Luận văn thạc sĩ giám sát và đánh giá chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới nghiên cứu trường hợp tại huyện củ chi tp hcm luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giám sát và đánh giá chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới nghiên cứu trường hợp, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Minh Trí
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Huyền
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Giám Sát Và Đánh Giá Chương Trình Mục Tiêu Quốc Gia “Xây Dựng Nông Thôn Mới” - Nghiên Cứu Trường Hợp Tại Huyện Củ Chi, TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về chương trình xây dựng nông thôn mới

Chương trình mục tiêu quốc gia 'Xây dựng nông thôn mới' (XDNTM) được triển khai từ năm 2010 nhằm cải thiện đời sống nông thôn, nâng cao chất lượng sống cho người dân. Chương trình này không chỉ tập trung vào phát triển kinh tế mà còn chú trọng đến các yếu tố xã hội và môi trường. Theo báo cáo, chương trình đã thu hút được sự quan tâm lớn từ chính phủ và các tổ chức xã hội, với tổng kinh phí đầu tư lên đến gần 3.000 tỷ đồng. Việc thực hiện chương trình tại huyện Củ Chi, TP.HCM đã cho thấy những kết quả tích cực trong việc cải thiện hạ tầng nông thôn và nâng cao đời sống người dân. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu bền vững, cần có một hệ thống giám sát chương trình hiệu quả.

1.1. Tính cần thiết của chương trình

Chương trình XDNTM ra đời trong bối cảnh Việt Nam cần phải đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển nông thôn. Sự cần thiết của chương trình không chỉ nằm ở việc cải thiện hạ tầng mà còn ở việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Theo nghiên cứu, việc đánh giá chương trình là rất quan trọng để xác định hiệu quả và tác động của các chính sách. Chương trình này đã giúp giảm tỷ lệ nghèo đói và cải thiện điều kiện sống cho hàng triệu người dân nông thôn. Đặc biệt, huyện Củ Chi đã trở thành một mô hình điển hình trong việc thực hiện chương trình này, với nhiều thành tựu đáng ghi nhận.

II. Thực trạng giám sát và đánh giá chương trình tại huyện Củ Chi

Việc giám sát chương trình tại huyện Củ Chi đã được thực hiện thông qua nhiều phương pháp khác nhau. Các chỉ số được lựa chọn để giám sát bao gồm hạ tầng, thu nhập, và mức độ hài lòng của người dân. Tuy nhiên, thực trạng cho thấy còn nhiều khó khăn trong việc thu thập dữ liệu và phân tích kết quả. Nhiều thông tin chưa được cập nhật kịp thời, dẫn đến việc đánh giá không chính xác. Theo một báo cáo, chỉ có 60% các chỉ tiêu được thực hiện đúng tiến độ. Điều này cho thấy cần phải cải thiện quy trình đánh giá hiệu quả của chương trình để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý.

2.1. Những thuận lợi và khó khăn

Trong quá trình thực hiện chương trình, huyện Củ Chi đã gặp nhiều thuận lợi như sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và sự tham gia tích cực của cộng đồng. Tuy nhiên, những khó khăn như thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực vẫn là rào cản lớn. Việc đánh giá tác động của chương trình cũng gặp khó khăn do thiếu dữ liệu đáng tin cậy. Nhiều người dân vẫn chưa nhận thức rõ về chương trình, dẫn đến sự tham gia chưa cao. Do đó, cần có các biện pháp cải thiện để nâng cao hiệu quả giám sát và đánh giá chương trình.

III. Đề xuất mô hình giám sát và đánh giá dựa trên kết quả

Để nâng cao hiệu quả của chương trình XDNTM, việc áp dụng mô hình giám sát và đánh giá dựa trên kết quả là rất cần thiết. Mô hình này sẽ giúp xác định rõ các chỉ tiêu cần đạt được và theo dõi tiến độ thực hiện. Theo nghiên cứu, việc áp dụng mô hình này đã giúp nhiều địa phương cải thiện đáng kể hiệu quả của các chương trình phát triển. Cần thiết phải xây dựng một hệ thống thông tin mạnh mẽ để thu thập và phân tích dữ liệu, từ đó đưa ra các quyết định chính xác hơn trong việc quản lý và điều hành chương trình.

