Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH MTV Thông tin M3

Nghiên cứu công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH một thành viên Thông Tin M3, Sơn Tây, Hà Nội.

• Đề tài: Nghiên Cứu Công Tác Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty TNHH Một Thành Viên Thông Tin M3

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm và phân loại chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.2. Nhiệm vụ kế toán chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.3. Nội dung kế toán chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN THÔNG TIN M3
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN THÔNG TIN M3
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN THÔNG TIN M3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Toàn Cảnh Về Công Tác Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại M3

Nghiên cứu công tác kế toán chi phí sản xuất tại một doanh nghiệp có quy mô lớn như Công ty TNHH MTV Thông tin M3 là một nhiệm vụ quan trọng, giúp nhà quản lý đưa ra quyết định tối ưu. Hệ thống kế toán của công ty được xây dựng để phản ánh chính xác mọi hao phí, từ đó làm cơ sở cho việc tính giá thành sản phẩm một cách hiệu quả. Việc tổ chức công tác kế toán một cách khoa học không chỉ giúp kiểm soát chi phí mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường. Công ty M3, với lịch sử phát triển lâu dài và đặc thù là doanh nghiệp quân đội, có những quy trình riêng biệt trong việc quản lý và hạch toán chi phí sản xuất. Tài liệu nghiên cứu cho thấy, công ty áp dụng hình thức kế toán tập trung, mọi hoạt động đều được xử lý tại Phòng Tài chính - Kế toán, đảm bảo tính nhất quán và dễ kiểm soát. Mô hình này giúp ban lãnh đạo có cái nhìn tổng thể về tình hình tài chính, đặc biệt là các yếu tố cấu thành nên giá thành sản phẩm. Việc hiểu rõ cơ cấu tổ chức và các nguyên tắc kế toán áp dụng là bước đầu tiên để phân tích sâu hơn vào quy trình kế toán chi phí cụ thể. Các chính sách kế toán tại M3 tuân thủ chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam, sử dụng phương pháp kê khai thường xuyên cho hàng tồn kho và phương pháp đường thẳng để tính khấu hao tài sản cố định. Đây là nền tảng vững chắc để công ty triển khai các nghiệp vụ kế toán tập hợp chi phí sản xuất một cách minh bạch và chuẩn xác, phục vụ cho cả mục tiêu quản trị nội bộ và báo cáo tài chính ra bên ngoài.

1.1. Sơ lược về tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty M3

Công ty TNHH MTV Thông tin M3 áp dụng mô hình tổ chức bộ máy kế toán theo hình thức tập trung. Theo đó, toàn bộ công tác kế toán được thực hiện tại Phòng Tài chính - Kế toán của công ty. Các phân xưởng sản xuất không có nhân viên kế toán riêng mà chỉ thực hiện hạch toán ban đầu, sau đó chuyển chứng từ về phòng kế toán để xử lý. Kế toán trưởng là người chịu trách nhiệm điều hành toàn bộ hoạt động, giám sát các nhân viên kế toán phần hành như kế toán tài sản cố định, kế toán thanh toán, kế toán vật tư và kế toán tổng hợp chi phí. Sơ đồ 3.1 trong tài liệu gốc cho thấy một cơ cấu rõ ràng, phân công nhiệm vụ cụ thể, giúp công việc được thực hiện nhịp nhàng và hiệu quả.

1.2. Các chế độ và hình thức sổ kế toán được áp dụng

Công ty M3 tuân thủ chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC. Hình thức sổ kế toán chính được áp dụng là 'Chứng từ ghi sổ', kết hợp với việc sử dụng phần mềm kế toán ADSS do Tập đoàn Viettel cung cấp. Quy trình ghi sổ bắt đầu từ chứng từ gốc, kế toán lập 'Chứng từ ghi sổ', sau đó nhập liệu vào phần mềm. Dữ liệu sẽ tự động được cập nhật vào các sổ kế toán chi tiết, sổ cái và dùng để lập báo cáo tài chính. Việc áp dụng công nghệ thông tin giúp tự động hóa nhiều công đoạn, giảm thiểu sai sót và cung cấp thông tin quản trị kịp thời.

II. Thách Thức Trong Việc Kiểm Soát Chi Phí Sản Xuất Tại M3

Việc kiểm soát chi phí sản xuất là một bài toán phức tạp đối với bất kỳ doanh nghiệp sản xuất nào, và Công ty M3 cũng không ngoại lệ. Một trong những thách thức lớn nhất là việc xác định chính xác đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành. Do công ty sản xuất nhiều loại sản phẩm khác nhau trên cùng dây chuyền công nghệ, việc bóc tách chi phí cho từng sản phẩm đòi hỏi sự chính xác cao. Tài liệu nghiên cứu chỉ ra rằng công ty chọn đối tượng tập hợp chi phí theo từng sản phẩm hoặc hợp đồng, ví dụ như sản phẩm Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m. Thách thức thứ hai đến từ việc phân loại và quản lý các khoản mục chi phí. Các chi phí như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, và đặc biệt là chi phí sản xuất chung cần được ghi nhận đầy đủ và phân bổ hợp lý. Việc phân bổ chi phí chung thường dựa trên các tiêu thức dễ gây ra sai lệch nếu không được lựa chọn cẩn thận. Bên cạnh đó, việc xây dựng và duy trì hệ thống định mức chi phí sản xuất hợp lý cũng là một khó khăn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa phòng kế toán và phòng kỹ thuật để đảm bảo các định mức luôn cập nhật và phản ánh đúng thực tế sản xuất, từ đó làm cơ sở cho việc phân tích và tiết kiệm chi phí.

