Đánh Giá Nghèo Đa Chiều Tại Đồng Bằng Sông Cửu Long

Bài nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá và đo lường nghèo đa chiều tại khu vực Đồng bằng… 141 trang · University of Economics Ho Chi Minh City · 2014.

• Tác giả: Nguyen Thi Lan Anh
• Người hướng dẫn: Dr. Nguyen Huu Dung
• Trường học: University of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Nghiên Cứu Đánh Giá Nghèo Đa Chiều Tại Đồng Bằng Sông Cửu Long
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. Chương 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Sự cần thiết của nghiên cứu
• 1.2. Bố cục của nghiên cứu
• 2. Chương 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Các khái niệm chính về nghèo đa chiều
• 2.2. Các lý thuyết kinh tế về nghèo đói
• 2.3. Các phương pháp tiếp cận đo lường nghèo đói
• 2.3.1. Phương pháp tiếp cận phi tiền tệ
• 2.4. Tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm
• 2.4.1. Tóm tắt tài liệu thực nghiệm
• 2.4.2. Những vấn đề và hạn chế của các nghiên cứu trước
• 2.5. Tổng quan về nghèo đói ở Việt Nam và Đồng bằng sông Cửu Long
• 2.6. Các chỉ số thường dùng trong đo lường nghèo đói
• 2.7. Chỉ số nghèo đa chiều của Alkire và Foster
• 2.8. Lựa chọn các chiều, chỉ số và ngưỡng thiếu hụt
• 2.9. Áp dụng trọng số
• 2.10. Xử lý đối tượng không áp dụng và dữ liệu bị thiếu
• 2.10.1. Xử lý đối tượng không áp dụng
• 2.10.2. Xử lý dữ liệu bị thiếu
• 2.11. Ngưỡng cắt giữa các chiều và ước lượng MPI
• 2.12. Ước lượng nghèo đói ở cấp tỉnh
• 2.13. Chỉ số nào đóng góp nhiều nhất vào MPI?
• 2.14. Phân rã tỷ lệ đếm đầu người điều chỉnh và hàm ý chính sách
• 2.15. So sánh giữa nghèo tiêu dùng và nghèo đa chiều
• 2.15.1. Nghèo thu nhập so với nghèo đa chiều
• 2.15.2. Sự tương ứng giữa nghèo tiêu dùng và nghèo đa chiều
• 2.15.3. Tương quan giữa tiêu dùng và nghèo đa chiều
• 2.16. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Nghèo Đa Chiều Ở ĐBSCL 55 ký tự

Bài nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá và đo lường nghèo đa chiều tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Khác với phương pháp đo lường nghèo truyền thống dựa trên thu nhập, nghiên cứu này tiếp cận vấn đề một cách toàn diện hơn, xem xét nhiều khía cạnh khác nhau trong cuộc sống của người dân. Các khía cạnh này bao gồm giáo dục, y tế, điều kiện sống, và khả năng tiếp cận các dịch vụ cơ bản. Mục tiêu chính là cung cấp một bức tranh đầy đủ và chính xác về tình trạng nghèo ở ĐBSCL, từ đó giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các giải pháp can thiệp hiệu quả hơn. Nghiên cứu sử dụng phương pháp Alkire & Foster để đo lường và phân tích nghèo đa chiều, dựa trên dữ liệu khảo sát mức sống dân cư Việt Nam (VHLSS).

1.1. Tầm Quan Trọng Của Đo Lường Nghèo Đa Chiều ở ĐBSCL

Đo lường nghèo đa chiều có vai trò quan trọng trong việc nhận diện các khía cạnh khác nhau của nghèo mà phương pháp đo lường thu nhập không thể nắm bắt được. Ở Đồng bằng sông Cửu Long, nơi mà nhiều cộng đồng dân cư vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn về điều kiện sống, giáo dục và y tế, việc đo lường nghèo đa chiều giúp xác định chính xác hơn những đối tượng cần được hỗ trợ và những lĩnh vực cần được ưu tiên đầu tư. Ví dụ, một hộ gia đình có thu nhập trên mức nghèo, nhưng lại thiếu nước sạch, không có nhà vệ sinh, hoặc con cái không được đi học, vẫn được coi là nghèo theo tiêu chí đa chiều.

