Nghiên Cứu Biện Pháp Kỹ Thuật Nhằm Tăng Năng Suất Thanh Long Tại Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất quả thanh long tại Thái Nguyên, ứng dụng hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp.

• Tác giả: Ma Thị Ánh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Ngô Xuân Bình
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Trồng Trọt
• Đề tài: Nghiên Cứu Một Số Biện Pháp Kỹ Thuật Nâng Cao Năng Suất Quả Thanh Long Ruột Đỏ Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và mục tiêu của đề tài
• 1.1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học và cơ sở thực tiễn của đề tài
• 2.1.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1.1. Cơ sở khoa học về cây thanh long
• 2.1.1.2. Cơ sở khoa học về chế phẩm xử lý ra hoa trái vụ
• 2.1.1.3. Cơ sở khoa học về việc sử dụng phân bón lá
• 2.1.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.2. Nguồn gốc, phân bố
• 2.3. Giá trị dinh dưỡng
• 2.4. Một số đặc điểm sinh học của cây thanh long
• 2.4.1. Đặc điểm thực vật học, sinh lý cây thanh long
• 2.4.1.1. Rễ
• 2.4.1.2. Thân, cành
• 2.4.1.3. Hoa
• 2.4.1.4. Quả
• 2.4.2. Yêu cầu sinh thái cây thanh long
• 2.4.2.1. Nhiệt độ
• 2.4.2.2. Độ dài ngày
• 2.4.2.3. Nước
• 2.4.2.4. Đất
• 2.5. Thu hoạch thanh long
• 2.6. Những nghiên cứu về giống thanh long
• 2.7. Những nghiên cứu về xử lý cho thanh long ra hoa trái vụ
• 2.7.1. Thời vụ xử lý thanh long ra hoa trái vụ
• 2.7.2. Các kỹ thuật xử lý thanh long ra hoa trái vụ
• 2.8. Những nghiên cứu về phân bón lá trên cây thanh long
• 2.8.1. Một số vấn đề về chế phẩm xử lý ra hoa và phân bón lá cho cây thanh long
• 2.9. Tình hình sản xuất và tiêu thụ thanh long
• 2.9.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ thanh long trên thế giới
• 2.9.2. Tình hình sản xuất và tiêu thụ thanh long ở trong nước
• 3. PHẦN 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện khí hậu vùng nghiên cứu
• 4.2. Kết quả nghiên cứu các thí nghiệm
• 4.2.1. Ảnh hưởng của chế phẩm xử lý ra hoa đến khả năng nở hoa, đậu quả trái vụ, năng suất và phẩm chất của thanh long ruột đỏ
• 4.2.2. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá đến khả năng đậu quả và năng suất quả thanh long ruột đỏ chính vụ
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu và mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào việc nâng cao năng suất thanh long tại Thái Nguyên thông qua các biện pháp kỹ thuật canh tác. Mục tiêu chính là xác định ảnh hưởng của các chế phẩm xử lý ra hoa trái vụ và phân bón lá lên cây thanh long ruột đỏ. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện quy trình sản xuất và chăm sóc cây thanh long, đồng thời góp phần phát triển thị trường thanh long tại miền Bắc Việt Nam.

1.1. Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả của các biện pháp kỹ thuật như sử dụng chế phẩm xử lý ra hoa và phân bón lá trong việc nâng cao năng suất và chất lượng quả thanh long ruột đỏ tại Thái Nguyên.

1.2. Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để xây dựng các quy trình sản xuất hiệu quả, giúp người nông dân áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến, từ đó tăng đầu ra sản phẩm và cải thiện thu nhập.

II. Tổng quan về cây thanh long và điều kiện canh tác

Cây thanh long (Hylocereus undatus) là loại cây ăn quả nhiệt đới có giá trị kinh tế cao. Nghiên cứu này tập trung vào các đặc điểm sinh học và yêu cầu sinh thái của cây thanh long, đặc biệt là trong điều kiện khí hậu và đất đai tại Thái Nguyên. Các yếu tố như nhiệt độ, ánh sáng, nước và đất đai đều ảnh hưởng đến năng suất thanh long.

