Luận văn tình hình mắc bệnh viêm khớp do vi khuẩn streptococcus suis gây ra ở lợn nuôi tại huyện đại từ tỉnh thái nguyên và thử nghiệm phác đồ điều trị

Nghiên cứu tình hình viêm khớp do vi khuẩn streptococcus suis ở lợn tại huyện Đại Từ, Thái Nguyên và thử nghiệm phác đồ điều trị hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hoan
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Khớp Do Vi Khuẩn Streptococcus Suis Gây Ra Ở Lợn Nuôi Tại Huyện Đại Từ, Tỉnh Thái Nguyên Và Thử Nghiệm Phác Đồ Điều Trị
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Mục tiêu
• 1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của lợn ở các giai đoạn
• 2.3. Hiểu biết về vi khuẩn S. suis
• 2.4. Hiểu biết về bệnh viêm khớp do vi khuẩn Streptococcus Suis gây ra
• 2.5. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước
• 2.5.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.5.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm nghiên cứu và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Điều tra tình hình lợn mắc viêm khớp tại huyện Đại Từ, Thái Nguyên
• 3.3.2. Nghiên cứu một số đặc tính sinh học của chủng S. suis phân lập được
• 3.3.3. Nghiên cứu biện pháp phòng trị
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.1. Phương pháp nghiên cứu dịch tễ
• 3.4.2. Phương pháp lấy mẫu, bảo quản và vận chuyển bệnh phẩm
• 3.4.3. Quy trình phân lập S.
• 3.4.4. Phương pháp xác định đặc tính sinh học của vi khuẩn S.
• 3.4.5. Phương pháp xác định độ mẫn cảm với một số kháng sinh của các chủng vi khuẩn S. suis phân lập được
• 3.4.6. Xây dựng phác đồ điều trị lợn mắc bệnh viêm khớp
• 3.4.7. Phương pháp tính toán và xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả điều tra lợn mắc bệnh tại địa điểm nghiên cứu
• 4.2. Kết quả điều tra tỷ lệ lợn mắc bệnh do vi khuẩn Streptococcus Suis tại Huyện Đại Từ
• 4.3. Kết quả điều tra lợn mắc và chết do viêm khớp qua các tháng tại huyện Đại Từ, Thái Nguyên
• 4.4. Kết quả điều tra lợn mắc và chết do viêm khớp ở các lứa tuổi
• 4.5. Kết quả điều tra lợn mắc và chết do viêm khớp ở các phương thức chăn nuôi
• 4.6. Kết quả điều tra lợn mắc và chết do viêm khớp theo tình trạng vệ sinh
• 4.7. Kết quả phân lập và xác định một số đặc tính sinh vật học của S. suis phân lập được từ lợn mắc viêm khớp
• 4.8. Kết quả phân lập vi khuẩn S. suis từ mẫu bệnh phẩm lợn mắc viêm khớp
• 4.9. Kết quả xác định một số đặc điểm sinh vật, hóa học của các chủng vi khuẩn S. suis phân lập được
• 4.10. Kết quả xác định khả năng mẫn cảm với một số kháng sinh của các chủng vi khuẩn S. suis phân lập được
• 4.11. Kết quả thử nghiệm một số phác đồ điều trị lợn mắc bệnh viêm khớp
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tình hình bệnh viêm khớp ở lợn tại Đại Từ Thái Nguyên

Nghiên cứu tập trung vào tình hình bệnh viêm khớp do Streptococcus suis gây ra ở lợn tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Bệnh này gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi, ảnh hưởng đến chất lượng thân thịt và giảm năng suất. Dữ liệu thu thập từ các hộ chăn nuôi cho thấy tỷ lệ mắc bệnh cao ở lợn con từ 1-6 tuần tuổi, đặc biệt trong điều kiện vệ sinh kém. Bệnh viêm khớp ở lợn còn liên quan đến các yếu tố như chấn thương, thiếu dinh dưỡng và nhiễm trùng khớp. Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng quan về dịch tễ học của bệnh, giúp xác định các yếu tố nguy cơ và đề xuất biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