3.1. Lợi ích của mô hình

Mô hình giám sát và đánh giá dựa trên kết quả không chỉ giúp cải thiện hiệu quả của chương trình mà còn nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý. Việc áp dụng mô hình này sẽ giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quan về tình hình thực hiện chương trình, từ đó đưa ra các điều chỉnh kịp thời. Hơn nữa, mô hình này cũng khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong quá trình giám sát, tạo ra sự đồng thuận và hỗ trợ từ phía người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình mục tiêu quốc gia “Xây dựng nông thôn mới” (XDNTM) giai đoạn 2010-2020 là một trong 14 chương trình trọng điểm của Chính phủ Việt Nam, được triển khai trên phạm vi toàn quốc với hơn 9.121 xã tham gia. Tổng kinh phí đầu tư cho chương trình này ước tính khoảng gần 3.000 tỷ đồng, tương đương tổng số thu ngân sách nhà nước trong vòng 5 năm, gấp 5 lần số thu ngân sách năm 2010 và bằng 152% GDP năm 2011. Mục tiêu của chương trình là phát triển bền vững nông thôn, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân, đồng thời thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn.

Nghiên cứu tập trung vào việc giám sát và đánh giá hiệu quả thực hiện chương trình tại huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh, nhằm vận dụng mô hình giám sát và đánh giá dựa trên kết quả (GSĐG DTKQ) để đo lường thành quả hoạt động của chương trình. Phạm vi nghiên cứu bao gồm giai đoạn 2010-2015, với trọng tâm là đánh giá ban đầu và tính tuân thủ trong quá trình thực hiện chương trình.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp công cụ quản lý công hiệu quả, giúp các cơ quan quản lý nhà nước và các bên liên quan có thể theo dõi tiến độ, đánh giá kết quả, từ đó điều chỉnh chính sách và phân bổ nguồn lực phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư và phát triển bền vững nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết quản lý chi tiêu công (Public Expenditure Management - PEM) và mô hình giám sát và đánh giá dựa trên kết quả (GSĐG DTKQ). Lý thuyết PEM nhấn mạnh ba mục tiêu quản lý chi tiêu công gồm: kỷ luật tài khóa tổng thể, phân bổ nguồn lực theo ưu tiên chiến lược và nâng cao hiệu quả, hiệu lực trong sử dụng ngân sách. GSĐG DTKQ là công cụ quản lý công nhằm đo lường, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện các chính sách, chương trình dựa trên các chỉ số kết quả hoạt động cụ thể.

Mô hình 10 bước của GSĐG DTKQ do Ngân hàng Thế giới phát triển được áp dụng làm khung nghiên cứu. Mô hình này bao gồm các bước từ đánh giá mức độ sẵn sàng, xác định kết cục và chỉ số giám sát, thu thập dữ liệu kỳ gốc, lập kế hoạch cải tiến, giám sát kết quả, sử dụng thông tin đánh giá đến duy trì hệ thống GSĐG trong tổ chức. Các khái niệm chính bao gồm: kết cục (outcomes), chỉ số kết quả (indicators), dữ liệu kỳ gốc (baseline data), và các tiêu chuẩn lựa chọn chỉ số như CREAM (Clear, Relevant, Economic, Adequate, Monitorable).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp phân tích định tính và định lượng. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn chính thức của UBND huyện Củ Chi, các báo cáo thực hiện chương trình, khảo sát thực trạng và phỏng vấn các cán bộ quản lý, người dân địa phương.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 9 xã thực hiện XDNTM giai đoạn 2012-2015 tại huyện Củ Chi, với phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các xã có mức độ phát triển khác nhau. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ hoàn thành các chỉ tiêu theo kế hoạch và phân tích SWOT để đánh giá năng lực và thách thức trong quá trình GSĐG.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2012 đến 2015, tập trung vào giai đoạn chuẩn bị và triển khai thực hiện đề án XDNTM tại địa phương, nhằm đánh giá mức độ tuân thủ và hiệu quả bước đầu của chương trình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ hoàn thành các chỉ tiêu XDNTM: Đến tháng 7/2013, các xã tại huyện Củ Chi đã đạt trung bình 65% các tiêu chí theo Bộ tiêu chí quốc gia về NTM. Một số xã đạt trên 80% tiêu chí, trong khi một số xã còn dưới 50%, cho thấy sự phân hóa rõ rệt về tiến độ thực hiện.