2.1. Đặc điểm sinh học

Cây thanh long có rễ địa sinh và khí sinh, thân chứa nhiều nước giúp chịu hạn tốt. Hoa thanh long nở về đêm và quả hình thành sau khi thụ phấn. Chăm sóc cây thanh long đúng cách sẽ giúp tăng năng suất và chất lượng quả.

2.2. Yêu cầu sinh thái

Cây thanh long thích hợp với nhiệt độ từ 21°C đến 29°C, cần ánh sáng mạnh và lượng mưa trung bình từ 600 đến 2.000 mm/năm. Đất trồng cần tơi xốp, thoát nước tốt và có độ pH từ 5,5 đến 6,5.

III. Phương pháp nghiên cứu và kết quả

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp thực nghiệm để đánh giá hiệu quả của các biện pháp kỹ thuật như chế phẩm xử lý ra hoa và phân bón lá. Kết quả cho thấy việc sử dụng các chế phẩm này giúp tăng tỷ lệ đậu quả và năng suất thanh long đáng kể.

3.1. Chế phẩm xử lý ra hoa

Các chế phẩm như VSL1 và KNO3 được sử dụng để kích thích ra hoa trái vụ. Kết quả cho thấy tỷ lệ đậu quả tăng từ 20% đến 30% so với phương pháp truyền thống.

3.2. Phân bón lá

Phân bón lá chứa các nguyên tố đa lượng và vi lượng giúp cây hấp thụ dinh dưỡng nhanh chóng. Việc phun phân bón lá vào giai đoạn trước khi hình thành nụ và sau khi tàn hoa giúp giảm rụng quả sinh lý và tăng năng suất.

IV. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả của các biện pháp kỹ thuật trong việc nâng cao năng suất thanh long tại Thái Nguyên. Các chế phẩm xử lý ra hoa và phân bón lá là những giải pháp hữu ích để cải thiện quy trình sản xuất và chăm sóc cây thanh long.

4.1. Kết luận

Việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật như chế phẩm xử lý ra hoa và phân bón lá giúp tăng năng suất và chất lượng quả thanh long, đồng thời mở rộng thị trường thanh long tại miền Bắc.

4.2. Đề xuất

Cần tiếp tục nghiên cứu và phổ biến các kỹ thuật canh tác tiên tiến để người nông dân có thể áp dụng hiệu quả, từ đó tăng đầu ra sản phẩm và phát triển bền vững ngành trồng thanh long.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây thanh long (Hylocereus undatus, Haw) thuộc họ Xương rồng (Cactaceae) là loại cây ăn quả nhiệt đới có giá trị dinh dưỡng cao, giàu khoáng chất (canxi, phospho, magie, sắt, sorbitol) và lycopene. Đây là cây trồng đặc sản có lợi thế cạnh tranh xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam, phát triển mạnh tại các tỉnh phía Nam như Bình Thuận, Long An, Tiền Giang. Tại khu vực miền Bắc nói chung và thành phố Thái Nguyên nói riêng, thanh long là cây trồng mới được đưa vào canh tác rải rác. Thành phố Thái Nguyên có tổng diện tích đất tự nhiên 18.630 ha (trong đó đất nông nghiệp chiếm gần 50%, diện tích cây ăn quả trên 2.000 ha với gần 700 ha trồng vải và hơn 600 ha cây ăn quả hiệu quả thấp). Địa phương có chủ trương chuyển dịch cơ cấu cây trồng, tuy nhiên nghiên cứu thực nghiệm về các biện pháp kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất và chất lượng quả thanh long trong điều kiện sinh thái địa phương còn hạn chế.

Mục đích và mục tiêu nghiên cứu:

• Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến năng suất quả thanh long ruột đỏ tại Thái Nguyên.
• Mục tiêu nghiên cứu: Xác định ảnh hưởng của một số chế phẩm xử lý ra hoa trái vụ (VSL1, KNO3, Ethephon) và phân bón lá (VSL2, VSL3, Năm Sao nuôi trái 20-0-20+TE, Tin Super Bor) lên sinh trưởng, tỷ lệ đậu quả, kích thước, phẩm chất và năng suất của thanh long ruột đỏ.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Giống thanh long ruột đỏ Đài Loan (Hylocereus polyrhizus) 3 năm tuổi.
• Phạm vi không gian: Vườn thanh long ruột đỏ tại xã Lương Sơn, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Thí nghiệm được triển khai từ tháng 7 năm 2013 đến tháng 1 năm 2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu dựa trên cơ sở sinh lý học thực vật và kỹ thuật thâm canh cây ăn quả nhiệt đới:

• Cơ sở xử lý ra hoa trái vụ: Thanh long là cây ngày dài, phân hóa mầm hoa tự nhiên trong điều kiện độ dài ngày lớn hơn 12 giờ (tháng 4 đến tháng 9). Trong vụ nghịch (ngày ngắn, đêm dài từ tháng 10 đến tháng 3), việc sử dụng hóa chất kích thích như dung dịch KNO3 (phá vỡ trạng thái ngủ nghỉ của mầm hoa qua cơ chế trung gian ethylen), Ethephon (axit 2-chloroethylphosphonic kích thích rụng lá/phân hóa mầm) hoặc chấm chế phẩm VSL1 vào mắt gai giúp điều khiển cây ra hoa đồng loạt theo ý muốn.
• Cơ sở sử dụng phân bón lá: Cây trồng hấp thu dinh dưỡng khoáng đa lượng, trung lượng và vi lượng trực tiếp qua hệ thống khí khổng trên bề mặt cành/thân. Bổ sung dinh dưỡng dạng phun qua lá ở các giai đoạn xung yếu (trước nở hoa, sau rụng râu khi hình thành quả non và giai đoạn quả bắt đầu chín) giúp cung cấp kịp thời dưỡng chất, hạn chế hình thành tầng rời cuống quả và giảm rụng quả sinh lý.

Phương pháp bố trí thí nghiệm và xử lý số liệu:

• Thí nghiệm 1 (Xử lý ra hoa trái vụ): Bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) gồm 4 công thức, 3 lần nhắc lại (2 trụ/lần nhắc lại, 6 trụ/công thức, tổng số 24 trụ).
  • Công thức 1: Đối chứng (không xử lý).
  • Công thức 2: Phun dung dịch KNO3 (kích thích mầm hoa).
  • Công thức 3: Sử dụng chế phẩm Ethephon.
  • Công thức 4: Dưỡng mắt bằng dung dịch pha 100g KNO3 + 20cc VSL2 trong 8 lít nước, sau đó bóc mắt gai nở to và chấm chế phẩm VSL1 (bắt đầu xử lý ngày 09/11/2013).
• Thí nghiệm 2 (Sử dụng phân bón lá chính vụ): Bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh gồm 5 công thức, 3 lần nhắc lại (2 trụ/lần nhắc lại, 6 trụ/công thức, tổng số 30 trụ), tiến hành ngày 12/09/2013.
  • Công thức 1: Đối chứng (không phun).
  • Công thức 2: Phun phân bón lá VSL2 (pha 200cc/8 lít nước).
  • Công thức 3: Phun phân bón lá VSL3 (pha 20cc/8 lít nước).
  • Công thức 4: Phân bón Năm Sao nuôi trái 20-0-20+TE.
  • Công thức 5: Phân bón Tin Super Bor (Axit Humic 4,5%; N-P2O5-K2O: 5%-3%-4%; Bo > 800 ppm; Fe, Mn, Cu, Zn, Mg).
  • Quy trình phun 3 đợt: Lần 1 (trước khi nở hoa 3-4 ngày, sau ra nụ 23-25 ngày); Lần 2 (sau rụng râu, quả bằng quả cau); Lần 3 (khi quả chín được 1/3, vỏ bắt đầu chuyển đỏ).
• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Theo dõi các chỉ tiêu nông sinh học gồm số mắt ra nụ, tỷ lệ nở hoa, tỷ lệ đậu quả, chiều dài quả, đường kính quả, chiều dài tai quả, độ dày vỏ, khối lượng quả, tỷ lệ thịt quả và năng suất thu hoạch. Đánh giá cảm quan màu sắc, mùi vị theo thang điểm 0-5 của Viện Nghiên cứu Cây ăn quả miền Nam. Số liệu được phân tích phương sai (ANOVA) và kiểm định sai khác LSD ở mức ý nghĩa p < 0,05 trên phần mềm IRRISTAT 5.0 và Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của việc phát triển cây thanh long tại Thái Nguyên trong khuôn khổ chuyển đổi cơ cấu cây ăn quả hiệu quả thấp. Phần này xác định rõ mục đích, mục tiêu nghiên cứu và ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung dẫn liệu thực nghiệm cho kỹ thuật thâm canh thanh long ruột đỏ tại miền Bắc.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng hợp các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về:

• Nguồn gốc, phân loại sinh học giữa ba nhóm giống: vỏ đỏ ruột trắng (Hylocereus undatus), vỏ đỏ ruột đỏ (Hylocereus polyrhizus) và vỏ vàng ruột trắng (Selenicereus megalanthus); thành phần dinh dưỡng trong 100g thịt quả (độ ẩm 85,30%, năng lượng 67,70 kcal, cacbohydrates 11,20 g, kali 2,72 mg, canxi 10,20 mg, phospho 27,50 mg, sorbitol 32,70 mg).
• Đặc điểm thực vật học: hai loại rễ (địa sinh và khí sinh), chu kỳ ra cành (3-4 đợt cành/năm), hoa lưỡng tính nở đêm từ 20-23 giờ.
• Yêu cầu sinh thái: nhiệt độ tối thích 21-29 °C, giới hạn 38-40 °C, lượng mưa 600-2.000 mm/năm, đất tơi xốp tầng canh tác 30-50 cm với pH 5,5-6,5.
• Thực trạng sản xuất, tiêu thụ trong nước (diện tích cả nước năm 2010 đạt 16.096 ha, năng suất 215,27 tạ/ha, sản lượng 346.510 tấn) và thị trường xuất khẩu quốc tế (Thái Lan, Đài Loan, Trung Quốc, Hoa Kỳ).

Phần 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết vật liệu nghiên cứu, trang thiết bị đo đạc (thước panme, thước mét, cân kỹ thuật), phương pháp bố trí hai thí nghiệm ngoài đồng ruộng, công thức toán học tính tỷ lệ ra nụ, tỷ lệ đậu quả, tỷ lệ thịt quả cùng thang điểm đánh giá cảm quan chất lượng quả.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này công bố và phân tích toàn bộ dữ liệu thực nghiệm thu thập được tại Thái Nguyên:

• Đặc điểm khí hậu vùng nghiên cứu (7/2013 - 1/2014): Nhiệt độ trung bình dao động 15,0 - 27,9 °C, ẩm độ không khí 73 - 86%, lượng mưa dao động 3,7 - 974,1 mm/tháng.
• Kết quả Thí nghiệm 1 (Xử lý ra hoa trái vụ):
  • Khả năng ra nụ và nở hoa: Công thức 4 (VSL1) đạt tỷ lệ mắt ra nụ cao nhất với 62,86% (5,80 nụ/cành), tổng số nụ hình thành đạt 40,67 nụ/trụ và tỷ lệ nở hoa đạt 95,15% (38,67 hoa/trụ). Công thức 2 (KNO3) đạt tỷ lệ ra nụ 51,40% và tỷ lệ nở hoa 94,43%. Công thức 3 (Ethephon) đạt tỷ lệ ra nụ 51,06% và tỷ lệ nở hoa 87,19%. Đối chứng không xử lý hoàn toàn không ra hoa trái vụ.
  • Khả năng đậu quả và năng suất trái vụ: Công thức 4 (VSL1) đạt tỷ lệ đậu quả 89,69% (34,67 quả/trụ), khối lượng quả trung bình 272,11 g, năng suất đạt 9,22 kg/trụ. Công thức 2 (KNO3) đạt 29,33 quả/trụ (tỷ lệ đậu 87,15%), năng suất 7,42 kg/trụ. Công thức 3 (Ethephon) đạt 22,67 quả/trụ (tỷ lệ đậu 82,78%), năng suất 5,36 kg/trụ.
  • So sánh lãi thuần: Thanh long trái vụ đạt năng suất 7,30 kg/trụ, giá bán thị trường 70.000 đồng/kg, tổng thu 511.000 đồng/trụ, chi phí 230.000 đồng/trụ, lãi thuần đạt 270.000 đồng/trụ. Thanh long chính vụ đạt năng suất 12,57 kg/trụ, giá bán 40.000 đồng/kg, tổng thu 502.800 đồng/trụ, chi phí 180.000 đồng/trụ, lãi thuần đạt 322.800 đồng/trụ.
• Kết quả Thí nghiệm 2 (Sử dụng phân bón lá chính vụ):
  • Tỷ lệ đậu quả: Công thức 3 (VSL3) đạt tỷ lệ đậu quả cao nhất 91,15% (36,33 quả/trụ trên tổng số 39 hoa xử lý), cao hơn rõ rệt so với đối chứng (78,63%, 30,67 quả/trụ). Các công thức VSL2, Tin Super Bor và Năm Sao lần lượt đạt 85,46%, 84,61% và 83,75%.
  • Kích thước quả chính vụ: Công thức 3 (VSL3) cho kích thước quả lớn nhất với chiều dài quả 11,55 cm, đường kính 8,35 cm, chiều dài tai quả 6,81 cm, độ dày vỏ 2,95 mm, điểm cảm quan màu sắc vỏ và thịt quả đạt điểm tối đa (5 điểm).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng hợp về hiệu quả của chế phẩm VSL1 trong xử lý trái vụ và phân bón lá VSL3 trong vụ chính, đồng thời đề nghị tiếp tục mở rộng khảo nghiệm trên các vùng sinh thái khác nhau tại miền Bắc.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã cung cấp số liệu thực nghiệm định lượng về khả năng can thiệp kỹ thuật trên giống thanh long ruột đỏ trồng tại Thái Nguyên:

Thí nghiệm / Công thức xử lý	Tỷ lệ nở hoa (%)	Tỷ lệ đậu quả (%)	Khối lượng quả (g/quả)	Năng suất (kg/trụ)	Tỷ lệ thịt quả (%)	Điểm cảm quan
Thí nghiệm 1: Xử lý trái vụ
CT1: Đối chứng (không xử lý)	-	-	323,33*	10,44*	82,98*	5*
CT2: Dung dịch KNO3	94,43	87,15	253,33	7,42	80,91	3
CT3: Chế phẩm Ethephon	87,19	82,78	236,66	5,36	80,83	3
CT4: Chế phẩm VSL1	95,15	89,69	272,11	9,22	81,88	4
Thí nghiệm 2: Phân bón lá vụ chính
CT1: Đối chứng (không phun)	-	78,63	-	-	-	3
CT2: Phân bón lá VSL2	-	85,46	-	-	-	4
CT3: Phân bón lá VSL3	-	91,15	-	-	-	5
CT4: Phân Năm Sao 20-0-20+TE	-	83,75	-	-	-	4
CT5: Phân Tin Super Bor	-	84,61	-	-	-	4

(Ghi chú: Số liệu CT1 ở Thí nghiệm 1 là số liệu đối chứng từ quả thanh long thu hoạch chính vụ tháng 7).

Giải pháp và kiến nghị của tác giả:

• Đối với sản xuất trái vụ: Áp dụng quy trình phun dưỡng mắt bằng dung dịch KNO3 (100g) kết hợp VSL2 (20cc) trong 8 lít nước, sau đó bóc mắt gai nở to và chấm chế phẩm VSL1 vào tháng 11 để kích thích ra hoa và đạt tỷ lệ đậu quả cao.
• Đối với sản xuất chính vụ: Áp dụng phun phân bón lá VSL3 định kỳ 3 lần (trước khi nở hoa 3-4 ngày, sau khi rụng râu và khi quả chín 1/3) nhằm tăng tỷ lệ đậu quả, tăng chiều dài tai quả và nâng cao chất lượng mẫu mã thương phẩm.