1.1. Tỷ lệ mắc bệnh và chết

Kết quả điều tra cho thấy tỷ lệ lợn mắc bệnh viêm khớp tại Đại Từ dao động từ 15-20%, với tỷ lệ chết khoảng 5-10%. Tỷ lệ này cao hơn ở các lứa tuổi nhỏ và trong điều kiện chăn nuôi kém vệ sinh. Dữ liệu cũng chỉ ra rằng bệnh có xu hướng tăng vào mùa mưa, khi độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn Streptococcus suis phát triển.

1.2. Yếu tố nguy cơ

Các yếu tố nguy cơ chính bao gồm vệ sinh chuồng trại kém, thiếu dinh dưỡng và chấn thương do nền chuồng cứng. Ngoài ra, việc không bú sữa đầu đủ từ lợn mẹ cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải thiện điều kiện chăn nuôi và chăm sóc lợn con để giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh.

II. Đặc điểm sinh học của Streptococcus suis

Nghiên cứu phân tích đặc điểm sinh học của Streptococcus suis, vi khuẩn gram dương gây bệnh viêm khớp ở lợn. Vi khuẩn này có khả năng lây lan nhanh và gây nhiễm trùng huyết, viêm màng não và viêm khớp. Kết quả phân lập từ mẫu bệnh phẩm cho thấy vi khuẩn có khả năng kháng một số loại kháng sinh, làm tăng thách thức trong điều trị. Nghiên cứu cũng xác định các đặc tính sinh hóa và sức đề kháng của vi khuẩn, cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển các phác đồ điều trị hiệu quả.

2.1. Đặc điểm hình thái và nuôi cấy

Streptococcus suis có hình cầu hoặc hình trứng, thường xếp thành chuỗi. Vi khuẩn mọc tốt trên môi trường thạch máu, tạo khuẩn lạc nhỏ và sáng. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp nuôi cấy và phân lập để xác định đặc điểm hình thái và khả năng phát triển của vi khuẩn trong các điều kiện khác nhau.

2.2. Khả năng kháng kháng sinh

Kết quả thử nghiệm cho thấy Streptococcus suis có khả năng kháng một số loại kháng sinh phổ biến như penicillin và tetracycline. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc nghiên cứu và phát triển các loại kháng sinh mới hoặc kết hợp các phác đồ điều trị để tăng hiệu quả.

III. Phác đồ điều trị viêm khớp ở lợn

Nghiên cứu đề xuất và thử nghiệm các phác đồ điều trị viêm khớp ở lợn do Streptococcus suis gây ra. Các phác đồ bao gồm sử dụng kháng sinh kết hợp với các biện pháp hỗ trợ như bổ sung dinh dư�ng và cải thiện điều kiện chăn nuôi. Kết quả thử nghiệm cho thấy tỷ lệ hồi phục cao ở lợn được điều trị theo phác đồ này, đặc biệt khi kết hợp với việc vệ sinh chuồng trại và chăm sóc đúng cách.

3.1. Phác đồ kháng sinh

Phác đồ điều trị bao gồm sử dụng kháng sinh như amoxicillin và enrofloxacin, kết hợp với thuốc giảm đau và chống viêm. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc sử dụng kháng sinh đúng liều lượng và thời gian giúp giảm thiểu nguy cơ kháng thuốc và tăng hiệu quả điều trị.

3.2. Biện pháp hỗ trợ

Các biện pháp hỗ trợ bao gồm bổ sung vitamin và khoáng chất, cải thiện vệ sinh chuồng trại và tăng cường chăm sóc lợn con. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp các biện pháp này để tăng cường sức đề kháng và giảm tỷ lệ tái phát bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nước ta hiện nay ngành chăn nuôi đang giữ vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, là nguồn thực phẩm lớn đáp ứng nhu cầu cho toàn xã hội. Sản phẩm của ngành chăn nuôi như thịt, trứng, sữa,. là nguồn dinh dưỡng mà cơ thể con người không thể thiếu được. Ngoài ra ngành chăn nuôi còn cung cấp sức cầy kéo, phân bón cho ngành trồng trọt, những nguyên liệu như lông, da, sừng cho ngành công nghiệp nhẹ và các chế biến khác đồng thơi tập trung sử dụng triệt để các phế phụ phẩm trong sản xuất công nghiệp.

