Nghiên cứu công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh của công ty cổ phần máy công trình phúc long hà nội

Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh, công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò xương… 93 trang · Trường Đại Học Kinh Tế · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Công Tác Kế Toán Tiêu Thụ và Kết Quả Kinh Doanh tại Công Ty Cổ Phần Máy Công Trình Phúc Long
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Những lý luận chung về công tác kế toán tiêu thụ sản phẩm hàng hóa và xác định kết quả hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp
• 1.1.1. Một số khái niệm
• 1.1.2. Vai trò của tiêu thụ sản phẩm hàng hóa
• 1.1.3. Nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ sản phẩm hàng hóa
• 1.1.4. Nguyên tắc xác định tiêu thụ trong kế toán
• 1.1.5. Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng
• 1.1.6. Một số chỉ tiêu xác định kết quả hoạt động kinh doanh
• 1.2. Kế toán tiêu thụ trong doanh nghiệp
• 1.3. Kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp
• 2. PHẦN 2: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN, TÌNH HÌNH VÀ KẾT QUẢ KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN MÁY CÔNG TRÌNH PHÚC LONG - HÀ NỘI
• 2.1. Đặc điểm chung về công ty cổ phần Máy Công Trình Phúc Long
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty
• 2.1.2. Thông tin giao dịch của công ty
• 2.1.3. Lĩnh vực và ngành nghề kinh doanh của công ty
• 2.2. Đặc điểm các nguồn lực cho sản xuất kinh doanh của công ty
• 2.2.1. Đặc điểm về cơ sở vật chất kỹ thuật của Công ty
• 2.2.2. Đặc điểm lực lượng lao động của Công ty
• 2.2.3. Đặc điểm về vốn sản xuất kinh doanh của Công ty
• 2.2.4. Đặc điểm tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh của công ty
• 2.3. Đặc điểm về sản phẩm và thị trường tiêu thụ của công ty
• 2.4. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của công ty
• 2.5. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán tại công ty
• 2.6. Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty trong 3 năm 2011-2013
• 2.6.1. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh bằng chỉ tiêu hiện vật
• 2.6.2. Kết quả hoạt động kinh doanh bằng chỉ tiêu giá trị
• 3. PHẦN 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MÁY CÔNG TRÌNH PHÚC LONG - HÀ NỘI
• 3.1. Thực trạng công tác kế toán tiêu thụ tại Công ty cổ phần Máy Công Trình Phúc Long
• 3.2. Kế toán thu nhập khác và chi phí khác
• 3.3. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 4. PHẦN 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MÁY CÔNG TRÌNH PHÚC LONG - HÀ NỘI
• 4.1. Đánh giá chung về thành công và tồn tại trong công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty cổ phần Máy Công Trình Phúc Long
• 4.2. Những vấn đề còn tồn tại
• 4.3. Một số giải pháp đề xuất nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty cổ phần Máy Công Trình Phúc Long
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Toàn cảnh công tác kế toán tiêu thụ và kết quả kinh doanh

Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh, công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò xương sống, quyết định sự tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp thương mại. Đây không chỉ là quá trình ghi nhận các giao dịch mà còn là công cụ cung cấp thông tin chiến lược cho nhà quản lý. Thông qua việc hạch toán chính xác kế toán doanh thu và chi phí, doanh nghiệp có thể đánh giá hiệu quả hoạt động, xác định chu kỳ sống của sản phẩm và đưa ra các quyết định kinh doanh sáng suốt. Nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Máy Công trình Phúc Long, một đơn vị hoạt động trong ngành máy công trình, cho thấy việc hoàn thiện quy trình này là cấp thiết. Mục tiêu chính của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh. Quá trình này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa vòng quay vốn, tăng lợi nhuận và khẳng định vị thế trên thị trường. Việc phản ánh kịp thời, đầy đủ các nghiệp vụ từ bán hàng, quản lý công nợ phải thu đến tính toán giá vốn hàng bán (GVHB) giúp báo cáo kết quả kinh doanh trở nên minh bạch, đáng tin cậy. Nghiên cứu này tập trung vào giai đoạn 2011-2013, phân tích sâu các chứng từ, sổ sách kế toán và quy trình thực tế tại công ty để đưa ra cái nhìn khách quan nhất về hoạt động kế toán, từ đó làm cơ sở cho các kiến nghị cải tiến.

1.1. Tầm quan trọng của hạch toán tiêu thụ trong doanh nghiệp

Tiêu thụ sản phẩm là giai đoạn cuối cùng và quan trọng nhất của quá trình kinh doanh, chuyển hóa vốn từ hình thái hàng hóa sang tiền tệ. Do đó, tổ chức tốt công tác kế toán bán hàng giúp doanh nghiệp thu hồi vốn nhanh, tăng tốc độ luân chuyển vốn và tối đa hóa lợi nhuận gộp. Nhiệm vụ của kế toán không chỉ dừng lại ở việc ghi chép mà còn phải phản ánh kịp thời, chính xác tình hình xuất bán, tính toán các khoản giảm trừ doanh thu và theo dõi chặt chẽ các khoản công nợ phải thu. Việc tuân thủ chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS), đặc biệt là các quy định về ghi nhận doanh thu, đảm bảo thông tin tài chính trung thực và hợp lý. Điều này cung cấp cơ sở vững chắc để nhà quản lý phân tích và ra quyết định chiến lược.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu tại Công ty Máy Công trình Phúc Long

Nghiên cứu này đặt ra các mục tiêu cụ thể. Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh. Thứ hai, đánh giá thực trạng công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Máy Công trình Phúc Long trong giai đoạn 2011-2013, chỉ ra những thành công và các vấn đề còn tồn tại. Thứ ba, dựa trên phân tích thực tế, đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán, giúp công ty nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và hoạt động kinh doanh. Đối tượng nghiên cứu chính là quy trình hạch toán, chứng từ kế toán, sổ sách liên quan đến hoạt động bán hàng và báo cáo tài chính của công ty.

II. Top 3 tồn tại trong kế toán tiêu thụ và kết quả kinh doanh

Qua quá trình khảo sát thực tế tại Công ty Cổ phần Máy Công trình Phúc Long, nghiên cứu đã chỉ ra một số tồn tại cần khắc phục trong công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh. Những hạn chế này không chỉ ảnh hưởng đến tính chính xác của số liệu mà còn gây khó khăn cho công tác quản trị nội bộ. Vấn đề nổi cộm đầu tiên là việc hạch toán doanh thu chưa chi tiết. Công ty kinh doanh nhiều mặt hàng đa dạng nhưng chỉ phản ánh trên một tài khoản 511 duy nhất, gây khó khăn cho việc phân tích tài chính theo từng dòng sản phẩm. Thứ hai, việc quản lý công nợ phải thu còn nhiều bất cập, dẫn đến rủi ro tài chính tiềm ẩn. Mặc dù áp dụng chính sách bán trả chậm để tăng doanh số, công ty chưa có biện pháp hiệu quả để thu hồi nợ và không trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi. Cuối cùng, một thiếu sót quan trọng là không trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho, trong khi đây là một doanh nghiệp thương mại có lượng hàng hóa nhập kho lớn và chịu biến động giá thường xuyên. Việc giải quyết các vấn đề này sẽ giúp hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

2.1. Khó khăn trong việc hạch toán doanh thu bán hàng chi tiết

Theo tài liệu nghiên cứu, một hạn chế lớn là "Doanh nghiệp kinh doanh các mặt hàng rất đa dạng, phong phú nhưng lại được phản ánh duy nhất một TK 511 mà không được mở chi tiết". Điều này làm cho việc theo dõi kế toán doanh thu cho từng mặt hàng trở nên bất khả thi. Nhà quản lý không thể xác định được sản phẩm nào đang mang lại lợi nhuận gộp cao nhất hay sản phẩm nào có doanh số kém hiệu quả. Việc thiếu thông tin chi tiết này cản trở việc xây dựng chiến lược kinh doanh và chính sách giá phù hợp cho từng giai đoạn.

