BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP nguyÔn danh tÜnh nghiªn cøu kh¶ n¨ng ch¾n sãng cña rõng ngËp mÆn ë mét sè vïng ven biÓn - thµnh phè h¶i phßng luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Hµ T©y, 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP nguyÔn danh tÜnh nghiªn cøu kh¶ n¨ng ch¾n sãng cña rõng ngËp mÆn ë mét sè vïng ven biÓn - thµnh phè h¶i phßng Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè:60.60 luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ngêi híng dÉn khoa häc Pgs. V¬ng v¨n quúnh Hµ T©y, 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 C¸c ch÷ viÕt t¾t vµ ký hiÖu 1. Do: §êng kÝnh gèc (cm) 2. Dt: §êng kÝnh t¸n (m) 3.
Hdc: ChiÒu cao díi cµnh (m) 5. Hs: ChiÒu cao cña sãng biÓn (cm) 6. Hs0: ChiÒu cao sãng biÓn tríc ®ai rõng 7. Hs1: ChiÒu cao sãng biÓn t¹i cäc thø 1 8.
Hvn: ChiÒu cao vót ngän (m) 9. Kdoc: Kho¶ng c¸ch däc 10. Kcngang: Kho¶ng c¸ch ngang 11. L: BÒ réng ®ai rõng (m) 12.
OTC: ¤ tiªu chuÈn 17. RNM: Rõng ngËp mÆn 19. STT: Sè thø tù 21. S%: Sai sè tiªu chuÈn 22.
TB: Trung b×nh 23. ∆h: §é gi¶m chiÒu cao sãng (cm) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 Danh môc biÓu BiÓu.Trang 2- 1: BiÓu ®iÒu tra cÊu tróc rõng. 21 2- 2: BiÓu ®o chiÒu cao sãng c©y c¸ lÎ. 25 2- 3: BiÓu ®o chiÒu cao sãng theo tuyÕn.
26 3- 1: C¸c yÕu tè khÝ tîng t¹i tr¹m Hßn DÊu. 30 3- 2: §Æc ®iÓm h¶i v¨n vïng biÓn b·i triÒu Tiªn L·ng. 31 4- 1: Thµnh phÇn ®é h¹t trÇm tÝch bÒ mÆt b·i triÒu Tiªn L·ng. 38 4- 2: Hµm lîng mïn t¹i khu vùc nghiªn cøu.
39 4- 3: §é lo·ng cña bïn ë c¸c l©m phÇn. 40 4- 4: Thèng kª c¸c loµi c©y RNM vµ c«ng thøc tæ thµnh. 42 4- 5: MËt ®é c©y RNM ë c¸c l©m phÇn nghiªn cøu. 43 4- 6: Thèng kª c¸c chØ tiªu ®iÒu tra ë c¸c l©m phÇn.
45 4- 7: Quan hÖ gi÷a chiÒu cao sãng biÓn vµ kho¶ng c¸ch däc. 49 4- 8: §é gi¶m sãng cña c¸c cÊp ®êng kÝnh theo kho¶ng c¸ch däc. 53 4- 9: Quan hÖ gi÷a sãng biÓn vµ kho¶ng c¸ch ngang. 57 4- 10: §é gi¶m sãng biÓn qua c¸c l©m phÇn.
64 4- 11: C¸c chØ tiªu cÊu tróc vµ ®é gi¶m chiÒu cao sãng ë c¸c l©m phÇn. 72 4- 12: ChiÒu cao sãng sau ®ai RNM trong ®iÒu kiÖn sãng biÓn phÝa tríc lµ 3. 80 4- 13: ChiÒu cao sãng sau ®ai RNM trong ®iÒu kiÖn sãng biÓn phÝa tríc lµ 3. 81 4- 14: ChiÒu cao sãng sau ®ai RNM trong ®iÒu kiÖn sãng biÓn phÝa tríc lµ 5m (tÝnh cho bÒ réng ®ai rõng tõ 50m ®Õn 1000m).
