Nghiên Cứu Công Nghệ Nhận Dạng Cảm Xúc Tiếng Việt Tại Đại Học Bách Khoa Hà Nội

Khám phá công nghệ nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói, ứng dụng trong giao tiếp và phân tích ngữ nghĩa, nâng cao trải nghiệm người dùng.

• Tác giả: Đào Thị Lệ Thủy
• Người hướng dẫn: PGS. Trịnh Văn Loan
• Trường học: Đại học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Kỹ thuật Máy tính
• Đề tài: Nhận Dạng Cảm Xúc Cho Tiếng Việt Nói
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Nhận Dạng Cảm Xúc Tiếng Việt

Ngày nay, cách thức con người trao đổi thông tin với hệ thống đã có những thay đổi lớn. Thay vì các định dạng có cấu trúc chặt chẽ, người dùng hướng tới sự linh hoạt và tự nhiên hơn. Trong đó, tiếng nói là phương thức giao tiếp tự nhiên nhất, cho phép tương tác nhanh chóng và dễ dàng. Đối thoại bằng ngôn ngữ nói không chỉ đơn giản, thuận tiện, tiết kiệm thời gian mà còn đảm bảo an toàn trong môi trường rủi ro. Để thiết lập hệ thống tương tác linh hoạt, kiến trúc hệ thống đối thoại người-máy cần được trang bị thêm các chức năng mới, bao gồm nhận dạng cảm xúc tiếng Việt. Các chức năng này bao gồm nhận dạng cảm xúc tiếng nói, phát hiện các tham biến dựa trên tình huống cũng như trạng thái của người dùng và quản lý tình huống để đưa ra các mô hình dựa trên các tham biến đã được phát hiện làm cho quá trình đối thoại phù hợp. Chính vì vậy, trong nhiều năm qua, các nghiên cứu về cảm xúc tiếng nói đã thu hút mối quan tâm mạnh mẽ trong lĩnh vực tương tác người-máy và mong muốn tìm ra cách làm thế nào có thể tích hợp trạng thái cảm xúc của người nói vào hệ thống đối thoại người-máy dùng tiếng nói.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nhận Dạng Cảm Xúc Trong Tương Tác

Việc tích hợp công nghệ nhận dạng cảm xúc vào các hệ thống tương tác người-máy mang lại nhiều lợi ích. Nó giúp hệ thống hiểu rõ hơn về trạng thái của người dùng, từ đó đưa ra phản hồi phù hợp và tự nhiên hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong các ứng dụng như trợ lý ảo, hệ thống hỗ trợ khách hàng, và các ứng dụng trong lĩnh vực y tế và giáo dục. Nhận dạng cảm xúc giúp cải thiện trải nghiệm người dùng và tăng cường hiệu quả tương tác.

1.2. Ứng Dụng Tiềm Năng Của Nhận Dạng Cảm Xúc Tiếng Việt

Nghiên cứu về nhận dạng cảm xúc tiếng Việt mở ra nhiều ứng dụng tiềm năng trong các lĩnh vực khác nhau. Trong lĩnh vực giáo dục, nó có thể được sử dụng để phát hiện cảm xúc của học sinh trong quá trình học tập trực tuyến, từ đó điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp. Trong lĩnh vực y tế, nó có thể giúp các bác sĩ và nhà tâm lý học hiểu rõ hơn về trạng thái cảm xúc của bệnh nhân. Ngoài ra, nó còn có thể được ứng dụng trong lĩnh vực giải trí, quảng cáo và an ninh.

II. Thách Thức Trong Nhận Dạng Cảm Xúc Tiếng Việt Hiện Nay

Trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu về cảm xúc và nhận dạng cảm xúc tiếng nói với các ngôn ngữ khác nhau nhưng kết quả ứng dụng trên thực tế còn nhiều khó khăn vì cảm xúc được thể hiện rất đa dạng trong mỗi con người. Do đó, việc phát hiện chính xác cảm xúc còn phải được tiếp tục nghiên cứu. Riêng về nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói, còn rất ít các công trình nghiên cứu, mặc dù cũng đã có những nghiên cứu và đã đạt được những thành công nhất định nhưng để triển khai thành các sản phẩm ứng dụng thực tế vẫn còn nhiều mặt hạn chế, đặc biệt là độ chính xác, chất lượng nhận dạng. Chính vì vậy, cần thiết phải nghiên cứu nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói để tăng cường hiệu quả và ứng dụng được cho các hệ thống tương tác dùng tiếng Việt nói.