2. Nguồn lực tài chính: Tổng nhu cầu vốn cho 9 xã giai đoạn 2012-2015 ước tính khoảng 2.775 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước chiếm khoảng 60%, phần còn lại huy động từ doanh nghiệp và cộng đồng dân cư. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân thực tế chỉ đạt khoảng 70% kế hoạch, ảnh hưởng đến tiến độ thi công các công trình hạ tầng.

3. Nguồn nhân lực và năng lực GSĐG: Đội ngũ cán bộ làm công tác GSĐG tại cấp xã và huyện còn thiếu về số lượng và yếu về chuyên môn. Chỉ khoảng 40% cán bộ được đào tạo bài bản về GSĐG, dẫn đến việc thu thập và xử lý số liệu chưa chính xác và kịp thời.

4. Tác động đến đời sống người dân: Thu nhập bình quân của hộ dân nông thôn tại huyện Củ Chi tăng từ khoảng 15 triệu đồng/năm năm 2010 lên 25 triệu đồng/năm năm 2015, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 12% xuống dưới 7%, cho thấy hiệu quả tích cực của chương trình trong cải thiện đời sống.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của sự phân hóa tiến độ thực hiện giữa các xã chủ yếu do sự khác biệt về nguồn lực tài chính và năng lực quản lý địa phương. Việc giải ngân chậm và thiếu đồng bộ trong huy động vốn ngoài ngân sách làm hạn chế khả năng triển khai các dự án hạ tầng thiết yếu. Năng lực GSĐG yếu kém dẫn đến khó khăn trong việc theo dõi tiến độ và đánh giá kết quả chính xác, ảnh hưởng đến việc điều chỉnh kịp thời các hoạt động.

So sánh với mô hình XDNTM tại Hàn Quốc và Nhật Bản, Việt Nam còn thiếu sự tập trung vào phát triển nguồn nhân lực và cơ chế khuyến khích sự tham gia của cộng đồng. Các nước này ưu tiên phát triển kinh tế nông thôn làm trọng tâm, trong khi chương trình tại Việt Nam có phạm vi rộng, nhiều tiêu chí dàn trải, gây khó khăn trong quản lý và thực hiện.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tiến độ hoàn thành tiêu chí theo từng xã, bảng phân bổ nguồn lực tài chính và biểu đồ tăng trưởng thu nhập hộ gia đình để minh họa rõ nét các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ GSĐG: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật thu thập, xử lý và phân tích số liệu GSĐG cho cán bộ cấp xã và huyện trong vòng 12 tháng tới, nhằm nâng cao chất lượng giám sát và đánh giá.

2. Cơ cấu lại bộ tiêu chí XDNTM: Rà soát, tinh giản các tiêu chí và chỉ số theo hướng tập trung vào các kết quả trọng tâm, dễ đo lường và phù hợp với điều kiện thực tế địa phương, hoàn thành trong 6 tháng để tạo thuận lợi cho việc thực hiện và đánh giá.

