Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến sinh trưởng của cây sưa dabergia tonkinensis prain tại vườn ươm trường đại học nông lâm thái nguyên

Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến sinh trưởng cây sưa dabergia tonkinensis prain tại vườn ươm Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

• Tác giả: Tẩn Lao Sú
• Người hướng dẫn: ThS. Đào Hồng Thuận
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lâm Nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến sinh trưởng của cây Sưa (Dabergia Tonkinensis Prain) tại vườn ươm trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa nghiên cứu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Những nghiên cứu trên thế giới
• 2.3. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 2.4. Tổng quan khu vực nghiên cứu
• 2.5. Tổng quan về loài cây Sƣa
• 3. ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 3.5. Phƣơng pháp bố trí thí nghiệm
• 3.6. Phƣơng pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu tỷ lệ sống của cây Sƣa dƣới ảnh hƣởng của các công thức hỗn hợp ruột bầu
• 4.2. Kết quả nghiên cứu sinh trƣởng về chiều cao của cây Sƣa dƣới ảnh hƣởng của các công thức hỗn hợp ruột bầu
• 4.3. Kết quả nghiên cứu về sinh trƣởng đƣờng kính cổ rễ D 00 của cây Sƣa giai đoạn vƣờn ƣơm ở các công thức thí nghiệm
• 4.4. Kết quả nghiên cứu về động thái ra của cây Sƣa ở các công thức thí nghiệm
• 4.5. Dự tính tỷ lệ xuất vƣờn của cây Sƣa ở các công thức thí nghiệm
• 4.6. Phẩm chất của cây Sƣa ở các công thức thí nghiệm
• 4.7. Dự tính tỷ lệ cây Sƣa xuất vƣờn ở các công thức thí nghiệm
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu và mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến sinh trưởng cây sưa (Dabergia Tonkinensis) tại vườn ươm Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Mục tiêu chính là xác định công thức hỗn hợp ruột bầu tối ưu để cải thiện sinh trưởng và chất lượng cây sưa trong giai đoạn vườn ươm. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cây giống chất lượng cao cho công tác trồng rừng, đồng thời góp phần vào việc bảo tồn và phát triển loài cây quý hiếm này.

1.1. Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Diện tích rừng tự nhiên ở Việt Nam đã giảm đáng kể trong những thập kỷ qua, chủ yếu do khai thác quá mức và quản lý kém hiệu quả. Cây sưa (Dabergia Tonkinensis) là một loài cây gỗ quý hiếm, có giá trị kinh tế cao, nhưng khả năng tái sinh tự nhiên kém. Do đó, việc nghiên cứu và phát triển kỹ thuật trồng cây sưa trong vườn ươm là cần thiết để đáp ứng nhu cầu trồng rừng và bảo tồn loài cây này.

1.2. Mục tiêu và ý nghĩa nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm xác định công thức hỗn hợp ruột bầu phù hợp nhất để tối ưu hóa sinh trưởng cây sưa trong giai đoạn vườn ươm. Kết quả nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn có giá trị thực tiễn cao, giúp cải thiện hiệu quả sản xuất cây giống và giảm chi phí trong công tác trồng rừng.

II. Tổng quan về cơ sở khoa học

Nghiên cứu dựa trên cơ sở khoa học về hỗn hợp dinh dưỡng và kỹ thuật trồng cây trong vườn ươm. Ruột bầu là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng và phát triển của cây con. Thành phần ruột bầu bao gồm đất, phân bón hữu cơ và vô cơ, cùng các chất phụ gia như xơ dừa và tro trấu, giúp cải thiện tính chất lý hóa của đất.

2.1. Vai trò của hỗn hợp ruột bầu

Hỗn hợp ruột bầu cung cấp dinh dưỡng và môi trường sống cho cây con. Một hỗn hợp tốt phải đảm bảo độ thoáng khí, khả năng giữ ẩm và cân bằng dinh dưỡng. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, thành phần ruột bầu ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của rễ, thân và lá cây con.