2.1. Sự Đa Dạng Trong Biểu Hiện Cảm Xúc Tiếng Việt

Một trong những thách thức lớn nhất trong nhận dạng cảm xúc tiếng Việt là sự đa dạng trong cách biểu hiện cảm xúc của mỗi người. Cùng một cảm xúc có thể được thể hiện bằng nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào ngữ cảnh, văn hóa và tính cách cá nhân. Điều này đòi hỏi các mô hình nhận dạng cảm xúc phải có khả năng học hỏi và thích nghi với sự đa dạng này.

2.2. Thiếu Hụt Dữ Liệu Huấn Luyện Chất Lượng Cao

Một thách thức khác là sự thiếu hụt dữ liệu huấn luyện chất lượng cao cho nhận dạng cảm xúc tiếng Việt. Các mô hình học máy (machine learning) và trí tuệ nhân tạo (AI) cần một lượng lớn dữ liệu để học hỏi và cải thiện độ chính xác. Tuy nhiên, việc thu thập và gán nhãn dữ liệu cảm xúc tiếng Việt là một quá trình tốn kém và phức tạp.

2.3. Khó Khăn Trong Xử Lý Ngôn Ngữ Tự Nhiên Tiếng Việt

Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) tiếng Việt cũng đặt ra nhiều thách thức cho nhận dạng cảm xúc. Tiếng Việt là một ngôn ngữ có thanh điệu và cấu trúc ngữ pháp phức tạp, điều này gây khó khăn cho việc phân tích và hiểu ý nghĩa của văn bản. Các mô hình NLP cần được điều chỉnh và tối ưu hóa để có thể xử lý hiệu quả tiếng Việt.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Nhận Dạng Cảm Xúc Tại Bách Khoa

Từ những lý do nêu trên, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu “Nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói” nhằm nghiên cứu sâu hơn về vấn đề xử lý nhận dạng cảm xúc, đặc biệt đối với tiếng Việt nói để tìm ra các tham số cũng như mô hình nhận dạng cảm xúc phù hợp cho tiếng Việt, góp phần phát triển các ứng dụng công nghệ thông tin cho người Việt cũng như các sản phẩm ứng dụng công nghệ thông tin sử dụng tiếng Việt nói trong giao tiếp và tương tác người-máy. Mục tiêu chính của đề tài là nghiên cứu nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói dựa trên phương diện xử lý tín hiệu tiếng nói. Đề tài nghiên cứu thử nghiệm và đề xuất mô hình nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói dựa trên việc nghiên cứu đánh giá các tham số và so sánh một số mô hình nhận dạng. Bốn cảm xúc cơ bản sẽ được nghiên cứu bao gồm cảm xúc: vui, buồn, tức và bình thường. Dữ liệu tiếng Việt dùng cho nhận dạng là giọng phổ thông miền Bắc có cả giọng nam và giọng nữ.

3.1. Thu Thập và Xây Dựng Dữ Liệu Cảm Xúc Tiếng Việt

Quá trình nghiên cứu bắt đầu bằng việc thu thập và xây dựng một tập dữ liệu cảm xúc tiếng Việt chất lượng cao. Dữ liệu này bao gồm các đoạn ghi âm tiếng nói của người Việt thể hiện các cảm xúc khác nhau, như vui, buồn, tức giận và bình thường. Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm các đoạn hội thoại tự nhiên, các bài phát biểu và các đoạn đọc văn bản. Sau khi thu thập, dữ liệu được gán nhãn bởi các chuyên gia ngôn ngữ học và tâm lý học để đảm bảo tính chính xác.

3.2. Trích Xuất Đặc Trưng Âm Thanh và Ngôn Ngữ

Sau khi có dữ liệu, bước tiếp theo là trích xuất các đặc trưng âm thanh và ngôn ngữ từ các đoạn ghi âm. Các đặc trưng âm thanh bao gồm các thông số như tần số cơ bản (F0), năng lượng, cường độ và các hệ số cepstrum theo thang đo tần số Mel (MFCC). Các đặc trưng ngôn ngữ bao gồm các thông tin về từ vựng, ngữ pháp và ngữ nghĩa. Các đặc trưng này được sử dụng để huấn luyện các mô hình nhận dạng cảm xúc.