Đóng góp của đề tài: Đề tài xác nhận tính khả thi của việc điều khiển ra hoa trái vụ và cải thiện năng suất quả thanh long ruột đỏ trong điều kiện thời tiết mùa đông miền Bắc (nhiệt độ thấp, ngày ngắn), làm cơ sở xây dựng quy trình kỹ thuật hoàn chỉnh cho nông dân tỉnh Thái Nguyên.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Các thí nghiệm chỉ được thực hiện trên giống thanh long ruột đỏ 3 năm tuổi tại một địa điểm duy nhất (vườn thực nghiệm tại xã Lương Sơn, thành phố Thái Nguyên) trong một chu kỳ canh tác từ tháng 7/2013 đến tháng 1/2014.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu trên các độ tuổi cây khác nhau, thử nghiệm kết hợp giữa biện pháp xử lý hóa chất/chế phẩm với biện pháp thắp đèn chiếu sáng bổ sung, đồng thời theo dõi biến động hiệu quả kinh tế qua nhiều mùa vụ tại các tiểu vùng sinh thái khác nhau của miền Bắc.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là tài liệu tham khảo cho sinh viên, giảng viên ngành Nông học, Trồng trọt và Bảo vệ thực vật. Tài liệu có giá trị ứng dụng thực tế đối với cán bộ khuyến nông và người sản xuất cây ăn quả tại các tỉnh miền Bắc, đặc biệt là phần quy trình nồng độ pha chế, thời điểm xử lý chế phẩm VSL1 và phân bón lá VSL3 ngoài đồng ruộng.

Câu hỏi thường gặp

1. Trong thí nghiệm xử lý ra hoa trái vụ, chế phẩm nào mang lại hiệu quả cao nhất về tỷ lệ ra nụ và năng suất?
Chế phẩm VSL1 (Công thức 4) cho kết quả cao nhất với tỷ lệ mắt ra nụ đạt 62,86% (5,80 nụ/cành), tổng số nụ hoa hình thành 40,67 nụ/trụ, tỷ lệ nở hoa 95,15%, tỷ lệ đậu quả 89,69% và năng suất quả đạt 9,22 kg/trụ.

2. Phân bón lá nào cho tỷ lệ đậu quả và kích thước quả tốt nhất trong vụ chính?
Phân bón lá VSL3 (Công thức 3) đạt tỷ lệ đậu quả cao nhất là 91,15% (36,33 quả đậu/trụ), chiều dài quả đạt 11,55 cm, đường kính quả 8,35 cm, chiều dài tai quả 6,81 cm và điểm cảm quan vỏ, thịt quả đạt 5/5 điểm.

3. Thành phần dinh dưỡng và khoáng chất của chế phẩm Tin Super Bor được xác định gồm những gì?
Chế phẩm Tin Super Bor có xuất xứ Vinacal USA, quy cách đóng chai 500ml với thành phần gồm: Axit Humic 4,5%; N - P2O5 - K2O tỷ lệ 5% - 3% - 4%; Fe 0,05%; Mn 0,01%; Cu 0,03%; Zn 0,03%; Mg 0,1% và Bo > 800 ppm.

4. Vì sao lãi thuần của thanh long trái vụ lại thấp hơn chính vụ dù giá bán cao hơn?
Thanh long trái vụ có giá bán 70.000 đồng/kg (cao hơn mức 40.000 đồng/kg của chính vụ), mang lại tổng thu 511.000 đồng/trụ. Tuy nhiên, do năng suất trái vụ thấp hơn (7,30 kg/trụ so với 12,57 kg/trụ) và tổng chi phí đầu tư chế phẩm cao hơn (230.000 đồng/trụ so với 180.000 đồng/trụ), nên lãi thuần trái vụ đạt 270.000 đồng/trụ, thấp hơn mức 322.800 đồng/trụ của chính vụ.

