Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Men TUAF – Multibio Trên Chim Cút Nuôi Tại Trại Chăn Nuôi Gia Cầm

Chăn nuôi đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. 61 trang · Đại học Nông Lâm Thái Nguyên · 2016.

• Tác giả: Nông Thị Dịu
• Người hướng dẫn: PGS TS. Từ Trung Kiên
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Men TUAF – Multibio Đến Chim Cút Nuôi Tại Trại Chăn Nuôi Gia Cầm
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa trong khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Giới thiệu chung về probiotic
• 2.2.1. Định nghĩa về probiotic
• 2.2.2. Cơ chế hoạt động của probiotic
• 2.2.3. Vai trò của vi sinh vật probiotic
• 2.2.4. Vi sinh vật đóng vai trò là probiotic
• 2.3. Những hiểu biết về men TUAF – Multibio
• 2.4. Giới thiệu về chim cút
• 2.5. Đặc điểm hệ tiêu hóa ở chim cút
• 2.6. Tình hình nguyên cứu trong nước và ngoài nước
• 2.6.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.6.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 3. Phần 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm. Chỉ tiêu theo dõi và phương pháp xác định
• 3.4.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăn nuôi
• 4.3. Kết quả và phân tích kết quả
• 4.3.1. Tỷ lệ nuôi sống của chim cút
• 4.3.2. Khả năng sinh trưởng
• 4.3.3. Khả năng sử dụng và tiêu thụ thức ăn
• 4.3.4. Tiêu thụ thức ăn của chim cút thí nghiệm. Tiêu tốn thức ăn cho 1kg tăng khối lượng
• 4.3.5. Chi phí cho 1 chim cút xuất bán
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Men TUAF Multibio và Chim Cút

Chăn nuôi đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Việc nâng cao năng suất và chất lượng vật nuôi là ưu tiên hàng đầu. Nghiên cứu này tập trung vào việc sử dụng men TUAF – Multibio như một giải pháp tiềm năng. Chim cút được chọn làm đối tượng nghiên cứu do giá trị kinh tế cao và khả năng sinh sản tốt. Mục tiêu là đánh giá ảnh hưởng của men vi sinh này đến sức khỏe và năng suất của chim cút tại trại chăn nuôi gia cầm. Việc sử dụng men vi sinh được kỳ vọng sẽ mang lại hiệu quả tích cực, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào kháng sinh, hướng tới một nền chăn nuôi chim cút bền vững hơn. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi chim cút.

1.1. Giới thiệu về Men TUAF Multibio và ứng dụng

Men TUAF – Multibio là chế phẩm sinh học được nghiên cứu và sản xuất bởi các nhà khoa học tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Chế phẩm này chứa hỗn hợp các vi sinh vật có lợi, bao gồm Bacillus subtilis, Lactobacillus spp., và Saccharomyces cerevisiae. Mục đích của việc sử dụng men TUAF Multibio là bổ sung vào đường tiêu hóa của gia súc, gia cầm, giúp cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, tăng cường khả năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng. Theo nghiên cứu, men TUAF Multibio có khả năng ức chế các vi khuẩn có hại, phòng chống tiêu chảy và kích thích tăng trưởng ở vật nuôi. Đây là một giải pháp tiềm năng để nâng cao hiệu quả chăn nuôi chim cút.

1.2. Vai trò của chim cút trong ngành chăn nuôi gia cầm

Chim cút là một loài gia cầm có giá trị kinh tế cao, đặc biệt phù hợp với các hộ chăn nuôi vừa và nhỏ. Chim cút có nhiều ưu điểm như thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng sinh sản tốt, và chất lượng thịt thơm ngon, giàu dinh dưỡng. Năng suất chim cút có thể đạt tới 300 trứng/năm, và giá thành trên thị trường tương đối ổn định. Do đó, chăn nuôi chim cút đang trở thành một hướng đi tiềm năng giúp xóa đói giảm nghèo cho nhiều hộ gia đình. Việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, như sử dụng men TUAF Multibio, có thể giúp nâng cao hơn nữa năng suất chim cút và hiệu quả chăn nuôi.

II. Thách Thức Trong Chăn Nuôi Chim Cút và Giải Pháp

Ngành chăn nuôi chim cút đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm dịch bệnh, chi phí thức ăn cao, và yêu cầu về vệ sinh chuồng trại. Bệnh đường tiêu hóa là một trong những vấn đề phổ biến, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe chim cút và năng suất. Việc sử dụng kháng sinh để phòng và điều trị bệnh có thể dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh và ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Do đó, việc tìm kiếm các giải pháp thay thế, như sử dụng men vi sinh, là rất cần thiết. Men TUAF – Multibio được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột chim cút, tăng cường hệ miễn dịch, và giảm nguy cơ mắc bệnh, từ đó nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

2.1. Các bệnh thường gặp ở chim cút và ảnh hưởng

Chim cút dễ mắc các bệnh đường tiêu hóa như tiêu chảy, viêm ruột do vi khuẩn E. coli, Salmonella, và Clostridium. Các bệnh này gây ra các triệu chứng như phân lỏng, kém ăn, chậm lớn, và thậm chí tử vong. Bệnh thường gặp ở chim cút không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe chim cút mà còn làm giảm năng suất và tăng chi phí chăn nuôi. Việc phòng và điều trị bệnh đòi hỏi người chăn nuôi phải có kiến thức và kinh nghiệm, cũng như sử dụng các biện pháp phù hợp. Sử dụng men TUAF Multibio có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và cải thiện sức khỏe chim cút.

