Đặt vấn đề nghiên cứu Đề đáp ứng nhu cầu hội nhập kinh tế quốc tế cũng như sự phát triển kinh tế xã hội của khu vực, đòi hỏi phải đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật phù hợp đặc biệt là hệ thống hạ tầng giao thông. Tuy nhiên, đối với công trình giao thông đặc biệt là ở vùng đồng bằng sông Cữu Long thì vấn đề xử lý nền đất yếu là đặc biệt quan trọng đòi hỏi các Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn phải tìm kiếm và áp dụng các phương pháp xử lý nền đất yếu phù hợp thỏa mãn yêu cầu về kỹ thuật, thời gian thi công và giá thành xây dựng hợp lý. Rất nhiều các biện pháp đã được áp dụng như: cọc tre, cọc bêtông cốt thép, cọc cát, bắc thấm, bơm hút chân không. nhưng vẫn chưa đáp ứng được các yêu cầu trên.
Trong những năm gần đây, phương pháp gia cố nền bằng cột đất trộn ximăng đã được du nhập và áp dụng ngày càng nhiều ở nước ta. Do có nhiều ưu điểm nổi bật và đặc biệt là phù hợp với điều kiện tự nhiên của Việt Nam, nên đã khắc phục được nhiều hạn chế của các phương pháp khác. Vì đây là phương pháp mới nên việc tính toán vẫn còn nhiều quan điểm khác nhau và các kết quả thu được cũng thường có sự khác biệc lớn so với thực tế, điều này đã gây ra không ít khó khăn cho các nhà nghiên cứu và đơn vị Tư vấn thiết kế. Đề tải mong muốn có một cái nhìn rõ ràng hơn về mặt: cường độ, sức chịu tải và độ lún của nền gia cố bằng cột ximăng - đất.
thông qua một công trình cụ thê đã được thi công. Để từ đó giúp các nhà nghiên cứu và đơn vị Tư vấn thiết kế có cơ sở so sánh, đánh giá và lựa chọn ra giải pháp tính toán phù hợp nhất. Mục tiêu nghiên cứu Tên đề tài: “Nghiên cứu gia cố nên bằng cột đất trộn ximăng cho dự án đường Mậu Thân - sân bay Trà Nóc, thành phố Cân Thơ” Những mục tiêu chính của đề tài: - Mục tiêu 1: So sánh, phân tích và đánh giá cường độ của cột ximăng - đất thông qua các số liệu thu được từ thí nghiệm trong phòng và tại hiện trường. So -2- sánh cường độ xác định theo các thí nghiệm hiện trường khác nhau như: khoan lõi, xuyên cắt thuận đề đánh giá và rút ra nhận xét, kiến nghị hợp li.
- Mục tiêu 2: Xác định sức chịu tải của cột đơn, sức chịu tải của nhóm cột. So sánh kết quả tính toán theo lý thuyết với kết quả thử tĩnh hiện trường, nhận xét và đưa ra hệ số điều chỉnh hợp lý. - Mục tiêu 3: Xác định độ lún của nền sau khi gia cô bằng cột ximăng - đất bằng giải tích và bằng phương pháp phần tử hữu hạn. So sánh kết quả với quan trắc thực tế để nhận xét và rút ra kết luận.
Phương pháp nghiên cứu - Với mục tiêu l: + Tổng hợp, phân tích kết quả nén | trục nở hông của các mẫu được chế tạo tại phòng thí nghiệm và các mẫu lấy trực tiếp trên các cột thử được thi công tại hiện trường. + Phân tích kết quả thí nghiệm xuyên cắt thuận để xác định, cường độ của cột. + So sánh, đánh giá và rút ra kết luận. - Với mục tiêu 2: + Tính toán sức chịu tải của cột đơn, sức chịu tải của nhóm cột theo giải tích và bằng phương pháp phần tử hữu hạn (dùng Plaxis 3D foundation).