2.2. Quản lý công nợ phải thu và rủi ro tiềm ẩn

Chính sách bán hàng trả chậm giúp công ty tăng khả năng cạnh tranh, tuy nhiên, việc quản lý công nợ phải thu chưa được tối ưu. Nghiên cứu chỉ ra rằng "số công nợ của khách hàng tại công ty vẫn còn khá nhiều". Vấn đề này có thể dẫn đến tình trạng chiếm dụng vốn, ảnh hưởng đến dòng tiền và khả năng thanh khoản của doanh nghiệp. Đáng chú ý hơn, công ty không thực hiện trích lập quỹ dự phòng nợ phải thu khó đòi, điều này tiềm ẩn rủi ro lớn khi có khách hàng mất khả năng thanh toán, tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh.

2.3. Thiếu sót trong trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho

Là một doanh nghiệp thương mại trong ngành máy công trình, việc nhập và lưu kho hàng hóa là hoạt động thường xuyên. Tuy nhiên, "kế toán công ty lại không trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho". Việc này không tuân thủ nguyên tắc thận trọng trong kế toán. Khi giá thị trường của hàng hóa giảm xuống thấp hơn giá gốc, nếu không trích lập dự phòng, giá trị hàng tồn kho trên báo cáo tài chính sẽ bị phản ánh cao hơn thực tế, dẫn đến việc đánh giá sai lệch về tài sản và giá vốn hàng bán khi xuất kho, ảnh hưởng đến tính chính xác của lợi nhuận sau thuế.

III. Hướng dẫn quy trình kế toán tiêu thụ tại Công ty Phúc Long

Để hoàn thiện công tác kế toán, việc chuẩn hóa quy trình kế toán bán hàng là yếu tố tiên quyết. Quy trình này bắt đầu từ khi nhận đơn hàng cho đến khi ghi nhận doanh thu và thu tiền. Tại Công ty Cổ phần Máy Công trình Phúc Long, quy trình này cần được thực hiện một cách chặt chẽ, tuân thủ Thông tư 200/2014/TT-BTC và các chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS). Bước đầu tiên là xác định thời điểm ghi nhận doanh thu, đảm bảo thỏa mãn đồng thời các điều kiện theo quy định. Tiếp theo, việc hạch toán doanh thu phải được thực hiện chính xác, phản ánh đúng giá trị giao dịch. Đồng thời, giá vốn hàng bán phải được tính toán hợp lý. Công ty hiện đang áp dụng phương pháp thực tế đích danh, phù hợp với đặc thù kinh doanh theo hợp đồng và đơn hàng cụ thể. Các khoản giảm trừ doanh thu như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán cần được theo dõi trên các tài khoản chi tiết (TK 5211, 5213) để đảm bảo báo cáo kết quả kinh doanh phản ánh đúng doanh thu thuần. Việc sử dụng đầy đủ các chứng từ kế toán hợp lệ như hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho là bắt buộc để đảm bảo tính minh bạch và pháp lý cho mọi giao dịch.

3.1. Nguyên tắc ghi nhận doanh thu bán hàng theo chuẩn mực kế toán

Doanh thu bán hàng chỉ được ghi nhận khi đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm cho người mua. Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa và phải xác định được chắc chắn lợi ích kinh tế từ giao dịch. Tại Phúc Long, thời điểm ghi nhận doanh thu thường là khi hàng được xuất kho và bên mua đã chấp nhận thanh toán, được thể hiện qua hóa đơn GTGT và các biên bản giao nhận. Việc tuân thủ nguyên tắc này giúp ngăn ngừa việc ghi nhận doanh thu ảo, đảm bảo tính trung thực của báo cáo kết quả kinh doanh.

3.2. Phương pháp hạch toán giá vốn hàng bán GVHB chi tiết

Công ty áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên và tính giá xuất kho theo phương pháp thực tế đích danh. Theo nghiên cứu, "Kế toán áp dụng phương pháp thực tế đích danh để tính trị giá vốn hàng bán trong kỳ". Phương pháp này phù hợp với việc kinh doanh các sản phẩm máy móc, phụ tùng có giá trị lớn và có thể nhận diện riêng biệt. Khi xuất bán, giá vốn hàng bán được ghi nhận Nợ TK 632 và Có TK 156. Cuối kỳ, toàn bộ giá vốn được kết chuyển sang TK 911 để xác định kết quả kinh doanh. Việc hạch toán chính xác GVHB là cơ sở để tính toán lợi nhuận gộp một cách đúng đắn.

IV. Phương pháp xác định kết quả kinh doanh chính xác nhất

Việc xác định kết quả kinh doanh là mục tiêu cuối cùng của công tác kế toán tiêu thụ. Quy trình này đòi hỏi phải tập hợp và đối chiếu chính xác giữa doanh thu và chi phí phát sinh trong kỳ. Tại Công ty Cổ phần Máy Công trình Phúc Long, kết quả kinh doanh được xác định dựa trên việc kết chuyển các tài khoản doanh thu (TK 511, 515, 711) và chi phí (TK 632, 641, 642, 635, 811) vào tài khoản 911 (Xác định kết quả kinh doanh). Lợi nhuận gộp được tính bằng doanh thu thuần trừ đi giá vốn hàng bán. Sau đó, trừ tiếp chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp để có lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh. Các hoạt động tài chính và hoạt động khác cũng được tổng hợp để ra được tổng lợi nhuận kế toán trước thuế. Cuối cùng, sau khi xác định thuế TNDN phải nộp, con số lợi nhuận sau thuế sẽ được xác định. Quy trình này phải đảm bảo nguyên tắc phù hợp, tức là chi phí phải tương ứng với doanh thu tạo ra nó trong cùng một kỳ kế toán.

4.1. Hạch toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp

Chi phí bán hàng (TK 641) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642) là hai khoản mục quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận. Các chi phí này bao gồm lương nhân viên, chi phí vật liệu, công cụ dụng cụ, khấu hao tài sản cố định, và các chi phí dịch vụ mua ngoài. Tại Phúc Long, các chi phí này được tập hợp dựa trên các chứng từ kế toán gốc. Cuối mỗi kỳ, toàn bộ chi phí phát sinh sẽ được kết chuyển vào TK 911 để đối trừ với doanh thu, góp phần xác định kết quả kinh doanh một cách toàn diện.

4.2. Ghi nhận doanh thu và chi phí hoạt động tài chính khác

Ngoài hoạt động kinh doanh chính, kết quả cuối cùng còn chịu ảnh hưởng bởi các hoạt động tài chính và hoạt động khác. Doanh thu hoạt động tài chính (TK 515) thường bao gồm lãi tiền gửi, cổ tức. Chi phí tài chính (TK 635) chủ yếu là lãi vay. Thu nhập khác (TK 711) và chi phí khác (TK 811) phát sinh từ các nghiệp vụ không thường xuyên như thanh lý tài sản. Việc hạch toán doanh thu và chi phí từ các hoạt động này một cách đầy đủ và chính xác là rất cần thiết để có được con số tổng lợi nhuận kế toán trước thuế đúng đắn.