2.2. Ảnh hưởng của dinh dưỡng đến sinh trưởng cây

Các chất dinh dưỡng chính như đạm (N), lân (P) và kali (K) đóng vai trò quan trọng trong sinh trưởng cây trồng. Đạm thúc đẩy sự phát triển của lá và thân, lân hỗ trợ sự phát triển của rễ, trong khi kali giúp cây tăng khả năng chống chịu với điều kiện bất lợi. Việc cân đối các chất dinh dưỡng trong ruột bầu là yếu tố quyết định đến sự thành công của quá trình gieo ươm.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện tại vườn ươm Đại học Nông Lâm Thái Nguyên với các công thức hỗn hợp ruột bầu khác nhau. Các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều cao, đường kính cổ rễ và số lá được theo dõi và đánh giá định kỳ. Phương pháp phân tích phương sai một nhân tố (PTPSMNT) được sử dụng để xử lý số liệu và đánh giá hiệu quả của các công thức thí nghiệm.

3.1. Thiết kế thí nghiệm

Nghiên cứu sử dụng các công thức thí nghiệm khác nhau về thành phần ruột bầu, bao gồm tỷ lệ đất, phân hữu cơ và phân vô cơ. Các công thức được bố trí ngẫu nhiên trong vườn ươm để đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết quả.

3.2. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu

Các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều cao vút ngọn (Hvn), đường kính cổ rễ (D00) và số lá được đo đạc định kỳ. Số liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê để đánh giá sự khác biệt giữa các công thức thí nghiệm.

IV. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy, hỗn hợp ruột bầu có ảnh hưởng rõ rệt đến sinh trưởng cây sưa. Công thức có tỷ lệ đất và phân hữu cơ cân đối giúp cây phát triển tốt nhất về chiều cao, đường kính cổ rễ và số lá. Ngoài ra, việc bổ sung phân vô cơ cũng góp phần cải thiện chất lượng cây con.

4.1. Ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến tỷ lệ sống

Các công thức thí nghiệm có tỷ lệ sống cao nhất đạt trên 90%, trong khi các công thức không cân đối dinh dưỡng có tỷ lệ sống thấp hơn đáng kể. Điều này cho thấy, hỗn hợp ruột bầu đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sức sống của cây con.

4.2. Ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển

Công thức có tỷ lệ đất và phân hữu cơ cân đối giúp cây đạt chiều cao và đường kính cổ rễ lớn nhất. Số lá cũng tăng đáng kể, cho thấy sự phát triển cân đối giữa các bộ phận của cây. Kết quả này khẳng định tầm quan trọng của việc cân đối dinh dưỡng trong hỗn hợp ruột bầu.

V. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu đã xác định được công thức hỗn hợp ruột bầu tối ưu cho sinh trưởng cây sưa trong giai đoạn vườn ươm. Kết quả nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao, giúp cải thiện hiệu quả sản xuất cây giống và giảm chi phí trong công tác trồng rừng. Đề xuất tiếp tục nghiên cứu để tối ưu hóa các yếu tố khác như điều kiện sinh trưởng và quản lý vườn ươm.

5.1. Kết luận

Công thức hỗn hợp ruột bầu có tỷ lệ đất và phân hữu cơ cân đối là tối ưu nhất cho sinh trưởng cây sưa. Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc cân đối dinh dưỡng trong quá trình gieo ươm.

5.2. Đề xuất

Cần tiếp tục nghiên cứu để tối ưu hóa các yếu tố như điều kiện sinh trưởng, kỹ thuật trồng cây và quản lý vườn ươm. Đồng thời, áp dụng rộng rãi kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất để nâng cao hiệu quả trồng rừng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu là nhà thực vật học Hà Lan - Van Helmont (1629) ông đã trồng cây Liễu nặng 2.25kg vào thùng chứa 80kg đất. Một năm sau cây liễu nặng 66kg trong khi đất chỉ giảm 66g. Tác giả kết luận cây chỉ cần nƣớc để sống. h 10 Vào cuối thế kỷ XVIII đầi thế kỷ XIX thuyết mùn do thaer (1873) đề xuất cho từng cây hấp thụ mùn để sống.

Đến thế kỷ XIX nhà hóa học ngƣời Đức Liibig (1840) đã sây dựng thuyết chất khoáng. Liibig cho rằng độ mầu mỡ của đất là do muối khoáng trong đất. Ông nhấn mạnh rằng việc bón phân hóa học cho cây sẽ làm tăng năng suất cây trồng. Năm 1963 Kinur và Chiber khẳng định việc bón phân cho đất theo từng thời kỳ khác nhau là khác nhau.

