô lớn, các khiếm khuyết về chức năng và logic có thể dễ dàng bị phát hiện do số lượng người dùng lớn và đa dạng. Việc vừa phát triển tính năng mới vừa sửa lỗi cũ trong quá trình triển khai là một tình huống khó khăn. Điều này đòi hỏi các kỹ thuật phát triển và kiểm soát chất lượng phù hợp. Windows là một ví dụ điển hình về một phần mềm phải đối mặt với những thách thức này.

2.3 Quản lý Defect Management để đảm bảo chất lượng phần mềm

Quản lý Defect Management có thể giảm thiểu lỗi phát sinh trong quá trình lập trình. Khiếm khuyết phần mềm cần được giải quyết triệt để để giảm chi phí sửa chữa cũng như các rủi ro phát sinh.

III. Phương Pháp Kiểm Thử Phần Mềm Tự Động Hiệu Quả Nhất

Kiểm thử phần mềm (Software Testing) là một hoạt động quan trọng để đảm bảo chất lượng. Kiểm thử tự động là một phương pháp hiệu quả để giảm thiểu chi phí và thời gian kiểm thử. Các công cụ kiểm soát chất lượng phần mềm ngày càng trở nên phổ biến và mạnh mẽ. Kỹ thuật kiểm thử tự động không chỉ giúp phát hiện lỗi nhanh chóng mà còn giúp cải thiện độ tin cậy và hiệu suất của phần mềm. Các phương pháp kiểm thử như Agile Testing, DevOps, và CI/CD cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng phần mềm.

3.1. Ưu Điểm của Kiểm Thử Tự Động trong Đảm Bảo Chất Lượng

Kiểm thử tự động giúp giảm thiểu chi phí và thời gian kiểm thử, đồng thời cải thiện độ tin cậy và hiệu suất của phần mềm. Nó cho phép thực hiện các kiểm thử lặp đi lặp lại một cách nhanh chóng và chính xác. Kiểm thử tự động cũng giúp phát hiện các lỗi mà kiểm thử thủ công có thể bỏ sót. Các công cụ kiểm soát chất lượng như Selenium, JUnit, và TestNG được sử dụng rộng rãi trong kiểm thử tự động.

3.2. Ứng Dụng Agile Testing DevOps và CI CD trong Kiểm Thử

Agile Testing, DevOps, và CI/CD là các phương pháp phát triển phần mềm hiện đại, tập trung vào việc tích hợp kiểm thử vào quy trình phát triển một cách liên tục. Agile Testing nhấn mạnh sự hợp tác giữa các nhà phát triển và kiểm thử viên. DevOps tập trung vào việc tự động hóa quy trình phát triển và triển khai. CI/CD giúp phát hiện lỗi sớm và giảm thiểu rủi ro trong quá trình phát triển.

3.3 Test Driven Development TDD và Behavior Driven Development BDD

TDD và BDD là hai phương pháp phát triển phần mềm tập trung vào kiểm thử. TDD viết test trước, code sau, đảm bảo code viết ra đáp ứng đúng yêu cầu. BDD tập trung vào hành vi của người dùng, viết test dựa trên mô tả hành vi, giúp code dễ hiểu và đáp ứng đúng nhu cầu người dùng.

IV. Phân Tích Tĩnh và Động Công Cụ Kiểm Soát Chất Lượng

Phân tích tĩnh phần mềm và phân tích động phần mềm là hai kỹ thuật quan trọng để kiểm soát chất lượng. Phân tích tĩnh kiểm tra mã nguồn mà không cần thực thi chương trình, giúp phát hiện các lỗi tiềm ẩn về cú pháp, logic, và bảo mật. Phân tích động thực thi chương trình và theo dõi hành vi của nó để phát hiện các lỗi runtime, memory leaks, và deadlock. Kết hợp cả hai phương pháp giúp đảm bảo phần mềm hoạt động ổn định và an toàn.