4.3. Tổng hợp và lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Cuối kỳ kế toán, sau khi tất cả các tài khoản doanh thu và chi phí được kết chuyển vào TK 911, kế toán sẽ xác định chênh lệch. Nếu tổng doanh thu và thu nhập lớn hơn tổng chi phí, doanh nghiệp có lãi. Ngược lại, doanh nghiệp bị lỗ. Số lãi hoặc lỗ này sau đó được kết chuyển sang TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối). Dựa trên các số liệu tổng hợp này, kế toán tiến hành lập báo cáo kết quả kinh doanh, một trong những báo cáo tài chính quan trọng nhất, phản ánh hiệu quả hoạt động của công ty trong kỳ.

V. Phân tích kết quả kinh doanh tại Công ty Phúc Long 2011 2013

Phân tích báo cáo kết quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Máy Công trình Phúc Long trong giai đoạn 2011-2013 cho thấy một bức tranh biến động nhưng có xu hướng tích cực. Chỉ tiêu quan trọng nhất là lợi nhuận sau thuế TNDN có tốc độ phát triển bình quân đạt 111,39%. Cụ thể, năm 2012 lợi nhuận giảm nhẹ 2,24% so với 2011, nhưng đã tăng trưởng mạnh mẽ 125,63% vào năm 2013 so với 2012. Sự biến động này chịu ảnh hưởng lớn từ doanh thu bán hàng. Năm 2012, do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế, sức tiêu thụ giảm, dẫn đến tốc độ tăng trưởng doanh thu chậm lại. Bên cạnh đó, các khoản chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp cũng là nhân tố tác động lớn. Do là công ty mới thành lập và có các hợp đồng quốc tế, chi phí thuê chuyên gia tư vấn tương đối cao. Việc phân tích tài chính chi tiết cho thấy công ty đã sử dụng vốn vay để mở rộng sản xuất, thể hiện qua khoản mục chi phí lãi vay trong chi phí tài chính. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển nhưng cũng đi kèm với áp lực trả nợ. Nhìn chung, kết quả kinh doanh phản ánh nỗ lực của công ty trong việc vượt qua khó khăn và tìm kiếm sự tăng trưởng.

5.1. Đánh giá sự biến động doanh thu và lợi nhuận gộp qua các năm

Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ có tốc độ phát triển bình quân là 106,03%. Năm 2012 tăng 5,98% so với 2011, và năm 2013 tăng 6,08% so với 2012. Tốc độ tăng trưởng doanh thu tương đối ổn định này là nền tảng cho sự gia tăng của lợi nhuận gộp. Sự chững lại trong năm 2012 phản ánh đúng bối cảnh khó khăn chung của nền kinh tế. Sự phục hồi vào năm 2013 cho thấy công ty đã có những chiến lược kinh doanh và tiếp cận thị trường hiệu quả hơn, đặc biệt trong ngành máy công trình.

5.2. Yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận sau thuế của công ty

Nhân tố ảnh hưởng mạnh nhất đến lợi nhuận sau thuế là sự biến động của doanh thu và khả năng quản lý chi phí. Bên cạnh giá vốn hàng bán, các khoản chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp chiếm tỷ trọng đáng kể. Việc tối ưu hóa các chi phí này, kết hợp với các chiến lược thúc đẩy doanh số như chiết khấu thương mại, là chìa khóa để cải thiện lợi nhuận. Ngoài ra, chi phí tài chính từ vốn vay cũng là một yếu tố cần được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn và duy trì sự phát triển bền vững.

VI. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và kinh doanh

Dựa trên thực trạng đã phân tích, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp trọng tâm nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Máy Công trình Phúc Long. Các giải pháp này tập trung vào việc khắc phục các tồn tại, nâng cao tính chính xác của thông tin và hỗ trợ tốt hơn cho công tác quản trị. Thứ nhất, doanh nghiệp cần chi tiết hóa tài khoản doanh thu (TK 511) theo từng nhóm mặt hàng kinh doanh. Điều này giúp theo dõi và phân tích tài chính hiệu quả hơn. Thứ hai, cần xây dựng quy trình quản lý và thu hồi công nợ phải thu một cách khoa học, đồng thời bắt đầu trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo quy định. Thứ ba, việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho là bắt buộc để tuân thủ nguyên tắc thận trọng và phản ánh đúng giá trị tài sản. Cuối cùng, công ty nên xem xét cải tiến hệ thống sổ sách kế toán và áp dụng các mẫu biểu theo đúng quy định của Bộ Tài chính, kết hợp với việc nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán.

6.1. Kiến nghị về việc trích lập dự phòng theo chuẩn mực kế toán

Nghiên cứu nhấn mạnh hai kiến nghị quan trọng: trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho và dự phòng nợ phải thu khó đòi. Việc lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho (Nợ TK 632 / Có TK 159) giúp giá trị hàng tồn kho trên báo cáo tài chính không cao hơn giá trị thuần có thể thực hiện được. Tương tự, trích lập dự phòng nợ khó đòi giúp doanh nghiệp dự phòng trước những rủi ro mất vốn từ các khoản nợ không có khả năng thu hồi. Việc này đảm bảo kết quả kinh doanh được phản ánh một cách thận trọng và chính xác hơn.

6.2. Tối ưu hóa quy trình bán hàng và quản lý công nợ phải thu

Để cải thiện việc quản lý công nợ phải thu, công ty cần xây dựng chính sách tín dụng rõ ràng cho khách hàng, phân loại nợ theo tuổi và có biện pháp nhắc nợ, thu hồi nợ kịp thời. Về quy trình bán hàng, việc mở rộng các kênh phân phối, tăng cường dịch vụ sau bán hàng và cải tiến phương thức bán hàng sẽ giúp tăng doanh số một cách bền vững. Tối ưu hóa quy trình này không chỉ giúp tăng kế toán doanh thu mà còn giảm thiểu rủi ro tài chính, đảm bảo dòng tiền hoạt động ổn định.

6.3. Cải tiến hệ thống sổ sách và chứng từ kế toán

Nghiên cứu chỉ ra rằng công ty nên sử dụng các mẫu sổ sách kế toán (như Sổ Nhật ký chung) và chứng từ kế toán theo đúng mẫu quy định của Bộ Tài chính. Việc chuẩn hóa hệ thống sổ sách giúp công tác ghi chép, đối chiếu và lập báo cáo tài chính trở nên dễ dàng, minh bạch và nhất quán hơn. Đồng thời, việc ứng dụng hiệu quả phần mềm kế toán sẽ tự động hóa nhiều quy trình, giảm thiểu sai sót và cung cấp thông tin quản trị kịp thời, hỗ trợ đắc lực cho việc xác định kết quả kinh doanh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Nghiên cứu công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long - Hà Nội" do sinh viên Vũ Thị Thắm thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Nguyễn Văn Tuấn (Khoa Kinh tế và Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Lâm nghiệp, năm 2014).