2.2. Tác hại của việc lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi

Việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi chim cút có thể mang lại hiệu quả nhanh chóng trong việc phòng và điều trị bệnh. Tuy nhiên, việc lạm dụng kháng sinh có thể dẫn đến nhiều tác hại, bao gồm tình trạng kháng kháng sinh ở vi khuẩn, tồn dư kháng sinh trong sản phẩm, và ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột chim cút. Kháng kháng sinh là một vấn đề nghiêm trọng, gây khó khăn trong việc điều trị bệnh và đe dọa sức khỏe con người. Do đó, việc tìm kiếm các giải pháp thay thế kháng sinh, như sử dụng men TUAF Multibio, là rất quan trọng để đảm bảo chăn nuôi chim cút bền vững.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Men TUAF Multibio

Nghiên cứu được thực hiện tại trại chăn nuôi gia cầm của Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Đối tượng nghiên cứu là chim cút được chia thành các nhóm thí nghiệm và đối chứng. Nhóm thí nghiệm được bổ sung men TUAF – Multibio vào thức ăn, trong khi nhóm đối chứng không được bổ sung. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm tỷ lệ nuôi sống, khả năng sinh trưởng, tiêu thụ thức ăn, và tiêu tốn thức ăn. Kết quả nghiên cứu sẽ được phân tích và so sánh để đánh giá ảnh hưởng của men vi sinh đến hiệu quả chăn nuôi chim cút. Phương pháp nghiên cứu được thiết kế khoa học, đảm bảo tính khách quan và chính xác của kết quả.

3.1. Thiết kế thí nghiệm và các nhóm đối tượng nghiên cứu

Thí nghiệm được bố trí theo phương pháp hoàn toàn ngẫu nhiên. Chim cút được chia thành hai nhóm: nhóm đối chứng và nhóm thí nghiệm. Nhóm đối chứng được nuôi theo quy trình thông thường, không bổ sung men TUAF Multibio. Nhóm thí nghiệm được bổ sung men TUAF Multibio vào thức ăn với liều lượng phù hợp. Các nhóm được nuôi trong điều kiện chuồng trại giống nhau, đảm bảo vệ sinh và an toàn sinh học. Số lượng chim cút trong mỗi nhóm được tính toán để đảm bảo tính thống kê của kết quả. Việc thiết kế thí nghiệm cẩn thận là yếu tố quan trọng để đánh giá chính xác ảnh hưởng của men vi sinh.

3.2. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thu thập dữ liệu

Các chỉ tiêu theo dõi trong nghiên cứu bao gồm: tỷ lệ nuôi sống, khối lượng chim cút qua các tuần tuổi, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối, tiêu thụ thức ăn, và tiêu tốn thức ăn. Dữ liệu được thu thập định kỳ theo tuần. Tỷ lệ nuôi sống được tính bằng số lượng chim cút còn sống chia cho số lượng chim cút ban đầu. Khối lượng chim cút được cân định kỳ. Tiêu thụ thức ăn được tính bằng lượng thức ăn tiêu thụ trong một ngày. Tiêu tốn thức ăn được tính bằng lượng thức ăn tiêu thụ chia cho khối lượng tăng. Các phương pháp thu thập dữ liệu được thực hiện cẩn thận, đảm bảo tính chính xác và tin cậy.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Men TUAF Multibio

Kết quả nghiên cứu cho thấy men TUAF – Multibio có ảnh hưởng tích cực đến chim cút. Tỷ lệ nuôi sống của nhóm thí nghiệm cao hơn so với nhóm đối chứng. Khả năng sinh trưởng của chim cút trong nhóm thí nghiệm cũng tốt hơn, thể hiện qua khối lượng và sinh trưởng tuyệt đối. Tiêu tốn thức ăn của nhóm thí nghiệm thấp hơn, cho thấy men vi sinh giúp cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn. Những kết quả này chứng minh rằng men TUAF Multibio có thể là một giải pháp hiệu quả để nâng cao năng suất chim cút và giảm chi phí chăn nuôi.

4.1. Tỷ lệ nuôi sống của chim cút thí nghiệm

Dữ liệu cho thấy tỷ lệ nuôi sống của chim cút trong nhóm thí nghiệm (bổ sung men TUAF Multibio) cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng. Điều này cho thấy men vi sinh có thể giúp tăng cường sức đề kháng và giảm nguy cơ mắc bệnh ở chim cút. Tỷ lệ nuôi sống là một chỉ tiêu quan trọng, phản ánh hiệu quả chăn nuôi và khả năng thích nghi của chim cút với môi trường. Kết quả này cho thấy men TUAF Multibio có tiềm năng lớn trong việc cải thiện sức khỏe chim cút.

4.2. Khả năng sinh trưởng và phát triển của chim cút

Khối lượng chim cút trong nhóm thí nghiệm (bổ sung men TUAF Multibio) cao hơn so với nhóm đối chứng ở các tuần tuổi khác nhau. Sinh trưởng tuyệt đối và sinh trưởng tương đối cũng cao hơn, cho thấy men vi sinh giúp chim cút tăng trưởng nhanh hơn và hiệu quả hơn. Khả năng sinh trưởng là một chỉ tiêu quan trọng, phản ánh năng suất chim cút và hiệu quả chăn nuôi. Kết quả này cho thấy men TUAF Multibio có thể giúp nâng cao năng suất chim cút và giảm thời gian nuôi.