2.1. Xác định đối tượng tập hợp chi phí và tính giá thành

Tại Công ty M3, đối tượng tập hợp chi phí được xác định là từng sản phẩm hoặc hợp đồng cụ thể. Điều này giúp theo dõi chi tiết các hao phí phát sinh liên quan trực tiếp đến việc sản xuất một loại sản phẩm. Đối tượng tính giá thành sản phẩm tương ứng là các sản phẩm đã hoàn thành. Ví dụ điển hình trong nghiên cứu là sản phẩm Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m. Việc xác định rõ ràng đối tượng ngay từ đầu là cơ sở để tổ chức hạch toán các tài khoản chi phí (TK 621, 622, 627) một cách chi tiết và chính xác, tránh việc chi phí của sản phẩm này bị ghi nhận nhầm cho sản phẩm khác.

2.2. Khó khăn trong quản lý định mức và biến động giá NVL

Một trong những khó khăn cố hữu là việc quản lý định mức chi phí sản xuất và đối phó với sự biến động giá của nguyên vật liệu. Mặc dù phòng kỹ thuật xây dựng định mức, nhưng thực tế sản xuất có thể phát sinh hao hụt ngoài định mức. Thêm vào đó, giá các nguyên vật liệu chính như Nhựa PBT, Sợi quang có thể thay đổi liên tục, ảnh hưởng trực tiếp đến giá vốn và giá thành. Công tác kế toán giá thành phải cập nhật liên tục các yếu tố này để phản ánh đúng giá trị thực tế, đồng thời cung cấp thông tin cho ban lãnh đạo để có chiến lược thu mua và điều chỉnh giá bán phù hợp.

III. Phương Pháp Hạch Toán Chi Phí Nguyên Vật Liệu và Nhân Công

Trong công tác kế toán chi phí sản xuất, việc hạch toán chính xác các chi phí trực tiếp là nền tảng. Tại Công ty M3, quy trình này được thực hiện một cách bài bản. Đối với chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621), quy trình bắt đầu khi bộ phận kế hoạch lập phiếu xuất kho dựa trên định mức kỹ thuật. Kế toán vật tư sẽ tính giá trị vật tư xuất kho theo phương pháp nhập trước, xuất trước (FIFO). Các chứng từ như phiếu xuất kho là căn cứ để hạch toán chi phí vào đúng đối tượng sản phẩm. Tài liệu nghiên cứu đã minh họa chi tiết việc hạch toán cho các nguyên vật liệu như Nhựa PBT và Dầu nhồi ống lỏng, cho thấy sự rõ ràng trong việc ghi nhận. Tương tự, chi phí nhân công trực tiếp (TK 622) bao gồm tiền lương, phụ cấp và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất. Công ty áp dụng hình thức trả lương khoán theo sản phẩm, nghĩa là tiền lương được tính trực tiếp dựa trên khối lượng sản phẩm hoàn thành. Phương pháp này gắn chặt chi phí nhân công với kết quả sản xuất, giúp việc hạch toán chi phí sản xuất trở nên trực tiếp và minh bạch hơn. Các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT được tính theo tỷ lệ quy định và phân bổ vào chi phí.

3.1. Quy trình kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp TK 621

Khi có lệnh sản xuất, phòng kế hoạch sẽ lập phiếu xuất kho. Dựa trên phiếu này, thủ kho xuất vật tư và kế toán tiến hành ghi nhận. Theo ví dụ trong tài liệu, khi xuất 2.625,5 kg Nhựa PBT để sản xuất Cáp quang ADSS 24Fo, kế toán định khoản Nợ TK 621 / Có TK 152 với giá trị tương ứng. Cuối kỳ, toàn bộ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phát sinh sẽ được tổng hợp trên 'Bảng phân bổ chi tiết nguyên vật liệu' và kết chuyển sang tài khoản 154 để tính giá thành sản phẩm.

3.2. Quy trình hạch toán chi phí nhân công trực tiếp TK 622

Chi phí nhân công trực tiếp được tính dựa trên đơn giá tiền lương khoán và sản lượng hoàn thành. Ví dụ, tài liệu cho thấy trong tháng 11/2013, phân xưởng Cáp quang hoàn thành 1.045km sản phẩm với đơn giá 185.000 đồng/km, tổng lương là 193.325.000 đồng. Kế toán sẽ hạch toán Nợ TK 622 / Có TK 334. Các khoản trích theo lương cũng được hạch toán vào Nợ TK 622 / Có TK 338. Cuối kỳ, tổng chi phí nhân công trực tiếp cũng được kết chuyển sang tài khoản 154.