4.1. Ưu Điểm và Ứng Dụng của Phân Tích Tĩnh Phần Mềm

Phân tích tĩnh giúp phát hiện các lỗi tiềm ẩn trong mã nguồn trước khi chương trình được thực thi. Nó cho phép kiểm tra các quy tắc coding standards, phát hiện dead code, và đánh giá độ phức tạp của mã nguồn. Các công cụ như SonarQube, Checkstyle, và PMD thường được sử dụng để thực hiện phân tích tĩnh.

4.2. Phân Tích Động Phần Mềm Phát Hiện Lỗi Runtime và Hiệu Suất

Phân tích động giúp phát hiện các lỗi runtime, memory leaks, và deadlock trong quá trình thực thi chương trình. Nó cho phép theo dõi hiệu suất của chương trình và tìm ra các điểm nghẽn cổ chai. Các công cụ như JProfiler, Valgrind, và Dynatrace thường được sử dụng để thực hiện phân tích động.

V. Kỹ Thuật Kiểm Soát Phiên Bản Quản Lý Thay Đổi Hiệu Quả

Kiểm soát cấu hình phần mềm và kiểm soát phiên bản là kỹ thuật then chốt để quản lý thay đổi trong quá trình phát triển. Các hệ thống kiểm soát phiên bản như Git, SVN giúp theo dõi các thay đổi, hợp nhất mã nguồn, và phục hồi lại các phiên bản trước đó. Điều này giúp tăng tính ổn định và khả năng bảo trì của phần mềm.

5.1. Tầm Quan Trọng của Kiểm Soát Phiên Bản Trong Phát Triển

Kiểm soát phiên bản (VCS) là hệ thống quản lý các thay đổi đối với tài liệu, mã nguồn, và các tập tin khác. VCS giúp theo dõi các thay đổi, hợp nhất mã nguồn từ nhiều người cùng làm việc, và phục hồi lại các phiên bản trước đó. Điều này đặc biệt quan trọng trong các dự án phát triển phần mềm lớn, nơi nhiều người cùng làm việc trên cùng một mã nguồn.

5.2. Sử Dụng Git và SVN để Quản Lý Thay Đổi và Cộng Tác

Git và SVN là hai hệ thống kiểm soát phiên bản phổ biến nhất hiện nay. Git là một hệ thống phân tán, cho phép mỗi nhà phát triển có một bản sao đầy đủ của kho lưu trữ mã nguồn. SVN là một hệ thống tập trung, nơi tất cả các thay đổi đều được lưu trữ trên một máy chủ trung tâm. Cả hai hệ thống đều cung cấp các tính năng để quản lý thay đổi, hợp nhất mã nguồn, và cộng tác giữa các nhà phát triển.

5.3 Vòng đời làm việc điển hình của VCS

Vòng đời làm việc điển hình VCS là checkout, edit, commit và update. Với những thao tác này, VCS có thể giúp bạn lưu giữ các bản sửa đổi quan trọng.

VI. Ứng Dụng và Kết Quả Của Kỹ Thuật Kiểm Soát Chất Lượng

Chương III trong luận văn sẽ trình bày ứng dụng thực tiễn của các kỹ thuật này trong một đội dự án, đi từ phân tích môi trường, mô-đun hóa chức năng, đến áp dụng kỹ thuật kiểm thử và kiểm soát phiên bản. Điều này mang lại cái nhìn thực tế về hiệu quả của việc áp dụng các kỹ thuật này trong môi trường phát triển phần mềm, từ đó giúp sản phẩm đạt chất lượng cao hơn, đáp ứng yêu cầu và mong muốn của khách hàng và người sử dụng.

6.1. Phân tích Môi Trường Phát Triển để Áp Dụng Kỹ Thuật Phù Hợp

Việc phân tích môi trường phát triển giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng phần mềm, từ đó lựa chọn các kỹ thuật kiểm soát chất lượng phù hợp. Các yếu tố này có thể bao gồm: quy mô dự án, độ phức tạp của phần mềm, trình độ của đội dự án, và yêu cầu của khách hàng.