3. Đẩy mạnh huy động và giải ngân nguồn lực tài chính: Xây dựng kế hoạch huy động vốn đa dạng từ doanh nghiệp, cộng đồng và các tổ chức tài trợ, đồng thời tăng cường kiểm soát và đôn đốc giải ngân vốn ngân sách nhà nước, đảm bảo đạt ít nhất 90% kế hoạch trong vòng 2 năm tới.

4. Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng và minh bạch thông tin: Thiết lập cơ chế công khai thông tin về tiến độ và kết quả thực hiện chương trình đến người dân, khuyến khích sự giám sát của cộng đồng nhằm nâng cao tính trách nhiệm và hiệu quả thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước các cấp: Giúp hiểu rõ về mô hình GSĐG dựa trên kết quả và áp dụng hiệu quả trong quản lý chương trình phát triển nông thôn.

2. Các nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách, phân bổ nguồn lực và thiết kế chương trình phát triển nông thôn phù hợp.

3. Các tổ chức tài trợ và đối tác phát triển: Đánh giá hiệu quả đầu tư, giám sát tiến độ và tác động của chương trình nhằm đảm bảo sử dụng nguồn vốn hiệu quả.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế, quản lý công: Là tài liệu tham khảo về phương pháp nghiên cứu GSĐG, mô hình 10 bước và ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực phát triển nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

1. GSĐG dựa trên kết quả là gì?
   Là hệ thống thu thập, phân tích và sử dụng thông tin về kết quả thực hiện các chương trình, dự án nhằm đánh giá hiệu quả, hiệu suất và tác động, từ đó hỗ trợ quản lý và ra quyết định.

2. Tại sao cần áp dụng mô hình 10 bước trong GSĐG?
   Mô hình 10 bước cung cấp quy trình chi tiết, có hệ thống giúp xây dựng và duy trì hệ thống GSĐG hiệu quả, đảm bảo tính bền vững và khả năng phản hồi liên tục trong quá trình thực hiện chương trình.

3. Nguồn lực tài chính cho chương trình XDNTM được huy động như thế nào?
   Nguồn lực gồm ngân sách nhà nước trung ương và địa phương, vốn tín dụng, đóng góp của doanh nghiệp và cộng đồng dân cư, với tỷ lệ đóng góp khoảng 20% từ doanh nghiệp và 10% từ cộng đồng.

4. Những khó khăn chính trong GSĐG tại huyện Củ Chi là gì?
   Bao gồm năng lực cán bộ GSĐG còn hạn chế, nguồn lực tài chính chưa được giải ngân kịp thời, bộ tiêu chí quá dàn trải và thiếu sự tham gia tích cực của cộng đồng.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả GSĐG trong tương lai?
   Cần tăng cường đào tạo cán bộ, tinh giản bộ tiêu chí, đẩy mạnh huy động và giải ngân nguồn lực, đồng thời minh bạch thông tin và khuyến khích sự tham gia của người dân trong giám sát.

Kết luận

• Nghiên cứu đã vận dụng thành công mô hình 10 bước GSĐG dựa trên kết quả để đánh giá chương trình XDNTM tại huyện Củ Chi, cung cấp cái nhìn toàn diện về tiến độ, hiệu quả và thách thức.
• Kết quả cho thấy chương trình đã đạt được nhiều thành tựu trong phát triển hạ tầng và cải thiện đời sống người dân, nhưng còn tồn tại hạn chế về nguồn lực và năng lực quản lý.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực GSĐG, tinh giản tiêu chí, tăng cường huy động vốn và thúc đẩy sự tham gia cộng đồng.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, góp phần hoàn thiện công cụ quản lý công và nâng cao hiệu quả đầu tư phát triển nông thôn.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai đào tạo, rà soát tiêu chí và xây dựng kế hoạch huy động vốn trong vòng 1-2 năm tới để đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững.