IV. Cách Tập Hợp và Phân Bổ Chi Phí Sản Xuất Chung Tối Ưu

Quản lý chi phí sản xuất chung (TK 627) luôn là phần phức tạp nhất trong công tác kế toán chi phí sản xuất. Đây là các chi phí phát sinh tại phân xưởng nhưng không liên quan trực tiếp đến một sản phẩm cụ thể, bao gồm: lương nhân viên quản lý phân xưởng, chi phí công cụ dụng cụ, chi phí khấu hao máy móc thiết bị, và các chi phí dịch vụ mua ngoài khác. Tại Công ty M3, các chi phí này được tập hợp riêng cho từng phân xưởng (ví dụ: PX Cáp quang, PX Cáp đồng). Cuối kỳ, kế toán phải thực hiện bước quan trọng là phân bổ chi phí chung này cho các sản phẩm đã được sản xuất trong kỳ tại phân xưởng đó. Theo tài liệu nghiên cứu, công ty lựa chọn tiêu thức phân bổ là chi phí nhân công trực tiếp. Cụ thể, kế toán sẽ tính một tỷ lệ phân bổ bằng cách lấy tổng chi phí sản xuất chung chia cho tổng chi phí nhân công trực tiếp của phân xưởng. Sau đó, nhân tỷ lệ này với chi phí nhân công trực tiếp của từng sản phẩm để xác định phần chi phí chung được phân bổ. Việc lựa chọn tiêu thức phân bổ hợp lý là yếu tố quyết định đến độ chính xác của việc tính giá thành sản phẩm.

4.1. Các khoản mục trong chi phí sản xuất chung TK 627

Chi phí sản xuất chung tại M3 được chi tiết hóa thành nhiều tài khoản cấp 2, bao gồm: TK 6271 (Chi phí nhân viên phân xưởng), TK 6273 (Chi phí dụng cụ sản xuất), TK 6274 (Chi phí khấu hao TSCĐ), và TK 6278 (Chi phí bằng tiền khác). Mỗi khoản mục được hạch toán dựa trên các chứng từ gốc như bảng lương gián tiếp, phiếu xuất kho CCDC, bảng trích khấu hao, hóa đơn tiền điện, nước. Việc chi tiết hóa giúp công ty quản lý và phân tích từng yếu tố chi phí một cách hiệu quả.

4.2. Tiêu thức và phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung

Công ty M3 áp dụng phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung dựa trên tiêu thức là chi phí nhân công trực tiếp. Ví dụ, tài liệu chỉ ra rằng tại PX Cáp quang, tổng chi phí sản xuất chung cần phân bổ là 1.086.555.454 đồng và tổng lương công nhân trực tiếp là 708.906.100 đồng. Từ đó, kế toán tính ra tỷ lệ phân bổ. Tỷ lệ này sau đó được dùng để tính ra phần chi phí chung cho sản phẩm Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m. Đây là một phương pháp phổ biến, giả định rằng sản phẩm nào tốn nhiều công sức lao động hơn thì cũng tiêu tốn nhiều nguồn lực chung hơn.

V. Hướng Dẫn Tính Giá Thành Sản Phẩm Cáp Quang Tại Công Ty M3

Sau khi đã tập hợp đầy đủ ba khoản mục chi phí, bước cuối cùng là tổng hợp và tính giá thành sản phẩm. Quy trình này tại Công ty M3 được thực hiện thông qua tài khoản 154 - 'Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang'. Toàn bộ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (từ TK 621), chi phí nhân công trực tiếp (từ TK 622) và chi phí sản xuất chung (từ TK 627) sau khi phân bổ sẽ được kết chuyển vào bên Nợ của TK 154. Bước tiếp theo là xử lý chi phí dở dang. Công ty áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Giá trị sản phẩm dở dang này sẽ được trừ ra khỏi tổng chi phí phát sinh trong kỳ. Phần còn lại chính là tổng giá thành của sản phẩm hoàn thành. Tài liệu nghiên cứu đã trình bày cụ thể Bảng 3.14 - 'Bảng tổng hợp CPSX' và Bảng 3.15 - 'Bảng giá thành chi tiết sản phẩm' cho Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m. Kết quả cho thấy, giá thành đơn vị của sản phẩm này trong quý IV/2013 là 9.917,27 đồng/km. Đây là con số quan trọng, làm cơ sở cho việc định giá bán và xác định lợi nhuận.

5.1. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ

Để tính giá thành sản phẩm chính xác, việc đánh giá sản phẩm dở dang là bắt buộc. Công ty M3 đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ chỉ dựa trên chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Công thức tính là lấy tổng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phát sinh trong kỳ, chia cho tổng sản lượng (hoàn thành + dở dang quy đổi), sau đó nhân với sản lượng dở dang. Theo ví dụ, giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ của Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m được tính ra là 6.052.414.654 đồng.

5.2. Tổng hợp chi phí và lập bảng tính giá thành chi tiết

Sau khi xác định chi phí dở dang, công ty lập báo cáo chi phí sản xuất và bảng tính giá thành. Công thức tính tổng giá thành sản phẩm hoàn thành là: Chi phí dở dang đầu kỳ + Tổng chi phí phát sinh trong kỳ - Chi phí dở dang cuối kỳ. Từ tổng giá thành, chia cho số lượng sản phẩm hoàn thành sẽ ra giá thành đơn vị. Bảng 3.15 trong tài liệu cho thấy tổng giá thành của 5.679,1 km sản phẩm hoàn thành là 56.324.970.754 đồng, tương ứng giá thành đơn vị là 9.917,27 đồng/km.