1.2. Phương Pháp Alkire Foster Trong Đánh Giá Nghèo

Phương pháp Alkire & Foster là một công cụ mạnh mẽ để đo lường nghèo đa chiều. Phương pháp này cho phép xác định những người được coi là nghèo khi họ bị thiếu hụt ở một số lượng chỉ số nhất định. Nó cũng cho phép phân tích mức độ nghèo và đóng góp của từng chỉ số vào tổng mức nghèo. Ưu điểm của phương pháp này là khả năng phân tích và so sánh nghèo giữa các khu vực, các nhóm dân cư, và theo thời gian. Phương pháp này cũng có thể được sử dụng để đánh giá hiệu quả của các chương trình giảm nghèo.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Giảm Nghèo Ở ĐBSCL 58 ký tự

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đối mặt với nhiều vấn đề và thách thức trong công tác giảm nghèo. Biến đổi khí hậu, với các hiện tượng như ngập mặn và hạn hán, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân, đặc biệt là những người làm nông nghiệp và thủy sản. Tình trạng thiếu đất canh tác, chất lượng giáo dục và y tế còn hạn chế, và khả năng tiếp cận dịch vụ cơ bản còn thấp cũng là những rào cản lớn. Theo nghiên cứu, “gần một nửa thế giới, hay khoảng ba tỷ người, vẫn đang sống với mức dưới 2 đô la Mỹ một ngày; 1,1 tỷ người ở các nước đang phát triển không được tiếp cận đầy đủ với nước; 800 triệu người trên thế giới bị đói và suy dinh dưỡng”.

2.1. Biến Đổi Khí Hậu Và Ảnh Hưởng Đến Sinh Kế Bền Vững

Biến đổi khí hậu gây ra những tác động nghiêm trọng đến sinh kế của người dân ở Đồng bằng sông Cửu Long. Nước biển dâng, xâm nhập mặn, hạn hán, và lũ lụt làm giảm năng suất cây trồng và vật nuôi, gây thiệt hại lớn cho ngành nông nghiệp và thủy sản. Nhiều hộ gia đình phải đối mặt với tình trạng mất đất canh tác, thiếu nước sinh hoạt, và suy giảm thu nhập. Điều này làm gia tăng nguy cơ nghèo đói và bất bình đẳng trong khu vực.

2.2. Tiếp Cận Dịch Vụ Rào Cản Với Nhóm Yếu Thế Tại ĐBSCL

Khả năng tiếp cận dịch vụ cơ bản, như giáo dục, y tế, nước sạch, và vệ sinh môi trường, còn hạn chế ở nhiều vùng nông thôn của Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, các nhóm yếu thế, như người dân tộc thiểu số, phụ nữ, và người khuyết tật, thường gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tiếp cận các dịch vụ này. Sự thiếu hụt về tiếp cận dịch vụ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người dân, mà còn hạn chế khả năng tham gia vào các hoạt động kinh tế và xã hội.

III. Giải Pháp Giảm Nghèo Đa Chiều Hiệu Quả Cho ĐBSCL 59 ký tự

Để giảm nghèo đa chiều hiệu quả ở Đồng bằng sông Cửu Long, cần có một chiến lược toàn diện, kết hợp nhiều giải pháp khác nhau. Các giải pháp này bao gồm nâng cao năng lực sản xuất và kinh doanh cho người dân, cải thiện tiếp cận dịch vụ cơ bản, tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, và bảo đảm an sinh xã hội. Nghiên cứu chỉ ra rằng “để giải quyết nghèo thông qua nhiều khía cạnh tước đoạt, bài viết này chọn Đồng bằng sông Cửu Long để nghiên cứu nghèo theo nghĩa rộng hơn và sâu hơn thông qua các chiều khác nhau”.