Kêu gọi các cơ quan quản lý, nhà tài trợ và cộng đồng cùng phối hợp thực hiện các khuyến nghị nhằm thúc đẩy thành công chương trình XDNTM tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG GIÁM SÁT VÀ ĐÁNH GIÁ DỰA TRÊN KẾT QUẢ Do đòi hỏi ngày càng cao và đi kèm với việc phải chứng tỏ thành quả hoạt động tốt, các nước hiện nay đang chuyển sang việc giám sát và đánh giá dựa trên kết quả với hy vọng rằng công cụ quản lý công này có thể giúp đưa ra được những chính sách phù hợp, góp phần quản lý tài chính và các nguồn lực khác, hoàn thành được xứ mệnh và lời hứa của mình trước các bên hữu quan trong nước và quốc tế. Dù xuất phát điểm cho sự thay đổi của các quốc gia là khác nhau, nhưng mục tiêu mong muốn là góp phần vào phát triển bền vững, tăng trưởng kinh tế và phúc lợi cho nhân dân. Điều cơ bản và tiên quyết trong nổ lực cải cách đó, các chính phủ, nhất là ở các nước đang phát triển, phải đưa thông tin về kết quả hoạt động vào ngân sách của họ. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều điều cần phải làm, như việc kết nối giữa các chỉ tiêu về kết quả hoạt động với chi tiêu công và việc sử dụng thông tin về kết quả hoạt động để xác định mức phân bổ ngân sách.1 Những xu hướng cải cách trong ngân sách Bắt nguồn từ những cuộc khủng hoảng tài chính kéo theo việc bội chi ngân sách nhà nước (NSNN) lớn đã đặt áp lực lên các tổ chức công phải trở nên hiệu quả và trách nhiệm hơn trong việc thực hiện chính sách và chương trình của mình.

Cụ thể, những cuộc khủng hoảng tài chính tại các nước của Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) trong những năm 1980 và 1990 là động cơ chủ yếu đã làm nảy sinh mạnh mẽ cho những cải cách khu vực công sau này (Tony Bovaird & Elke Lõffler, 2003, p.1 Sự cải cách trong tiến trình lập ngân sách Hơn thế kỷ qua, sự khởi nguồn quan trọng của cải cách khu vực công là nỗ lực trong cải cách quản lý chi tiêu công, đặc biệt là phương thức lập ngân sách. Trong đó, chính phủ của các nước muốn thực hiện tốt việc kiểm soát, phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính công của nhà nước, qua đó nhằm thực hiện tốt vai trò quản lý kinh tế - xã hội của mình (Sử Đình Thành & Bùi Thị Mai Hoài, 2009, tr. Cho đến nay, thế giới trải qua tiến trình cải cách soạn lập ngân sách nhà nước trong quản lý chi tiêu công từ việc chú trọng đến yếu tố đầu vào sang quan tâm kiểm soát đầu ra và hướng đến kết quả thực hiện, và từ cách thức soạn lập và quản lý NSNN thường niên sang trung hạn bằng việc xây dựng khuôn khổ chi tiêu trung hạn (MTEF) chú ý đến tính hiệu suất, hiệu quả, tính phù hợp và tính bền vững (Sử Đình Thành & cộng sự, 2005, tr. Cụ thể: 123doc 6 Trước cuối thế kỷ XIX, việc lập NSNN ở hầu hết các quốc gia gắn liền với quyền lực của bộ máy hành pháp yếu kém, ít có sự kiểm soát của TW và những quy trình lập NSNN có đặc thù riêng.