3.3. Xây Dựng và Huấn Luyện Mô Hình Nhận Dạng Cảm Xúc

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Bách Khoa Hà Nội đã thử nghiệm nhiều mô hình nhận dạng cảm xúc khác nhau, bao gồm các mô hình truyền thống như Mô hình hỗn hợp Gauss (GMM) và các mô hình học sâu như Mạng nơ-ron tích chập sâu (DCNN). Các mô hình này được huấn luyện trên tập dữ liệu cảm xúc tiếng Việt đã được thu thập và gán nhãn. Quá trình huấn luyện được thực hiện bằng cách sử dụng các thuật toán tối ưu hóa để tìm ra các tham số tốt nhất cho mô hình.

IV. Ứng Dụng Mô Hình GMM Trong Nhận Dạng Cảm Xúc Tiếng Việt

Luận án nghiên cứu thử nghiệm và đề xuất mô hình nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói dựa trên việc nghiên cứu đánh giá các tham số và so sánh một số mô hình nhận dạng. Bốn cảm xúc cơ bản sẽ được nghiên cứu bao gồm cảm xúc: vui, buồn, tức và bình thường. Ngữ liệu tiếng Việt dùng cho nhận dạng là giọng phổ thông miền Bắc có cả giọng nam và giọng nữ.

4.1. Mô Hình GMM và Ưu Điểm Trong Nhận Dạng Cảm Xúc

Mô hình hỗn hợp Gauss (GMM) là một mô hình thống kê được sử dụng rộng rãi trong nhận dạng cảm xúc. GMM giả định rằng dữ liệu được tạo ra từ một hỗn hợp của nhiều phân phối Gauss khác nhau. Mỗi phân phối Gauss đại diện cho một trạng thái cảm xúc khác nhau. Ưu điểm của GMM là khả năng mô hình hóa các phân phối phức tạp và khả năng xử lý dữ liệu có nhiều chiều.

4.2. Kết Quả Thử Nghiệm GMM Với Dữ Liệu Tiếng Việt

Các thử nghiệm nhận dạng cảm xúc sử dụng GMM với dữ liệu tiếng Việt đã cho thấy kết quả khả quan. Mô hình có khả năng phân biệt giữa các cảm xúc khác nhau với độ chính xác tương đối cao. Tuy nhiên, kết quả cũng cho thấy rằng độ chính xác của mô hình phụ thuộc vào chất lượng của dữ liệu huấn luyện và các tham số được sử dụng.

4.3. Đánh Giá Ảnh Hưởng Của Tần Số Cơ Bản F0

Nghiên cứu cũng đánh giá ảnh hưởng của tần số cơ bản (F0) đến khả năng nhận dạng cảm xúc của mô hình GMM. F0 là một đặc trưng quan trọng trong tiếng nói, liên quan đến cao độ của âm thanh. Kết quả cho thấy rằng F0 có ảnh hưởng đáng kể đến độ chính xác của mô hình, đặc biệt là trong việc phân biệt giữa các cảm xúc có cao độ khác nhau.

V. Ứng Dụng Mạng DCNN Trong Nhận Dạng Cảm Xúc Tiếng Việt

Để đạt được những mục tiêu đã đề ra, luận án cần thực hiện các nhiệm vụ chính sau: • Nghiên cứu tổng quan về cảm xúc và nhận dạng cảm xúc tiếng nói. • Nghiên cứu một số mô hình nhận dạng dùng cho nhận dạng cảm xúc. • Xây dựng cơ sở dữ liệu tiếng Việt cho nhận dạng cảm xúc. • Đánh giá các tham số ảnh hưởng đến khả năng nhận dạng. • So sánh các mô hình nhận dạng khác nhau.

5.1. Mạng DCNN và Khả Năng Học Đặc Trưng Tự Động

Mạng nơ-ron tích chập sâu (DCNN) là một loại mạng nơ-ron nhân tạo được sử dụng rộng rãi trong các bài toán nhận dạng hình ảnh và âm thanh. Ưu điểm của DCNN là khả năng học các đặc trưng tự động từ dữ liệu, mà không cần phải trích xuất các đặc trưng thủ công. Điều này giúp DCNN có thể đạt được độ chính xác cao hơn so với các mô hình truyền thống.