Cùng năm đó Turbittki đã đƣa ra quan điểm: phân bón là nguồn dinh dƣỡng bổ sung cho cây sinh trƣởng và phát triển tốt, đối với từng loài cây, từng tuối cây cần có nhiều nghiên cứu cụ thể tránh lãng phí phân cón không cần thiết. Việc bón phân thừa hay thiếu đều dẫn tới biểu hiện cây sinh trƣởng chậm và chất lƣợng kém. Năm 1974 polster, Fidler và lir cũng đã kết luận: sinh trƣởng của cây than gỗ phụ thuộc vào sự hút các nhân tố khoáng từ trong đất trong suốt quá trình sinh trƣởng. Nhu cầu dinh dƣỡng của mỗi cây thân gỗ ở mỗi thời kỳ khác nhau là khác nhau.

Theo Thomas (1985)[16], chất lƣợng cây con có mối quan hệ logic với tình trạng chất khoáng. Nitơ và phốt pho cung cấp nguyên liệu cho sự sinh trƣởng và phát triển của cây con. Tình trạng dinh dƣỡng của cây con thể hiện rõ qua màu sắc của lá. Phân tích thành phần hóa học của mô là một cách duy nhất để đo lƣờng mức độ thiếu hụt dinh dƣỡng của cây con.

Trong những năm gần đây, nhiều nƣớc trên thế giới nhƣ: Mỹ, Anh, Nhật, Trung Quốc… đã sử dụng nhiều chế phẩm phân bón qua lá có tác dụng làm tăng năng suất cho nông sản, không làm ô nhiễm môi trƣờng nhƣ: Atonik, Yogen… (Nhật Bản), Bloom, Blus, Solu, Spray-NGrow… (Hoa Kỳ), Diệp lục tố, đặc phong… (Trung Quốc). Nhiều chế phẩm đã đƣợc nghiện cứu và cho phép sử dụng trong sản suất nông nghiệp ở Việt Nam. Những nghiên cứu ở Việt Nam Đi đầu trong lĩnh vực này có thể kể đến Nguyễn Hữu Thƣớc (1963), Nguyễn ngọc Tân (1985), Nguyễn Xuân Quát (1985), Trần Gia Biển (1985)… các tác giả đều đi đến kết luận chung cho rằng mỗi loại cây trồng đều có yêu cầu về loại phân, nồng độ, phƣơng thức bón, tỷ lệ hỗn hợp hoàn toàn khác nhau. Khi nghiên cứu gieo ƣơm thông nhựa (Pinus merkusii), tác giả cũng đã tập trung xem xét ảnh hƣởng của thành phần hỗn hợp ruột bầu[9].

Những nghiên cứu nhƣ thế cũng đã đƣợc Hoàng Công Đãng (2000)[4] thực hiện với loài Bần chua ở giai đoạn vƣờn ƣơm Nguyễn Thị Mừng (1997)[7], thành phần ruột bầu đƣợc cấu tạo từ 79% đất + 18% phân chuồng + 0,5% N + 2% P + 0,5% K hoặc 80% đất + 15% phân chuồng + 1% N + 3% P + 1% K sẽ đảm bảo cho cây Cẩm lai (Dalbergia bariaensis Pierre) sinh trƣởng tốt trong giai đoạn vƣờn ƣơm. Khi nghiên cứu gieo ƣơm Dầu song nàng (Dipterrocarpus dyerii), Nguyễn Tuấn Bình (2002)[2] cũng nhận thấy hỗn hợp ruột bầu có ảnh hƣởng rất nhiều đến sinh trƣởng của cây con. Theo tác giả, đất feralit đỏ vàng trên phiến thạch sét và đất xám trên granit có tác dụng nâng cao sức sinh trƣởng của cây con Dầu song nàng. Hàm lƣợng phân super phốt phát (Long Thành) thích hợp cho sinh trƣởng của Dầu song nàng là 2% – 3%, còn phân NPK là 3% so với trọng lƣợng bầu.