Lập NSNN theo khoản mục truyền thống, một cải cách bắt nguồn từ quan điểm cho rằng việc thiếu đi sự kiểm soát đầy đủ chi tiêu công là góp phần tạo ra môi trường làm gia tăng đáng kể nạn tham nhũng (Sử Đình Thành, Bùi Thị Mai Hoài, 2009, tr. Vì lẽ đó, vào cuối thế kỷ XIX và đầu XX, các nhà cải cách NSNN đã ủng hộ hệ thống lập ngân sách theo khoản mục để tăng cường trách nhiệm giải trình của người thực hiện qua việc sử dụng chi tiết hoá các nguồn lực và sự tuân thủ các khoản mục chi tiêu. Tuy vậy, phương thức soạn lập này có những nhược điểm đáng kể như: Sự phân bổ nguồn lực không trả lời được câu hỏi tại sao tiền phải chi tiêu; Ngân sách chỉ được lập trong ngắn hạn (thường là một năm); Không chú trọng đúng mức đến hiệu quả phân bổ nguồn lực và hiệu quả hoạt động trong cung ứng hàng hoá công. Với nhược điểm trên, các nhà cải cách tập trung đổi mới bằng phương thức lập ngân sách theo công việc thực hiện căn cứ vào đo lường khối lượng công việc của một đơn vị.

Nó nhấn mạnh sự tổng hoà những thông tin hoạt động vào trong quá trình lập ngân sách. Thế nhưng, mô hình này không chú trọng đến những tác động hay ảnh hưởng dài hạn của chính sách, và được thiết kế hướng vào thực hiện tất cả các mục tiêu, trong khi nguồn lực còn giới hạn. Cho nên, nó không quan tâm đúng mức đến tính hiệu lực của chi tiêu NSNN. Điểm quan trọng của phương pháp lập ngân sách là cần chú trọng đến tính hiệu lực và tác động của chi tiêu.

Sự quan tâm này dẫn đến hình thành phương thức soạn lập ngân sách theo chương trình vào những năm đầu 1960 (bắt đầu bởi việc nghiên cứu cải thiện các chương trình xã hội tại các nước OECD (Kusek & Rist, 2004, p.15), với nỗ lực nhằm thiết lập một hệ thống lập ngân sách gắn kết chặt chẽ với lập chương trình và lập kế hoạch. Mấu chốt của lập NSNN theo chương trình là chương trình mục tiêu của chính sách công để đo lường đầu ra và tác động đến mục tiêu. Tuy nhiên, phương thức soạn lập NSNN theo chương trình có hạn chế nhất định: không thể tạo ra chương trình cho các tổ chức để thực hiện; không đảm bảo gắn kết chặt chẽ giữa phân bổ ngành và mục tiêu chiến lược ưu tiên; không gắn kết giữa việc thiết lập chương trình với kế hoạch chi tiêu thường xuyên để sử dụng nguồn lực tài chính công hiệu quả. Bước vào những năm 1980 và 1990, hầu hết các nước phát triển đã thực hiện cải cách quản lý ngân sách hướng vào lập ngân sách theo kết quả đầu ra.

Điểm nổi bậc của cải cách này, là cơ sở cho việc xây dựng bộ khung chung của hệ thống GSĐG bằng một chiến lược tổng thể nhằm đạt được những thay đổi quan trọng trong quản lý và đo lường công việc thực hiện của các cơ quan nhà nước so với mục tiêu, làm cho chi tiêu công hiệu 123doc 7 quả, hiệu lực và thích hợp hơn với việc thực hiện mục tiêu giảm nghèo, tăng trưởng bền vững, giúp cho các nhà tài trợ tin tưởng vào hệ thống quản lý tài chính của chính phủ, qua đó khuyến khích họ ngày càng sử dụng kênh NSNN để hỗ trợ các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Lập ngân sách theo kết quả đầu ra bao gồm nhiều công đoạn: thiết lập mục tiêu, lựa chọn các chỉ số và kết quả hướng tới, giám sát công việc thực hiện, phân tích và báo cáo những kết quả này so với mục tiêu đề ra bằng việc thiết lập hệ thống thông tin quản lý liên quan đến phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính như: các đầu vào, đầu ra, chi phí tài trợ và mối quan hệ giữa đầu ra với đầu vào và những tác động của các yếu tố này đến kết quả mong muốn của chính phủ và phù hợp với mục tiêu chính sách.1: Sơ đồ các yếu tố cơ bản của lập NSNN theo kết quả đầu ra SỰ THÍCH HỢP Các mục tiêu Kết quả chiến lược kinh tế - thực tế HIỆU LỰC xã hội CHI PHÍ THỰC TẾ Đầu ra HIỆU QUẢ Kết quả theo kế Đầu vào hoạch Chi phí Nguồn: Sử Đình Thành (2005), Vận dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra trong quản lý chi tiêu công của Việt Nam, NXB Tài chính (tr.2: Sơ đồ quản lý nguồn lực của lập NSNN theo kết quả đầu ra Mục tiêu chính sách của chính phủ Lập kế hoạch chiến lược (trong giới hạn nguồn lực cho phép) Kết quả mong đợi Quản lý chương trình Miêu tả mục tiêu chương trình, tiểu chương trình; và báo cáo các chỉ tiêu thực hiện then chốt của chương trình. Lập ngân sách đầu ra Khách hàng của các cơ quan nhà nước + Ảnh hưởng đến cộng đồng. Các đầu ra (chi tiết hoá, cụ thể hoá, đo + Đánh giá hiệu quả.

