Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ và liều lượng n p k đến sinh trưởng phát triển giống ngô lai mới lvn255 tại huyện đan phượng thành phố hà nội

Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ và liều lượng NPK đến sinh trưởng, phát triển của giống ngô lai LVN255 tại Đan Phượng, Hà Nội. Xem ngay!

• Tác giả: Trần Văn Đức
• Người hướng dẫn: PGS. Luân Thế Thiệp
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học Cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ và liều lượng NPK đến sinh trưởng, phát triển giống ngô lai mới LVN255 tại huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC TÊN VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục đích và yêu cầu của đề tài
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2. Tình hình sản xuất, tiêu thụ ngô trên thế giới
• 1.2.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới
• 1.2.2. Tình hình tiêu thụ ngô trên thế giới
• 1.3. Tình hình sản xuất và tiêu thụ ngô ở Việt Nam
• 1.3.1. Tình hình sản xuất ngô ở Việt Nam
• 1.3.2. Tình hình tiêu thụ ngô ở Việt Nam
• 1.4. Tình hình nghiên cứu mật độ, phân bón cho ngô trên thế giới và Việt Nam
• 1.4.1. Tình hình nghiên cứu mật độ, khoảng cách trồng
• 1.4.2. Tình hình nghiên cứu phân bón cho ngô
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.2.1. Thời gian nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp thí nghiệm
• 2.4.2. Các chỉ tiêu nghiên cứu và phương pháp theo dõi
• 2.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến một số đặc điểm nông học của giống ngô lai LVN255 vụ Thu Đông 2016
• 3.1.1. Ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến các giai đoạn sinh trưởng của giống ngô LVN255
• 3.1.2. Ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến một số đặc điểm hình thái của giống ngô lai LVN255 vụ Thu Đông 2016 tại Đan Phượng, Hà Nội
• 3.1.3. Ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến khả năng chống chịu của giống ngô lai LVN255 vụ Thu Đông năm 2016 tại Đan Phượng Hà Nội
• 3.2. Ảnh hưởng của các mức phân bón và mật độ đến các yếu tố cấu thành năng suất của giống ngô LVN255 vụ Thu Đông năm 2016
• 3.2.1. Ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến các yếu tố cấu thành năng suất của giống ngô LVN255
• 3.2.2. Ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến năng suất của giống ngô lai LVN255 trong vụ Thu Đông 2016 tại Đan Phượng, Hà Nội
• 3.3. Hiệu quả kinh tế của các công thức phân bón và mật độ đối với giống ngô LVN255 trong vụ Thu Đông 2016 tại Đan Phượng, Hà Nội
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ảnh Hưởng NPK và Mật Độ Ngô

Ngô (Zea mays L.) là cây lương thực quan trọng, cung cấp lương thực cho con người và thức ăn chăn nuôi. Ngô còn là nguyên liệu cho công nghiệp thực phẩm, dược phẩm. Hiện nay, ngô được quan tâm đặc biệt với vai trò sản xuất nhiên liệu sinh học. Với giá trị kinh tế cao và khả năng thích ứng rộng, cây ngô được trồng ở hầu hết các vùng trên thế giới. Năm 2014, diện tích trồng ngô toàn thế giới đạt 184,8 triệu ha, năng suất bình quân 56,16 tạ/ha, sản lượng 1.038,2 triệu tấn. Tại Việt Nam, diện tích trồng ngô chiếm khoảng 12,9% diện tích cây lương thực có hạt nhưng có ý nghĩa quan trọng thứ 2 sau cây lúa. Mặc dù hiện nay sản xuất ngô của Việt Nam đã có nhiều thay đổi, các vùng trồng ngô trong cả nước đều sử dụng giống ngô lai năng suất cao, góp phần nâng cao năng suất và sản lượng ngô. Tuy nhiên năng suất ngô của nước ta còn thấp so với trung bình của thế giới và các nước trong khu vực. Theo chiến lược của Bộ NN&PTNT, đến năm 2020 sản lượng ngô của Việt Nam cần đạt 8 - 9 triệu tấn/ năm mới cung cấp đầy đủ cho nhu cầu trong nước và từng bước tham gia xuất khẩu. Tuy nhiên, để tăng sản lượng ngô, bên cạnh sử dụng giống ngô lai có tiềm năng cho năng suất cao, cần áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến trong sản xuất. Trong thâm canh phân bón được xác định là yếu tố quan trọng nhất kết hợp với mật độ khoảng cách trồng hợp lý sẽ phát huy hết tiềm năng cho năng suất của giống tốt. Giống ngô lai LVN255 là một giống ngô mới được Viện Nghiên cứu Ngô chọn tạo ra, bước đầu nghiên cứu của tác giả đã đánh giá đây là một giống ngô lai mới có tiềm năng năng suất cao và là giống chịu thâm canh, đặc biệt sẽ phát huy được tiềm năng năng suất khi được trồng ở các vùng đồng Bằng. Tuy nhiên đây là giống ngô mới nên cần xác định được các biện pháp kỹ thuật như mật độ trồng và lượng phân bón thích hợp trước khi giới thiệu cho sản xuất. Do vậy, chúng tôi đã thực hiện đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ và liều lượng NPK đến sinh trưởng, phát triển giống ngô lai mới LVN255 tại huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội”