VI. Bí Quyết Hoàn Thiện Công Tác Kế Toán Chi Phí Tại Công Ty M3

Mặc dù hệ thống kế toán chi phí sản xuất tại Công ty M3 đã vận hành tương đối tốt và đáp ứng yêu cầu quản lý, tài liệu nghiên cứu vẫn chỉ ra một số điểm cần cải tiến để hoàn thiện công tác kế toán. Một trong những ưu điểm lớn là việc áp dụng phần mềm kế toán và có quy trình hạch toán rõ ràng, chi tiết cho từng khoản mục. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế. Thứ nhất, công ty chưa sử dụng tài khoản 142 để phân bổ chi phí công cụ dụng cụ có giá trị lớn sử dụng trong nhiều kỳ. Thay vào đó, toàn bộ giá trị được hạch toán một lần vào chi phí trong kỳ, điều này có thể làm giá thành sản phẩm trong kỳ đó bị đội lên, ảnh hưởng đến tính chính xác. Thứ hai, quy trình kiểm soát CCDC báo hỏng và cấp lại chưa chặt chẽ, thiếu các chứng từ cần thiết như 'phiếu báo hỏng'. Đề xuất giải pháp cho những vấn đề này sẽ giúp tối ưu hóa việc kiểm soát chi phí sản xuất, làm cho thông tin giá thành trở nên đáng tin cậy hơn, hỗ trợ tốt hơn cho các quyết định quản trị và chiến lược kinh doanh dài hạn của công ty.

6.1. Đánh giá ưu điểm trong hệ thống kế toán chi phí hiện tại

Hệ thống kế toán chi phí của M3 có nhiều ưu điểm đáng ghi nhận. Tổ chức bộ máy kế toán tập trung giúp dễ quản lý và đảm bảo tính nhất quán. Việc chi tiết hóa các tài khoản chi phí theo từng sản phẩm, hợp đồng giúp theo dõi và phân tích chi phí hiệu quả. Áp dụng phần mềm kế toán ADSS giúp tự động hóa, giảm sai sót và cung cấp sổ sách kế toán chi phí nhanh chóng, kịp thời. Phương pháp trả lương khoán cũng là một điểm mạnh, gắn kết chi phí nhân công trực tiếp với hiệu quả sản xuất.

6.2. Các giải pháp đề xuất nhằm tối ưu hóa quy trình

Để hoàn thiện công tác kế toán, nghiên cứu đề xuất hai giải pháp chính. Thứ nhất, đối với các công cụ dụng cụ giá trị lớn, công ty nên sử dụng TK 142 - 'Chi phí trả trước ngắn hạn' để phân bổ dần giá trị vào chi phí sản xuất qua nhiều kỳ. Điều này giúp giá thành sản phẩm ổn định và chính xác hơn. Thứ hai, cần xây dựng quy trình kiểm soát chặt chẽ việc cấp lại CCDC bị hỏng, yêu cầu phải có 'phiếu báo hỏng' làm căn cứ. Việc này không chỉ giúp quản lý tài sản tốt hơn mà còn là cơ sở để phân tích nguyên nhân hỏng hóc, từ đó có biện pháp giảm thiểu lãng phí trong sản xuất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường có sự quản lý vĩ mô của Nhà nước, các doanh nghiệp sản xuất phải đối mặt với quy luật cạnh tranh và sự đào thải khắt khe. Để tồn tại và phát triển bền vững, việc kiểm soát chi phí sản xuất và hạ thấp giá thành sản phẩm trở thành một trong những điều kiện tiên quyết nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa lợi nhuận và cung cấp thông tin chuẩn xác cho các quyết định quản trị.

Công ty TNHH MTV Thông tin M3 (trực thuộc Tập đoàn Viễn thông Quân đội - Viettel) là doanh nghiệp có quy mô sản xuất lớn, địa bàn tiêu thụ rộng khắp cả nước với các dòng sản phẩm đặc thù về thiết bị thông tin quân sự, cáp quang, cáp đồng và sản phẩm nhựa kỹ thuật. Khối lượng nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại phòng Tài chính - Kế toán rất lớn, đòi hỏi công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phải được tổ chức khoa học, minh bạch và chặt chẽ. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả Vũ Tuấn Dũng đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài: "Nghiên cứu công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Thông tin M3 phường Xuân Khanh - thị xã Sơn Tây - thành phố Hà Nội".

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất.
2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH MTV Thông tin M3 (đi sâu vào sản phẩm Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m).
3. Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm khắc phục các tồn tại, góp phần hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại doanh nghiệp.

