Chương 1: Cơ sở khoa học về hoạt động tiếp công dân tại UBND cấp huyện. Chương 2: Thực trạng hoạt động tiếp công dân tại UBND Quận 1. Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện hoạt động tiếp công dân tại UBND Quận 1 thời gian tới. Luan van 8 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ HOẠT ĐỘNG TIẾP CÔNG DÂN TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN 1.
Khái niệm hoạt động tiếp công dân tại UBND cấp huyện 1. Tổng quan về UBND cấp huyện Cấp huyện ở Việt Nam hiện nay được quy định trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 bao gồm: Huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương. Mỗi đơn vị hành chính cấp huyện đều được tổ chức chính quyền tương ứng. Chính quyền cấp huyện gồm có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân.
Cấp huyện là đơn vị hành chính lãnh thổ trung gian nằm giữa tỉnh và xã. Chính quyền địa phương cấp huyện chịu sự quản lý nhà nước trực tiếp của chính quyền địa phương cấp tỉnh và trực tiếp quản lý nhà nước đối với chính quyền địa phương cấp xã. Mối quan hệ giữa chính quyền địa phương cấp tỉnh với chính quyền địa phương cấp huyện và giữa chính quyền địa phương cấp huyện với chính quyền địa phương cấp xã được xem xét dưới hai góc độ: Quan hệ trong hoạt động quản lý nhà nước, quan hệ trong việc cung cấp dịch vụ (kể cả dịch vụ hành chính công). Chính quyền địa phương cấp huyện ở Việt Nam bao gồm: - Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân địa phương, chịu trách nhiệm với dân địa phương và với cơ quan nhà nước cấp trên.
Hội đồng nhân dân thực hiện quản lý nhà nước mang tính chất lãnh thổ, g n với ý chí, nguyện vọng của người dân trên địa bàn đơn vị hành chính lãnh thổ được phân công quản lý. - Ủy ban nhân dân cấp huyện là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân và là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương. Ủy ban nhân dân cấp Luan van 9 huyện thực hiện quản lý nhà nước các vấn đề của địa phương thông qua chấp hành Nghị quyết của Hội đồng nhân dân c ng cấp. Hoạt động tiếp công dân Tiếp công dân là một thuật ngữ được nghe thấy hằng ngày, thường xuyên và xuất hiện trong các văn bản quy phạm pháp luật, là hoạt động thể hiện việc cán bộ, công chức có thẩm quyền trong cơ quan Nhà nước g p trực tiếp công dân để l ng nghe, trao đổi, hướng dẫn, giải thích, vận động, thuyết phục công dân thực hiện đúng đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, tiếp nhận đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, phân loại, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và sau c ng là theo dõi, đôn đốc việc giải quyết các đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan có thẩm quyền.
Thông qua việc tiếp công dân, cán bộ, công chức tiếp công dân có thể l ng nghe và truyền tải được những ý kiến của dân, kịp thời phản ánh về quá trình thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Tiếp công dân là cầu nối quan trọng góp phần th t ch t mối quan hệ giữa Nhà nước và nhân dân, giúp người dân mở rộng quyền dân chủ và giúp cho các cơ quan Nhà nước kịp thời n m b t được tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, từ đó, bổ sung, điều chỉnh cơ chế, chính sách cho ph hợp với thực tế phát triển của xã hội, từng bước hoàn thiện bộ máy Nhà nước. Trước khi Luật Tiếp công dân năm 2013 ra đời, chưa có một văn bản pháp luật nào của nước ta định nghĩa về tiếp công dân , các văn bản luật chỉ có các khái niệm về trụ sở tiếp công dân, địa điểm tiếp công dân, quy định trách nhiệm của cán bộ tiếp công dân. Do vậy mà Luật Tiếp công dân năm 2013 ban hành đã quy định về khái niệm tiếp công dân tại Khoản 1, Điều 4 như sau: “Tiếp công dân là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân quy định tại Điều 4 của Luật này đón tiếp để lắng nghe, tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân, giải thích, hướng dẫn cho công dân về việc thực hiện khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo đúng quy định của pháp luật”[22].