1.1. Tính Cấp Thiết Nghiên Cứu Mật Độ và NPK cho Ngô

Cây ngô (Zea mays.) là một trong ba cây lương thực quan trọng cung cấp lương thực cho con người và thức ăn cho chăn nuôi. Ngoài ra ngô còn là nguồn nguyên liệu cho ngành công nghiệp thực phẩm, dược phẩm và công nghiệp nhẹ. Hiện nay, ngô đang được quan tâm đặc biệt với vai trò là nguồn nguyên liệu để sản xuất nhiên liệu sinh học. Với giá trị kinh tế cao và khả năng thích ứng rộng, cây ngô đã được trồng ở hầu hết các vùng trên thế giới. Theo chiến lược của Bộ NN&PTNT, sản lượng ngô của Việt Nam cần đạt 8 - 9 triệu tấn/ năm mới cung cấp đầy đủ cho nhu cầu trong nước và từng bước tham gia xuất khẩu. Tuy nhiên, để tăng sản lượng ngô, bên cạnh sử dụng giống ngô lai có tiềm năng cho năng suất cao, cần áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến trong sản xuất. Trong thâm canh phân bón được xác định là yếu tố quan trọng nhất kết hợp với mật độ khoảng cách trồng hợp lý sẽ phát huy hết tiềm năng cho năng suất của giống tốt.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Xác Định Mật Độ Phân Bón LVN255

Mục đích chính của nghiên cứu là xác định được mật độ trồng và tổ hợp phân bón thích hợp cho giống ngô LVN255 vụ Thu năm 2016 tại viện nghiên cứu ngô, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội. Để đạt được mục tiêu này, nghiên cứu tập trung vào việc theo dõi ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến các giai đoạn sinh trưởng chính của giống ngô LVN225 vụ Thu tại Hà Nội. Đánh giá ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến một số đặc điểm hình thái sinh lý của giống ngô LVN225, cũng như theo dõi ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến tình hình sâu bệnh hại và khả năng chống đổ. Cuối cùng, nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống ngô LVN225.