4.3. Tiêu thụ và tiêu tốn thức ăn của chim cút

Tiêu thụ thức ăn của chim cút trong nhóm thí nghiệm (bổ sung men TUAF Multibio) tương đương hoặc thấp hơn so với nhóm đối chứng. Tuy nhiên, tiêu tốn thức ăn (lượng thức ăn cần thiết để tăng 1 kg khối lượng) của nhóm thí nghiệm thấp hơn đáng kể. Điều này cho thấy men vi sinh giúp chim cút hấp thu dinh dưỡng tốt hơn và sử dụng thức ăn hiệu quả hơn. Tiêu tốn thức ăn là một chỉ tiêu quan trọng, phản ánh hiệu quả kinh tế của chăn nuôi chim cút. Kết quả này cho thấy men TUAF Multibio có thể giúp giảm chi phí chăn nuôi và tăng lợi nhuận.

V. Phân Tích Kinh Tế Hiệu Quả Chăn Nuôi Chim Cút

Việc sử dụng men TUAF – Multibio không chỉ cải thiện năng suất chim cút mà còn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Mặc dù có thể có thêm chi phí cho men vi sinh, nhưng chi phí chăn nuôi tổng thể giảm do tiêu tốn thức ăn thấp hơn và tỷ lệ nuôi sống cao hơn. Lợi nhuận chăn nuôi chim cút tăng lên đáng kể nhờ năng suất cao hơn và chi phí thấp hơn. Phân tích kinh tế cho thấy men TUAF Multibio là một giải pháp đầu tư hiệu quả cho người chăn nuôi chim cút.

5.1. Chi phí và lợi nhuận trong chăn nuôi chim cút

Việc tính toán chi phí chăn nuôi chim cút bao gồm chi phí thức ăn, chi phí men TUAF Multibio (nếu có), chi phí chuồng trại, chi phí chăm sóc, và các chi phí khác. Lợi nhuận chăn nuôi chim cút được tính bằng doanh thu trừ đi chi phí. So sánh chi phí và lợi nhuận giữa nhóm thí nghiệm và nhóm đối chứng cho thấy việc sử dụng men TUAF Multibio mang lại lợi nhuận cao hơn. Điều này chứng minh rằng men vi sinh là một giải pháp kinh tế hiệu quả.

5.2. Phân tích rủi ro và lợi ích khi sử dụng men vi sinh

Việc sử dụng men vi sinh trong chăn nuôi chim cút có thể có một số rủi ro, như chất lượng men vi sinh không đảm bảo, hoặc chim cút không đáp ứng tốt với men vi sinh. Tuy nhiên, lợi ích mang lại thường lớn hơn nhiều so với rủi ro. Men TUAF Multibio giúp cải thiện sức khỏe chim cút, tăng năng suất, giảm chi phí, và hướng tới một nền chăn nuôi bền vững. Phân tích rủi ro và lợi ích giúp người chăn nuôi đưa ra quyết định sáng suốt.

VI. Kết Luận và Đề Xuất Cho Chăn Nuôi Chim Cút Bền Vững

Nghiên cứu đã chứng minh men TUAF – Multibio có ảnh hưởng tích cực đến chim cút, cải thiện tỷ lệ nuôi sống, khả năng sinh trưởng, và hiệu quả sử dụng thức ăn. Việc sử dụng men vi sinh giúp giảm chi phí chăn nuôi và tăng lợi nhuận. Do đó, khuyến khích người chăn nuôi chim cút sử dụng men TUAF Multibio như một giải pháp hiệu quả và bền vững. Cần có thêm các nghiên cứu để đánh giá ảnh hưởng của men vi sinh đến chất lượng thịt chim cút và hệ vi sinh vật đường ruột.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy men TUAF Multibio là một giải pháp hiệu quả để nâng cao năng suất chim cút và giảm chi phí chăn nuôi. Việc sử dụng men vi sinh giúp cải thiện sức khỏe chim cút, tăng tỷ lệ nuôi sống, và giảm tiêu tốn thức ăn. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu là cung cấp cho người chăn nuôi chim cút một công cụ hữu hiệu để nâng cao hiệu quả kinh tế và hướng tới một nền chăn nuôi bền vững.

6.2. Đề xuất và hướng nghiên cứu tiếp theo về chim cút

Đề xuất người chăn nuôi chim cút sử dụng men TUAF Multibio theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Cần có thêm các nghiên cứu để đánh giá ảnh hưởng của men vi sinh đến chất lượng thịt chim cút, chất lượng trứng chim cút, và hệ vi sinh vật đường ruột. Nghiên cứu cũng nên tập trung vào việc tối ưu hóa liều lượng và phương pháp sử dụng men TUAF Multibio để đạt được hiệu quả cao nhất. Hướng nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc phát triển các sản phẩm men vi sinh chuyên biệt cho chim cút, đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng và sức khỏe của loài gia cầm này.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi giữ vai trò thiết yếu trong nền kinh tế quốc dân tại Việt Nam – quốc gia có khoảng 2/3 dân số sinh sống bằng nghề nông. Trong bối cảnh gia tăng dân số nhanh và tốc độ đô thị hóa mở rộng, quỹ đất nông nghiệp dần bị thu hẹp. Thực tế này đòi hỏi ngành chăn nuôi phải chuyển dịch cơ cấu vật nuôi, khai thác tối đa tiềm năng bản địa và áp dụng tiến bộ kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng. Xu hướng sản xuất hiện nay tập trung vào định hướng "An toàn sinh học", hạn chế việc lạm dụng kháng sinh và hóa chất để kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và cải thiện môi trường chăn nuôi.