5.2. Cấu Trúc Mạng DCNN Cho Nhận Dạng Cảm Xúc Tiếng Việt

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Bách Khoa Hà Nội đã thiết kế một cấu trúc mạng DCNN đặc biệt cho bài toán nhận dạng cảm xúc tiếng Việt. Mạng bao gồm nhiều lớp tích chập, lớp gộp và lớp kết nối đầy đủ. Các lớp tích chập được sử dụng để học các đặc trưng từ phổ Mel của tín hiệu tiếng nói. Các lớp gộp được sử dụng để giảm kích thước của dữ liệu và tăng tính bất biến của mô hình. Lớp kết nối đầy đủ được sử dụng để phân loại cảm xúc.

5.3. Kết Quả Thử Nghiệm DCNN Với Dữ Liệu Tiếng Việt

Các thử nghiệm nhận dạng cảm xúc sử dụng DCNN với dữ liệu tiếng Việt đã cho thấy kết quả rất ấn tượng. Mô hình có khả năng phân biệt giữa các cảm xúc khác nhau với độ chính xác cao hơn so với các mô hình truyền thống như GMM. Kết quả này chứng tỏ rằng DCNN là một công cụ mạnh mẽ cho bài toán nhận dạng cảm xúc tiếng Việt.

VI. Kết Luận và Hướng Phát Triển Nghiên Cứu Cảm Xúc Tiếng Việt

Với tính thiết thực của cảm xúc trong tiếng nói được áp dụng trong thực tế đang rất được quan tâm, mục tiêu chính của đề tài là nghiên cứu nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói dựa trên phương diện xử lý tín hiệu tiếng nói. Đề tài nghiên cứu thử nghiệm và đề xuất mô hình nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói dựa trên việc nghiên cứu đánh giá các tham số và so sánh một số mô hình nhận dạng. Bốn cảm xúc cơ bản sẽ được nghiên cứu bao gồm cảm xúc: vui, buồn, tức và bình thường. Ngữ liệu tiếng Việt dùng cho nhận dạng là giọng phổ thông miền Bắc có cả giọng nam và giọng nữ.

6.1. Tổng Kết Kết Quả Nghiên Cứu Nhận Dạng Cảm Xúc

Nghiên cứu về nhận dạng cảm xúc tiếng Việt tại Đại học Bách Khoa Hà Nội đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Các mô hình GMM và DCNN đã cho thấy khả năng phân biệt giữa các cảm xúc khác nhau với độ chính xác tương đối cao. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết để cải thiện độ chính xác và tính ứng dụng của các mô hình.

6.2. Hướng Phát Triển Nghiên Cứu Trong Tương Lai

Trong tương lai, nghiên cứu về nhận dạng cảm xúc tiếng Việt có thể được phát triển theo nhiều hướng khác nhau. Một hướng là tập trung vào việc thu thập và xây dựng các tập dữ liệu cảm xúc tiếng Việt lớn hơn và chất lượng cao hơn. Một hướng khác là nghiên cứu các mô hình học sâu tiên tiến hơn, như mạng nơ-ron biến áp (Transformer), để cải thiện khả năng học các đặc trưng phức tạp từ dữ liệu. Ngoài ra, cần có thêm nghiên cứu về việc kết hợp nhận dạng cảm xúc với các thông tin khác, như ngữ cảnh và thông tin về người dùng, để tăng cường hiệu quả tương tác người-máy.

6.3. Ứng Dụng Thực Tế Và Tiềm Năng Phát Triển

Việc phát triển các hệ thống nhận dạng cảm xúc tiếng Việt chính xác và hiệu quả sẽ mở ra nhiều ứng dụng thực tế trong các lĩnh vực khác nhau. Các hệ thống này có thể được sử dụng để cải thiện trải nghiệm người dùng trong các ứng dụng như trợ lý ảo, hệ thống hỗ trợ khách hàng, và các ứng dụng trong lĩnh vực y tế và giáo dục. Ngoài ra, chúng còn có thể được ứng dụng trong lĩnh vực giải trí, quảng cáo và an ninh, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người Việt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Ngày nay, đã có những thay đổi rất lớn về cách thức con người trao đổi thông tin với hệ thống. Sự thay đổi này biểu hiện ở chỗ, các cách thức trao đổi thông tin đã được định dạng và có cấu trúc chặt chẽ được chuyển sang các cách thức linh hoạt và tự nhiên hơn. Trong đó, tiếng nói là cách thức trao đổi thông tin tự nhiên nhất, cho phép tương tác giữa con người với hệ thống nhanh và dễ dàng.