II. Vấn Đề Năng Suất Ngô LVN255 và Giải Pháp NPK

Sản lượng cây lương thực toàn cầu đến năm 2050 cần vượt qua 400 triệu tấn mới đáp ứng được nhu cầu của con người (FAO, 2009). Tuy nhiên, sản xuất lương thực nói chung cũng như sản xuất ngô nói riêng đang phải đối mặt với thách thức lớn nhất là điều kiện bất thuận sinh học (sâu bệnh hại) và bất thuận phi sinh học (hạn, đất nghèo dinh dưỡng, đất chua và ngập nước). Những thách thức này đặc biệt tác động mạnh đối với nông dân sản xuất nhỏ, nghèo tài nguyên và đầu tư thấp (Weiwei Wen và cộng sự , 2011). Chính vì vậy, tăng năng suất cây trồng là vấn đề quan trọng trong sản xuất nông nghiệp nói chung và sản xuất ngô nói riêng. Để đạt được sản lượng ngô cao, bên cạnh chọn tạo giống cần áp dụng các kỹ thuật canh tác phù hợp. Các kết quả nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam đã chứng minh rằng để nâng cao năng suất ngô thì phải sử dụng các giống ngô lai năng suất cao, phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu của vùng, đồng thời gieo trồng với mật độ và khoảng cách hợp lý và bón phân cân đối, đầy đủ. Mật độ, khoảng cách và phương thức trồng có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình sinh trưởng và năng suất ngô. Nếu trồng mật độ thấp thì cây sinh trưởng tốt, bắp to, tăng số hạt/bắp nhưng số lượng cây ít nên năng suất không cao. Nếu trồng mật độ cao thì số cây trên một đơn vị diện tích gieo trồng tăng nhưng bắp nhỏ, ít hạt. Do đó để đạt được năng suất cao cần căn cứ vào giống, điều kiện đất đai và mùa vụ xác định mật độ và khoảng cách trồng thích hợp. Theo nghiên cứu của Berzenyi, Z. (1996) cho thấy năng suất ngô của Mỹ trong hơn 40 năm qua tăng thêm 58% là nhờ đóng góp của giống lai đơn, 21% là nhờ tăng mật độ và 5% nhờ thu hẹp khoảng cách. Phân bón là yếu tố quan trọng nhất trong thâm canh tăng năng suất cây trồng.

2.1. Tối Ưu Mật Độ Trồng để Tăng Năng Suất Ngô LVN255

Mật độ trồng có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp nhận ánh sáng, dinh dưỡng và nước của cây ngô. Một mật độ quá dày sẽ dẫn đến sự cạnh tranh gay gắt giữa các cây, làm giảm năng suất bắp và tăng nguy cơ lây lan sâu bệnh. Ngược lại, mật độ quá thưa sẽ không tận dụng hết tiềm năng của đất đai và ánh sáng mặt trời, cũng làm giảm tổng sản lượng trên một đơn vị diện tích. Do vậy, việc nghiên cứu xác định mật độ tối ưu là vô cùng quan trọng. Theo nghiên cứu của Berzenyi, Z. (1996) cho thấy năng suất ngô của Mỹ trong hơn 40 năm qua tăng thêm 58% là nhờ đóng góp của giống lai đơn, 21% là nhờ tăng mật độ và 5% nhờ thu hẹp khoảng cách.

2.2. Lượng Phân NPK Cân Đối cho Sinh Trưởng Ngô LVN255

Phân bón NPK cung cấp các chất dinh dưỡng thiết yếu cho cây ngô, bao gồm Nitơ (N) cho sự phát triển của lá và thân, Photpho (P) cho sự phát triển của rễ và bắp, và Kali (K) cho khả năng chống chịu sâu bệnh và tăng cường chất lượng hạt. Việc bón phân NPK với tỷ lệ cân đối, phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây ngô sẽ giúp cây phát triển khỏe mạnh, tăng năng suất và chất lượng. Để bón phân đạt hiệu quả cao nhưng không gây ảnh hưởng xấu tới cây và môi trường thì cần bón phân phù hợp với đặc điểm của từng loài cây trồng và đất đai. Cơ sở của việc bón phân hợp lý cần được xây dựng trên cơ sở đảm bảo những yêu cầu cơ bản như cây trồng cần được cung cấp đầy đủ và kịp thời dinh dưỡng cần thiết, không ngừng ổn định và nâng cao độ phì của đất, đem lại lợi nhuận tối đa cho người sản xuất, phù hợp với điều kiện và trình độ sản xuất hiện tại.