Ngành chăn nuôi đang từng bước phát triển mạnh mẽ và toàn diện, rất nhiều chương trình chăn nuôi áp dụng khoa học kĩ thuật được Đảng và Nhà nước đưa ra áp dụng và lai hóa như lai hóa đàn bò, lai hóa đàn lợn, chăn nuôi gà công nghiệp, gà thả vườn, vịt siêu trứng. Song song với việc phát triển ngành chăn nuôi công tác phòng bệnh cũng được chú trọng nhằm đưa năng suất và hiệu quả của ngành chăn nuôi ngày một cao hơn. Nhiều hộ gia đình cũng vượt nghèo bớt khó, làm giàu nhờ chăn nuôi. Do vậy có thể nói ngành chăn nuôi có vị trí rất quan trọng trong ngành công nghiệp nước ta.

Tình hình dịch bệnh ở ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng cũng đang ngày càng trở nên phức tạp, đã và đang gây nên những thiệt hại to lớn, làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm vật nuôi. Và bệnh do vi khuẩn Streptococcus Suis gây ra làm cho lợn mắc bệnh và lây lan cho đàn, nguy hiểm. Bệnh làm ảnh hưởng đến chất lượng thân thịt khi xuất chuồng, gây thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi; đồng thời bệnh làm cho lợn tăng trọng kém và giảm số lượng lợn con sau cai sữa trong đàn.Vi khuẩn Streptococcus Suis (S.Suis) gây ra bệnh ở lợn và có khả c 2 năng lây lan sang người. Bệnh do vi khuẩn Streptococcus Suis gây ra ở lợn diễn biến đột ngột, nhanh chóng, lợn bệnh có thể tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Xuất phát từ tình hình dịch bệnh thực tế của các nước trong khu vực và trên thế giới, tạo điều kiện cho nghành chăn nuôi lợn trong nước ngày càng phát triển, việc nghiên cứu một cách đầy đủ về vi khuẩn S. suis và khả năng gây bệnh của chúng là một vấn đề cần thiết và cấp bách. Các kết quả có được từ nghiên cứu sẽ giúp hiểu rõ hơn về vai trò gây bệnh của vi khuẩn này, từ đó giúp các nhà chăn nuôi chủ động được các biện pháp phòng trị bệnh có hiệu quả. Vì vậy, chúng em tiến hành thực hiện đề tài: “Tình hình mắc bệnh viêm khớp do vi khuẩn Streptococcus suis gây ra ở lợn nuôi tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm phác đồ điều trị”.

Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu - Xác định một số đặc điểm sinh học của vi khuẩn Streptococcus Suis gây bệnh viêm khớp ở lợn nuôi tại khu vực huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. - Đề xuất và thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh viêm khớp ở lợn cho hiệu quả cao. Yêu cầu của đề tài - Xác định được một số đặc điểm sinh học của vi khuẩn Streptococcus Suis gây bệnh viêm khớp ở lợn nuôi tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên.

- Xây dựng một số phác đồ điều trị bệnh do vi khuẩn Streptococcus Suis gây bệnh viêm khớp ở lợn. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong khoa học - Cung cấp các dữ liệu khoa học về vi khuẩn Streptococcus Suis gây bệnh viêm khớp ở lợn. c 3 - Đề tài là cầu nối giữa kiến thức học tập và thực tế, là cơ hội tiếp cận với thực tế để hiểu rõ hơn về bản chất vấn đề.