Đối thoại dùng ngôn ngữ nói không chỉ đơn giản, thuận tiện và tiết kiệm thời gian mà còn góp phần đảm bảo khía cạnh an toàn trong những môi trường có tính rủi ro. Để có thể thiết lập hệ thống tương tác có tính linh hoạt cao, kiến trúc của các hệ thống đối thoại người - máy cần được trang bị thêm các chức năng mới. Các chức năng này bao gồm nhận dạng cảm xúc tiếng nói, phát hiện các tham biến dựa trên tình huống cũng như trạng thái của người dùng và quản lý tình huống để đưa ra các mô hình dựa trên các tham biến đã được phát hiện làm cho quá trình đối thoại phù hợp. Chính vì vậy, trong nhiều năm qua, các nghiên cứu về cảm xúc tiếng nói đã thu hút mối quan tâm mạnh mẽ trong lĩnh vực tương tác người - máy và mong muốn tìm ra cách làm thế nào có thể tích hợp trạng thái cảm xúc của người nói vào hệ thống đối thoại người - máy dùng tiếng nói.

Trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu về cảm xúc và nhận dạng cảm xúc tiếng nói với các ngôn ngữ khác nhau nhưng kết quả ứng dụng trên thực tế còn nhiều khó khăn vì cảm xúc được thể hiện rất đa dạng trong mỗi con người. Do đó, việc phát hiện chính xác cảm xúc còn phải được tiếp tục nghiên cứu. Riêng về nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói, còn rất ít các công trình nghiên cứu, mặc dù cũng đã có những nghiên cứu và đã đạt được những thành công nhất định nhưng để triển khai thành các sản phẩm ứng dụng thực tế vẫn còn nhiều mặt hạn chế, đặc biệt là độ chính xác, chất lượng nhận dạng. Chính vì vậy, cần thiết phải nghiên cứu nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói để tăng cường hiệu quả và ứng dụng được cho các hệ thống tương tác dùng tiếng Việt nói.

Từ những lý do nêu trên, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu “Nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói” nhằm nghiên cứu sâu hơn về vấn đề xử lý nhận dạng cảm xúc, đặc biệt đối với tiếng Việt nói để tìm ra các tham số cũng như mô hình nhận dạng cảm xúc phù hợp cho tiếng Việt, góp phần phát triển các ứng dụng công nghệ thông tin cho người Việt cũng như các sản phẩm ứng dụng công nghệ thông tin sử dụng tiếng Việt nói trong giao tiếp và tương tác người-máy. Mục tiêu nghiên cứu của luận án Với tính thiết thực của cảm xúc trong tiếng nói được áp dụng trong thực tế đang rất được quan tâm, mục tiêu chính của đề tài là nghiên cứu nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói dựa trên phương diện xử lý tín hiệu tiếng nói. Đề tài nghiên cứu thử nghiệm và đề xuất mô hình nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói dựa trên việc nghiên 13 luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep cứu đánh giá các tham số và so sánh một số mô hình nhận dạng. Bốn cảm xúc cơ bản sẽ được nghiên cứu bao gồm cảm xúc: vui, buồn, tức và bình thường.

Ngữ liệu tiếng Việt dùng cho nhận dạng là giọng phổ thông miền Bắc có cả giọng nam và giọng nữ. Nhiệm vụ nghiên cứu của luận án Để đạt được những mục tiêu đã đề ra, luận án cần thực hiện các nhiệm vụ chính sau: • Nghiên cứu tổng quan về cảm xúc và nhận dạng cảm xúc tiếng nói. • Nghiên cứu một số mô hình nhận dạng dùng cho nhận dạng cảm xúc tiếng nói như mô hình GMM, ANN, … • Phân tích đánh giá và đề xuất bộ ngữ liệu cảm xúc tiếng Việt dùng cho nhận dạng bốn cảm xúc cơ bản vui, buồn, tức và bình thường. • Nghiên cứu đề xuất và phân tích ảnh hưởng của các tham số đặc trưng tín hiệu tiếng nói đến cảm xúc tiếng Việt.