3.1. Phát Triển Mô Hình Sinh Kế Bền Vững Thích Ứng Với Biến Đổi Khí Hậu

Phát triển các mô hình sinh kế bền vững là một giải pháp quan trọng để giúp người dân ở Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu và cải thiện thu nhập. Các mô hình này có thể bao gồm chuyển đổi cơ cấu cây trồng và vật nuôi, áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến, phát triển du lịch sinh thái, và hỗ trợ các ngành nghề phi nông nghiệp. Cần có sự tham gia tích cực của người dân địa phương trong quá trình thiết kế và triển khai các mô hình sinh kế, để đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả.

3.2. Tăng Cường Tiếp Cận Giáo Dục Y Tế Và Nước Sạch

Cải thiện tiếp cận giáo dục, y tế, và nước sạch là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và giảm nghèo đa chiều. Cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng giáo dục và y tế, đào tạo đội ngũ giáo viên và nhân viên y tế có trình độ, và cung cấp các dịch vụ giáo dục và y tế chất lượng cao cho mọi người dân, đặc biệt là các nhóm yếu thế. Đồng thời, cần đảm bảo rằng mọi người dân đều có quyền tiếp cận với nước sạch và các điều kiện vệ sinh môi trường.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Đánh Giá Nghèo Cấp Tỉnh Ở ĐBSCL 60 ký tự

Nghiên cứu này cung cấp kết quả đánh giá nghèo đa chiều ở cấp tỉnh tại Đồng bằng sông Cửu Long. Dựa trên số liệu khảo sát, nghiên cứu xác định tỷ lệ nghèo đa chiều, mức độ nghèo, và các chỉ số đóng góp chính vào nghèo ở từng tỉnh. Thông tin này giúp các nhà hoạch định chính sách ưu tiên nguồn lực và thiết kế các chương trình giảm nghèo phù hợp với đặc điểm của từng địa phương. Theo nghiên cứu, cần “đưa ra các khuyến nghị về điều tra hoặc cứu trợ để cải thiện mức sống nông thôn ở Đồng bằng sông Cửu Long”.

4.1. Phân Tích So Sánh Thực Trạng Nghèo Giữa Các Tỉnh

Phân tích so sánh thực trạng nghèo giữa các tỉnh giúp xác định những địa phương có tỷ lệ nghèo cao nhất và những yếu tố gây nghèo đặc thù. Ví dụ, một số tỉnh có thể gặp khó khăn về tiếp cận giáo dục, trong khi các tỉnh khác lại đối mặt với vấn đề thiếu đất canh tác hoặc ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Việc hiểu rõ những khác biệt này giúp thiết kế các giải pháp can thiệp phù hợp và hiệu quả.

4.2. Xác Định Ưu Tiên Đầu Tư Công Để Giảm Nghèo Đa Chiều

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xác định các lĩnh vực ưu tiên đầu tư công để giảm nghèo đa chiều ở Đồng bằng sông Cửu Long. Ví dụ, nếu nghiên cứu cho thấy rằng tiếp cận giáo dục là một yếu tố quan trọng gây nghèo ở một tỉnh cụ thể, thì chính quyền địa phương có thể ưu tiên đầu tư vào xây dựng trường học, đào tạo giáo viên, và cung cấp học bổng cho học sinh nghèo.

V. Kết Luận Hướng Đi Mới Cho Chính Sách Giảm Nghèo 56 ký tự

Nghiên cứu này khẳng định tầm quan trọng của việc đo lường nghèo đa chiều để có một bức tranh đầy đủ và chính xác về tình trạng nghèo ở Đồng bằng sông Cửu Long. Kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin hữu ích cho việc thiết kế và thực hiện các chính sách giảm nghèo hiệu quả hơn, tập trung vào việc giải quyết các vấn đề thiếu hụt về giáo dục, y tế, điều kiện sống, và khả năng tiếp cận dịch vụ cơ bản. Cần “đưa ra một số can thiệp cần thiết/thích hợp để giảm thiểu nghèo đói”.

5.1. Chính Sách Giảm Nghèo Dựa Trên Bằng Chứng Thực Tế

Việc sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách giảm nghèo đảm bảo rằng các giải pháp được đưa ra dựa trên bằng chứng thực tế và phù hợp với nhu cầu của người dân. Điều này giúp tăng cường tính hiệu quả của các chương trình giảm nghèo và đảm bảo rằng nguồn lực được sử dụng một cách hiệu quả nhất.