Về bối cảnh thực tiễn, bán hàng là giai đoạn cuối cùng của chu chuyển vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, thực hiện chức năng chuyển hóa vốn từ hình thái hiện vật (sản phẩm, hàng hóa) sang hình thái tiền tệ hoặc công nợ thanh toán. Tốc độ tiêu thụ hàng hóa quyết định tốc độ luân chuyển vốn, khả năng thu hồi chi phí và tích lũy lợi nhuận để tái đầu tư mở rộng. Đối với Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long – một doanh nghiệp thương mại chuyên nhập khẩu và phân phối thiết bị, phụ tùng máy xây dựng được thành lập từ năm 2010 – việc tổ chức hạch toán chính xác, kịp thời doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là công cụ quản lý thiết yếu nhằm kiểm soát rủi ro thị trường và định hướng kế hoạch kinh doanh.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định thành mục tiêu tổng quát và 4 mục tiêu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
2. Đánh giá đặc điểm cơ bản, tình hình và kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long.
3. Đánh giá thực trạng công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long qua 3 năm (2011 – 2013).
4. Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tiêu thụ sản phẩm hàng hóa và công tác kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long (trụ sở chính tại 869 Giải Phóng, Giáp Bát, Hoàng Mai, Hà Nội cùng hệ thống kho hàng và chi nhánh đại diện).
• Phạm vi thời gian: Số liệu phân tích kết quả sản xuất kinh doanh thu thập trong giai đoạn 3 năm (2011 – 2013); số liệu hạch toán thực tế về công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh được khảo sát chuyên sâu vào tháng 12 năm 2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng hệ thống lý luận kế toán tài chính doanh nghiệp thương mại theo các quy định chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành của Bộ Tài chính:

• Khung văn bản pháp lý: Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về ban hành Chế độ Kế toán Doanh nghiệp.
• Hệ thống tài khoản hạch toán sử dụng: Tài khoản 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), Tài khoản 521 (Các khoản giảm trừ doanh thu, bao gồm chiết khấu thương mại 5211, hàng bán bị trả lại 5212, giảm giá hàng bán 5213), Tài khoản 632 (Giá vốn hàng bán), Tài khoản 641 (Chi phí bán hàng), Tài khoản 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp), Tài khoản 515 (Doanh thu hoạt động tài chính), Tài khoản 635 (Chi phí tài chính), Tài khoản 711 (Thu nhập khác), Tài khoản 811 (Chi phí khác), Tài khoản 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp) và Tài khoản 911 (Xác định kết quả kinh doanh).
• Chính sách kế toán áp dụng: Phương pháp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; phương pháp xác định trị giá xuất kho áp dụng phương pháp giá thực tế đích danh; phương pháp trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng; phương pháp tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ (thuế suất hàng nội địa 10%); thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng 25%.
• Hình thức ghi sổ kế toán: Hình thức kế toán Nhật ký chung thực hiện kết hợp trên máy vi tính.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

• Phương pháp thu thập số liệu: Khảo sát trực tiếp hệ thống dữ liệu, chứng từ gốc, sổ kế toán tổng hợp, sổ kế toán chi tiết và các báo cáo tài chính tại phòng Kế toán; khảo sát quy trình luân chuyển chứng từ tại các bộ phận nghiệp vụ (phòng Kinh doanh, kho hàng, phòng Hành chính); khảo sát hoạt động kinh doanh thực tế của đơn vị.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Sử dụng các phương pháp thống kê kinh tế gồm thống kê mô tả, thống kê phân tích nghiệp vụ, so sánh số tuyệt đối và tương đối, tính tốc độ phát triển liên hoàn ($T_{LH}$) và tốc độ phát triển bình quân ($T_{BQ}$), tham vấn ý kiến cán bộ chuyên môn tại doanh nghiệp.
• Nguồn dữ liệu: Hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán, báo cáo tài chính kiểm toán các năm 2011, 2012, 2013 và tháng 12/2013 của Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long; các giáo trình Kế toán tài chính, Phân tích hoạt động kinh doanh của các trường đại học khối kinh tế.

Nội dung chính theo từng chương

Khóa luận được kết cấu thành 4 phần nội dung chính theo đúng tiến trình khảo sát và giải quyết vấn đề của đề tài.

Phần 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp

Phần này tổng hợp các khái niệm cơ bản về tiêu thụ hàng hóa, doanh thu bán hàng, các khoản giảm trừ doanh thu và kết quả hoạt động kinh doanh. Tác giả phân tích 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam: chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu, không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa, thu được lợi ích kinh tế, xác định được doanh thu và xác định được chi phí liên quan.

Chương này trình bày chi tiết trình tự hạch toán kế toán tiêu thụ theo các phương thức bán hàng: bán lẻ thu tiền ngay, bán buôn qua kho, vận chuyển thẳng, bán hàng gửi đại lý/ký gửi, bán hàng trả chậm/trả góp và phương thức hàng đổi hàng. Về giá vốn hàng bán, tác giả nêu 4 phương pháp tính giá hàng xuất kho theo quy định: phương pháp giá thực tế đích danh, phương pháp bình quân gia quyền, phương pháp nhập trước - xuất trước (FIFO) và phương pháp nhập sau - xuất trước (LIFO). Đồng thời, phần này hệ thống hóa toàn bộ quy trình kế toán chi phí bán hàng (TK 641), chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642), doanh thu hoạt động tài chính (TK 515), chi phí tài chính (TK 635), thu nhập khác (TK 711), chi phí khác (TK 811) và kết chuyển xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ sang TK 911.

Phần 2: Đặc điểm cơ bản, tình hình và kết quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long - Hà Nội

Tác giả mô tả lịch sử hình thành từ năm 2010 của Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long với Giấy phép kinh doanh số 0105117975, vốn điều lệ 22.000.000.000 đồng. Ngành nghề kinh doanh chính là xuất nhập khẩu và phân phối phụ tùng máy móc công trình từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc, Ý (như Komatsu, Hitachi, Kobelco, Caterpillar, Doosan, Hyundai; phụ tùng gầm ITR, búa phá đá MSB, phớt WYS).

Về nguồn lực và cơ cấu tổ chức:

• Cơ sở vật chất kỹ thuật (tính đến ngày 31/12/2013): Tổng nguyên giá tài sản cố định là 15.492.796.000 đồng, tỷ lệ giá trị còn lại bình quân đạt 75,45%. Trong đó, nhà cửa và vật kiến trúc chiếm 62,24% nguyên giá (tỷ lệ còn lại 79,28%); phương tiện vận tải phục vụ phân phối chiếm 35,89% nguyên giá (tỷ lệ còn lại 68,16%); thiết bị, dụng cụ quản lý chiếm 1,87% nguyên giá (tỷ lệ còn lại 87,65%).
• Lực lượng lao động (tính đến ngày 31/12/2013): Tổng số 72 người. Lao động trực tiếp là 47 người (chiếm 65,28%), lao động gián tiếp là 25 người (chiếm 34,72%). Trình độ đại học chiếm 48,61% (35 người), trên đại học 12,50% (9 người), cao đẳng - trung cấp 26,39% (19 người), phổ thông 12,50% (9 người). Tỷ lệ lao động nữ chiếm 52,78% (38 người), nam chiếm 47,22% (34 người). Độ tuổi từ 26 đến 35 chiếm tỷ trọng lớn nhất với 44,44% (32 người).
• Tổ chức bộ máy: Mô hình trực tuyến - chức năng đứng đầu là Đại hội đồng cổ đông, Ban kiểm soát, Hội đồng quản trị (5 thành viên), Ban Giám đốc (Tổng giám đốc, Phó giám đốc điều hành, Phó giám đốc kinh doanh) cùng 5 phòng chức năng và 3 văn phòng đại diện tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh.
• Tổ chức công tác kế toán: Bộ máy kế toán tập trung do Kế toán trưởng phụ trách chung, Kế toán tổng hợp và các kế toán phần hành (vật tư - hàng hóa, tài sản cố định, ngân hàng, thanh toán, công nợ, tiền lương, bán hàng).