Theo Nguyễn Văn Thêm và Phạm Thanh Hải (2004)[10], bón lót cho Chiêu liêu nƣớc (Terminalia calamansanai) trong giai đoạn 6 tháng tuổi ở vƣờn ƣơm là việc làm cần thiết. Nếu bón lót phân tổng hợp NPK (16:16:8) cho Chiêu liêu nƣớc, thì hàm lƣợng thích hợp là 1% so với trọng lƣợng ruột bầu. Tƣơng tự, phân super photphat là 1%, còn phân hữu cơ hoai là 15% - 20% so với trọng lƣợng ruột bầu. Theo Nguyễn Thị Cẩm Nhung (2006)[8], khi gieo ƣơm cây Huỷnh liên h 12 (Tecoma stans (L.K), hỗn hợp ruột bầu thích hợp bao gồm đất, phân chuồng hoai, xơ dừa, tro, trấu theo tỷ lệ 90:5:2: 2,1 và 0,3% kali clorua, 0,5% super lân và 0,1% vôi.

Cây cối tiếp nhận đƣợc 95% phân bón và đƣợc đánh giá là 1 tấn phân bón lá có hiệu suất bằng 20 tấn phân bón vào đất. Do trên mỗi lá có hàng triệu khí khổng có khả năng hấp thụ ánh sáng, không khí, nƣớc và chất khoáng. Phân đƣợc xâm nhập trực tiếp, di chuyển nhanh chóng trong cây nên đáp ứng đƣợc yêu cầu cần thiết nhu cầu dinh dƣỡng của cây trong thời gian ngắn, giúp cây sinh trƣởng tốt cho năng suất và chất lƣợng cao[14]. Tổng quan khu vực nghiên cứu *Vị trí địa lý - Đề tài đƣợc tiến hành tại vƣờn ƣơm trƣờng Đại Học Nông Lâm thái Nguyên thuộc địa bàn xã Quyết Thắng, căn cứ vào bản đồ địa lý Thành Phố Thái Nguyên thì vị trí của trƣờng nhƣ sau: - Phía Bắc giáp với phƣờng Quan Triều - Phía Nam giáp với phƣờng Thịnh Đán - Phía Tây giáp với xã Phúc Hà - Phía Đông giáp với khu dân cƣ trƣờng Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên.

* Địa hình Địa hình của xã chủ yếu là đồi bát úp không có núi cao. Độ dốc trung bình 10 - 15°, độ cao trung bình 50 - 70m, địa hình thấp dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Vƣờn ƣơm nằm ở khu vực chân đồi, hầu hết đất ở đây là loại đất feralit phát triển trên đá sa thạch. Do vƣờn ƣơm mới chuyển về đây nên đất lấy để hoạt động đóng bầu gieo cây là đất mặt ở đồi tƣơng đối tốt.

Theo kết quả phân tích mẫu đất của trƣờng đại học Nông lâm ở bảng 2.1 nhƣ sau: h 13 Bảng 2.1: Kết quả phân tích mẫu đất Độ sâu Chỉ Tiêu Chỉ tiêu dễ tiêu/100g đất tầng đất (cm) Mùn N P2O5 K2O N P2O5 K2O PH 1 -10 1.7 (Nguồn: Theo số liệu phân tích đất của trường ĐHNL Thái Nguyên) - Độ pH của đất thấp điều đó chứng tỏ đất ở đây chua. - Đất nghèo mùn, hàm lƣợng N, P2O5 ở mức thấp. Chứng tỏ đất nghèo dinh dƣỡng. Tổng quan về loài cây Sƣa Cây Sƣa hay còn gọi trắc thối (Dalbergia tonkinensis Prain), là một loài cây thân gỗ thuộc họ Đậu (Fabaceae) đƣợc Prain mô tả khoa học lần đầu năm 1901.

Loài này từng có thời gian đƣợc xếp làm thứ thực vật của loài Dalbergia rimosa (trắc dây). Phân bố ở đai độ cao tuyệt đối dƣới 500m. Trong tự nhiên tìm thấy trong rừng mƣa nhiệt đới và rừng mƣa nhiệt đới gió mùa. Chủ yếu phân bổ ở Việt Nam và đƣợc tìm thấy rải rác tại Hải Nam, Trung Quốc.

Là cây gỗ nhỡ, rụng lá theo mùa, cao từ 6-12m (cũng có thể cao tới 15m), sinh trƣởng trung bình. Thân cây dạng hợp trục, dáng phân tán. Vỏ thân cây màu vàng nâu hay xám, nứt dọc. Cành non màu xanh, có lông mịn thƣa.