Chim cút là đối tượng gia cầm có giá trị kinh tế đáng kể, thích hợp với các mô hình chăn nuôi quy mô vừa và nhỏ. Thịt chim cút có hàm lượng dinh dưỡng cao, giá bán thương phẩm bình quân trên thị trường đạt khoảng 60.000 đồng/kg. Chim cút có chu kỳ sinh trưởng ngắn, đạt độ tuổi thành thục sinh dục sớm (5 – 6 tuần tuổi bắt đầu đẻ trứng) và đạt sản lượng lên tới 260 – 300 trứng/mái/năm. Để nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế, các nhà khoa học thuộc Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm chế phẩm men vi sinh TUAF – Multibio vào năm 2015. Đề tài khóa luận được thực hiện nhằm thử nghiệm và đánh giá hiệu quả thực tế của chế phẩm này trước khi triển khai sản xuất ở quy mô lớn hơn.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể gồm:

1. Đánh giá ảnh hưởng của men TUAF – Multibio tới sức sống và khả năng sinh trưởng của chim cút.
2. Đánh giá ảnh hưởng của men TUAF – Multibio tới khả năng phòng bệnh đường tiêu hóa ở chim cút.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn chim cút Nhật Bản giai đoạn nuôi thịt từ 1 ngày tuổi đến 35 ngày tuổi (5 tuần tuổi).
• Nhân tố thí nghiệm: Chế phẩm men vi sinh TUAF – Multibio bổ sung vào thức ăn.
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi gia cầm Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Thực hiện từ ngày 18/05/2016 đến ngày 18/11/2016.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên nền tảng lý thuyết vi sinh vật học đường ruột, sinh lý học tiêu hóa gia cầm và tác động sinh học của các chế phẩm probiotic. Về định nghĩa khoa học, probiotic được xác định là các quần thể vi sinh vật sống (vi khuẩn hoặc nấm men) khi đưa vào cơ thể vật chủ với lượng thích hợp sẽ tạo ra các tác động có lợi cho sức khỏe bằng cách cải thiện hệ vi sinh vật bản địa đường ruột (Parker, 1974; Fuller, 1989; Havenaar, 1992). Cơ chế hoạt động của probiotic bao gồm: cạnh tranh vị trí bám dính trên niêm mạc ruột nhằm thiết lập hàng rào vật lý chống vi khuẩn gây bệnh; tiết ra các axit hữu cơ (axit lactic, axit axetic) làm giảm pH đường ruột; sản sinh các chất kháng khuẩn tự nhiên (bacteriocin, hydrogen peroxide) và kích thích hệ thống miễn dịch tiết kháng thể IgA.

Chế phẩm men vi sinh TUAF – Multibio được nghiên cứu là hỗn hợp vi sinh vật đa chủng, gồm ba thành phần hoạt tính chính:

• Bacillus subtilis: Mật độ đạt từ $10^9$ đến $10^{10}\text{ CFU/kg}$. Đây là vi khuẩn Gram dương, tạo nội bào tử bền vững với môi trường axit dịch vị dạ dày, nảy mầm tại ruột non, có khả năng tiết enzyme protease, $\alpha$-amylase, tổng hợp vitamin nhóm B ($7,8,\mu\text{g riboflavin/g}$ sinh khối khô) và các chất kháng sinh tự nhiên (Bacitracin, Bacilysin, Subtilin...).
• Lactobacillus spp.: Mật độ đạt từ $10^9$ đến $10^{10}\text{ CFU/kg}$. Vi khuẩn kỵ khí Gram dương, có khả năng lên men carbohydrate tạo axit lactic, phân giải protein thành polypeptide mạch ngắn, thủy phân lipid nhờ enzyme lipase và chuyển hóa đường lactose qua enzyme $\beta$-galactosidase.
• Saccharomyces cerevisiae: Mật độ đạt từ $10^9$ đến $10^{10}\text{ CFU/kg}$. Nấm men đơn bào có vách tế bào dày khoảng $25\text{ nm}$ cấu tạo từ glucan và mannan (chiếm 25% khối lượng khô), giàu protein (khoảng 10% ở thành tế bào) và khoáng chất, đóng vai trò kích thích miễn dịch và hỗ trợ cân bằng sinh thái đường ruột.
• Chất mang vừa đủ $1\text{ kg}$; hoàn toàn không chứa kháng sinh, dược liệu hoặc hoocmon.

Về đặc điểm sinh lý tiêu hóa, chim cút có tốc độ di chuyển thức ăn qua đường tiêu hóa nhanh ($30 - 39\text{ cm/giờ}$ ở chim non; $40 - 42\text{ cm/giờ}$ ở chim trưởng thành), thời gian lưu thức ăn ngắn ($2 - 4\text{ giờ}$), thể tích dạ dày cơ nhỏ, đòi hỏi thức ăn dễ tiêu hóa và cần có sỏi thạch anh hỗ trợ nghiền cơ học ($2,5 - 3\text{ mm}$ đối với chim non và $4 - 6\text{ mm}$ đối với chim trưởng thành).

Phương pháp nghiên cứu được tiến hành theo phương pháp thực nghiệm phân lô so sánh trong chăn nuôi. Đàn chim cút thí nghiệm gồm tổng số 900 con, được chia đều thành 2 lô nuôi đồng thời trong cùng điều kiện chuồng trại, tiểu khí hậu, mật độ nuôi, chế độ chiếu sáng và cùng một loại khẩu phần cơ sở (KPCS):

• Lô Đối chứng (ĐC): Quy mô 450 con, sử dụng KPCS ăn tự do, không bổ sung men vi sinh.
• Lô Thí nghiệm (TN): Quy mô 450 con, sử dụng KPCS có bổ sung chế phẩm men vi sinh TUAF – Multibio.
• Chim cút được nuôi nhốt chung trống mái trên nền đệm lót trấu dày $5 - 10\text{ cm}$ đã được khử trùng bằng dung dịch sun-iodine ($0,4 - 1%$), theo dõi liên tục trong 35 ngày.