- Đề tài là một công trình nghiên cứu có hệ thống, lý luận gắn liền với thực tiễn sản xuất, xác định được một số đặc điểm sinh học của vi khuẩn S. suis gây bệnh đặc biệt là bệnh viêm khớp ở lợn nuôi tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. - Kết quả của đề tài góp phần đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất, đồng thời cung cấp các dữ liệu khoa học về vi khuẩn S. suis gây bệnh viêm khớp ở lợn.

Ý nghĩa trong thực tiễn - Đề xuất và thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh, bệnh do vi khuẩn Streptococcus Suis gây bệnh viêm khớp ở lợn cho hiệu quả cao. - Đáp ứng nhu cầu và đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn về phòng trị bệnh viêm khớp ở lợn. - Xác lập cơ sở khoa học cho những nghiên cứu khác về bệnh viêm khớp ở lợn của Việt Nam góp phần trong công tác phòng và trị bệnh của lợn nuôi tại các địa bàn khác trên cả nước. c 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài 2. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của lợn ở các giai đoạn Theo Trần Đình Miên và cs (1975) [3] sinh trưởng là một quá trình tích luỹ các chất hữu cơ do đồng hoá và dị hoá, là sự tăng về chiều dài, bề ngang, khối lượng của các bộ phận và toàn cơ thể con vật trên cơ sở tính chất di truyền từ đời trước. Sinh trưởng mang tính chất giai đoạn, biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau. Khi nói đến sự sinh trưởng có nghĩa là nói đến sự phát dục vì 2 quá trình này đồng thời diễn ra trong cơ thể sinh vật, nếu như sinh trưởng là sự tích luỹ về lượng thì phát dục và sự tích luỹ về chất.

Phát dục diễn ra trong quá trình thay đổi về cấu tạo, chức năng, hình thái, kích thước các bộ phận cơ thể. Phát dục của cơ thể con vật là quá trình phức tạp trải qua nhiều giai đoạn từ khi rụng trứng tới khi trưởng thành, khi con vật trưởng thành quá trình sinh trưởng chậm lại, sự tăng sinh các tế bào ở các cơ quan, tổ chức không nhiều lắm, cơ thể to ra, béo thêm nhưng chủ yếu là tích luỹ mỡ, còn phát dục xem như ở trạng thái ổn định.  Các giai đoạn sinh trưởng và phát dục của lợn. Quá trình sinh trưởng phát dục của gia súc nói chung cũng như ở lợn nói riêng đều tuân theo các quy luật: - Quy luật sinh trưởng và phát dục không đồng đều.

Quy luật này thể hiện ở chỗ cường độ sinh trưởng và tốc độ tăng trọng thay đổi theo tuổi. - Quy luật sinh trưởng và phát dục theo giai đoạn, quy luật này được chia ra làm 2 giai đoạn đó là giai đoạn trong thai và giai đoạn ngoài thai. + Giai đoạn trong thai gồm: Thời kỳ phôi thai từ 1 - 22 ngày, thời kỳ tiền phôi thai từ 23 - 38 ngày, thời kỳ thai nhi từ 39 - 114 ngày. c 5 Trong thực tế sản xuất người ta chia ra lợn chửa kỳ I là bắt đầu từ khi thụ thai đến 84 ngày.

Lợn chửa kỳ II từ 84 ngày đến trước khi đẻ 1 tuần, giai đoạn này rất quan trọng, ảnh hưởng rất lớn đến khối lượng sơ sinh và tỷ lệ nuôi sống, 3/4 khối lượng sơ sinh được sinh trưởng ở giai đoạn chửa kỳ II. Theo Trương Lăng (1995)[2]bào thai lợn tháng thứ 2 phát triển tăng 33,5 lần so với tháng thứ nhất, tháng thứ 3 phát triển tăng 8,7 lần và 3 tuần tháng thứ 4 chỉ tăng 2,2 lần. Nếu lợn chửa kỳ II mà nuôi dưỡng kém, sau khi sinh dù nuôi dưỡng tốt, lợn con vẫn chậm lớn, ảnh hưởng đến khối lượng cai sữa và thời gian nuôi cho đến khối lượng xuất chuồng. + Giai đoạn ngoài thai (ngoài cơ thể mẹ) gồm: Thời kỳ bú sữa, thời kỳ thành thục, thời kỳ trưởng thành, thời kỳ già cỗi.

