Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài và cơ sở lý luận về hoạt động huy động vốn của ngân hàng thƣơng mại. Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế đề tài. Chương 3: Thực trạng hoạt động huy động vốn tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Đại Chúng. Chương 4: Định hƣớng và giải pháp pháp nâng cao hoạt động huy động vốn tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Đại Chúng.
3 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài Hoạt động huy động vốn đóng vai trò rất quan trọng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng và xã hội. Nguồn vốn huy động chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn và giữ vị trí quan trọng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng vì nó là nguồn vốn chủ yếu đáp ứng nhu cầu cho vay của nền kinh tế. Do vậy hoạt động huy động vốn góp phần mang lại nguồn vốn cho ngân hàng thực hiện các nghiệp vụ kinh doanh khác, và cung cấp cho khách hàng một kênh tiết kiệm đầu tƣ sinh lời, quản lý lƣợng tiền lƣu thông trong xã hội và điều hòa giữa khách hàng thừa vốn và khách hàng thiếu vốn.
Chính vì tầm quan trọng này nên hoạt động huy động vốn là đề tài đƣợc khá nhiều đối tƣợng tham gia tìm hiểu. Ở Việt Nam đã có nhiều tác giả thực hiện công trình nghiên cứu về huy động vốn theo nhiều góc độ khác nhau. Những công trình này đã đóng góp tích cực trong việc xây dựng các nền tảng lý luận về huy động vốn và các giải pháp tổ chức thực hiện trong thực tiễn. Tuy nhiên, huy động vốn có phạm vi nghiên cứu rộng và liên quan đến nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau.
Vì vậy, các công trình nghiên cứu trƣớc đây chƣa bao quát hết các vấn đề của huy động vốn hoặc chƣa mổ xẻ vấn đề ở những khía cạnh cần thiết khác. Nhìn chung trong phạm vi tài liệu mà tác giả tiếp cận đƣợc cho đến nay thì vấn đề huy động vốn và các nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động huy động vốn cũng đƣợc đề cập nhiều trên các tạp chí hay các bài nghiên cứu khoa học. Cụ thể: Nguyễn Bá Minh - Luận án Tiến sĩ 2010 - "Giải pháp phát triển hoạt động huy động vốn tại ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Tây Sơn": hay nhƣ đề tài của Nguyễn Thị Lê - Luận án Tiến sĩ 2010 - "Tăng cƣờng huy động vốn tại ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng (VietcomBank) Việt Nam - Chi nhánh Hà Nội": đã đƣa ra các giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động huy động vốn nhƣng chƣa thƣ̣c sƣ̣ đi sâu vào tim ̀ hiể u vấ n đề , chƣa nghiên cƣ́u đƣơ ̣c mô ̣t cách đầ y đủ và toàn 4 z diê ̣n cả về lý luâ ̣n và thƣ̣c tiễn khiế n cho bài viế t còn nhiề u vƣớng mắ c trong nghiên cƣ́u và ƣ́ng du ̣ng. - Phạm Anh Dũng - Luận án Tiến sĩ 2011- "Giải pháp tăng cƣờng hoạt động huy động vốn tại chi nhánh ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Nội.
"hay nhƣ đề tài của Hoàng Nguyên Ngọc - Luận án Tiến sĩ 2011 - "Các giải pháp huy động chủ yếu để nâng cao sức cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng". Đã phân tích đƣợc các giải pháp để huy động vốn có hiệu quả từ đó xây dựng chính sách huy động nguồn vốn đúng với cơ chế chính sách của Nhà nƣớc, phù hợp diễn biến thị trƣờng, nhu cầu khách hàng và định hƣớng chiến lƣợc kinh doanh. Tuy nhiên các giải pháp đƣa ra cũng chƣa thật phù hợp với tình hình nghiên cứu cũng nhƣ chƣa đánh giá đƣợc giải pháp nào là tố t nhấ t trong hoạt động huy động vốn hoặc giải pháp nào là giảm chi phí mà huy động vốn vẫn đạt hiệu quả cao. - Nguyễn Thị Hiền – Luận văn Thạc sỹ 2012- "Các hoạt động huy động vốn của ngân hàng thƣơng mại ”: Luận văn chỉ đề cập sơ qua về các hình thức huy động vốn, không đi sâu vào lĩnh vực này và cũng không có tính cập nhật trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, tác giả thiên về đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn.
- Mai Thị Quỳnh - luận văn Thạc sĩ 2012 - "Phát triển dịch vụ ngân hàng tại ngân hàng Công thƣơng Hai Bà Trƣng": đã trình bày đƣợc thực trạng dịch vụ ngân hàng và giải pháp để phát triển các loại hình dịch vụ ngân hàng tại ngân hàng Công thƣơng Hai Bà Trƣng. - Nguyễn Trung Kiên - Luận văn Thạc sĩ 2013- "Các nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động huy động vốn tại ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long" (MHB). Luận văn đã chỉ ra đƣợc các nhân tố ảnh hƣởng đế n hoa ̣t đô ̣ng huy đô ̣ng vố n và đánh giá thƣ̣c t iễn sƣ̉ du ̣ng các nhân tố để từ đó đƣa ra các giải pháp nhằm nâng cao chấ t lƣơ ̣ng huy đô ̣ng vố n. Tuy nhiên luận văn cũng chƣa đƣa ra đƣợc nhân tố nào là nhân tố ảnh hƣởng nhất đến khả năng huy động vốn để từ đó có những chính sách, chiến lƣợc phù hợp với sự phát triển hiện tại của ngân hàng.