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m tại Công ty TNHH MTV Thông tin M3.
• Phạm vi nghiên cứu về không gian: Công ty TNHH MTV Thông tin M3, địa chỉ tại Phường Xuân Khanh, Thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội.
• Phạm vi nghiên cứu về thời gian: Số liệu kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty trong giai đoạn 3 năm (2011 - 2013) và số liệu hạch toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m trong Quý IV năm 2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên hệ thống lý luận kế toán doanh nghiệp sản xuất theo quy định tại Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Về mặt lý thuyết, tác giả hệ thống hóa các khái niệm trọng tâm:

• Chi phí sản xuất: Biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh ở một thời kỳ nhất định. Chi phí được phân loại theo yếu tố (5 yếu tố: nguyên liệu/vật liệu; nhân công; khấu hao TSCĐ; dịch vụ mua ngoài; chi phí khác bằng tiền), theo khoản mục chi phí cấu thành giá thành sản xuất (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp - NVLTT, chi phí nhân công trực tiếp - NCTT, chi phí sản xuất chung - SXC), theo cách thức kết chuyển (chi phí sản phẩm, chi phí thời kỳ), và theo mối quan hệ với sản lượng (biến phí, định phí).
• Giá thành sản phẩm: Biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa liên quan đến khối lượng sản phẩm, dịch vụ đã hoàn thành. Giá thành được phân loại theo thời điểm và nguồn số liệu (giá thành kế hoạch, định mức, thực tế) và theo phạm vi giám sát (giá thành sản xuất, giá thành toàn bộ). Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm hoàn thành được xác định theo mô hình cân đối: $$\text{Tổng giá thành sản phẩm hoàn thành} = \text{Chi phí dở dang đầu kỳ} + \text{Chi phí phát sinh trong kỳ} - \text{Chi phí dở dang cuối kỳ}$$
• Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang (SPDD): Đánh giá theo chi phí NVL trực tiếp, theo khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương, hoặc theo chi phí định mức.
• Phương pháp tính giá thành: Phương pháp giản đơn (trực tiếp), phương pháp hệ số, tỷ lệ, loại trừ sản phẩm phụ và phương pháp liên hợp.

Để thu thập và xử lý số liệu, tác giả kết hợp các phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp kế thừa: Thu thập, tổng hợp các tài liệu lý luận, văn bản pháp quy và hệ thống chứng từ, sổ kế toán chi phí của công ty trong Quý IV/2013.
• Phương pháp khảo sát thực tế: Trực tiếp quan sát quy trình công nghệ sản xuất cáp quang và phỏng vấn các nhân viên kế toán, cán bộ kỹ thuật tại đơn vị.
• Phương pháp kế toán chuyên ngành: Phương pháp chứng từ kế toán, phương pháp tài khoản kế toán và phương pháp tổng hợp - cân đối lập báo cáo tài chính.
• Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến chỉ đạo chuyên môn của TS. Nguyễn Thị Hải Ninh và các cán bộ phòng Tài chính - Kế toán Công ty Thông tin M3.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp trích xuất từ phần mềm kế toán ADSS, bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh giai đoạn 2011 - 2013, các sổ cái, chứng từ ghi sổ, bảng phân bổ chi phí tại Phòng Tài chính - Kế toán và Phòng Kỹ thuật của Công ty Thông tin M3.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất

Chương này tập trung trình bày hệ thống lý thuyết chuẩn mực về hạch toán chi phí và tính giá thành trong doanh nghiệp sản xuất:

• Trình bày nhiệm vụ của kế toán: phản ánh đầy đủ, kịp thời chi phí; tính toán chính xác giá thành đơn vị; kiểm tra định mức tiêu hao; cung cấp thông tin quản trị giá thành.
• Quy trình hạch toán các tài khoản tập hợp chi phí: Tài khoản 621 (Chi phí NVLTT), Tài khoản 622 (Chi phí NCTT), Tài khoản 627 (Chi phí SXC gồm 6271, 6272, 6273, 6274, 6277, 6278).
• Quy trình tổng hợp chi phí sản xuất trên Tài khoản 154 (Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang) theo phương pháp kê khai thường xuyên và Tài khoản 631 theo phương pháp kiểm kê định kỳ.
• Các công thức xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ và kỹ thuật tính giá thành theo phương pháp giản đơn, hệ số và định mức.

Chương 2: Đặc điểm cơ bản của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thông tin M3

Chương 2 mô tả khái quát về đơn vị thực tập:

• Lịch sử hình thành: Tiền thân là Nhà máy Thông tin M3 thành lập ngày 19/12/1971 theo Quyết định số 315/QĐ-TM của Bộ Tổng Tham mưu, trực thuộc Bộ Tư lệnh Thông tin liên lạc. Từ ngày 01/01/2010, nhà máy chuyển giao về trực thuộc Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) theo Chỉ thị số 6812/CT-ĐU và Quyết định số 4155/QĐ-BQP.
• Chức năng và ngành nghề kinh doanh: Sản xuất, sửa chữa khí tài thông tin hữu tuyến điện quân sự; sản xuất dây cáp đồng, cáp quang treo/chôn; sản xuất sản phẩm nhựa và lắp đặt thiết bị công nghiệp theo hệ thống quản lý chất lượng TCVN ISO 9001:2000 / ISO 9001:2008.
• Cơ cấu tổ chức: Áp dụng mô hình trực tuyến - chức năng hai cấp với Ban Giám đốc (Giám đốc và 3 Phó Giám đốc: Kinh doanh, Kỹ thuật kiêm Bí thư Đảng ủy, Sản xuất), 8 phòng chức năng (Kỹ thuật, Tài chính, Tổ chức Lao động, Kế hoạch, KCS, Chính trị, Đầu tư, Hành chính) và các đơn vị sản xuất trực tiếp (Xí nghiệp Cáp Quang, Xí nghiệp Cáp Đồng, Xí nghiệp Cơ Điện...).
• Quy mô nguồn lực: Tổng số lao động năm 2013 là 369 người. Cơ sở vật chất kỹ thuật có tổng nguyên giá TSCĐ hữu hình chiếm 64,07% tổng tài sản, trong đó máy móc thiết bị động lực chiếm tỷ trọng lớn nhất với tỷ lệ giá trị còn lại trên nguyên giá đạt 65,84%.
• Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh giai đoạn 2011 - 2013:

Chỉ tiêu (Đơn vị: Đồng)	Năm 2011	Năm 2012	Năm 2013	Tốc độ phát triển bình quân (%)
Tổng doanh thu	309.940.363.414	590.815.154.983	997.779.293.613	156,68
Doanh thu thuần	309.940.363.414	590.815.154.983	997.779.293.613	156,68
Giá vốn hàng bán	299.868.513.791	415.688.169.875	683.072.768.906	150,93
Lợi nhuận gộp	10.071.849.623	175.126.985.108	314.706.524.707	213,19
Chi phí quản lý DN	10.821.486.016	14.637.471.346	31.043.368.755	169,37
Lợi nhuận sau thuế	1.896.256.530	11.065.738.878	18.012.228.048	341,75

Doanh thu và lợi nhuận của công ty tăng trưởng qua các năm, với tốc độ tăng trưởng bình quân của lợi nhuận sau thuế đạt 341,75%, phản ánh sự mở rộng thị trường và hiệu quả khai thác năng lực sản xuất sau khi sáp nhập vào Tập đoàn Viettel.

Chương 3: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thông tin M3

Nội dung chương 3 đi sâu vào quy trình kế toán tại doanh nghiệp:

• Tổ chức bộ máy kế toán: Thực hiện theo mô hình tập trung tại Phòng Tài chính. Cơ cấu gồm: Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp, Kế toán TSCĐ kiêm tiền gửi ngân hàng và thuế GTGT, Kế toán thanh toán, Kế toán tổng hợp chi phí và tính giá thành kiêm tiêu thụ, Kế toán vật tư kiêm theo dõi công nợ nhà cung cấp, và Thủ quỹ.
• Chế độ và hình thức sổ áp dụng: Áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo QĐ 15/2006/QĐ-BTC; đơn vị tiền tệ VNĐ; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; phương pháp hạch toán hàng tồn kho là kê khai thường xuyên; xuất kho vật tư theo phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO); khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ trên nền tảng phần mềm kế toán ADSS.
• Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Tập hợp chi phí các loại vật tư chính và phụ (nhựa PBT 1100-211X, dầu nhồi ống lỏng, sợi quang G652, nhựa PE, băng chống thấm...). Kế toán mở chi tiết TK 621 theo vụ việc sản phẩm Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m. Tổng chi phí NVLTT phát sinh trong Quý IV/2013 kết chuyển sang TK 154 là 59.467.433.701 đồng (trong đó phát sinh Có TK 152.1 là 25.972.070.971 đồng, Có TK 152.2 là 2.701.884.000 đồng và các khoản vật tư liên quan).
• Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Tiền lương công nhân trực tiếp sản xuất được tính theo đơn giá khoán sản phẩm. Đơn giá khoán đối với cáp quang ADSS 24Fo KV 100m là 185.000 đồng/km. Các khoản trích theo lương gồm BHXH (17%), BHYT (3%), BHTN (1%), KPCĐ (2%) được trích theo tỷ lệ quy định trên quỹ lương thực tế. Tổng chi phí NCTT phát sinh trong Quý IV/2013 của sản phẩm là 1.470.506.009 đồng.
• Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 627): Tập hợp chi phí nhân viên phân xưởng (TK 6271), chi phí công cụ dụng cụ (TK 6273), chi phí khấu hao TSCĐ (TK 6274) và chi phí bằng tiền khác (TK 6278). Cuối quý, tổng chi phí SXC tại Xí nghiệp Cáp Quang được phân bổ cho sản phẩm Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m theo tiêu thức chi phí nhân công trực tiếp với giá trị phân bổ là 2.660.495.698 đồng.
• Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ: Doanh nghiệp áp dụng phương pháp xác định giá trị SPDD theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Trong Quý IV/2013, số lượng hoàn thành nhập kho là 5.679,1 km; số lượng SPDD cuối kỳ là 639,5 km; chi phí dở dang đầu kỳ bằng 0. Giá trị SPDD cuối kỳ xác định được là 2.837.877.466 đồng.
• Tổng hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm (Quý IV/2013): Công ty áp dụng phương pháp tính giá thành giản đơn (trực tiếp) theo kỳ tính giá thành theo quý:

Khoản mục chi phí	Chi phí phát sinh trong kỳ (Đồng)	Chi phí dở dang cuối kỳ (Đồng)	Tổng giá thành sản phẩm hoàn thành (Đồng)	Giá thành đơn vị (Đồng/km)
Chi phí NVL trực tiếp	59.467.433.701	2.837.877.466	56.629.556.235	9.971.572,29
Chi phí nhân công trực tiếp	1.470.506.009	0	1.470.506.009	258.932,93
Chi phí sản xuất chung	2.660.495.698	0	2.660.495.698	468.471,45
Tổng cộng	63.598.435.408	2.837.877.466	60.760.557.942	10.699.917,27

Số lượng sản phẩm hoàn thành trong kỳ đạt 5.679,1 km, xác định giá thành đơn vị thực tế là 10.699.917,27 đồng/km.