Luan van 10 Tiếp công dân đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu đối với cơ quan nhà nước và cả người dân, là hoạt động cần thiết trong đời sống xã hội, trong quản lý nhà nước và trong hoạt động của các cơ quan nhà nước nói chung, cơ quan hành chính nhà nước nói riêng. Nó giúp cho người dân mở rộng quyền dân chủ và giúp cho cơ quan Nhà nước có điều kiện l ng nghe tiếng nói của người dân, kịp thời n m b t được tâm tư, nguyện vọng, những băn khoăn, trăn trở của người dân. Và cứ như thế, hoạt động này diễn ra một cách thường xuyên, liên tục trên cơ sở quyền của công dân và trách nhiệm, nghĩa vụ của nhà nước góp phần hoàn thiện bộ máy nhà nước, hoàn thiện về cơ chế, chính sách, tạo niềm tin của người dân đối với chính quyền, đồng thời, góp phần nâng cao trách nhiệm của chính quyền các cấp. Trên cơ sở đó, có thể hiểu: Hoạt động tiếp công dân là hoạt động giao tiếp diễn ra giữa cơ quan Nhà nước và người dân để tiếp nhận các thông tin khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của người dân và hướng dẫn người dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đúng pháp luật, làm cơ sở cho việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của các cơ quan Nhà nước.
Hoạt động tiếp công dân tại UBND cấp huyện Hoạt động tiếp công dân tại UBND cấp huyện được thực hiện bởi Ban Tiếp công dân. Ban Tiếp công dân cấp huyện là bộ phận trực thuộc Văn phòng UBND huyện (căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 19/6/2015, Văn phòng UBND cấp huyện đã được điều chỉnh quy chế tổ chức và hoạt động, đồng thời đổi tên là Văn phòng HĐND và UBND), theo đó, Ban Tiếp công dân cấp huyện có nhiệm vụ tham mưu cho Thường trực HĐND và UBND thực hiện các công việc: - Tổ chức việc tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại Trụ sở tiếp công dân cấp huyện. Bố trí người tiếp công dân, xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh thuộc phạm vi trách nhiệm của Ban Tiếp công dân. Điều hòa, phối hợp hoạt động tiếp công dân giữa người của Ban Tiếp công dân Luan van 11 cấp huyện với đại diện của cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại trụ sở tiếp công dân cấp huyện.
Chủ trì, phối hợp với cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân ho c với cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan tham mưu giúp Chủ tịch UBND cấp huyện tiếp công dân định kỳ ho c đột xuất, người đứng đầu cơ quan, tổ chức tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân cấp huyện ho c lãnh đạo Đảng và Nhà nước ở huyện tiếp công dân. Giải thích, hướng dẫn công dân thực hiện việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đúng trình tự, thủ tục, đúng cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền giải quyết, chấp hành quyết định giải quyết khiếu nại, quyết định xử lý tố cáo đã được cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền giải quyết đúng chính sách pháp luật. - Phân loại, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh: Phân loại, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh được tiếp nhận trực tiếp tại Trụ sở tiếp công dân cấp huyện ho c qua đường bưu điện ho c do các cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền chuyển đến UBND cấp huyện, Ban Tiếp công dân cấp huyện, cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân cấp huyện. Hướng dẫn, chuyển đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đã tiếp nhận nhưng không thuộc phạm vi, trách nhiệm xử lý của Ban Tiếp công dân cấp huyện và của cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân cấp huyện.
- Theo dõi, đôn đốc việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh: Theo dõi, đôn đốc việc giải quyết của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền đối với những đơn, vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh do Ban Tiếp công dân cấp huyện chuyển đến. Chủ trì, phối hợp với đại diện cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở và cơ quan thanh tra nhà nước c ng cấp kiểm tra việc tiếp nhận, giải quyết của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền đối với đơn, vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, Luan van 12 phản ánh mà Ban Tiếp công dân cấp huyện chuyển đến khi được Chủ tịch UBND cấp huyện giao. - Tổng hợp tình hình, kết quả công tác tiếp công dân thuộc phạm vi trách nhiệm của Ban tiếp công dân cấp huyện, của cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân cấp huyện, báo cáo định kỳ và đột xuất với UBND cấp huyện, cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân cấp huyện, Thanh tra huyện, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền. - Tổ chức tiếp, xử lý trường hợp nhiều người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về c ng một nội dung: Chủ trì tổ chức tiếp ho c phối hợp với cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân cấp huyện ho c cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan tổ chức tiếp, xử lý trường hợp nhiều người khiếu nại, tố cáo kiến nghị, phản ánh về c ng một nội dung.
Phối hợp với cơ quan công an địa phương bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn cho người tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân, xử lý người có hành vi vi phạm pháp luật tại Trụ sở tiếp công dân cấp huyện.