5.2. Đề Xuất Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Hiệu Quả Giảm Nghèo

Nghiên cứu này có thể là nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo về hiệu quả của các chương trình giảm nghèo ở Đồng bằng sông Cửu Long. Các nghiên cứu này có thể tập trung vào việc đánh giá tác động của các chương trình giảm nghèo đến các chỉ số nghèo đa chiều, và xác định những yếu tố nào đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nghèo thành công.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Báo cáo Phát triển Con người toàn cầu từng ghi nhận gần 3 tỷ người, tương đương khoảng 50% dân số thế giới tại thời điểm khảo sát, phải sinh sống với mức thu nhập dưới 2 USD mỗi ngày. Cùng với đó, 1,1 tỷ người lâm vào tình trạng thiếu nước sạch sinh hoạt và 800 triệu người đối mặt với nạn đói kinh niên. Tại Việt Nam, chuẩn nghèo tiền tệ giai đoạn 2011-2015 do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành quy định ngưỡng 400.000 đồng/người/tháng cho khu vực nông thôn và 500.000 đồng/người/tháng cho khu vực thành thị. Tuy nhiên, thước đo thu nhập đơn thuần không thể phản ánh trọn vẹn những thiếu hụt gay gắt về y tế, giáo dục, điều kiện cư trú và tư liệu sản xuất.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ diện mạo nghèo đa chiều tại khu vực nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, nơi tập trung nguồn sinh kế nông nghiệp chủ lực nhưng lại đối mặt với nhiều rào cản an sinh. Mục tiêu cụ thể của đề tài là ứng dụng phương pháp Alkire và Foster để ước lượng chỉ số nghèo đa chiều cấp tổng thể và cấp tỉnh, xác định các chiều cạnh thiếu hụt đóng góp nhiều nhất vào tỷ lệ nghèo chung, đồng thời so sánh độ lệch giữa chuẩn nghèo chi tiêu và nghèo đa chiều.

Phạm vi nghiên cứu bao phủ 13 tỉnh thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long dựa trên dữ liệu vi mô Khảo sát Mức sống Hộ gia đình Việt Nam năm 2010. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp bằng chứng định lượng vững chắc giúp các nhà hoạch định chính sách tối ưu hóa nguồn ngân sách công, chuyển đổi phương thức can thiệp từ trợ cấp thu nhập ngắn hạn sang giải quyết tận gốc các thiếu hụt cơ bản về hạ tầng và năng lực con người.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng dựa trên lý thuyết tiếp cận năng lực của Amartya Sen, xem nghèo đói là sự tước đoạt các năng lực cơ bản khiến cá nhân không thể đạt được mức sống tối thiểu về mặt xã hội. Bên cạnh đó, các lý thuyết nghèo mang tính cấu trúc xã hội do Sherraden và Burton phát triển cũng được kết hợp để luận giải nguyên nhân đói nghèo bắt nguồn từ sự bất bình đẳng trong phân bổ tài sản và thể chế, thay vì chỉ do hạn chế cá nhân.

Nghiên cứu tích hợp khung sinh kế bền vững với 4 nguồn vốn nền tảng: nguồn vốn con người, nguồn vốn tự nhiên, nguồn vốn vật chất và nguồn vốn tài chính. Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

• Nghèo tuyệt đối: Xác định theo chuẩn nghèo chung của Tổng cục Thống kê và Ngân hàng Thế giới ở mức 653.000 đồng/người/tháng vào năm 2010, bảo đảm nhu cầu dinh dưỡng 2.230 calo/ngày và giỏ hàng hóa phi lương thực thiết yếu.
• Nghèo tương đối: Đo lường mức độ chênh lệch phúc lợi so với mặt bằng chung của cộng đồng.
• Ngưỡng thiếu hụt từng chỉ báo: Chuẩn xác định hộ gia đình bị tước đoạt trên 12 chỉ báo thành phần.
• Ngưỡng nghèo đa chiều k: Tỷ lệ thiếu hụt tổng hợp tối thiểu để một hộ gia đình bị phân loại là nghèo đa chiều.
• Chỉ số nghèo đa chiều điều chỉnh: Tích số giữa tỷ lệ nghèo và cường độ nghèo bình quân.