6.2. Kết quả và Hiệu Quả Của Việc Áp Dụng Kỹ Thuật

Việc áp dụng các kỹ thuật kiểm soát chất lượng mang lại nhiều lợi ích, bao gồm: giảm thiểu lỗi, cải thiện độ tin cậy, tăng hiệu suất, và giảm chi phí bảo trì. Kết quả thực tế cho thấy rằng các dự án áp dụng các kỹ thuật này có chất lượng phần mềm cao hơn và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của khách hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: NỀN TẢNG LÝ THUYẾT 1. Quy trình phát triển phần mềm 1. Khái niệm Quy trình phát triển phần mềm là tập các giai đoạn và các kết quả tương quan để sản xuất ra một sản phẩm phần mềm. Quy trình là một trong những yếu tố cực kỳ quan trọng đem lại sự thành công cho các nhà sản xuất phần mềm, nó giúp cho mọi thành viên trong dự án từ người cũ đến người mới, trong hay ngoài công ty đều có thể xử lý đồng bộ công việc tương ứng vị trí của mình thông qua cách thức chung của công ty, hay ít nhất ở cấp độ dự án.

Hầu hết các thao tác này được tiến hành bởi các kỹ sư phần mềm. Có 4 giai đoạn là nền tảng của hầu hết các quy trình phần mềm là:  Đặc tả phần mềm: Các chức năng của phần mềm và điều kiện để nó hoạt động phải được định nghĩa.  Phát triển phần mềm: Để phần mềm đạt được đặc tả thì phải có quy trình phát triển này.  Đánh giá thẩm định phần mềm: Phần mềm phải được đánh giá để chắc chắn rằng nó thực hiện đúng những gì mà khách hàng mong muốn.

 Tiến hóa của phần mềm: Phần mềm phải tiến hóa để thỏa mãn sự thay đổi các yêu cầu của khách hàng. Một số mô hình phát triển Có nhiều mô hình phát triển phần mềm: mô hình thác nước, mô hình chữ V, mô hình tiến hóa, mô hình mẫu, mô hình xoắn ốc, mô hình CMM/CMMI. Mỗi mô hình phát triển có những đặc điểm và ưu nhược điểm riêng, nó phù hợp với từng loại dự án. Nên tùy theo dự án mà người quản lý dự án chọn cho mình mô hình phát triển riêng, phù hợp với đặc điểm của dự án.

Đặc điểm và ưu nhược điểm của mỗi mô hình phát triển được thể hiện như sau: (LUAN.mem TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 Mô hình thác nước Xác định yêu cầu hệ thống Kiểm chứng Xác địnhYêu yêu cầu cầu phần mềm cấp Kiểm chứng phát Thiết kế căn bản Kiểm chứng Thiết kế chi tiết Kiểm thử Lập trình Kiểm chứng Kiểm thử Kiểm chứng Vận hành, bảo trì Hình 1.1: Mô hình thác nước Mô hình này làm cho ý nghĩa việc sản xuất phần mềm được thấy rõ hơn: 1. Phân tích các yêu cầu và định nghĩa: hệ thống dịch vụ, khó khăn và mục tiêu được hình thành bởi sự trợ ý của hệ thống người tiêu dùng. Sau đó các yếu tố này được định nghĩa sao cho có thể hiểu được bởi cả người phát triển và người tiêu dùng. Thiết kế phần mềm và hệ thống: Thiết kế hệ thống các quy trình, các bộ phận và các yêu cầu về cả phần mềm lẫn phần cứng.

Hoàn tất hầu như tất cả kiến trúc của các hệ thống này. Thiết kế phần mềm tham gia vào việc biểu thị các chức năng hệ thống phần mềm mà có thể được chuyển dạng thành một hay nhiều chương trình khả thi. Thực hiện và thử nghiệm các đơn vị: Trong giai đoạn này, thiết kế phần mềm phải được chứng thực như là một tập hợp nhiều chương trình hay nhiều đơn vị nhỏ. Thử nghiệm các đơn vị bao gồm xác minh rằng mỗi đơn vị thỏa mãn đặc tả của nó.mem TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Tổng hợp và thử nghiệm toàn bộ: Các đơn vị chương trình riêng lẻ hay các chương trình được tích hợp lại và thử nghiệm như là một hệ thống hoàn tất và chứng tỏ được các yêu cầu của phần mềm được thỏa mãn. Sau khi thử nghiệm phần mềm được cung ứng cho người tiêu dùng. Sản xuất và bảo trì: Thông thường (nhưng không bắt buộc) đây là pha lâu nhất của chu kỳ sống (của sản phẩm). Phần mềm được cài đặt và được dùng trong thực tế.