82 4- 15: ChiÒu cao sãng sau ®ai RNM trong ®iÒu kiÖn sãng biÓn phÝa tríc lµ 5m (tÝnh cho bÒ réng ®ai rõng tõ 100m ®Õn 2000m). 83 4- 16: BÒ réng cÇn thiÕt cña ®ai rõng ch¾n sãng t¹i khu vùc nghiªn cøu víi chiÒu cao sãng biÓn 350cm. 86 4- 17: BÒ réng cÇn thiÕt cña ®ai rõng ch¾n sãng t¹i khu vùc nghiªn cøu víi chiÒu cao sãng biÓn 500cm. 87 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Danh môc c¸c ¶nh vµ h×nh vÏ 1.
danh môc ¶nh ¶nh. Trang 2- 1: H×nh th¸i cµnh mang l¸ non cña BÇn chua. 36 2- 2: H×nh th¸i cµnh mang l¸ vµ qu¶ BÇn chua. danh môc h×nh vÏ H×nh vÏ.
Trang 2- 1: S¬ ®å bè trÝ c¸c vÞ trÝ cäc sau c©y c¸ lÎ. 23 2- 2: M« pháng c¸ch ®o chiÒu cao sãng c©y c¸ lÎ. 24 2- 3: S¬ ®å bè trÝ c¸c ®iÓm vµ tuyÕn ®o sãng. 25 4- 1: §êng kÝnh t¸n trung b×nh ë c¸c l©m phÇn.
46 4- 2: ChiÒu cao vót ngän trung b×nh ë c¸c l©m phÇn. 47 4- 3: T¬ng quan Hs vµ Kdoc ë tÊt c¶ c¸c hµng cäc. 49 4- 4: T¬ng quan Hs vµ Kdoc ë hµng cäc thø 1. 50 4- 5: T¬ng quan Hs vµ Kdoc ë hµng cäc thø 2.
51 4- 6: T¬ng quan Hs vµ Kdoc ë hµng cäc thø 3. 51 4- 7: T¬ng quan Hs vµ Kdoc víi cÊp ®êng kÝnh 250cm. 54 4- 8: T¬ng quan Hs vµ Kdoc víi cÊp ®êng kÝnh 300cm. 54 4- 9: T¬ng quan Hs vµ Kdoc víi cÊp ®êng kÝnh 350cm.
55 4- 10: T¬ng quan Hs vµ Kdoc víi cÊp ®êng kÝnh 400cm. 55 4- 11: T¬ng quan Hs vµ Kdoc víi cÊp ®êng kÝnh 450cm. 56 4- 12: T¬ng quan Hs vµ Kcngang ë tÊt c¶ c¸c cÊp Dt. 57 4- 13: T¬ng quan Hs vµ Kcngang ë tÊt c¶ c¸c cÊp Dt= 250cm.
58 4- 14: T¬ng quan Hs vµ Kcngang ë tÊt c¶ c¸c cÊp Dt= 300cm. 58 4- 15: T¬ng quan Hs vµ Kcngang ë tÊt c¶ c¸c cÊp Dt= 350cm. 59 4- 16: T¬ng quan Hs vµ Kcngang ë tÊt c¶ c¸c cÊp Dt= 400cm. 59 4- 17: T¬ng quan Hs vµ Kcngang ë tÊt c¶ c¸c cÊp Dt= 450cm.
60 4- 18: T¬ng quan gi÷a chiÒu cao sãng vµ ®êng kÝnh t¸n. 61 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 4- 19: T¬ng quan gi÷a chiÒu cao sãng vµ chiÒu cao vót ngän. 62 4- 20: T¬ng quan gi÷a chiÒu cao sãng tríc vµ sau c©y c¸ lÎ. 62 4- 21: Quy luËt gi¶m dÇn chiÒu cao sãng cña c¸c l©m phÇn.