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu sơ cấp được trích xuất từ Khảo sát Mức sống Hộ gia đình Việt Nam năm 2010 do Tổng cục Thống kê thực hiện trên phạm vi cả nước. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hàng nghìn hộ gia đình đại diện cho toàn bộ 13 tỉnh thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Phương pháp chọn mẫu áp dụng kỹ thuật chọn mẫu phân tầng hai giai đoạn ngẫu nhiên, bảo đảm tính đại diện thống kê cao cho từng tiểu vùng sinh thái nông thôn. Về phương pháp phân tích, tác giả lựa chọn phương pháp đo lường nghèo đa chiều Alkire và Foster. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ khả năng thỏa mãn các tiên đề toán học nghiêm ngặt, đặc biệt là tính chất phân rã được theo nhóm dân cư và theo từng chỉ số thành phần. Điều này khắc phục triệt để nhược điểm của phương pháp tiếp cận hợp nhất vốn thường phóng đại tỷ lệ nghèo, hoặc phương pháp giao thoa có xu hướng bỏ sót nhiều đối tượng yếu thế. Toàn bộ quy trình phân tích định lượng và xử lý dữ liệu được hoàn tất vào tháng 4 năm 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phát hiện thứ nhất chỉ ra rằng tỷ lệ nghèo đa chiều tại Đồng bằng sông Cửu Long cao hơn đáng kể so với tỷ lệ nghèo chi tiêu truyền thống. Trong khi tỷ lệ nghèo chi tiêu tại vùng chỉ ghi nhận khoảng 14,6% vào năm 2008 và duy trì quanh ngưỡng 12% đến 15% vào năm 2010, thì tỷ lệ hộ gia đình chịu thiếu hụt từ 2 đến 3 chỉ báo phúc lợi trở lên chiếm từ 35% đến 45% tổng số hộ nông thôn.

Phát hiện thứ hai khẳng định 4 chỉ số có mức độ đóng góp cao nhất vào chỉ số nghèo tổng hợp bao gồm: Mức chi tiêu bình quân đầu người (đóng góp khoảng 22% đến 25%), Điều kiện vệ sinh với hố xí hợp vệ sinh (đóng góp hơn 20%, với tỷ lệ hộ thiếu hụt thực tế lên đến 45% - 50%), Diện tích đất canh tác nông nghiệp (đóng góp khoảng 18% do tình trạng mất đất sản xuất) và Chất lượng nhà ở (đóng góp từ 15% đến 18%).

Phát hiện thứ ba làm rõ sự phân hóa không đồng đều giữa 13 tỉnh thành. Các địa phương như Sóc Trăng, Trà Vinh và An Giang ghi nhận chỉ số nghèo đa chiều cao nhất vùng, trong khi Cần Thơ, Long An và Tiền Giang duy trì mức độ thiếu hụt thấp hơn rõ rệt. Khoảng cách chênh lệch về mức độ nghèo đa chiều giữa tỉnh cao nhất và tỉnh thấp nhất lên tới hơn 2,5 lần.

Phát hiện thứ tư xác nhận mức độ tương quan thứ bậc Spearman giữa nghèo chi tiêu và nghèo đa chiều chỉ đạt từ 0,23 đến 0,35. Kết quả này phản ánh rằng có hơn 50% số hộ gia đình chịu cảnh nghèo đa chiều nghiêm trọng nhưng lại hoàn toàn bị bỏ lọt khỏi danh sách hộ nghèo theo chuẩn tiền tệ thông thường.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của tình trạng trên bắt nguồn từ đặc thù địa hình sông nước trũng thấp, gây khó khăn lớn cho việc xây dựng công trình phụ đạt chuẩn và cấp nước sạch tập trung. Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp dẫn tới hiện tượng tích tụ ruộng đất, khiến một bộ phận nông dân rơi vào cảnh không có đất canh tác và buộc phải làm thuê với thu nhập bấp bênh.