Bảo trì bao gồm điều chỉnh các lỗi mà chưa được phát hiện trong các giai đọan trước của chu kì sống; nâng cấp sự thực hiện của hệ thống các đơn vị và nâng cao hệ thống dịch vụ cho là các phát hiện về yêu cầu mới. Mô hình này, yêu cầu tiếp cận một cách truyền thống, tuần tự và chặt chẽ đối với việc phát triển phần mềm. Điểm yếu của mô hình này là nó không linh hoạt. Các bộ phận của đề án chia ra thành những phần riêng của các giai đoạn.

Với mô hình này quá trình lặp lại là không tránh khỏi, nếu không quay lại thì dễ gặp bất trắc mà lặp lại thì khó quản lý tiến độ dẫn đến không đáp ứng kịp thời yêu cầu của khách hàng. Không phù hợp với hoàn cảnh phần mềm luôn thay đổi, thực hiện triển khai và phát triển đồng thời. Thời gian thực hiện dài và khách hàng phải đợi đến giai đoạn cuối mới có chương trình làm việc được. Nếu đến giai đoạn cuối mới phát hiện lỗi thì có thể là một thảm họa.

Mặc dù vậy mô hình này phản ảnh thực tế công nghệ. Như là một hệ quả và đây vẫn là mô hình cơ sở cho đa số các hệ thống phát triển phần mềm, phần cứng. Mô hình chữ V Mô hình chữ V gần giống với mô hình thác nước, pha sau thực hiện khi pha trước đã thực hiện xong. Thực hiện test kết hợp với các pha trước nó.

Ưu điểm: có thể thực hiện một số việc song song, đạt được phần mềm chất lượng, các pha tương thích và hỗ trợ nhau, các hoạt động kiểm thử được chú trọng. Nhược điểm: các yêu cầu phần mềm phải được đặc tả rõ ràng, pha trước thực hiện xong pha sau mới bắt đầu và người sử dụng không có cơ hội tham gia vào quá trình phát triển. Mô hình làm bản mẫu Tạo ra một mô hình như thực tế cho phần mềm cần xây dựng. Thực hiện thiết kế nhanh các bản mẫu rồi làm mịn dần và thực hiện trình diễn để người dùng đánh giá rồi tiếp tục làm mịn các yêu cầu.

Là cách tiếp cận thực tế nhất, thích hợp với các hệ thống vừa và nhỏ. Nó được sử dụng hiệu quả khi kết hợp với các mô hình khác.mem TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 Mô hình xoắn ốc (Boehm-1988) Hình1.2: mô hình xoắn ốc Mô hình xoắn ốc dựa trên ý tưởng tối thiểu hóa rủi ro, bằng việc phân tích yếu tố rủi ro ở mỗi bước lặp và sử dụng phương pháp làm bản mẫu, hoàn thiện và phát triển hệ thống, duyệt lại và tiếp tục. Với phương pháp này thì các phiên bản được hoàn thiện dần và luôn có sự tham gia đánh giá của khách hàng. Mô hình này thích hợp để phát triển các hệ thống phần mềm với quy mô lớn.

Trong mô hình này không có sự phân biệt rõ ràng giữa hoạt động bảo trì và phát triển. Mỗi vòng lặp đại diện cho một pha của quy trình phát triển phần mềm. Vòng trong cùng tập trung về tính khả thi, vòng kế tiếp lo về định nghĩa các yêu cầu, kế đến là thiết kế v. Trong mô hình này không có một pha nào được xem là cố định.

