HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ơ TRẦN THU HÀ TÍCH HỢP GIS VÀ VIỄN THÁM TÌM HIỂU SỰ BIẾN ĐỘNG RỪNG HUYỆN CAO PHONG – TỈNH HÒA BÌNH GIAI ĐOẠN 2005 - 2015 Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Thị Giang NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào khác. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trần Thu Hà i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Được sự cho phép của Học viện Nông nghiệp Việt Nam, bộ môn Hệ thống thông tin đất đai, tôi đã tiến hành thực hiện luận văn với đề tài: “Tích hợp GIS và Viễn thám tìm hiểu sự biến động rừng Huyện Cao Phong – Tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2005 - 2015”. Để thực hiện luận văn này, tôi đã nhận được sự chỉ bảo tận tình và quý báu của cô giáo hướng dẫn TS.
Lê Thị Giang về mặt chuyên môn, cùng với sự giúp đì về mặt tư liệu của các anh chị trong Hạt kiểm lâm – Huyện Cao Phong, Viện Sinh thái – Trường Đại học Lâm nghiệp, được sự hỗ trợ của các anh chị và các bạn đồng nghiệp về mặt thời gian, đặc biệt là các cán bộ địa phương cùng các cán bộ kiểm lâm thuộc địa bàn Huyện Cao Phong – Tỉnh Hòa Bình. Sau khi đã hoàn thành luận văn, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới cô giáo hướng dẫn TS. Lê Thị Giang. Tôi cũng xin cảm ơn tới các anh chị trong Hạt kiểm lâm, các anh chị đồng nghiệp trong cơ quan, cùng toàn thể cán bộ kiểm lâm Huyện Cao Phong– Tỉnh Hòa Bình đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trần Thu Hà ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.
Error! Bookmark not defined. Danh mục hình. Error! Bookmark not defined. Trích yếu luận văn.
viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới và ý nghĩa khoa học của đề tài. Tổng quan tài liệu. Tổng quan về rừng. Tiêu chí xác định rừng.
Phân loại rừng. Tổng quan công nghệ viễn thám. Khái niệm về Viễn thám. Khả năng ứng dụng của ảnh vệ tinh trong nghiên cứu lớp phủ rừng.
Phương pháp phân loại ảnh. Tổng quan về GIS. Khả năng phân tích dữ liệu của GIS. Một số ứng dụng tích hợp GIS và Viễn thám trên Thế giới và ở Việt Nam.
Trên thế giới. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.
Vật liệu nghiên cứu. Dữ liệu phi không gian. Dữ liệu không gian. Dữ liệu ảnh vệ tinh.
28 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phần mềm sử dụng. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Cao Phong.
Tình hình quản lý và sử dụng đất rừng Huyện Cao Phong. Thành lập bản đồ hiện trạng rừng huyện Cao Phong. Thành lập bản đồ biến động rừng huyện Cao Phong giai đoạn 2005 – 2015. Một số nguyên nhân biến động diện tích rừnghuyện Cao Phong giai đoạn 2005 – 2015.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp xử lý ảnh vệ tinh.
Phương pháp đánh giá độ chính xác sau phân loại ảnh. Phương pháp phân tích biến động sau phân loại. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội của huyện Cao Phong.
Đặc điểm điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế và xã hội. Tình hình quản lý và sử dụng đất rừng huyện Cao Phong. Các trạng thái rừng và đất quy hoạch cho lâm nghiệp hiện có tại Cao Phong.
Các hoạt động bảo vệ và phát triển rừng. Tình hình rà soát và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất rừng. Xây dựng bản đồ hiện trạng rừng huyện Cao Phong. Hiệu chỉnh ảnh.
Xây dựng khoá giải đoán ảnh. Xây dựng bản đồ hiện trạng rừng huyện Cao Phong. Đánh giá độ chính xác của việc thành lập bản đồ hiện trạng rừng huyện. Thành lập bản đồ biến động rừng huyện Cao Phong giai đoạn 2005 - 2015.
Một số nguyên nhân biến động diện tích rừng huyện Cao Phong. Công tác giao đất, giao rừng. Ảnh hưởng của hoạt động các dự án lâm nghiệp. Kết luận và kiến nghị.
77 Tài liệu tham khảo. 78 Danh mục phụ lục. 81 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt ĐCXSD Độ chính xác của người sử dụng ĐCXSX Độ chính xác của người sản xuất GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GIS Hệ thống thông tin địa lý LĐ, LR Loại đất, loại rừng LRTX Lá rộng thường xanh NDVI Chỉ số thực vật DN Giá trị số PLĐHĐT Phân loại định hướng đối tượng v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thông số kỹ thuật của một số loại ảnh viễn thám được sử dụng phổ biến hiện nay.
Dữ liệu ảnh sử dụng trong nghiên cứu. Các trạng thái rừng chủ yếu ở huyện Cao Phong. Kết quả công tác cấp GCNQSDĐ lâm nghiệp tại huyện Cao Phong tính đến ngày 05/3/2015. Thông số phân mảnh ảnh.