Tình hình tài chính và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh giai đoạn 2011 – 2013 được tổng hợp qua bảng số liệu:

Chỉ tiêu	Năm 2011	Năm 2012	Năm 2013	$T_{LH}$ 2012/2011 (%)	$T_{LH}$ 2013/2012 (%)	$T_{BQ}$ (%)
I. Sản lượng tiêu thụ (Bộ/Cái)
1. Phụ tùng gầm	89.245	135.580	239.546	151,92	176,68	164,82
2. Bu lông bắt xích - OEM	54.320	81.930	128.904	150,83	157,33	154,03
3. Mâm quay toa	10.980	14.255	16.310	129,83	114,42	121,89
4. Phụ tùng thủy lực	1.670	2.774	3.721	166,11	134,14	149,27
5. Sản phẩm khác	5.430	4.439	4.090	81,75	92,14	86,79
II. Kết quả tài chính (Đồng)
1. Doanh thu bán hàng và CCDV	59.866.033.480	63.447.886.720	67.306.953.440	105,98	106,08	106,03
2. Các khoản giảm trừ doanh thu	306.788.224	200.560.000	450.360.000	65,37	224,55	121,17
3. Doanh thu thuần	59.559.245.256	63.247.326.720	66.856.593.440	106,19	105,71	105,95
4. Giá vốn hàng bán	57.187.930.340	60.200.629.360	63.149.885.525	105,27	104,90	105,08
5. Lợi nhuận gộp	2.371.314.916	3.046.697.360	3.706.707.915	128,48	121,66	125,02
6. Doanh thu hoạt động tài chính	330.810.900	460.729.896	783.093.221	139,27	169,97	153,86
7. Chi phí tài chính	340.481.945	534.659.106	733.987.215	157,03	137,28	146,83
8. Chi phí bán hàng	1.100.386.730	976.880.507	1.095.877.800	88,78	112,18	99,79
9. Chi phí quản lý doanh nghiệp	611.894.200	1.347.307.033	1.543.886.446	220,19	114,59	158,85
10. Lợi nhuận thuần từ HĐKD	648.362.941	635.470.610	798.314.328	98,01	125,63	110,96
11. Chi phí thuế TNDN (25%)	162.090.735	158.867.653	199.578.582	98,01	125,63	110,96
12. Lợi nhuận sau thuế TNDN	486.272.206	476.602.957	598.735.746	98,01	125,63	110,96

Tác giả phân tích rằng năm 2012 tốc độ tăng trưởng lợi nhuận chậm lại do ảnh hưởng khó khăn chung của nền kinh tế, hàng tồn kho tăng. Sang năm 2013, doanh thu và lợi nhuận thuần đã tăng trưởng trở lại (lợi nhuận sau thuế năm 2013 tăng 25,63% so với 2012). Tỷ trọng nợ phải trả trong tổng nguồn vốn có xu hướng tăng nhanh, phản ánh việc công ty tận dụng đòn bẩy tài chính để mở rộng quy mô lưu chuyển hàng hóa nhập khẩu.

Phần 3: Thực trạng công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long - Hà Nội

Chương này đi sâu vào quy trình chứng từ, luân chuyển số liệu và hạch toán tài khoản phát sinh tại đơn vị trong tháng 12 năm 2013:

• Phương thức bán hàng và xác định giá vốn: Công ty bán hàng chủ yếu theo đơn đặt hàng, giao hàng từ kho hoặc giao thẳng cho khách lẻ, đại lý; thanh toán bằng tiền mặt, chuyển khoản hoặc trả chậm. Kế toán áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên và phương pháp thực tế đích danh để tính giá vốn hàng xuất bán.
• Nghiệp vụ xuất kho và ghi nhận doanh thu: Phân tích cụ thể nghiệp vụ ngày 06/12/2013 xuất bán 25 Gầu xúc BKS401203 cho Công ty TNHH Khai Thác Đá Toàn Thành (theo đơn đặt hàng số 31889, giá bán chưa thuế 4.000.000 đồng/cái, thuế GTGT 10% chưa thanh toán); nghiệp vụ ngày 26/12/2013 bán lẻ gầu xúc cho khách hàng Nguyễn Thế Đảng (Hóa đơn GTGT số 0007187, thanh toán tiền mặt). Kế toán lập Hóa đơn GTGT 3 liên, luân chuyển vào Sổ chi tiết doanh thu bán hàng, Sổ Nhật ký chung và Sổ Cái TK 511. Tổng doanh thu bán hàng phát sinh trong tháng 12/2013 đạt 345.000.000 đồng, kết chuyển toàn bộ sang TK 911 (trong tháng không phát sinh các khoản giảm trừ doanh thu trên TK 521).
• Hạch toán giá vốn hàng bán (TK 632): Dựa trên Bảng tổng hợp phiếu xuất kho tháng 12/2013 (PXK 31889, PXK 32795, PXK 33127, PXK 33904), tổng giá vốn hàng bán kết chuyển cuối kỳ sang TK 911 là 136.000.000 đồng.
• Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp:
  • Chi phí bán hàng (TK 641): Tập hợp các khoản chi lương nhân viên bán hàng (48.000.000 đồng), trích theo lương (11.520.000 đồng), chi phí dụng cụ, khấu hao TSCĐ (8.362.000 đồng), dịch vụ mua ngoài, tiền điện thoại. Tổng chi phí bán hàng kết chuyển cuối tháng 12/2013 sang TK 911 là 80.882.000 đồng (số liệu trích sổ Cái ghi nhận 80.725.000 đồng/80.882.000 đồng).
  • Chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642): Tập hợp chi tiền mua dầu diezel công tác (Phiếu chi 167 ngày 07/12: 780.000 đồng), in hóa đơn GTGT (Phiếu chi 171: 158.000 đồng), giấy in (750.000 đồng), lương nhân viên quản lý (52.000.000 đồng), các khoản trích theo lương, chi phí khấu hao TSCĐ (9.205.000 đồng). Tổng chi phí quản lý doanh nghiệp kết chuyển cuối kỳ sang TK 911 là 78.725.000 đồng.
• Doanh thu và chi phí hoạt động tài chính:
  • Doanh thu tài chính (TK 515): Lãi tiền gửi ngân hàng theo Giấy báo có (GBC310) ngày 15/12 tại Vietcombank là 18.450.000 đồng; tổng kết chuyển sang TK 911 cuối tháng là 22.450.000 đồng.
  • Chi phí tài chính (TK 635): Trả lãi vay ngân hàng theo Giấy báo nợ ngày 30/12 tại Ngân hàng TMCP SHB (37.572.000 đồng), trả lãi NHNN ngày 28/12 (2.261.000 đồng); tổng chi phí tài chính kết chuyển sang TK 911 là 40.833.000 đồng.
• Hoạt động khác: Trong tháng 12/2013 không phát sinh thu nhập khác (TK 711) và chi phí khác (TK 811).
• Kế toán xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ trên TK 911:
  • Tổng số phát sinh bên Có TK 911 (Doanh thu thuần 345.000.000 đồng + Doanh thu tài chính 22.450.000 đồng) = 367.450.000 đồng.
  • Tổng số phát sinh bên Nợ TK 911 (Giá vốn hàng bán 136.000.000 đồng + Chi phí bán hàng 80.725.000 đồng + Chi phí QLDN 78.725.000 đồng + Chi phí tài chính 40.833.000 đồng) = 336.283.000 đồng.
  • Lợi nhuận trước thuế = 31.167.000 đồng (báo cáo hoạt động kinh doanh tổng hợp mã số 50 ghi nhận 31.016.000 đồng). Chi phí thuế TNDN hiện hành (TK 821) tính 25% là 7.258.000 đồng. Lợi nhuận sau thuế TNDN chuyển sang TK 421 là 22.151.000 đồng (báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh tháng 12/2013 ghi 23.258.000 đồng).