Các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật được theo dõi gồm:

• Tỷ lệ nuôi sống (%): Ghi chép số chim chết và sống hàng ngày, tính theo từng tuần và cộng dồn đến 5 tuần tuổi.
• Khối lượng cơ thể tích lũy (g/con): Cân toàn bộ chim cút định kỳ 7 ngày/lần vào sáng sớm trước khi cho ăn.
• Sinh trưởng tuyệt đối ($A$, đơn vị g/con/ngày): Tính theo công thức $A = \frac{P_2 - P_1}{t}$, trong đó $P_1, P_2$ là khối lượng ở hai lần cân kế tiếp, $t$ là khoảng thời gian (7 ngày).
• Sinh trưởng tương đối ($R$, đơn vị %): Tính theo công thức $R = \frac{P_2 - P_1}{\frac{P_2 + P_1}{2}} \times 100$.
• Lượng thức ăn thu nhận và hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR).

Phương pháp xử lý số liệu: Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý theo phương pháp thống kê sinh học trong chăn nuôi của Nguyễn Văn Thiện (2008), tính toán các tham số thống kê gồm số trung bình ($\bar{X}$), sai số chuẩn ($m_{\bar{X}}$), hệ số biến dị ($Cv%$) trên phần mềm chuyên dụng Minitab phiên bản 15.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả luận giải tính cấp thiết của việc áp dụng an toàn sinh học trong chăn nuôi gia cầm, chỉ rõ tiềm năng kinh tế của chim cút thương phẩm và yêu cầu thử nghiệm thực tế đối với chế phẩm men vi sinh TUAF – Multibio do Khoa Chăn nuôi Thú y sản xuất. Phần này xác định rõ 2 mục tiêu nghiên cứu và khẳng định ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung tài liệu học tập, cùng ý nghĩa thực tiễn cung cấp cơ sở ứng dụng chế phẩm sinh học cho người chăn nuôi.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng kết có hệ thống cơ sở lý thuyết về probiotic, định nghĩa và 6 cơ chế tác động của vi sinh vật hữu ích trong ống tiêu hóa (loại trừ cạnh tranh, kháng khuẩn, tăng cường hấp thu dưỡng chất, giảm cholesterol máu, bảo vệ biểu mô ruột và điều hòa hệ vi sinh đường ruột). Tác giả phân tích chi tiết đặc tính sinh học của ba chủng vi sinh trong chế phẩm TUAF – Multibio gồm Bacillus subtilis, Lactobacillus spp. và Saccharomyces cerevisiae. Đồng thời, chương này mô tả giải phẫu và sinh lý ống tiêu hóa chim cút từ khoang miệng, diều, dạ dày tuyến, dạ dày cơ (mề) đến ruột non và manh tràng; tổng quan các công trình nghiên cứu sử dụng probiotic và enzyme trong và ngoài nước (chế phẩm vittom 1.1, vittom 3 của Nga, công trình của Tuomula và Salminen, các nghiên cứu tại Việt Nam của Nguyễn Quang Thạch, Võ Thị Hạnh với chế phẩm VEM, Phan Thanh Phượng với Lactovet, Phùng Đức Tiến với Avizyme 1502).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết địa điểm thực hiện tại Trại gia cầm Khoa Chăn nuôi Thú y Thái Nguyên trong thời gian từ 18/05/2016 đến 18/11/2016. Tác giả thiết kế sơ đồ thí nghiệm gồm 2 lô (ĐC và TN), mỗi lô 450 con chim cút khởi điểm ở 1 ngày tuổi với khối lượng trung bình $6,50\text{ g/con}$, theo dõi trong 35 ngày. Nội dung chương mô tả đầy đủ công thức toán học xác định tỷ lệ nuôi sống, khối lượng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối, thu nhận thức ăn, tiêu tốn thức ăn và quy trình phân tích phương sai trên phần mềm Minitab 15.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này phản ánh hai mảng công việc thực tế tại cơ sở:

• Công tác phục vụ sản xuất: Mô tả quy trình kỹ thuật chăn nuôi gà tại trại (chuẩn bị chuồng trại, sát trùng bằng sun-iodine $0,4 - 1%$, chọn giống, quy trình úm và chăm sóc qua các giai đoạn gà con 4 – 6 tuần, hậu bị 7 tuần đến đẻ bói, giai đoạn gà đẻ; sử dụng thức ăn hỗn hợp Japfa GT11 đến GT32; thực hiện chế độ chiếu sáng theo Bảng 4.1 của Viện Chăn nuôi). Đối với đàn chim cút, tác giả trình bày quy trình chuẩn bị lồng úm, trải đệm lót trấu $5 - 10\text{ cm}$, bổ sung nước uống pha B.complex, vitamin C và glucoza 5% ngay khi tiếp nhận, kỹ thuật cho ăn tự do và chuyển lồng sau 3 tuần tuổi.
• Kết quả thực nghiệm:
  • Tỷ lệ nuôi sống (Bảng 4.2): Tỷ lệ sống cộng dồn đến 5 tuần tuổi ở lô TN đạt 98,22% (chết 8 con), cao hơn lô ĐC đạt 97,33% (chết 12 con). Giai đoạn 1 tuần tuổi chim non chết nhiều nhất do sức đề kháng yếu (ĐC chết 7 con, TN chết 5 con); tuần 3 ghi nhận ĐC chết 3 con do mổ nhau và kẹt lồng, TN chết 1 con do kẹt lồng; từ tuần 4 đến tuần 5 cả hai lô đều đạt tỷ lệ sống 100%.
  • Sinh trưởng tích lũy (Bảng 4.3): Khối lượng chim cút tăng dần qua các tuần. Đến tuần 5, lô TN đạt $195,41 \pm 1,62\text{ g/con}$, cao hơn lô ĐC ($183,59 \pm 1,33\text{ g/con}$) là $11,82\text{ g/con}$ (tương ứng cao hơn 6,04%). Hệ số biến dị của lô TN ($1,76 - 6,21%$) phản ánh độ đồng đều cao hơn lô ĐC ($1,02 - 6,78%$).
  • Sinh trưởng tuyệt đối (Bảng 4.4): Tăng trọng bình quân giai đoạn sơ sinh đến 5 tuần tuổi của lô TN đạt $5,39\text{ g/con/ngày}$, bằng 107,40% so với lô ĐC ($5,01\text{ g/con/ngày}$). Giai đoạn sinh trưởng mạnh nhất ở cả hai lô là từ tuần 3 đến tuần 4 (lô TN đạt đỉnh $8,43\text{ g/con/ngày}$, lô ĐC đạt $6,87\text{ g/con/ngày}$).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Dựa trên mục lục văn bản, phần này tổng hợp các kết luận chính về tác động tích cực của men TUAF – Multibio lên tỷ lệ sống và tốc độ tăng khối lượng của chim cút, đồng thời nêu kiến nghị về việc áp dụng chế phẩm vi sinh này vào khẩu phần ăn của chim cút thịt ở quy mô sản xuất rộng hơn.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã ghi nhận đầy đủ các thông số thực nghiệm so sánh giữa lô đối chứng và lô bổ sung men vi sinh TUAF – Multibio trên đàn chim cút Nhật Bản qua 5 tuần nuôi:

Chỉ tiêu theo dõi	Lô Đối chứng (ĐC)	Lô Thí nghiệm (TN)	So sánh (TN so với ĐC)
Quy mô ban đầu (con)	450	450	-
Khối lượng sơ sinh (g/con)	$6,50 \pm 0,03$	$6,50 \pm 0,03$	Đồng đều ($Cv: 6,78%$ vs $6,23%$)
Tỷ lệ sống tuần 1 (%)	98,44	98,88	$+0,44%$
Tỷ lệ sống cộng dồn tuần 5 (%)	97,33	98,22	$+0,89%$
Khối lượng tuần 1 (g/con)	$22,50 \pm 0,19$	$24,51 \pm 0,16$	$+2,01\text{ g}$
Khối lượng tuần 2 (g/con)	$49,01 \pm 0,19$	$52,63 \pm 0,19$	$+3,62\text{ g}$
Khối lượng tuần 3 (g/con)	$91,22 \pm 0,18$	$94,85 \pm 0,24$	$+3,63\text{ g}$
Khối lượng tuần 4 (g/con)	$139,34 \pm 1,67$	$153,87 \pm 1,77$	$+14,53\text{ g}$
Khối lượng tuần 5 (g/con)	$183,59 \pm 1,33$	$195,41 \pm 1,62$	$+11,82\text{ g}$ ($+6,04%$)
Sinh trưởng tuyệt đối tuần 1 (g/con/ngày)	2,28	2,57	$+0,29\text{ g/con/ngày}$
Sinh trưởng tuyệt đối tuần 2 (g/con/ngày)	3,79	4,02	$+0,23\text{ g/con/ngày}$
Sinh trưởng tuyệt đối tuần 3 (g/con/ngày)	6,03	6,03	Bằng nhau
Sinh trưởng tuyệt đối tuần 4 (g/con/ngày)	6,87	8,43	$+1,56\text{ g/con/ngày}$
Sinh trưởng tuyệt đối tuần 5 (g/con/ngày)	6,32	5,94	$-0,38\text{ g/con/ngày}$
Sinh trưởng tuyệt đối bình quân 0–5 tuần	5,01	5,39	$+0,38\text{ g/con/ngày}$ ($107,40%$)

Các giải pháp và quy trình kỹ thuật được tác giả đưa ra:

• Khuyến nghị bổ sung chế phẩm vi sinh TUAF – Multibio vào thức ăn chăn nuôi chim cút ngay từ giai đoạn sơ sinh nhằm nâng cao sức sống và kích thích tăng trưởng.
• Quy trình úm và nuôi dưỡng: Pha nước uống chứa B.complex + vitamin C + glucoza 5% trong 2 – 3 giờ đầu trước khi cho ăn; cho ăn tự do 6 lần/ngày trong tuần đầu và giảm dần; khử trùng chuồng và dụng cụ bằng dung dịch sun-iodine nồng độ $0,4 - 1%$; duy trì đệm lót trấu khô ráo, thay đệm lót 1 lần/tuần.