Lá mọc cách, cấu tạo lá dạng kép lông chim lẻ, mỗi là kép có từ 9-17 lá chét đính so-le trên cuống chính. Lá chét hình xoan thuôn, đầu nhọn hoặc có mũi ngọn, đuôi tròn, mặt dƣới phiến lá thƣờng có màu tái trắng. Kích thƣớc lá chét dài từ 6-9 cm, rộng từ 3-5 cm, lá ché đính ở đầu cuống kép thƣờng có h 14 kích thƣớc lớn hơn các lá còn lại. Cuống chính và các cuống lá chét không lông, phiên lá chét không lông.

Có lá kèm nhỏ không lông, sớm rụng.1: Ảnh thân, lá, quả cây Sƣa [18] Hoa mọc ra từ nách lá, thƣờng xuất hiện trƣớc khi lá mọc đầy đủ. Hoa tự tán gồm nhiều bông màu trắng, có kích thƣớc 7-9mm, mùi thơm nhẹ. Mùa hoa vào tháng 2-3. Quả dạng đậu hình trứng thuôn dài, dài 5–7,5 cm, rộng khoảng 2-2,5 cm.

Quả chứa 1-2 hạt, mỗi hạt có đƣờng kính khoảng 8-9mm, hình thận dẹp. Quả khi chín không tự nứt.2: Ảnh hoa cây Sƣa [18]. h 15 Là cây ƣa sáng, ƣa đất sâu, dày, độ ẩm cao. Phân bố ở đai độ cao tuyệt đối dƣới 500m.

Trong tự nhiên tìm thấy trong rừng mƣa nhiệt đới và rừng mƣa nhiệt đới gió mùa. Chủ yếu phân bổ ở Việt Nam và đƣợc tìm thấy rải rác tại Hải Nam, Trung Quốc. Sƣa có tán thƣa, hoa trắng và thơm, có thể đƣợc trồng làm cây cảnh quan đƣờng phố. Gỗ Sƣa cho mùi thơm quyến rũ thoảng nhẹ kiểu hƣơng trầm.

Khi đốt tàn có màu trắng đục, mùi khó chịu nên đƣợc gọi là Trắc thối. Gỗ Sƣa chỉ dùng phần gỗ lõi cho giá trị kinh tế cao hơn phần gỗ giác. Gỗ sƣa thớ mịn, vân thớ gỗ đẹp. Thời phong kiến vua chúa dùng gỗ trắc thối để đóng đồ nội thất cao cấp trong cung đình vì nó vừa là hƣơng liệu vừa là dƣợc liệu.

Từ những năm 90 của thế kỉ XX, giá trị thƣơng phẩm của gỗ Sƣa trên thế giới tăng đột biến do nhiều ngƣời Trung Quốc đổ xô săn lùng gỗ Sƣa để đóng quan tài hoặc ƣớp xác nhƣ các vị hoàng đế Trung Quốc trƣớc đây. Ngƣời ta cho là quan tài đóng bằng gỗ trắc thối có khả năng giữ đƣợc xác lâu, không bị phân hủy [17]. h 16 Phần 3 ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài là cây con Sƣa (Dalbergia tonkinensis ) đƣợc gieo từ hạt trong giai đoạn vƣờn ƣơm.

Địa điểm và thời gian nghiên cứu Địa điểm: đề tài thực hiện tại vƣờn ƣơm khoa Lâm nghiệp Trƣờng Đại Họ Nông Lâm Thái Nguyên. Thời gian nghiên cứu: Đề tài đƣợc thực hiện từ tháng 01/2018 đến tháng 05/2018. Nội dung nghiên cứu Để đáp ứng đƣợc mục tiêu, đề tài thức hiện một số nội dung sau: - Ảnh hƣởng của công thức hỗn hợp ruột bầu đến sinh trƣởng về chiều cao (Hvn) của cây Sƣa ở vƣờn ƣơm. - Ảnh hƣởng của công thức hỗn hợp ruột bầu đến sinh trƣởng về đƣờng kính (Doo) của cây Sƣa ở vƣờn ƣơm.

- Ảnh hƣởng của công thức hỗn hợp ruột bầu động thái ra lá (số lá) của cây Sƣa ở vƣờn ƣơm. - Dự tính tỷ lệ xuất vƣờn của cây Sƣa ở các công thức thí nghiệm 3. Phƣơng pháp nghiên cứu - Sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu kế thừa có chọn lọc các tài liệu, số liệu, kết quả đã nghiên cứu trƣớc. - Sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu thực nghiệm - bố trí thí nghiệm.