Phần 4: Một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long - Hà Nội

Tác giả đánh giá tổng hợp các ưu điểm và hạn chế trong công tác kế toán của công ty:

• Ưu điểm: Bộ máy kế toán gọn nhẹ, vận hành liên tục; hệ thống tài khoản tuân thủ Quyết định 15/2006/QĐ-BTC và có mở thêm tài khoản chi tiết cấp 3, 4, 5; kết hợp mô hình kế toán tập trung và phân tán linh hoạt giữa trụ sở và các chi nhánh; doanh nghiệp duy trì kết quả kinh doanh có lãi và chấp hành nghĩa vụ ngân sách.
• Hạn chế tồn tại:
  1. Hạch toán doanh thu chưa chi tiết: Toàn bộ doanh thu bán hàng của nhiều chủng loại máy và phụ tùng khác nhau chỉ phản ánh chung trên một tài khoản 511, chưa mở chi tiết theo từng nhóm sản phẩm hoặc phương thức bán hàng, gây khó khăn cho việc phân tích hiệu quả từng mặt hàng.
  2. Rủi ro công nợ phải thu: Lượng khách hàng mua máy và phụ tùng trả chậm lớn, số dư nợ đọng kéo dài nhưng công ty chưa trích lập dự phòng phải thu khó đòi.
  3. Chưa trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho: Hàng hóa là phụ tùng máy móc cơ khí chịu áp lực giảm giá thị trường và cạnh tranh lớn, nhưng đơn vị chưa trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho cuối niên độ.
  4. Sổ kế toán Nhật ký chung chưa chuẩn hóa: Mẫu sổ Nhật ký chung đang sử dụng chưa đúng chuẩn quy định của Bộ Tài chính; đơn vị không mở sổ nhật ký đặc biệt nên toàn bộ nghiệp vụ đổ dồn vào một sổ Nhật ký chung duy nhất gây quá tải số liệu.

Các nhóm giải pháp do tác giả đề xuất:

• Trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho: Đề xuất công thức xác định mức lập dự phòng cho từng loại vật tư, hàng hóa bị giảm giá tại thời điểm lập báo cáo:

$$\text{Mức lập dự phòng} = \sum (\text{Số lượng hàng tồn kho giảm giá} \times [\text{Giá gốc ghi sổ} - \text{Giá thị trường}])$$

Hướng dẫn hạch toán cụ thể: Cuối kỳ ghi Nợ TK 632 / Có TK 159 (Dự phòng giảm giá hàng tồn kho). Kỳ sau nếu trích lập thêm ghi Nợ TK 632 / Có TK 159; nếu hoàn nhập ghi Nợ TK 159 / Có TK 632.

• Hoàn thiện khâu tổ chức tiêu thụ và quản trị bán hàng: Đa dạng hóa danh mục phụ tùng, cải tiến phương thức bán hàng, tối ưu hóa mức dự trữ kho bãi nhằm tránh ứ đọng vốn; tăng cường dịch vụ sau bán hàng (bảo hành, bảo trì kỹ thuật miễn phí); mở thêm các điểm kho dự trữ hàng hóa tại các địa bàn huyện, tỉnh xa trụ sở chính.
• Chuẩn hóa hệ thống sổ sách kế toán: Áp dụng mẫu sổ Nhật ký chung và hệ thống Sổ Cái theo đúng mẫu biểu quy định tại Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC; phân chia các sổ nhật ký chuyên dùng để giảm tải khối lượng ghi chép hàng ngày cho kế toán viên.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh hệ thống số liệu thực nghiệm và tài chính xác thực từ đơn vị thực tập:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ cấu tài sản, nguồn vốn và lao động của Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long: Tổng nguyên giá TSCĐ đạt 15.492.796.000 đồng (tỷ lệ còn lại 75,45%); quy mô nhân sự 72 người với 48,61% trình độ đại học.
• Phản ánh trung thực chỉ tiêu sản lượng tiêu thụ 5 nhóm sản phẩm chính từ 2011 đến 2013, trong đó nhóm phụ tùng gầm tăng trưởng bình quân 164,82%/năm, bu lông bắt xích OEM tăng 154,03%/năm; doanh thu thuần tăng trưởng từ 59,56 tỷ đồng (năm 2011) lên 66,86 tỷ đồng (năm 2013); lợi nhuận sau thuế năm 2013 đạt 598.735.746 đồng.
• Làm rõ toàn bộ quy trình hạch toán kế toán tháng 12/2013 qua các chứng từ thực tế (Hóa đơn GTGT số 0007187, Đơn đặt hàng số 31889, Phiếu chi số 167, Phiếu chi số 171, Giấy báo nợ SHB, Giấy báo có Vietcombank) và bảng tổng hợp doanh thu thuần đạt 345.000.000 đồng, giá vốn 136.000.000 đồng, lợi nhuận sau thuế 22.151.000 đồng.
• Về giải pháp: Đưa ra quy trình trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho kèm bút toán Nợ TK 632 / Có TK 159 và kiến nghị chuẩn hóa mẫu biểu sổ Nhật ký chung theo đúng Quyết định 15/2006/QĐ-BTC.

Đóng góp của nghiên cứu được tác giả tự xác định là đã hệ thống hóa lý luận gắn liền với thực tế kinh doanh thương mại đặc thù (máy móc, phụ tùng nhập khẩu); chỉ rõ các tồn tại mang tính nghiệp vụ nội bộ của đơn vị mà báo cáo tài chính thông thường không thể hiện (thiếu sổ chi tiết TK 511, thiếu dự phòng giảm giá HTK, sổ Nhật ký chung quá tải), từ đó đưa ra các kiến nghị có khả năng áp dụng trực tiếp tại doanh nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số giới hạn nghiên cứu được phản ánh từ phạm vi khảo sát:

• Phạm vi số liệu kế toán chi tiết: Nghiên cứu mới chỉ tập trung phân tích sâu vào số liệu thực tế của một tháng điển hình (tháng 12 năm 2013), chưa bao quát được toàn bộ chu kỳ kế toán cả năm để đánh giá biến động chi phí mang tính mùa vụ của ngành máy công trình.
• Giới hạn về nội dung nghiệp vụ: Trong tháng khảo sát (12/2013), doanh nghiệp không phát sinh các nghiệp vụ về giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại) và không phát sinh thu nhập khác, chi phí khác (TK 711, TK 811), do đó khóa luận chưa có số liệu thực tế để đối chiếu thực trạng hạch toán các phần hành này tại đơn vị.
• Hướng mở rộng tiếp theo: Khảo sát trọn vẹn số liệu hạch toán của cả năm tài chính; nghiên cứu sâu hơn về công tác quản trị rủi ro nợ phải thu khó đòi và ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng để phân tích tự động doanh thu theo từng mặt hàng.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Tài chính doanh nghiệp: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp tiếp cận một đề tài kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại nhập khẩu; cách xử lý và đối chiếu số liệu giữa chứng từ gốc (hóa đơn, phiếu xuất, phiếu chi, giấy báo ngân hàng) với sổ Nhật ký chung và Sổ Cái.
• Người làm đề tài nghiên cứu về doanh nghiệp thương mại thiết bị kỹ thuật: Cung cấp khung phân tích về cơ cấu tài sản, tỷ lệ hao mòn tài sản cố định, cơ cấu lao động và bảng tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế (sản lượng hiện vật, tốc độ phát triển liên hoàn, tốc độ phát triển bình quân).
• Cán bộ kế toán thực tế: Tham khảo phương thức hạch toán trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho theo chế độ kế toán và mẫu sổ Nhật ký chung chuẩn hóa.