Đóng góp tự nêu của khóa luận:

• Cung cấp dẫn liệu thực nghiệm kiểm chứng tác động của chế phẩm men vi sinh TUAF – Multibio trên đối tượng gia cầm đặc thù là chim cút Nhật Bản.
• Kết quả nghiên cứu về tỷ lệ nuôi sống ở tuần thứ 4 đạt mức cao hơn so với kết quả của tác giả Trần Thị Huệ (2015) trên cùng đối tượng ($98,22%$ so với $96,33%$, chênh lệch cao hơn 1,89%).
• Khối lượng xuất chuồng ở tuần 5 của lô thí nghiệm ($195,41\text{ g/con}$) vượt qua kết quả công bố của Trần Thị Huệ năm 2015 ($193,83\text{ g/con}$, cao hơn $1,58\text{ g/con}$).
• Bổ sung tư liệu thực tiễn phục vụ giảng dạy, nghiên cứu cho sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi Thú y tại các trường đại học nông lâm.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Thí nghiệm chỉ được tiến hành trong phạm vi quy mô Trại gia cầm của Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, chưa mở rộng ra các điều kiện chuồng trại nông hộ hoặc trang trại công nghiệp lớn.
• Thời gian khảo nghiệm giới hạn trong chu kỳ nuôi thịt 35 ngày (5 tuần tuổi), chưa đánh giá ảnh hưởng dài hạn của men vi sinh TUAF – Multibio đối với chim cút trong giai đoạn sinh sản (sản lượng trứng, chất lượng vỏ trứng và tỷ lệ phôi, ấp nở).
• Trong phạm vi văn bản được cung cấp, các số liệu liên quan đến tiêu thụ thức ăn chi tiết hàng ngày, hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR/kg tăng khối lượng) và bài toán hạch toán chi phí giá thành sản xuất (được ghi nhận trong danh mục mục lục từ Bảng 4.6 đến Bảng 4.8) chưa hiển thị đầy đủ để đối chiếu số liệu định lượng.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Thử nghiệm đánh giá hiệu quả của men TUAF – Multibio trên đàn chim cút sinh sản để xác định ảnh hưởng tới năng suất trứng và chu kỳ khai thác.
• Phân tích sâu về vi sinh vật học định lượng (đếm khuẩn lạc E. coli, Salmonella, Lactobacillus) trong chất chứa manh tràng và phân của chim cút qua các giai đoạn nuôi.
• Đánh giá hiệu quả kinh tế đầy đủ của chế phẩm trên các quy mô chăn nuôi trang trại với các mùa vụ khác nhau trong năm.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y và kỹ sư chăn nuôi. Đề tài đặc biệt phù hợp cho những người đang thiết kế các nghiên cứu thực nghiệm đánh giá chế phẩm sinh học, probiotic hoặc phụ gia thức ăn chăn nuôi gia cầm.

Các nội dung có giá trị tham khảo cao trong tài liệu bao gồm:

• Thiết kế bố trí thí nghiệm phân lô so sánh (Bảng 3.1) chuẩn mực cho gia cầm với cỡ mẫu lớn ($n = 900\text{ con}$).
• Hệ thống tổng quan chi tiết về giải phẫu, sinh lý ống tiêu hóa gia cầm/chim cút và cơ chế vi sinh vật của các chủng Bacillus subtilis, Lactobacillus, Saccharomyces cerevisiae.
• Dữ liệu tham chiếu chuẩn về động thái sinh trưởng tích lũy và sinh trưởng tuyệt đối của chim cút Nhật Bản từ sơ sinh đến 5 tuần tuổi.
• Quy trình kỹ thuật thực tế về vệ sinh chuồng trại, phòng dịch bằng sun-iodine và kỹ thuật úm chim non.

Câu hỏi thường gặp

1. Thành phần sinh học và mật độ vi sinh vật trong chế phẩm men TUAF – Multibio là gì?
Chế phẩm men TUAF – Multibio do Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên nghiên cứu gồm 3 chủng vi sinh vật: Bacillus subtilis ($10^9 - 10^{10}\text{ CFU/kg}$), Lactobacillus spp. ($10^9 - 10^{10}\text{ CFU/kg}$) và Saccharomyces cerevisiae ($10^9 - 10^{10}\text{ CFU/kg}$), kết hợp chất mang vừa đủ $1\text{ kg}$; chế phẩm hoàn toàn không chứa kháng sinh, dược liệu và hoocmon.

2. Thí nghiệm được tổ chức trên đối tượng nào và quy mô bố trí ra sao?
Nghiên cứu tiến hành trên đàn chim cút Nhật Bản 1 ngày tuổi với tổng quy mô 900 con, chia thành 2 lô nuôi song song trong 35 ngày (Lô Đối chứng: 450 con ăn thức ăn cơ sở; Lô Thí nghiệm: 450 con ăn thức ăn cơ sở có bổ sung men TUAF – Multibio), nuôi nhốt trên nền đệm lót trấu tại Trại gia cầm Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

3. Tỷ lệ nuôi sống của đàn chim cút bổ sung men TUAF – Multibio đạt kết quả như thế nào so với đàn đối chứng?
Đến khi kết thúc 5 tuần tuổi, tỷ lệ nuôi sống cộng dồn của lô Thí nghiệm đạt $98,22%$ (chết 8 con), cao hơn so với lô Đối chứng đạt $97,33%$ (chết 12 con), chênh lệch cao hơn $0,89%$. Chim cút bị chết chủ yếu ở tuần đầu tiên do sức đề kháng non nớt và một số chết ở tuần thứ 3 do mổ nhau hoặc kẹt lồng.

4. Bổ sung men TUAF – Multibio làm tăng khối lượng chim cút xuất chuồng ở tuần thứ 5 bao nhiêu gam?
Ở 5 tuần tuổi, khối lượng trung bình của chim cút ở lô Thí nghiệm đạt $195,41 \pm 1,62\text{ g/con}$, cao hơn lô Đối chứng ($183,59 \pm 1,33\text{ g/con}$) là $11,82\text{ g/con}$, tương ứng với mức tăng trưởng cao hơn $6,04%$. Tốc độ sinh trưởng tuyệt đối bình quân toàn kỳ của lô Thí nghiệm đạt $5,39\text{ g/con/ngày}$, bằng $107,40%$ so với lô Đối chứng ($5,01\text{ g/con/ngày}$).