Thời kỳ bú sữa của lợn ở Việt Nam thông thường là 60 ngày. Hiện nay một số cơ sở chăn nuôi đã tiến hành cai sữa sớm ở 21, 28, 35 hay 45 ngày tuổi, thức ăn của lợn con chủ yếu ở thời kỳ này là bú sữa mẹ.Tuy nhiên muốn lợn con sinh trưởng nhanh hơn, khối lượng khi cai sữa cao hơn ta phải bổ sung thêm thức ăn. Sau khi tách mẹ những ngày đầu thức ăn phải đảm bảo sao cho lợn con tăng trọng đều mỗi ngày như khi bú mẹ. Có như vậy, lợn con đưa vào nuôi thịt hay hậu bị không bị chậm lớn.

Đây là điều kiện để cai sữa sớm cho lợn con có kết quả. Trên cơ sở nắm vững những đặc điểm và quy luật sinh trưởng, phát dục của gia súc, có thể trong một mức độ nào đó chúng ta tạo điều kiện cho con vật phát triển tốt ngay lúc còn là bào thai, nâng cao sức sản xuất và phẩm chất giống sau này. - Dựa vào đặc điểm sinh lý, quy luật sinh trưởng của lợn thịt mà chia quá trình nuôi lợn thịt ra 3 giai đoạn: + Giai đoạn 1 (giai đoạn sau cai sữa) 2 - 3 tháng tuổi (1 - 2 tháng nuôi): Đặc điểm giai đoạn này: Lợn chuyển từ sống theo mẹ, bằng sữa mẹ sang sống tự lập, chịu sự nuôi dưỡng, chăm sóc của con người. Lợn có tốc độ phát c 6 triển nhanh (đặc biệt là tổ chức cơ bắp và xương cốt).

Bộ máy tiêu hoá phát triển chưa hoàn thiện, khả năng tiêu hoá thức ăn còn hạn chế. Vì vậy thức ăn giai đoạn này đòi hỏi phải có phẩm chất tốt, tránh thức ăn ôi mốc, lên men. Tỷ lệ thức ăn tinh chiếm 80 - 90%, thức ăn giàu đạm 15 - 18% trong khẩu phần thức ăn. Dùng đạm động vật để bổ sung.

Tỷ lệ xơ thô trong khẩu phần thấp (4 - 5%), khoáng và vitamin cao (bổ sung chúng dưới dạng premix khoáng, vitamin 0,5 - 1% trong thức ăn tinh). Có thể bổ sung thức ăn đậm đặc, kháng sinh thô trong khẩu phần để kích thích sinh trưởng và phòng bệnh cho lợn. Ngoài ra, thức ăn giai đoạn này phải chế biến tốt để lợn dễ tiêu hoá, hấp thu dinh dưỡng và tránh ỉa chảy. Giai đoạn này lợn cần phải được vận động, tắm nắng tự do.

+ Giai đoạn lợn choai 4 - 7 tháng tuổi (3 - 5 tháng nuôi): Giai đoạn này lợn phát triển rất mạnh về xương, cơ bắp. Bộ máy tiêu hoá đã phát triển hoàn thiện nên lợn có khả năng tiêu hoá, hấp thu tốt các loại thức ăn. Khả năng thích nghi tốt với điều kiện sống. Vì vậy trong giai đoạn này ta có thể tiết kiệm thức ăn tinh, tăng thức ăn thô xanh để tận dụng nguồn thức ăn sẵn có ở nước ta.

Tỷ lệ thức ăn xanh có thể chiếm 30 - 40% (tính theo giá trị dinh dưỡng khẩu phần).