64 4- 22: Quy luËt gi¶m chiÒu cao sãng cña l©m phÇn 1. 68 4- 23: Quy luËt gi¶m chiÒu cao sãng cña l©m phÇn 2. 69 4- 24: Quy luËt gi¶m chiÒu cao sãng cña l©m phÇn 3. 69 4- 25: Quy luËt gi¶m chiÒu cao sãng cña l©m phÇn 4.
70 4- 26: Quy luËt gi¶m chiÒu cao sãng cña l©m phÇn 5. 70 4- 27: Quy luËt gi¶m chiÒu cao sãng cña l©m phÇn 6. 71 4- 28: T¬ng quan gi÷a (h) víi mËt ®é vµ tµn che. 72 4- 29: T¬ng quan gi÷a (h) víi mËt ®é, ®êng kÝnh t¸n vµ tµn che.
73 4- 30: T¬ng quan gi÷a (h) víi mËt ®é vµ ®êng kÝnh t¸n. 73 4- 31: T¬ng quan gi÷a (h) víi mËt ®é, ®êng kÝnh t¸n vµ h×nh d¹ng. 74 4- 32: T¬ng quan gi÷a ®é gi¶m chiÒu cao sãng víi bÒ réng ®ai rõng. 75 4- 33: S¬ ®å m« t¶ vÞ trÝ c©y trong ®ai rõng ngËp mÆn.
78 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 §Æt vÊn ®Ò Sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña con ngêi liªn quan mËt thiÕt ®Õn c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn. Trong c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn ®ã, rõng cã vai trß ®Æc biÖt quan träng kh«ng g× thay thÕ ®îc trong nhiÒu lÜnh vùc nh»m phôc vô c¸c nhu cÇu cña con ngêi. Rõng lµ nguån tµi nguyªn quý gi¸, lµ bé phËn quan träng cña sinh quyÓn, víi mçi lo¹i rõng chóng cã vai trß vµ t¸c dông riªng cña nã. N»m ë vÞ trÝ tiÕp gi¸p gi÷a hÖ sinh th¸i c¹n vµ hÖ sinh th¸i biÓn, rõng ngËp mÆn (RNM) lµ hÖ sinh th¸i ®Æc trng ph©n bè ë nh÷ng vïng b·i triÒu ven biÓn nhiÖt ®íi vµ ¸ nhiÖt ®íi.
V× vËy RNM cã vai trß hÕt søc quan träng trong viÖc b¶o vÖ vïng cöa s«ng, ven biÓn nh chèng xãi lë, ®iÒu hßa khÝ hËu, lµm gi¶m « nhiÔm m«i trêng gãp phÇn më réng thÒm lôc ®Þa, h¹n chÕ sù x©m nhËp mÆn vµo trong ®Êt liÒn vµ lµ n¬i tró ngô cña nhiÒu loµi ®éng vµ thùc vËt quý. ViÖt Nam n»m ë vÞ trÝ §«ng Nam ¸, thuéc vïng nhiÖt ®íi giã mïa, cã 3260 km bê biÓn liªn kÕt víi vïng biÓn §«ng réng lín. §©y lµ khu vùc ho¹t ®éng m¹nh cña b·o, giã mïa, El Nino, Lanina nhiÖt ®íi. Víi tÇn suÊt b·o lín, hàng n¨m thêng høng chÞu tõ 5 ®Õn 8 c¬n b·o kÕt hîp víi triÒu cêng ®æ bé vµo vïng ven bê.