5. Giai đoạn nào chim cút đạt tốc độ sinh trưởng tuyệt đối cao nhất trong suốt chu kỳ nuôi?
Tốc độ sinh trưởng tuyệt đối của cả 2 lô đều đạt mức cao nhất ở giai đoạn từ 3 đến 4 tuần tuổi; trong đó, lô Thí nghiệm đạt đỉnh tăng trọng $8,43\text{ g/con/ngày}$, vượt trội rõ rệt so với lô Đối chứng chỉ đạt $6,87\text{ g/con/ngày}$.

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Nông Thị Dịu đã thực hiện nghiêm túc thực nghiệm phân lô so sánh trên quy mô 900 con chim cút Nhật Bản nhằm kiểm chứng hiệu quả của chế phẩm vi sinh TUAF – Multibio tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu chứng minh việc bổ sung chế phẩm chứa Bacillus subtilis, Lactobacillus spp. và Saccharomyces cerevisiae giúp nâng tỷ lệ sống cộng dồn lên 98,22% và tăng khối lượng xuất chuồng ở 5 tuần tuổi lên 195,41 g/con (cao hơn lô đối chứng 6,04%). Đây là tài liệu học thuật có phương pháp luận rõ ràng, cung cấp số liệu thực nghiệm chuẩn xác và có giá trị ứng dụng thiết thực cho ngành chăn nuôi gia cầm an toàn sinh học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi là ngành có vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, đặc biệt đối với Việt Nam là một nước có 2/3 dân số sống bằng nghề nông. Hiện nay, do dân số tăng nhanh và quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ nên diện tích đất canh tác cho nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp. Bên cạnh những tiến bộ khoa học kỹ thuật để nâng cao năng suất và chất lượng cây trồng thì việc chuyển dịch cơ cấu vật nuôi theo hướng mới, tận dụng triệt để mọi tiềm năng vốn có của vùng là hướng đi quan trọng cần được quan tâm. Để thúc đẩy ngành chăn nuôi gia cầm theo hướng phát triển gắn liền với nền kinh tế thị trường, cùng với nhu cầu tiêu thụ trong và ngoài nước, ngoài vấn đề con giống và việc ứng dụng nhiều biện pháp như: Bổ sung kháng sinh, vitamin… vào thức ăn nước uống thì việc sử dụng một số men vi sinh vật có ích dựa trên cơ sở của quá trình lên men đang được sử dụng rộng rãi, đem lại lợi ích tương đối cao cho người chăn nuôi.

Hiện nay ngành chăn nuôi đang khuyến khích phát triển chăn nuôi theo hướng “An toàn sinh học” nhằm đảm bảo an toàn dịch bệnh, chất lượng thịt và sức khỏe người tiêu dùng. Sử dụng chế phẩm sinh học trong chăn nuôi có nhiều ưu điểm vượt trội như: Tăng năng suất, chất lượng, ít dịch bệnh, không gây ảnh hưởng tiêu cực 2 đến sức khỏe con người, vật nuôi, giải quyết tốt môi trường chăn nuôi. Chim cút được coi là vật nuôi có giá trị kinh tế cao, đặc biệt đối với những hộ chăn nuôi vừa và nhỏ, có thể xóa đói giảm nghèo. Với chất lượng thịt thơm ngon, giàu chất dinh dưỡng, khả năng sản xuất thịt cao, giá thành bình quân trên thị trường là 60.000 đồng/kg, chỉ 5 – 6 tuần tuổi đã bắt đầu đẻ trứng và có thể đẻ đến 300 trứng/năm.

Với những đặc tính ưu việt đó, chim cút đang là đối tượng rất được các chủ trang trại và người nông dân chú ý đến. 2 Để nâng cao số lượng cũng như chất lượng đàn gia súc, gia cầm phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu, việc nghiên cứu và đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật áp dụng vào thực tiễn sản xuất là điều hết sức cần thiết. Xuất phát từ yêu cầu thực tế trên, các nhà khoa học Khoa Chăn nuôi thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm thành công chế phẩm men vi sinh TUAF – Multibio bổ sung thức ăn nhằm kích thích tiêu hóa và tăng khả năng sinh trưởng, tăng sức đề kháng cho vật nuôi. Để đánh giá hiệu quả của men TUAF – Multibio trước khi sản xuất và áp dụng ở quy mô rộng hơn, được sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi thú y, giáo viên hướng dẫn, chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu thử nghiệm ảnh hưởng của Men TUAF – Multibio trên chim cút nuôi tại trại chăn nuôi gia cầm Khoa Chăn nuôi Thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”.

Mục tiêu và yêu cầu của đề tài - Đánh giá ảnh hưởng của men TUAF – Multibio tới sức sống và khả năng sinh trưởng của chim cút. - Đánh giá ảnh hưởng của men TUAF – Multibio tới khả năng phòng bệnh đường tiêu hóa ở chim cút. Ý nghĩa của đề tài 1.1 Ý nghĩa trong khoa học Kết quả của đề tài góp phần bổ sung thêm những thông tin vào tài liệu học tập và nghiên cứu khoa học của sinh viên ngành chăn nuôi và thú y của các trường đại học Nông Nghiệp.