Bộ khóa giải đoán các đối tượng có trong khu vực nghiên cứu. Thông số phân mảnh ảnh và giá trị NDVI. Thống kê giá trị NDVI trung bình cho các đối tượng có trong khu vực nghiên cứu năm 2015. Thống kê giá trị NDVI trung bình cho các đối tượng có trong khu vực nghiên cứu năm 2005.
So sánh giá trị trung bình kênh phổ của các lớp đối tượngnăm 2015. So sánh giá trị trung bình kênh phổ của các lớp đối tượng năm 2005. Ngưỡng giá trị NDVI của các loại đất, loại rừng năm 2015. Ngưỡng giá trị NDVI của các loại đất, loại rừng năm 2005.
Đánh giá độ chính xác giải đoán tên trạng thái rừng năm 2015. So sánh diện tích thống kê thảm phủ rừng huyện Cao Phong năm 2005. So sánh diện tích thống kê thảm phủ rừng huyện Cao Phong năm 2015. Ma trận biến động đất rừng huyện Cao Phong giai đoạn 2005 – 2015.
Biến động diện tích loại đất, loại rừng của huyện Cao Phong giai đoạn 2005 - 2015. Tổng hợp độ che phủ rừng huyện Cao Phong giai đoạn 2005 -2015. 70 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Các thành phần của GIS.
Nguyên lý khi chồng ghép các bản đồ. Chồng ghép các bản đô theo phương pháp cộng. Một thí dụ trong việcchồng ghép các bản đồ. Một thí dụ trong việc phân loại lại một bản đồ.
Ứng dụng thuật toán logic trong tìm kiếm không gian. Sơ đồ vị trí vùng nghiên cứu. Biểu đồ cơ cấu kinh tế năm 2015 huyện Cao Phong. Hiện tượng sọc của ảnh LandsatTM do lỗi đầu thu.
Kết quả loại bỏ vết sọc trên ảnh sau xử lý. Khu vực huyện Cao Phong trên Ảnh Vệ tinh năm 2015. Khu vực huyện Cao Phong trên Ảnh Vệ tinh năm 2015. Ảnh NDVI ban đầu.
Biến đổi giá trị NDVI trung bình các trạng thái. Bản đồ hiện trạng rừng huyện Cao Phong năm 2005. Bản đồ hiện trạng rừng huyện Cao Phong năm 2015. Sơ đồ vị trí các điểm điều tra ngoài thực địa.
Bản đồ biến động rừng huyện Cao Phong giai đoạn 2005 - 2015Error! Bookmark not defined. Biểu đồ tăng giảm diện tích các loại đất, loại rừng giai đoạn 2005 – 2015. Biến động diện tích rừng trung bình, nghèo và nghèo kiệt. Biến động diện tích rừng phục hồi và hỗn giao.
Biến động diện tích rừng phục hồi và hỗn giao. Biến động diện tích đất khác tại Cao Phong. Bản đồ biến động rừng huyện Cao Phong giai đoạn 2005 - 2015. Biểu đồ biến động độ che phủ rừng huyện Cao Phong giai đoạn 2005 -2015.
71 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Thu Hà Tên Luận văn:“Tích hợp GIS và viễn thám tìm hiểu sự biến động rừng huyện Cao Phong – tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2005 – 2015”. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam 1. Mục đích nghiên cứu Thành lập bản đồ hiện trạng rừng năm 2005, năm 2015 trên cơ sở ứng dụng tư liệu ảnh viễn thám và GIS tại huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình. Thành lập bản đồ và tìm hiểu sự biến động rừng giai đoạn 2005 – 2015 của huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình.
Phương pháp nghiên cứu Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp; Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp; Phương pháp xử lý ảnh vệ tinh; Phương pháp đánh giá độ chính xác sau phân loại; Phương pháp phân tích biến động sau phân loại. Kết quả chính và kết luận Luận văn sử dụng dữ liệu ảnh vệ tinh Lansat & ETM năm 2005 và Lansat 8 (LCDM) năm 2015 với độ phân giải 30m để thành lập bản đồ hiện trạng rừng của Huyện với 9 loại đất là(1) mặt nước và (2) đất khác, (3) rừng gỗ trồng núi đất, (4) rừng gỗ tự nhiên núi đất lá rộng thường xanh nghèo kiệt, (5) rừng gỗ tự nhiên núi đất lá rộng thường xanh nghèo, (6) rừng gỗ tự nhiên núi đất lá rộng thường xanh trung bình, (7) rừng hỗn giao, (8) rừng gỗ tự nhiên núi đá lá rộng thường xanh phục hồi, (9) rừng gỗ tự nhiên núi đất lá rộng thường xanh phục hồi. Luận văn trình bày kết quả ứng dụng chỉ số thực vật NDVI bằng phần mềm eCognition Developer 9.0 và phương pháp đánh giá biến động sau phân loại bằng phần mềm Arcgis 10.1 để đánh giá việc mất rừng và suy thoái với kết quả thu được sau phân loại đạt độ chính xác 84. So sánh từ bản đồ hiện trạng sử dụng đất rừng của Huyện trong giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2015 cho thấy tổng diện tích đất có rừng sau 10 năm đã tăng từ 8.
Nâng độ che phủ của rừng từ 31.