Mçi khi b·o x¶y ra ®Òu kÌm theo hiÖn tîng mùc níc biÓn d©ng cao ®· g©y h h¹i cho c¸c c«ng tr×nh ven biÓn vµ ¶nh hëng ®Õn ®êi sèng vµ s¶n xuÊt cña ngêi d©n ë vïng ven biÓn. ë c¸c vïng ven biÓn níc ta tríc ®©y nhê cã c¸c d¶i rõng ngËp mÆn tù nhiªu hoÆc rõng trång mµ nhiÒu n¬i ®ª biÓn Ýt bÞ vì, tÝnh m¹ng vµ tµi s¶n cña con ngêi ®îc b¶o vÖ. Trong nh÷ng n¨m qua, do viÖc ph¸ RNM ngµy cµng t¨ng dÉn ®Õn gia t¨ng lò lôt, s¹t lë ®Êt ë nhiÒu n¬i, xãi lë vïng ven biÓn, x©m nhËp mÆn vµo s©u trong néi ®Þa. NhËn thÊy ®îc tÇm quan träng cña RNM trong viÖc b¶o vÖ ®ª biÓn, h¹n chÕ thiÖt h¹i cña giã b·o còng nh c¸c gi¸ trÞ to lín kh¸c tõ RNM.
Trong LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®îc sù quan t©m cña nhµ níc, sù gióp ®ì cña c¸c tæ chøc trong vµ ngoµi níc, mét sè ®Þa ph¬ng vïng ven biÓn ®· phôc håi vµ trång míi mét sè diÖn tÝch RNM. Nh÷ng d¶i rõng nµy ®· ®ãng gãp phÇn quan träng trong viÖc b¶o vÖ bê vµ hÖ thèng ®ª biÓn. ViÖc trång RNM nµy vÉn dùa trªn nh÷ng kinh nghiÖm tríc ®©y lµ cã ®ai RNM ë tríc c¸c c«ng tr×nh ven biÓn chø cha nghiªn cøu ®Õn c¸c yÕu tè vÒ cÊu tróc, mËt ®é, bÒ réng cña ®ai rõng thÝch hîp cña ®ai rõng. Nghiªn cøu gÇn ®©y cña t¸c gi¶ Vò §oµn Th¸i - Trêng §¹i häc s ph¹m H¶i Phßng vÒ kh¶ n¨ng ch¾n sãng, b¶o vÖ bê biÓn trong b·o qua mét sè kiÓu rõng ngËp mÆn trång ven biÒn H¶i Phßng.
Nghiªn cøu nµy míi chØ tÝnh ®Õn cÊu tróc cña rõng trång thuÇn loµi vµ ®é gi¶m chiÒu cao cña sãng biÓn víi mét d¶i rõng cô thÓ. Tuy nhiªn nh÷ng nghiªn cøu ®Þnh lîng cô thÓ ®Ó ®a ra cÊu tróc, bÒ réng d¶i rõng thÝch hîp, ®¸p øng môc tiªu phßng hé ch¾n sãng b¶o vÖ ®ª biÓn cßn rÊt thiÕu. XuÊt ph¸t tõ nhu cÇu thùc tiÔn ®ã chóng t«i ®· thùc hiÖn ®Ò tµi: "Nghiªn cøu kh¶ n¨ng ch¾n sãng cña rõng ngËp mÆn ë mét sè vïng ven biÓn t¹i thµnh phè H¶i Phßng". §Ò tµi nµy gãp phÇn x©y dùng c¬ së khoa häc cho viÖc phôc håi, trång míi rõng, ph¸t triÓn cÊu tróc rõng, ph©n bè, vÞ trÝ vµ qu¶n lý c¸c ®ai RNM phßng hé ven biÓn cã hiÖu qu¶ c¶ vÒ gãc ®é kinh tÕ vµ sinh th¸i häc.
Trong khu«n khæ cã h¹n ®Ò tµi chØ nghiªn cøu ë mét sè khu vùc cã ph©n bè rõng ngËp mÆn cña thµnh phè H¶i Phßng - n¬i thêng xuyªn ph¶i chÞu ¶nh hëng cña c¸c c¬n b·o vµ ¸p thÊp nhiÖt ®íi. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 Ch¬ng 1 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1. Nghiªn cøu RNM trªn thÕ giíi 1.