• Thử nghiệm nhận dạng cảm xúc tiếng Việt dựa trên các mô hình đã nghiên cứu có tính đến các đặc trưng của tiếng Việt nói. • Phân tích đánh giá kết quả nhận dạng cảm xúc của các mô hình dựa trên các kết quả thử nghiệm. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án Đối tượng nghiên cứu của luận án là nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói theo phương diện xử lý tín hiệu tiếng nói. Từ kết quả nhận dạng cảm xúc, xây dựng mô hình nhận dạng cảm xúc cho tiếng Việt nói.

Các hình thái cảm xúc rất đa dạng và ở những vùng miền khác nhau thì ngôn điệu đối với biểu hiện cảm xúc cũng khác nhau. Trong khuôn khổ có hạn, luận án tập trung thực hiện nghiên cứu nhận dạng 4 cảm xúc cơ bản: vui, buồn, tức và bình thường với giọng phổ thông miền Bắc gồm cả giọng nam và nữ. Nghiên cứu của luận án nhằm nhận dạng cảm xúc chỉ qua diễn đạt câu nói mà tín hiệu tiếng nói đã thu thập được tương ứng và cũng không xét đến các từ cảm thán, hoặc biểu lộ cảm xúc qua khuôn mặt cũng như chưa thể xét đến suy nghĩ thực tế trong bộ não của con người liên quan đến cảm xúc. Chính vì vậy, chẳng hạn nếu người nói diễn đạt câu nói theo cảm xúc tức thì hệ thống nhận dạng là cảm xúc tức.

Mặc dù người nói đang tức song diễn đạt câu nói lại theo cảm xúc bình thường thì hệ thống nhận dạng là cảm xúc bình thường. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án Về mặt lý thuyết, luận án góp phần làm sáng tỏ các mô hình nhận dạng tiếng nói và nhận dạng cảm xúc đối với tiếng Việt nói, đánh giá kết quả thử nghiệm với các mô hình nhận dạng cảm xúc tiếng Việt nói và tạo tiền đề cho các nghiên cứu tiếp theo về cảm xúc tiếng Việt. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu của luận án có thể được ứng dụng đa dạng trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực tương tác người-hệ thống sử dụng tiếng nói với việc tổng hợp và nhận dạng tiếng Việt có cảm xúc. 14 luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep do an to nghiep docx 123docz luan van hay luan van tot nghiep 6.

Phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu thực hiện trong luận án là nghiên cứu lý thuyết kết hợp với thực nghiệm. Về mặt lý thuyết, luận án tìm hiểu tổng quan về cảm xúc trong tiếng nói, các phương pháp nhận dạng cảm xúc, các tham số đặc trưng của tín hiệu tiếng nói có ảnh hưởng đến cảm xúc xét theo phương diện tín hiệu tiếng nói đồng thời cũng trình bày một số mô hình nhận dạng cảm xúc tiếng nói được tổng hợp từ các tài liệu, bài báo khoa học. Về mặt thực nghiệm, lựa chọn và đánh giá bộ ngữ liệu cảm xúc tiếng Việt, sử dụng các bộ công cụ để tính toán, phân tích, thống kê và đánh giá các tham số đặc trưng, tiến hành nghiên cứu và thực hiện các thử nghiệm nhận dạng cảm xúc dựa trên các mô hình nhận dạng cảm xúc cho ngữ liệu tiếng Việt với bốn cảm xúc vui, buồn, tức, bình thường từ đó đánh giá kết quả đạt được để xác nhận giá trị của các mô hình và các tham số sử dụng. Kết quả mới của luận án Kết quả nghiên cứu mới của luận án có thể được tóm tắt tập trung vào các điểm chính sau: • Sử dụng các phương pháp thích hợp để đánh giá bộ ngữ liệu cảm xúc tiếng Việt từ đó đề xuất được bộ ngữ liệu cảm xúc tiếng Việt dùng cho thử nghiệm nhận dạng cảm xúc tiếng Việt nói.

• Nghiên cứu, khai thác và đề xuất được các mô hình GMM, DCNN và các tham số đặc trưng phù hợp cho nhận dạng cảm xúc tiếng Việt nói đồng thời đánh giá được ảnh hưởng của các tham số đặc trưng đến kết quả nhận dạng cảm xúc tiếng Việt với bốn cảm xúc vui, buồn, tức và bình thường. Cấu trúc của luận án Luận án được trình bày trong 4 chương với nội dung tóm tắt như sau: Chương 1: Tổng quan về cảm xúc và nhận dạng cảm xúc tiếng nói.