+ So sánh với kết quả thử tĩnh hiện trường. + Rút ra nhận xét và đưa ra phương pháp tính hoặc hệ số điều chỉnh phù hợp cho dự án. - Với mục tiêu 3: + Xác định độ lún ôn định của nền gia cô bằng cột ximăng đất bằng giải tích. + Ứng dụng phần mềm Plaxis 2D - V8.5 để mô phỏng và phân tích bài toán.
+ So sánh các kết quả thu được với kết quả quan trắc lún thực tế, rút ra kết luận và đề xuất giải pháp tính toán phù hợp. -3- Chương 1 TONG QUAN VE PHUONG PHAP GIA CO NEN BANG COT DAT TRON XIMANG 1.1 Khái niệm về đất yếu Đất yếu là loại đất có khả năng chịu tải nhỏ (khoảng 0,5 + 1 daN/cm”), có tính nén lún lớn, hầu như bão hòa nước, có hệ số rỗng lớn (e>1), mô đun biến đạng nhỏ (thường thì Eo=50daN/cm”), khả năng kháng cắt yếu. Nếu không có những biện pháp xử lý thích hợp thì việc xây dựng công trình trên đất yếu này sẽ rất khó khăn hoặc không thể thực hiện được. Nếu được xây dựng thì độ én dinh cua cong trinh rất nhỏ.2 Một số giải pháp xử lý nền đất yếu Một số biện pháp xử lý nền đất yếu: - Nhóm biện pháp cải tạo phạm vi nông: Áp dụng đối với nền có chiều dày lớp đất yếu không lớn nằm trực tiếp dưới móng công trình.
+ Bệ phản áp + Đệm cát + Đệm đất + Đệm đá, sỏi - Cải tạo nền đất bằng cọc tre, cọc tràm (cừ tràm): Đây là phương pháp gia cố nền đất yếu hay dùng trong dân gian, thường chỉ dùng đưới móng chịu tải trọng không lớn. - Cải tạo đất bằng cọc cát: Đây là một phương pháp đề làm ổn định nền đất yếu bằng cách thi công các cọc cát được đầm kỹ với đường kính lớn bằng quá trình lặp đi lặp lại rút hạ cọc ống thép được rung. Phương pháp này tạo ra các ống mao dẫn làm giảm mực nước ngầm trong đất, làm chặt đất và cải thiện chỉ tiêu cơ lý của đất nền. - Gia cố nền bằng vải địa kỹ thuật.
- Gia cố nền bằng bắc thắm. - Gia cố nền bằng lưới địa kỹ thuật. - Cố kết bằng hút chân không.3 Giới thiệu về phương pháp gia cố nền bằng cột đất trộn ximăng Trên thế giới, từ rất lâu cột ximăng-đất đã được dùng để cải tạo đất. Mục đích của phương pháp này là cải thiện các đặc trưng của đất như: tăng cường độ kháng cắt, giảm tính nén lún.
bằng cách trộn đất nền với ximăng (vữa ximăng) để chúng tương tác với đất. Sự đổi mới tốt hơn nhờ trao đối ion tại bề mặt các hạt sét, gắn kết các hạt đất và lấp các lỗ rỗng bởi các sản phâm của phản ứng hóa học. Quá trình phát triển của cột ximăng đất bắt đầy tại Thụy Điển và Nhật Bản sau đó đến Trung Quốc và nhiều nước trên thế giới quan tâm và đầu tư nghiên cứu. Tại Việt Nam, phương pháp này được nghiên cứu từ những năm đầy thập kỷ 80 với sự giúp đỡ của Viện Địa kỹ thuật Thụy Điển (SGI) với một thiết bị thi công, do TS.Nguyễn Trấp làm chủ trì.
Đề tài được đúc kết vào năm 1986 thiết bị được chuyên giao cho LICOGI. Vào năm 2000, do yêu cầu thực tế, phương pháp này được ứng dụng trở lại. Trong thời gian này nhiều thí nghiệm hiện trường (quan trắc công trình) đã được thực hiện. Năm 2004, Viện Khoa học Thủy lợi đã tiếp nhận chuyên giao công nghệ khoan phụt cao 4p (Jet- grounting) từ Nhật Bản và nhiều dé tài nghiên cứu về cột ximăng đất đã được đặt ra nhằm ứng dụng đề xử lý nền đất yếu, chống thấm cho các công trình thủy lợi, tường vây.4 Các ưu khuyết điểm của phương pháp gia cố nền bằng cột đất trộn ximăng 1.1 Ưu điểm So với một số giải pháp xử lý nền hiện có, công nghệ cột đất trộn ximăng có ưu điểm là: - Khả năng xử lý sâu (đến 50m).