Chương 4: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thông tin M3

Tác giả phân tích điểm mạnh, thuận lợi, khó khăn và chỉ ra 2 hạn chế cụ thể trong công tác hạch toán tại công ty, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện:

• Hạn chế 1: Công ty chưa sử dụng TK 142 (Chi phí trả trước ngắn hạn) để phân bổ nhiều lần cho các công cụ dụng cụ (CCDC) có giá trị lớn hoặc sử dụng qua nhiều kỳ, mà phân bổ toàn bộ một lần vào chi phí trong kỳ, làm biến động giá thành sản phẩm giữa các quý.
  • Giải pháp: Đối với CCDC có giá trị lớn dùng qua nhiều kỳ, khi xuất dùng cần hạch toán vào TK 142: Nợ TK 627 (phần phân bổ kỳ đầu), Nợ TK 142 (phần chờ phân bổ các kỳ sau) / Có TK 153. Các kỳ tiếp theo kết chuyển dần: Nợ TK 627 / Có TK 142.
• Hạn chế 2: Khi CCDC bị hỏng trong quá trình sản xuất, công ty tiến hành xuất bù lần hai chỉ dựa trên lệnh xuất mà không lập phiếu báo hỏng CCDC lần một.
  • Giải pháp: Ban hành và áp dụng bắt buộc biểu mẫu "Phiếu báo hỏng công cụ dụng cụ" làm căn cứ duyệt xuất cấp bổ sung lần hai, gắn trách nhiệm vật chất cho bộ phận làm hỏng và làm cơ sở hạch toán thu hồi giá trị phế liệu (nếu có).

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể dựa trên số liệu thực tế tại Công ty Thông tin M3:

• Phản ánh đầy đủ chu trình hạch toán chi phí sản xuất và quy trình tính giá thành cho 5.679,1 km sản phẩm Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m trong Quý IV/2013 với tổng chi phí phát sinh 63.598.435.408 đồng, giá trị SPDD cuối kỳ 2.837.877.466 đồng và giá thành đơn vị hoàn thành là 10.699.917,27 đồng/km.
• Chỉ rõ thực trạng xử lý hạch toán các khoản mục chi phí: hạch toán chi phí NVLTT theo lệnh sản xuất và phương pháp FIFO; hạch toán lương NCTT theo đơn giá khoán 185.000 đồng/km và tỷ lệ trích nộp bảo hiểm 23%; phân bổ chi phí SXC theo tỷ lệ chi phí NCTT.
• Đề xuất hai giải pháp nghiệp vụ sát thực tế về việc hạch toán phân bổ chi phí CCDC qua TK 142 và thiết lập quy trình quản lý CCDC báo hỏng bằng chứng từ chuyên dụng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi số liệu thực nghiệm tập trung vào số liệu hạch toán trong Quý IV/2013 và chỉ đi sâu vào một mã sản phẩm đại diện (Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m) cùng hai loại nguyên vật liệu chính (nhựa PBT 1100-211X và dầu nhồi ống lỏng). Khóa luận chưa bao quát hết toàn bộ danh mục sản phẩm viễn thông, cơ điện và dây cáp đồng của doanh nghiệp.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khảo sát công tác kế toán chi phí sang các xí nghiệp sản xuất cơ điện tử và cáp đồng; nghiên cứu áp dụng các phương pháp tính giá thành tiên tiến (như phương pháp tính giá thành định mức kết hợp phân tích chênh lệch chi phí, hoặc tính giá thành theo hoạt động - ABC) nhằm nâng cao chất lượng thông tin kế toán quản trị.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp và cán bộ làm công tác kế toán tại các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, sản xuất thiết bị viễn thông.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao: Hệ thống mẫu biểu, chứng từ ghi sổ, bảng phân bổ chi phí chi tiết (Biểu 3.1 đến Biểu 3.15) và quy trình tổ chức kế toán chi phí theo vụ việc kết hợp trên phần mềm kế toán ADSS trong môi trường doanh nghiệp quốc phòng - an ninh.

Câu hỏi thường gặp

1. Tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung cho sản phẩm Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m tại công ty là gì?
Công ty TNHH MTV Thông tin M3 sử dụng tiêu thức chi phí nhân công trực tiếp (tiền lương công nhân trực tiếp sản xuất) để phân bổ chi phí sản xuất chung giữa các sản phẩm được chế tạo trong cùng phân xưởng.

2. Công ty áp dụng phương pháp nào để đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ?
Công ty áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (chỉ tính phần chi phí nguyên vật liệu chính cấu thành trong sản phẩm dở dang, các chi phí nhân công và sản xuất chung được tính toàn bộ cho sản phẩm hoàn thành).

3. Đơn giá khoán tiền lương công nhân trực tiếp sản xuất cáp quang ADSS 24Fo KV 100m là bao nhiêu?
Theo bảng đơn giá định mức của công ty (Biểu 3.4), đơn giá tiền lương khoán cho công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m là 185.000 đồng/km.