Khi so sánh với các công trình đi trước, phát hiện này củng cố nhận định của các chuyên gia phát triển khi xếp Đồng bằng sông Cửu Long là vùng trũng về phúc lợi xã hội dù sản lượng lúa gạo dẫn đầu cả nước. Điểm cải tiến vượt bậc của luận văn so với các nghiên cứu trước đây là việc bổ sung thành công biến số đất canh tác nông nghiệp, phản ánh chính xác nguồn lực sinh tồn cốt lõi của nông hộ.

Để truyền tải trực quan các kết quả này, cơ cấu đóng góp của 12 chỉ báo có thể được biểu diễn hiệu quả thông qua biểu đồ tròn phân bổ tỷ trọng phần trăm và biểu đồ cột xếp chồng so sánh 4 chiều cạnh sinh kế giữa 13 tỉnh. Đồng thời, bảng ma trận tương quan Spearman được sử dụng nhằm làm nổi bật sự chênh lệch vị thứ giữa các thước đo nghèo đơn chiều và đa chiều tại từng địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Khuyến nghị thứ nhất: Đẩy mạnh chương trình tín dụng ưu đãi hỗ trợ xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh và hệ thống xử lý nước sinh hoạt hộ gia đình. Mục tiêu cụ thể là giảm tỷ lệ hộ thiếu hụt công trình vệ sinh từ 45% hiện nay xuống dưới 20% trong vòng 3 năm. Đơn vị chủ trì thực hiện là Ngân hàng Chính sách Xã hội phối hợp cùng Ủy ban Nhân dân các xã, phường.

Khuyến nghị thứ hai: Tái cấu trúc chính sách đất nông nghiệp kết hợp đào tạo nghề chuyển đổi sinh kế phi nông nghiệp cho các hộ mất đất canh tác. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo có việc làm ổn định lên 35% trong giai đoạn 5 năm. Cơ quan chịu trách nhiệm điều phối là Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cùng Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn các tỉnh.

Khuyến nghị thứ ba: Mở rộng gói hỗ trợ kiên cố hóa nhà ở vùng ngập lũ, tập trung nâng tỷ lệ hộ gia đình sở hữu nhà ở đạt chuẩn bán kiên cố và kiên cố lên tối thiểu 85% sau 4 năm triển khai. Sở Xây dựng các địa phương phối hợp cùng Ủy ban Mặt trận Tổ quốc giữ vai trò kiểm tra, giám sát chất lượng công trình.

Khuyến nghị thứ tư: Điều chỉnh tiêu chí phân bổ ngân sách giảm nghèo từ Trung ương xuống các tỉnh theo chỉ số nghèo đa chiều thay vì chỉ căn cứ vào tỷ lệ nghèo thu nhập. Lộ trình hoàn thiện cơ chế phân bổ nguồn lực cần được thực hiện trong vòng 2 năm, do Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý an sinh xã hội tại Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cũng như các Sở ban ngành địa phương. Luận văn cung cấp công cụ phân rã toán học giúp xác định chính xác danh mục thiếu hụt cần ưu tiên đầu tư vốn công tại từng huyện nghèo.

Nhóm thứ hai bao gồm các nhà khoa học, giảng viên và chuyên gia nghiên cứu kinh tế phát triển. Đề tài đem lại tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận Alkire - Foster mở rộng, tích hợp thêm chiều cạnh tài sản tự nhiên vào mô hình kinh tế lượng ứng dụng.

Nhóm thứ ba là các tổ chức phi chính phủ và cơ quan tài trợ quốc tế đang hoạt động tại Việt Nam. Dữ liệu chi tiết về 12 chỉ báo giúp các tổ chức thiết kế các dự án viện trợ nước sạch, y tế cơ sở và thích ứng biến đổi khí hậu trúng mục tiêu trọng tâm.

Nhóm thứ tư là học viên cao học và sinh viên ngành Kinh tế Nông nghiệp, Kinh tế Phát triển và Thống kê Xã hội. Luận văn là hình mẫu trực quan về quy trình xử lý dữ liệu vi mô từ bộ khảo sát mức sống hộ gia đình quy mô lớn.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao phương pháp đo lường nghèo đa chiều lại ưu việt hơn phương pháp đo lường bằng thu nhập đơn thuần?