Rất thích hợp cho công tác xử lý nền, xử lý móng cho các công trình ở các khu vực như bãi bồi ven sông, ven biển. - Thích hợp với các loại đất (từ cát thô cho đến bùn yếu). - Thi công được trong cả điều kiện ngập sâu trong nước hoặc điều kiện hiện trường chật hẹp, thời gian thi công nhanh, kỹ thuật thi công không quá phức tạp, không có yếu tố rủi ro cao, hạn chế ô nhiễm. - Biến dạng nền đất gia cố nhỏ vì vậy giảm thiêu ảnh hưởng của lún đối với các công trình lân cận; tăng sức kháng cắt ôn định nền móng công trình.
-5- - Dễ dàng điều chỉnh cường độ bằng cách điều chỉnh hàm lượng ximăng khi thi công. - Trong nhiều trường hợp đã mang đến hiệu quả về mặt kinh tế đáng kê.2 Khuyết điểm - Do công nghệ mới nên tiêu chuẩn Việt Nam hướng dẫn chưa thực sự hoàn chỉnh. - Các công trình đã thực hiện chủ yếu được thiết kế bằng các qui trình của nước ngoải như: Thụy Điển, Trung Quốc, Nhật Bản. nên cần phải kiểm chứng lại mức độ phù hợp khi áp dụng dé tinh toán với địa chất ở nước ta.5 Các ứng dụng chính của cột đất trộn ximăng Hiện nay, cột đất trộn ximăng ngày càng được ứng dụng rộng rãi trên thế giới và tại Việt Nam trong nhiều loại công trình khác nhau: - Gia cô nền đường, nền nhà xưởng, cầu cảng.
đặc biệc là khu vực đường dẫn vào cầu. - Giữ ôn định cho mái dốc, ồn định cho đê cao, đê ngăn nước, đập. - Sử dụng thay thế cọc bê tông cốt thép trong móng cọc những công trình xây dựng dân dụng, cầu, cống. sẻ - Giữ ốn định vách hồ đào sâu, làm tường hào chống thấm cho đê, đập.
- Giảm ảnh hưởng từ các công trình lân cận.6 Phương pháp bố trí cột đất trộn ximăng Tùy theo mục đích sử dụng mà lựa chọn phương pháp bố trí cột đất trộn ximăng hợp lí. Để giảm độ lún thì bố trí cột đều theo lưới tam giác hoặc ô vuông. Đề làm tường chắn thường tô chức thành dãy, có thể tham khảo một số cách bồ trí sau: -6- se eœ e@ ® ° @ © ¢@ e @ @ ® sø s® s se S 1 ‡gp #8 1 ? Hình1.1 Bố trí cột trộn khô 1. Lưới tam giác; 4.
Lưới vuông Hình - Bồ trí khối trùng nhau B8 E= a Hinh — B6 tri c6t tron wét trén mat dat 1. Kiểu điện -7- HP Wh GHB S86 5 Hinh 1.2 Thi dụ bồ trí cột trộn ướt trên biển 1.7 Công nghệ thi công cột ximăng - đất Cột ximăng - đất được thi công tạo thành theo phương pháp khoan trộn sâu. Dùng máy khoan và các thiết bị chuyên dùng (cần khoan, mũi khoan.) khoan vào đất với đường kính và chiều sâu lỗ khoan theo thiết kế. Đất trong quá trình khoan không được lấy lên khỏi lỗ khoan mà sẽ được các cánh mũi khoan phá vỡ kết cấu, nghiền tơi trộn đều với ximăng (đôi khi có thêm phụ gia và cát).