Câu hỏi thường gặp

Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long kinh doanh những mặt hàng cụ thể nào và nguồn nhập khẩu từ đâu?
Công ty chuyên kinh doanh xuất nhập khẩu các loại máy móc công trình và phụ tùng thay thế bao gồm: phụ tùng gầm (thương hiệu ITR Italy, KTSU Japan), gầu xúc, răng gầu, lưỡi ben (JK, SF, Titan, TGW), búa phá đá (MSB Korea), phụ tùng thủy lực (WYS, JIC, Tongmyung Korea), phụ tùng động cơ và điện (Turbo Garrett, Turbo IHI, máy đề, máy phát KST). Toàn bộ sản phẩm được nhập khẩu trực tiếp từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Malaysia, Trung Quốc và Ý.

Doanh nghiệp đang áp dụng chế độ kế toán và phương pháp tính giá hàng tồn kho nào?
Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính. Phương pháp hạch toán hàng tồn kho là phương pháp kê khai thường xuyên; phương pháp xác định trị giá vốn hàng xuất bán là phương pháp giá thực tế đích danh; phương pháp trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng; hình thức ghi sổ là Nhật ký chung kết hợp trên máy vi tính.

Kết quả kinh doanh của công ty trong giai đoạn 2011 – 2013 biến động như thế nào?
Doanh thu thuần của công ty tăng trưởng đều đặn từ 59,56 tỷ đồng (năm 2011) lên 63,25 tỷ đồng (năm 2012) và đạt 66,86 tỷ đồng (năm 2013), tốc độ phát triển bình quân đạt 105,95%/năm. Lợi nhuận sau thuế năm 2011 đạt 486,27 triệu đồng; năm 2012 giảm nhẹ xuống 476,60 triệu đồng (giảm 1,99% do suy thoái kinh tế và chi phí quản lý tăng); năm 2013 phục hồi mạnh mẽ đạt 598,74 triệu đồng (tăng 25,63% so với năm 2012). Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận sau thuế bình quân cả giai đoạn đạt 110,96%/năm.

Khóa luận chỉ ra những điểm hạn chế lớn nhất nào trong công tác kế toán của đơn vị?
Có 4 tồn tại chính: (1) Doanh thu bán hàng chỉ theo dõi chung trên một tài khoản 511 mà không mở chi tiết cho từng loại hàng hóa; (2) Chính sách bán hàng trả chậm lớn nhưng chưa thực hiện trích lập quỹ dự phòng nợ phải thu khó đòi; (3) Hàng hóa phụ tùng trong kho đối mặt nguy cơ giảm giá nhưng kế toán chưa trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho; (4) Mẫu sổ Nhật ký chung chưa đúng quy định của Bộ Tài chính và không dùng sổ nhật ký đặc biệt dẫn đến việc ghi chép bị quá tải.

Giải pháp trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho được tác giả hướng dẫn hạch toán ra sao?
Tác giả đề xuất xác định mức lập dự phòng căn cứ vào số lượng hàng tồn kho bị giảm giá nhân với chênh lệch giữa giá gốc ghi sổ và giá thị trường tại thời điểm lập báo cáo. Về tài khoản, sử dụng TK 159 (Dự phòng giảm giá hàng tồn kho) đối ứng với TK 632 (Giá vốn hàng bán). Cuối kỳ kế toán, khi lập dự phòng lần đầu hoặc trích lập bổ sung số chênh lệch lớn hơn kỳ trước ghi Nợ TK 632 / Có TK 159. Nếu số dự phòng phải lập nhỏ hơn số đã lập kỳ trước chưa sử dụng hết, kế toán hoàn nhập ghi Nợ TK 159 / Có TK 632.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Vũ Thị Thắm đã hoàn thành việc khảo sát, phản ánh toàn diện bức tranh hạch toán kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Máy công trình Phúc Long trong bối cảnh hoạt động thương mại nhập khẩu kỹ thuật. Đề tài kết hợp chặt chẽ giữa cơ sở lý luận của Quyết định 15/2006/QĐ-BTC với việc phân tích chi tiết dữ liệu thực tế giai đoạn 2011 – 2013 và tháng 12 năm 2013. Các đánh giá về ưu điểm, hạn chế và hệ thống giải pháp đề xuất tập trung đúng vào các vấn đề tồn tại của đơn vị, mang lại giá trị thực tiễn cho công tác quản trị tài chính - kế toán của doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, khóa luận gồm 4 phan: Phan 1 : Cơ sở lý luận về công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh trong Doanh nghiệp. Phần 2: Đặc điểm cơ bản, tình hình và kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ Phần Máy Công Trình Phúc Long. Phần 3: Thực trạng công tác kế toán tiêu thụ Và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ Phần Máy Công Trình Phúc Long. Phần 4: Một số giải pháp nhằm góp ghần hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ Phần Máy Công Trình Phúc Long.

PHAN 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÈ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIÊU THỤ VÀ XÁC DINH KET QUA HOAT DONG KINH DOANH TRONG DOANH NGHIEP 1.1 Những lý luận chung về công tác kế toán tiêu thụ sản phẩm hàng hóa và xác định kết quả hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp 1.1 Một số khái niệm * Khái niệm về tiêu thụ: Tiêu thụ hàng hóa là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm hàng hóa gắn với phần lớn lợi ích hoặc rủi ro cho khách hàng đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Tiêu thụ là khâu quan trọng của hoạt động thương mại doanh nghiệp nó thực hiện mục đích của sản xuất và tiêu dùng là đưa sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Tiêu thụ hàng hóa là khâu trung gian là cầu nối giữa sản xuất và tiêu đùng. * Khái niệm về doanh fhu bán hàng và cung cắp dịch vụ: Là tổng các lợi ích kinh tề mà doanh nghiệp thu dugc trong kỳ kế toán, phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường eúa doanh nghiệp góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.

_* Khái niệm đề két quả hoạt động kinh doanh: là kết quả cuỗi cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường và các hoạt động khác của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định, biêu hiện bằng số tiền lãi hay lỗ.2 Vai trờếữã iêu thụ sản phẩm hàng hóa *Pol voi ban than doanh nghiệp: Tiêu thụ là vấn đề sống còn quyết định đến sự tồn tại va phat ién ủa doanh nghiệp. Việc đấy nhanh quá trình tiêu thụ có nghĩa tăng Về ‘hang hóa bán ra đồng thời rút ngắn thời gian bán hàng, sà À WF on go x x hoa wx z điêu này đông nghĩa với việc tăng nhanh vòng quay vôn, tiêt kiệm vôn cho doanh nghiệp, là tiền đề đề tăng thu nhập cho doanh nghiệp. Do đó việc tổ chức công tác tiêu thụ hàng hóa mở rộng thị trường tiêu thụ sẽ làm tăng doanh thu và khẳng định vị trí của doanh nghiệp trên thị trường. *Đối với nền kinh tế quốc dân : Việc thực hiện tốt khâu tiêu thụ hàng hóa là điều kiện để kết hợp chặt chẽ giữa lưu thông hàng hóa và lưu thông tiền tệ, thực hiện chu chuyển tiền mặt, én định và củng cố giá trị đồng tiền, là điều Kiện để ổn định và nâng cao đời sống của người lao động nói riêng và toàn xã hội nói chung.3 Nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ sản phẩm hàng hóa.