Phương pháp đa chiều xem xét đồng thời tỷ lệ hộ nghèo và cường độ thiếu hụt bình quân trên nhiều khía cạnh thiết yếu. Trong khi chuẩn thu nhập 400.000 đến 500.000 đồng/tháng chỉ đo lường dòng tiền, phương pháp đa chiều phản ánh đúng thực tế hộ gia đình có đủ tiền ăn nhưng vẫn sống trong cảnh thiếu nước sạch, nhà ở tạm bợ và thất học.

Việc đưa biến số diện tích đất canh tác vào mô hình nghiên cứu mang lại ý nghĩa gì mới?

Đất sản xuất là tư liệu sinh kế quan trọng hàng đầu của cư dân miền Tây Nam Bộ. Luận văn khắc phục lỗ hổng của các nghiên cứu trước đây bằng cách định lượng hóa chỉ báo đất nông nghiệp, từ đó chứng minh rằng hơn 30% số hộ nghèo chịu tổn thương trực tiếp do không có đất canh tác, dẫn tới tình trạng tái nghèo kéo dài.

Sự khác biệt căn bản giữa chuẩn nghèo của Tổng cục Thống kê và chuẩn nghèo của Bộ Lao động là gì?

Chuẩn Tổng cục Thống kê và Ngân hàng Thế giới dựa trên chi phí giỏ hàng hóa bảo đảm 2.230 calo/ngày cộng chi tiêu phi lương thực, đạt mức 653.000 đồng/tháng năm 2010 nhằm phục vụ phân tích khoa học. Chuẩn của Bộ Lao động gắn liền với cân đối ngân sách hành chính để trực tiếp bình xét trợ cấp xã hội và cấp thẻ bảo hiểm y tế.

Vì sao Đồng bằng sông Cửu Long lại có tỷ lệ nghèo đa chiều cao nhất cả nước dù thu nhập không phải thấp nhất?

Mặc dù có mức thu nhập bình quân đứng thứ 3 trên 8 vùng kinh tế, khu vực này chịu sự thiếu hụt nghiêm trọng về kết cấu hạ tầng xã hội. Tỷ lệ hộ thiếu nhà tiêu hợp vệ sinh vượt quá 45% và tỷ lệ nhà ở thiếu kiên cố cao đã đẩy chỉ số nghèo đa chiều tổng hợp lên mức báo động so với mặt bằng chung toàn quốc.

Làm cách nào để chính quyền địa phương ứng dụng tính chất phân rã của chỉ số nghèo đa chiều?

Chỉ số tổng hợp có thể chia tách cụ thể theo từng xã và từng chỉ báo thành phần. Nếu một huyện ghi nhận chỉ số thiếu hụt về nước sạch chiếm tới 28% trong cơ cấu nghèo của địa phương, chính quyền có thể quyết định phân bổ ngay 70% nguồn vốn giảm nghèo vào việc xây dựng nhà máy cấp nước thay vì trợ cấp tiền mặt.

Kết luận

• Chuyển đổi tư duy từ giảm nghèo đơn chiều dựa trên thu nhập sang giảm nghèo đa chiều theo khung phương pháp Alkire và Foster là yêu cầu cấp thiết cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
• Xác định rõ 4 rào cản lớn nhất kìm hãm sự phát triển của nông thôn Tây Nam Bộ gồm chi tiêu bình quân, điều kiện vệ sinh, đất canh tác nông nghiệp và chất lượng nhà ở.
• Đóng góp học thuật quan trọng bằng việc tích hợp chỉ báo đất sản xuất vào hệ thống 12 biến số phúc lợi, lấp đầy khoảng trống của các công trình công bố giai đoạn trước năm 2014.
• Đề xuất lộ trình can thiệp khả thi từ 2 đến 5 năm, tập trung vào kiên cố hóa nhà ở, cấp nước sạch nông thôn và đào tạo nghề chuyển đổi sinh kế cho người mất đất.
• Cung cấp khung định lượng phân rã hỗ trợ các cơ quan ban ngành xây dựng chính sách giảm nghèo trúng đích, tránh dàn trải nguồn lực và hạn chế bệnh thành tích.