Tuy nhiên, việc thay đổi một cách linh hoạt đòi hỏi nhà phát triển và khách hàng phải có sự liên hệ một cách chặt chẽ. Mô hình phân tầng (layer) Trong phát triển ứng dụng, để dễ quản lý các thành phần của hệ thống, cũng như không bị ảnh hưởng bởi các thay đổi, người ta hay nhóm các thành phần có cùng chức năng lại với nhau và phân chia trách nhiệm cho từng nhóm để công việc không bị chồng chéo và ảnh hưởng lẫn nhau. Bạn sẽ nghe nói đến thuật ngữ kiến trúc đa tầng/nhiều tầng, mỗi tầng sẽ thực hiện một chức năng nào đó, trong đó mô hình ba tầng là phổ biến nhất. Mô hình ba tầng này là gì? Là tầng trình diễn (Presentation), tầng logic (Business Logic), và tầng CSDL (Data Access).

Các tầng này sẽ giao tiếp với nhau thông qua các dịch vụ (services) mà mỗi tầng cung cấp để tạo nên ứng (LUAN.mem TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 12 dụng, tầng này cũng không cần biết bên trong tầng kia làm gì mà chỉ cần biết tầng kia cung cấp dịch vụ gì cho mình và sử dụng nó mà thôi. Tầng trình diễn (Presentation Layer) Tầng này làm nhiệm vụ giao tiếp với người dùng cuối để thu thập dữ liệu và hiển thị kết quả/dữ liệu thông qua các thành phần trong giao diện người sử dụng. Tầng này sẽ sử dụng các dịch vụ do tầng Business Logic cung cấp.NET thì bạn có thể dùng Windows Forms, ASP.NET hay Mobile Forms để hiện thực tầng này. Trong tầng này có 2 thành phần chính là User Interface Components và User Interface - UI Components là những phần tử chịu trách nhiệm thu thập và hiển thị thông tin cho người dùng cuối.NET thì những thành phần này có thể là các TextBox, các Button, DataGrid… - UI Process Components: là thành phần chịu trách nhiệm quản lý các qui trình chuyển đổi giữa các UI Components.

Ví dụ chịu trách nhiệm quản lý các màn hình nhập dữ liệu trong một loạt các thao tác định trước như các bước trong một Wizard… Business Logic Layer Tầng này thực hiện các nghiệp vụ chính của hệ thống, sử dụng các dịch vụ do tầng Data Access cung cấp, và cung cấp các dịch vụ cho tầng Presentation. Tầng này cũng có thể sử dụng các dịch vụ của các nhà cung cấp thứ 3 (3rd parties) để thực hiện công việc của mình (ví dụ như sử dụng dịch vụ của các cổng thanh toán trực tuyến như VeriSign, Paypal…). Data Access Layer Tầng này thực hiện các nghiệp vụ liên quan đến lưu trữ và truy xuất dữ liệu của ứng dụng. Thường tầng này sẽ sử dụng các dịch vụ của các hệ quản trị cơ sở dữ liệu như SQL Server, Oracle, … để thực hiện nhiệm vụ của mình.

Trong tầng này có các thành phần chính là Data Access Logic, Data Sources, Servive Agents). Lập trình hướng đối tượng Lập trình hướng đối tượng (Object-oriented programming - OOP), là kỹ thuật lập trình hỗ trợ công nghệ đối tượng. OOP được xem là giúp tăng năng suất, đơn giản (LUAN.mem TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 13 hóa độ phức tạp khi bảo trì cũng như mở rộng phần mềm bằng cách cho phép lập trình viên tập trung vào các đối tượng phần mềm ở bậc cao hơn. Ngoài ra, nhiều người còn cho rằng OOP dễ tiếp thu hơn cho những người mới học về lập trình hơn là các phương pháp trước đó.

Lập trình hướng đối tượng dựa trên ba đặc trưng cơ bản là bao gói/che dấu thông tin, kế thừa và đa hình. Bao gói/che dấu thông tin là đặc trưng cơ bản nhất của OOP.