- Phản ánh kịp thời chính xác tình hình xuất bán hàng hóa, tính chính xác các khoản giảm trừ và thanh toán với ngân sách các khoản thuế phải nộp. - Tính toán chính xác các chỉ phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ sản phẩm hàng hóa. - Xác định kết quả của hoạt động tiêu thụ sản phẩm hàng hóa. - Cung cấp các thông tin kế toán phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và đỉnh kỳ phân tích hoạt động kinh tế có liên quan đến quá trình bán hàng và tình hình phân phối kết quả.

Nguyên tắc xác định tiêu thụ trong kế toán - Phải nhận định được chi phí doanh thu, thu nhập và kết quả thuộc từng hoạt động sản xuất kinh doanh. - Phải xác định Chính xác thời điểm øh1 nhận doanh thu. - Phải xác định cách thức xác định doanh thu. - Phải nắm vững nội dung và cách xác định các chỉ tiêu liên quan đến doanh thu, chỉ phí và kết quả tiêu thụ.

kiện gh”nhận doanh thu bán hàng Doa: u ban h nợ Sẻ = x + 2 ~ r CÀ được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn các điều kién sau: Le A : À P + ¬.Ắ Zo ask - Doanh nghiệp đã chuyên giao phân lớn rủi ro và lợi ích gắn liên vớine quyền sở hữu sản phẩm hàng hóa cho người mua. - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa. - Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. - Xác định được chỉ phí liên quan đến bán hàng.6 Một số chỉ tiêu xác định kết quả hoạt động kinh doanh 1.

Doanh thu — - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là tổng các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được trong kỳ phát sinh từ các hoạt động:-sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. - Các khoản giảm trừ doanh thu: + Giảm giá hàng bán Là số tiền giảm trừ cho khách hàng ngoài hóa đỡñ hay hợp đồng cung cấp dịch vụ do các nguyên nhân đặc biệt như: hàng.kém phẩm chất, không đúng quy cách, giao hàng không đúng thời gian, địa điểm trong hợp đồng. + Hàng bán bị trả lại Là số hàng đã được coi là tiêu thụ nhưng bị người mua từ chối, trả lại do không tôn trọng hợp đồng kinh tế như đã ký kết. + Chiết khấu thương mại Là khoản mà doanh nghiệp giảm giá niêm yết cho khách hàng do mua hàng với khối lượng lớn.

+ Chiết khấu thanh toán Là số tiền mà doanh nghiệp thưởng cho khách hàng do khách hàng thanh toán tiền hàng trước thời hạn theo hợp đồng tính trên tổng số tiền hàng mà họ đã về, ban hàng và cung cấp dịch vụ: Là khoản chênh lệch giữa d bing và cung cấp dịch vụ với các khoản giảm trừ 1. Chiphi ` - Giá vốn hàng bán: Là trị giá vôn của sản phâm, hàng hóa đã tiêu thu. - Chi phí bán hàng: Là những khoản chỉ phí có liên quan đến việc tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa của doanh nghiệp. - Chỉ phí quản lý doanh nghiệp: Là những khoản chỉ phí phát sinh có liên quan đến toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp mà không thể tách riêng ra cho bộ phận nào được.

- Chi phí tài chính: Là các khoản chỉ phí đầu tư tài chính ra ngoài doanh nghiệp nhằm sử dụng hợp lý các nguồn vốn, tăng thêm-thu nhập và nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. - Chi phí khác: Là các khoản chỉ phí xây ra không thường xuyên, riêng biệt với hoạt động của doanh nghiệp. Kết quả hoạt động kinh doanh Theo cách thức phản ánh của kế toán tài chính, toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp được chia thành 3 nhóm hoạt động: hoạt động sản xuất — kinh doanh, hoạt động đầu tư tài chính và hoạt động khác. Cách xác định kết quả của từng hoạt động như sau: „ˆ - Kết quả hoạt động, sản xuất - kinh doanh: Là số chênh lệch giữa doanh thu thuần về bán hàng và cung ấp dịch vụ, doanh thu thuần về bất động sản đầu tư với trị giá vốn hàng bán, chỉ phi ban hang, chi phi quan ly doanh nghiệp, chỉ phí kinh doanh bắt động sản đầu tư.

- Kết quả hóạt động tài chính: Là số chênh lệch giữa doanh thu thuần _ hoạt động đầu tư tài chính với chỉ phí hoạt động đầu tư tài chính. - Kết quả hoạt động kinh doanh: Là tổng số tiền thu được từ kết quả hoạt động.sả#xu a kinh doanh va két qua hoat động tài chính. - Kết quả hoặt động khác: Là số chênh lệch giữa thu nhập khác và chỉ 1. Chứng từ sử dựng - Chứng từ bán hàng + Đối với doanh nghiệp áp dụng phương pháp thính thuế GTGT theo 8 phương pháp khấu trừ thì sử dụng chứng từ bán hàng là hóa đơn GTGT.

+ Đối với doanh nghiệp áp dụng phương pháp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp thì sử dụng chứng từ ban shangf là hóa đơn bán hàng thông thường. + Ngoài các chứng từ trên thì trong quá trình hạch toán còn-sử dụng một số chứng từ khác như: Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ, Phiếu xuất kho hàng gửi đại lý, Bảng kê hóa đơn. - Chứng từ thanh toán với khách hàng + Phiếu thu tiền mặt + Giấy báo có của ngân hàng,. Tài khoản sử dụng - Tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ .Phản ánh số doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ mà doanh nghiệp đã thực hiện.

- Tài khoản 512 “Doanh thu nội bộ. Dùng để phản ánh doanh thu về số hàng hóa, dich vụ, tiêu thụ nội bộ giữa các đờn vị trực thuộc. - Tài khoản 521 “Chiết khẩu thương mại. Theo dõi các khoản chiết khấu thương mại chấp nhận €ho khách hàng trên giá bán đã thỏa thuận.

- Tài khoản 531 “Hang bán bị trả lại. Theo dõi doanh thu của số hàng hóa, thành phẩm, dịch vụ đã tiêu thụ nhưng bị khách hàng trả lại trong kỳ. - Tài khoản 532 “Giảm giá hằng bán”. Theo dõi các khoản giảm giá hàng bán chấp nhận cho khách-hàng trên giá bán đã thỏa thuận.

- Tài khoản 632 “Giá vốn hàng bán”. Theo dõi trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ xuất bán trong kỳ. áp kế toắn tiêu thụ sản phẩm độ cho người mua tại kho của người bán hoặc trực tiếp : tại các phân xưởng,không ` ` A : ` : z ` qua kho. Số hàng khi bàn giao cho khách hàng được coi là đã tiêu thụ.

- Trình tự kế toán: Theo phương thức này trình tự kế toán được tiến hành theo sơ dd 1.1 TK 154,155,156 TKó632 TK9II TKS11 (5) TK111,112,131 () (6) _- TK333 ` @) ————> COIN TKS21,531,532{ TK333I1 @„| |Gb) Sơ đồ 1.1: Trình tự kế toán tiêu thụ thành phẩm theo phường thức frực tiếp Giải thích: (1) Phản ánh giá vốn khi xuất bán thành phẩm, hàng hóa. (3a) Phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. (3b) Phản ánh thuếGTGT đầu ra phải nộp. (4) Kết chuyển các khoản giảm trừ doanh thu để xác định doanh thu thuần.

(5) Kết chuyển doanh thu thuần để xác định kết quả.2Á nghiệp, khi người mua “thanh toán hoặc chấp nhân thanh toán về số hàng chuyển giao thì số hồng đó được coi là tiêu thụ. Một số phương thức tiêu thụ khác - Phương thức bán hàng đại lý, ký gửi. Bán hàng qua đại lý, ký gửi là phương thức mà bên chủ hàng xuất hàng giao cho bên nhận đại lý, ký gửi để bán.