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long, các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và tổ chức phát triển cần đẩy mạnh việc ứng dụng bộ chỉ số nghèo đa chiều vào thực tiễn quy hoạch kinh tế - xã hội ngay từ hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS HOCHIMINH CITY VIETNAM –NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS    MULTIDIMENSIONAL POVERTY IN MEKONG RIVER DELTA By NGUYEN THI LAN ANH Ho Chi Minh, April 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M. IN DEVELOPMENT ECONOMICS MULTIDIMENSIONAL POVERTY IN MEKONG RIVER DELTA A thesis submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of Arts in Development Economics By NGUYEN THI LAN ANH Academic supervisor Dr. NGUYEN HUU DUNG Ho Chi Minh City, April, 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DECLARATION I declare that "Multidimensional poverty in Mekong River Delta” is my own work; it has not been submitted to any degree at other universities. I confirm that I have made by effort and applied all knowledge for finishing this thesis in the best way.

Ho Chi Minh City, April 2014 NGUYEN THI LAN ANH i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS First of all, I would like to express our deepest gratitude to my supervisor, Dr. Nguyen Huu Dung for his invaluable comments, suggestions and engagement through the learning process of the thesis. I would also like to thank Dr Pham Khanh Nam for helpful remarks on my TRD. Then I am much obliged to Dr.Tran Tien Khai and Dr.

Truong Dang Thuy for their enthusiasm which has encouraged me a lot to complete my dissertation. I would also like to thank my Research Methodology module lecturer Dr. Luca Tasciotti and Assoc. Nguyen Trong Hoai who provided me with the background knowledge of research implementation.

It is no doubt that I am deeply indebted to my family members for all the kind understanding and spiritual support. Finally, I would like to dedicate my concluding words to all class-mate who involved in this study. ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT The study provides a critical review of poverty measurement in Mekong River Delta and arguments for utilizing a recent multi-dimensional methodology framework. By applying Alkire & Foster’s methodology for Vietnamese Households Living Standards Survey data 2010 (VHLSS 2010), it produces a multidimensional poverty estimation of Mekong River Delta at the aggregate level, provincial level and identify the biggest contributors to multidimensional poverty.

Twelve indicators corresponding to four dimensions are considered for estimation. The study also works out how policy-makers can prioritize the budget spending among provinces and within each province based on decomposable property of adjusted headcount ratio. Lastly, the study investigates the effectiveness of using uni-dimension, per capita consumption, in poverty measurement and reaching a conclusion that consumption alone cannot capture deprivation experienced by the poor households. Key words: Multidimensional poverty measurement, Deprivation, Alkire & Foster Methodology, Mekong River Delta.

iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.m TABLE OF CONTENTS DECLARATION. iii TABLE OF CONTENTS. iv LIST OF TABLES. vii LIST OF FIGURES.

viii Chapter 1 INTRODUCTION. Justification of the study. Organization of the research study .3 Chapter 2 LITERATURE REVIEW. Key concepts of multidimensional poverty.

Economic theories of poverty. Approaches to poverty measurement. Non-monetary approach.8 iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Reviews of empirical studies.

Empirical literature summary. Problems and limitations of previous studies. An overview of poverty in Vietnam and Mekong River Delta. Frequently used indicators of poverty measurement.

Multidimensional poverty index of Alkire and Foster. Choice of dimensions, indicators and deprivation cut off. Application of Weights. Treatment of non-applicable population and missing data.

Treatment of non-applicable population. Treatment of missing data. “Across dimension” cut-off and MPI estimation. Poverty estimates at provincial level.

Which indicator contributes the most to MPI?. Decomposition of adjusted headcount ratio and Policy implications. Comparison between Consumption poverty and Multidimensional poverty .50 v TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Income poverty verses Multi-dimesional poverty.

Correspondence of consumption poverty and multidimensional poverty. Correlation between Consumption and Multidimensional poverty. Limitation and further researches .55 vi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.m LIST OF TABLES Table 2.1: GSO – WB poverty lines .