5. Kỹ thuật phun phân bón lá chính vụ được thực hiện theo quy trình mấy lần và vào những thời điểm nào?
Quy trình phun phân bón lá được thực hiện 3 lần: Lần 1 vào thời điểm trước khi bông nở 3-4 ngày (sau khi ra nụ 23-25 ngày); Lần 2 sau khi rụng râu (quả non nhỏ bằng quả cau); Lần 3 khi quả chín được 1/3 (vỏ quả bắt đầu chuyển sang màu đỏ).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Ma Thị Ánh đã hoàn thành việc đánh giá thực nghiệm hai biện pháp kỹ thuật trên giống thanh long ruột đỏ 3 năm tuổi tại Thái Nguyên. Kết quả khẳng định việc bóc mắt gai và chấm chế phẩm VSL1 (sau khi phun dưỡng bằng KNO3 + VSL2) là giải pháp hiệu quả nhất để kích thích thanh long ra hoa trái vụ đạt năng suất 9,22 kg/trụ. Đồng thời, việc bổ sung phân bón lá VSL3 qua 3 lần phun định kỳ trong vụ chính đã nâng cao tỷ lệ đậu quả lên 91,15% và cải thiện kích thước, mẫu mã quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Cây thanh long (Hylocereus undatus, Haw), thuộc họ Xương rồng (Cactaceae) là loại cây ăn quả có giá trị về nhiều mặt, đối với người tiêu dùng quả thanh long được biết đến là loại quả có giá trị dinh dưỡng cao và là loại quả đẹp rất phù hợp để thờ cúng tổ tiên trong những ngày lễ tết, còn đối với người trồng thanh long thì đây là loại cây ăn quả mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp người trồng có thu nhập ổn định trên đơn vị diện tích. Cây thanh long sau trồng một năm đã bắt đầu cho quả, thời gian cho quả kéo dài từ 6 - 7 tháng trong năm và chia ra thành nhiều lứa quả, tránh hiện tượng quả bị ế đọng trong mùa vụ. Là loại cây ăn trái nhiệt đới được ưa thích bởi trái có hình dáng và màu sắc đẹp, thành phần dinh dưỡng cao và khác hẳn với thành phần dinh dưỡng của các loài khác, có vị ngọt, ăn mát và bổ dưỡng. Nhờ thịt quả có màu sắc đẹp, đặc biệt là những quả có màu đỏ thẫm tự nhiên không có khả năng bán để ăn tươi thì có thể sử dụng làm nguyên liệu chế biến rượu vang để cho ra loại rượu có màu rất hấp dẫn.

Ngoài tác dụng ăn tươi, quả thanh long còn có giá trị cao trong y học như thịt quả thanh long có tác dụng chữa bệnh thiếu máu, huyết áp cao và xuất huyết não. Hoa thanh long đem sắc lấy nước uống chữa bệnh ho. Vỏ quả được chiết xuất lấy màu đỏ tự nhiên dùng trong chế biến công nghiệp thực phẩm. Thân cành thanh long chữa bệnh thần kinh tọa và có thể là nguồn thức ăn cho gia súc ở những nơi khô hạn, cỏ không thể mọc được [30].

Cây thanh long được xem là cây trồng đặc sản có lợi thế cạnh tranh đứng thứ nhất trong 11 loại trái cây ở nước ta (Nguyễn Thơ và ctv, 2008) [16]. Đặc biệt, Việt Nam là nước xuất khẩu thanh long lớn nhất thế giới (Lê xuân Đính, 2006) [5]. n 2 Ở Việt Nam, cây thanh long phát triển mạnh ở các tỉnh phía nam với diện tích trồng lên đến hàng nghìn ha. Tuy nhiên, ở miền Bắc nước ta cây thanh long được trồng rải rác từ lâu nhưng chưa được chú trọng do năng suất, chất lượng thấp.

Vì vậy, việc nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật tăng năng suất chất lượng thanh long là để đưa cây thanh long vào cơ cấu giống cây trồng ở miền Bắc. Thành phố thái nguyên có tổng diện tích đất tự nhiên là 18.630 ha trong đó gần 50% diện tích đất sản xuất nông nghiệp, ngoài diện tích đất trồng cây hàng năm thì diện tích đất trồng cây lâu năm chiếm đại đa số trong tổng diện tích đất sản xuất nông nghiệp, trên diện tích đất này trồng chủ yếu cây chè và một số loại cây ăn quả và trong những năm qua nhận thấy hiệu quả kinh tế trên diện tích đất trồng cây ăn quả của thành phố còn thấp nên thành phố chủ trương chuyển dịch cơ cấu giống cây trồng, khuyến khích bà con nông dân mạnh dạn chuyển đổi một số loại cây ăn quả hiệu quả thấp để trồng những loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao nhằm nâng cao giá trị kinh tế trên diện tích đất vườn đồi. Hiện nay diện tích đất trồng cây ăn quả của thành phố Thái Nguyên khoảng trên 2000 ha trong đó chiếm tỉ lệ lớn nhất là diện tích trồng cây vải khoảng gần 700 ha và hơn 600 ha các loại cây ăn quả khác năng suất thấp, giá trị kinh tế không cao. Do đó, cây thanh long đang được xem là hướng phát triển kinh tế mới cho bà con nông dân trong khu vực thành phố Thái Nguyên.