4. Nhược điểm chính trong hạch toán công cụ dụng cụ (CCDC) tại công ty được tác giả chỉ ra là gì?
Công ty chưa sử dụng Tài khoản 142 để phân bổ dần giá trị CCDC có giá trị lớn dùng cho nhiều kỳ mà phân bổ hết 100% vào chi phí sản xuất của một kỳ, đồng thời thiếu "Phiếu báo hỏng công cụ dụng cụ" khi xuất cấp bù CCDC bị hỏng trong sản xuất.

5. Tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận sau thuế của công ty giai đoạn 2011 - 2013 đạt mức nào?
Trong giai đoạn 2011 - 2013, tổng doanh thu của công ty đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 156,68%/năm và lợi nhuận sau thuế đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 341,75%/năm.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Vũ Tuấn Dũng đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành trong doanh nghiệp sản xuất, đồng thời phản ánh chi tiết thực trạng hạch toán tại Công ty TNHH MTV Thông tin M3 thông qua trường hợp sản phẩm Cáp quang ADSS 24Fo KV 100m trong Quý IV/2013. Bằng phương pháp nghiên cứu thực chứng dựa trên hệ thống chứng từ, sổ sách và phần mềm kế toán ADSS, tác giả đã lượng hóa được giá thành đơn vị sản phẩm đạt 10.699.917,27 đồng/km. Các đề xuất về hạch toán chi phí CCDC qua TK 142 và hoàn thiện kiểm soát chứng từ báo hỏng có tính ứng dụng cao, góp phần hoàn thiện công tác kế toán chi phí và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm doanh nghiệp sản xuất Chuớr§ 2: Đ sản phẩm của Cô: ách nhiệm hữu bạn một thành viên Thông tin M3 Chương 4: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên thông tin M3 CHUONG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CONG TAC KE TOAN CHI PHI SAN XUAT VA TINH GIA THANH SAN PHAM ~ TRONG DOANH NGHIEP SAN XUAT 1. Khái niệm và phân loại chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1. Chi phi san xuất 1. Khai niém Chỉ phí sản xuất kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa cần thiết chơ quá trình sản xuất kinh doanh mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong một chu kỳ kinh doanh nhất định.

Phân loại Chi phí SXKD có thể phân loại theo nhiều tiểu thức khác nhau tùy thuộc vào mục đích, yêu cầu của công tác quản lý. Tuy nhiên, về mặt hạch toán chỉ phí sản xuất thường phân theo tiêu thức sau: * Phân theo yếu tố chỉ phí Theo quy định hiện hành, toàn bộ chỉ phí được chia thành 5 yếu tố: - Yếu tố chỉ phí nguyên liệu, vật liệu: Bao gồm toàn bộ giá trị nguyên, vật liệu chính, vật liệu phụ, công cụ dụng cụ,. sử dụng vào sản xuất, kinh doanh trong kỳ. - Yếu tố chỉ phí nhân công: Bao gồ ộ số tiền công, phụ cấp và các khoản trích theo lương theo quy định cốc lao độn| 4 © tiếp, chế tạo sản phẩm trong kỳ.

- Yéu tố chỉ đu ao TSCĐ: Phản ánh-lằng số. lâu hao TSCD phải trích trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dung cho san xu: j - Yếu tố chỉ phí dich Vị mua ngoài: Phản ánh toàn bộ chỉ phí dịch vụ mua ngoài dùng cho hoạt động SXKD. - Yếu tổ cho chỉ phí khác bằng tiền: 5 ˆ_ Gồm các chỉ phí khác bằng tiền chưa phản ánh ở các yếu tô trên dùng vào hoạt động SXKD. * Phân loại chỉ phí sản xuất theo khoản mục Theo quy định, giá thành toàn bộ sản phâm gồm 5 khoan mue chi phi: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp - Chỉ phí nhân công trực tiếp - Chỉ phí sản xuất chung - Chi phí bán hàng - Chi phí quản lý doanh nghiệp * Phân loại theo cách thức kết chuyển chi phi Theo cách thức này toàn bộ chỉ phí sản xuất được chia thành 2 loại sau: - Chỉ phí sản phẩm: Là những chỉ phí gắn liền với sản phẩm sản xuất ra hoặc được mua.

- Chỉ phí thời kỳ: Là những chỉ phí làm giảm lợi tức trong một thời kỳ nào đó không phải là mot phan giá trị sản phẩm nên được xem là các phí tốn phải khấu trừ ra từ lợi nhuận của kỳ mà chúng phát sinh. * Phân loại chỉ phí sản xuất theo quan hệ của chỉ phí với khối lượng công việc, sản phẩm hoàn thành Theo cách này chi phí được chia làm 2 loại: - Biến phí: Là những chỉ phí thay đổi về tổng số, về tỷ lệ so với khối lượng công việc hoàn thành trong kỳ. - Dinh phi: ing chỉ phí không thay đổi về tổng số so với khối lượng công việc hi thành trong ky.1 Khô nơ g@Ẳ:`: Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của tbàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa có liên quan tới khối lượng công tác, sản phẩm lao vụ đã hoàn thành.