lường chi phívà số lượng); và liên kết + Phản hồi các đầu ra. đầu ra với các kết quả mong muốn. Những hoạt động công việc của các cơ quan, đơn vị + Sản xuất ra đầu ra 123doc 8 Từ cách lập ngân sách theo kết quả đầu ra từng năm một, NSNN được sử dụng chủ yếu để kiểm soát cơ quan quản lý chứ không để bảo đảm thực thi chính sách một cách hiệu quả. Cách làm này không khuyến khích xác lập ưu tiên chi tiêu một cách chiến lược cho một giai đoạn, các chính sách mới có ít cơ hội được đưa vào thực hiện.

Nhận thấy nhược điểm trên, hiện nay, nhiều nước chuyển sang lập ngân sách theo khuôn khổ chi tiêu trung hạn (MTEF) nhằm kết nối chính sách, lập kế hoạch và lập ngân sách phù hợp với năng lực của quốc gia bằng việc lập các Chiến lược ngành trong trung hạn và xác định rõ nhiệm vụ, mục tiêu, kết quả hoạt động. Từ đó, xây dựng ngân sách của ngành nhằm phản ánh những chi phí cần thiết của các chính sách cho các hoạt động được quyết định, lựa chọn ưu tiên để đạt các sản phẩm đầu ra. Với MTEF, càng thấy rõ, các nước đang phát triển cũng như những nước nghèo sẽ có nhiều cơ hội hơn (để nhận được tài trợ nguồn lực) cho việc thực hiện giảm nghèo và thu hẹp chênh lệch thu nhập giữa các tầng lớp dân cư bằng việc cụ thể hoá ưu tiên chính sách thành các Chiến lược, Dự án và Chương trình mục tiêu quốc gia. Tiến trình cải cách này là xu thế tất yếu để các nước nổ lực hơn trong đánh giá thành quả hoạt động.

Có chăng, sự tiếp cận này đến sớm hay trễ là do quyết tâm chính trị của quốc gia nơi áp dụng và mục tiêu hướng đến trong quản lý chi tiêu công.2 Mục tiêu quản lý chi tiêu công (PEM) Nhu cầu cải cách quản trị khu vực công đặt sức ép lớn cho các quốc gia trong chính sách PEM nhằm tạo ra một hệ thống ngân sách hoạt động có hiệu quả. Đó là tuân thủ kỷ luật tài khóa tổng thể, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực dựa trên chiến lược ưu tiên, tính hiệu quả và hiệu lực của các chương trình. Ba cấp độ này là việc tái lập ba chức năng (kiểm soát những nguồn lực công, lập kế hoạch cho sự phân bổ nguồn lực, và quản lý nguồn lực) mà vốn đã được định hướng trong cải cách PEM thời gian qua.