5 z - Nguyễn Thị Ngọc Hà - Luận văn thạc sĩ 2012 - "Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển tỉnh Ninh Thuận". Phân tích thực trạng hoạt động dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại ngân hàng Đầu tƣ và phát triển tỉnh Ninh Thuận và giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển tỉnh Ninh Thuận. Với cùng một mục tiêu là huy động vốn tại ngân hàng thƣơng mại, nhƣng mỗi ngân hàng sẽ có một chiến lƣợc riêng của đơn vị mình. Và trong các nghiên cứu trên, do thời gian ngắn, phạm vi đề tài rộng nên các tác giả chƣa đề cập một cách có hệ thống về hoạt động huy động vốn và các yếu tố tác động đến khả năng huy động vốn, từ đó có những giải pháp để tăng cao nguồn vốn huy động.
Đề tài luận văn của tôi sẽ tập trung nghiên cứu, giải quyết những vấn đề mà các tác giả trƣớc đây chƣa đề cập hoặc chƣa giải quyết một cách thỏa đáng nhằm bổ sung đầy đủ cả về lý luận và thực tiễn, góp phần đẩy mạnh khả năng hoạt dộng huy động vốn tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Đại Chúng trong những năm tới. Cơ sở lý luận về hoạt động huy động vốn của ngân hàng thƣơng mại 1. Hoạt động huy động vốn trong ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về huy động vốn Huy động vốn là nghiệp vụ tiếp nhận nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi từ các tổ chức và cá nhân bằng nhiều hình thức khác nhau để hình thành nên nguồn vốn hoạt động của ngân hàng.
Thực chất nghiệp vụ huy động vốn là các hoạt động thu hút nguồn vốn nhàn rỗi của các cá nhân, tổ chức kinh tế, xã hội dƣới dạng tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi thanh toán, phát hành các chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, và các giấy tờ khác, tạo nên một nguồn tài chính đƣợc ngân hàng sử dụng để kinh doanh sinh lời và trả lại một phần lợi nhuận này cho ngƣời gửi thông qua công cụ lãi suất. Tầm quan trọng của hoạt động huy động vốn Nguồn vốn huy động là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong ngân hàng. Nó là những giá trị tiền tệ mà ngân hàng huy động đƣợc từ các tổ chức kinh tế và các cá nhân trong xã hội thông qua quá trình thực hiện các nghiệp vụ ký thác, các 6 z nghiệp vụ khác và đƣợc dùng làm vốn để kinh doanh. Bản chất của vốn huy động là tài sản thuộc các chủ sở hữu khác nhau, ngân hàng chỉ có quyền sử dụng mà không có quyền sở hữu và có trách nhiệm hoàn trả đúng hạn cả gốc lẫn lãi khi đến kỳ hạn (nếu là tiền gửi có kỳ hạn) hoặc khi khách hàng có nhu cầu rút vốn (nếu là tiền gửi không kỳ hạn).
Vốn huy động đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng. + Nguồn vốn huy động là cơ sở để ngân hàng tổ chức mọi hoạt động kinh doanh Đối với bất kỳ doanh nghiệp nào, muốn hoạt động kinh doanh đƣợc thì phải có vốn, vốn quyết định khả năng kinh doanh của mỗi doanh nghiệp. Ngân hàng thƣơng mại cũng là một loại hình doanh nghiệp, bởi vậy vốn cũng là cơ sở để ngân hàng thƣơng mại tổ chức mọi hoạt động kinh doanh của mình. Nói cách khác ngân hàng không có vốn thì không thể thực hiện đƣợc các nghiệp vụ kinh doanh.
Với đặc trƣng của hoạt động ngân hàng thì vốn không chỉ là phƣơng tiện kinh doanh mà còn là đối tƣợng kinh doanh chủ yếu của ngân hàng thƣơng mại. Chính vì thế có thể nói: vốn là điểm đầu tiên trong chu kỳ kinh doanh của ngân hàng. Do đó, ngoài vốn ban đầu cần thiết, tức là đủ vốn điều lệ theo luật định, thì ngân hàng phải thƣờng xuyên chăm lo tới việc tăng trƣởng vốn trong suốt quá trình hoạt động của mình. + Nguồn vốn huy động quyết định quy mô hoạt động cho vay và các hoạt động khác của ngân hàng Vốn của ngân hàng quyết định đến việc mở rộng hay thu hẹp khối lƣợng cho vay.
Thông thƣờng nếu so với các ngân hàng lớn thì ngân hàng nhỏ có khoản mục đầu tƣ và cho vay kém đa dạng hơn, phạm vi và khối lƣợng cho vay của các ngân hàng này cũng nhỏ hơn. Trong khi các ngân hàng lớn có thể cho vay tại các thị trƣờng trong và ngoài nƣớc thì các ngân hàng nhỏ lại bị giới hạn trong phạm vi hẹp mà chủ yếu trong từng khu vực nhỏ. Thêm vào đó, do khả năng vốn hạn hẹp, các ngân hàng nhỏ không nhạy bén đƣợc với sự biến động về lãi suất, gây ảnh hƣởng đến khả năng huy động vốn từ dân cƣ và các thành phần kinh tế. Nếu nhƣ nhu cầu về vốn trên địa bàn của ngân hàng đó lớn nhƣng ngân hàng không huy động đƣợc vốn thì không thể đáp ứng nhu cầu cho vay.
Nếu khả năng vốn của ngân hàng dồi 7 z dào, thì chắc chắn ngân hàng sẽ đáp ứng đƣợc nhu cầu vốn cho vay, có đủ điều kiện mở rộng thì trƣờng cho vay và các dịch vụ ngân hàng. Chính vì vậy, càng khẳng định rõ tầm quan trọng của vốn trong hoạt động kinh doanh ngân hàng.