III. Cách Thức Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng NPK Mật Độ

Nghiên cứu được thực hiện tại Viện Nghiên cứu Ngô, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội trong vụ Thu Đông 2016. Phương pháp nghiên cứu sử dụng là phương pháp thí nghiệm đồng ruộng, bố trí theo khối đầy đủ ngẫu nhiên, ba lần lặp lại. Các công thức thí nghiệm được thiết kế để đánh giá ảnh hưởng của các mức mật độ và lượng phân NPK khác nhau đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống ngô lai LVN255. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm: thời gian sinh trưởng, chiều cao cây, số lá, đường kính thân, chiều dài bắp, số hàng hạt trên bắp, số hạt trên hàng, khối lượng 1000 hạt và năng suất thực thu. Số liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm thống kê để phân tích phương sai và so sánh các nghiệm thức. Phương pháp thí nghiệm . Các chỉ tiêu nghiên cứu và phương pháp theo dõi + Các giai đoạn sinh tr ±ß ng c ÿ a cây ngô (ngày): - Gieo - M ¿ c. - 3 lá. - 5 lá. - 7 lá. - 9 lá. - Tr ß ng hàng - phun râu (T2 - PR). - Thu ho ¿ ch. + Các ch ß tiêu v ß ¿ c i ß m hình thái c ÿ a cây ngô. - Chi ß u cao cây (cm): o trung bình chi ß u cao c ÿ a 10 cây ng ¿ u nhiên/ ¡ n v ß thí nghi ß m vào giai o ¿ n tr ±ß c khi thu ho ¿ ch. - Chi ß u cao đóng b ¿ p (cm): o t ÿ g ß c ¿ n v ß trí đóng b ¿ p chính trên 10 cây ng ¿ u nhiên/ ¡ n v ß. - Chi ß u dài bông c ß (cm): o t ÿ i ¿ m g ¿ n nh ¿ t gi ÿ a bông c ß và thân cây ¿ n ¿ u c ÿ a bông c ß . - S ß lá trên thân cây (lá/cây): ¿ m t ¿ t c ¿ các lá trên thân chính trên 10 cây ng ¿ u nhiên/ ¡ n v ß. + ánh giá kh ¿ n ng ch ß ng ch ß u c ÿ a gi ß ng ngô: - ánh giá m ÿ c ß nhi ¿ m c ÿ a sâu b ß nh h ¿ i trên t ÿ ng công th ÿ c vào th ß i gian tr ±ß c khi thu ho ¿ ch. - ánh giá kh ¿ n ng ch ß ng ß c ÿ a cây ngô trên t ÿ ng công th ÿ c t ¿ i th ß i i ¿ m tr ±ß c khi thu ho ¿ ch. + Các y ¿ u t ß c ¿ u thành n ng su ¿ t: - S ß hàng h ¿ t/b ¿ p: ¿ m s ß hàng h ¿ t trên 10 b ¿ p ng ¿ u nhiên ±ÿ c ch ß n trong t ÿ ng công th ÿ c và tính trung bình. - S ß h ¿ t trên hàng/b ¿ p: ¿ m s ß h ¿ t trên 10 hàng h ¿ t ng ¿ u nhiên ±ÿ c ch ß n trong t ÿ ng công th ÿ c và tính trung bình. - P1000 h ¿ t: C â n 1000 h ¿ t ng ¿ u nhiên ±ÿ c ch ß n trong t ÿ ng công th ÿ c sau khi thu ho ¿ ch và h ¿ t ã ±ÿ c làm khô và o ß m. - T ÿ l ß h ¿ t/b ¿ p (%): C â n t ß ng s ß h ¿ t trên 10 b ¿ p ng ¿ u nhiên ±ÿ c ch ß n trong t ÿ ng công th ÿ c sau khi thu ho ¿ ch và h ¿ t ã ±ÿ c làm khô và o ß m. - N ng su ¿ t lý thuy ¿ t (t ¿ /ha): Tính toán theo công th ÿ c sau: NSLT = (S ß cây/ha) x (S ß b ¿ p/cây) x (S ß hàng h ¿ t/b ¿ p) x (S ß h ¿ t/ hàng) x (Tr ß ng l ±ÿ ng 1000 h ¿ t) / 106 (khi ß m h ¿ t là 12-14%). - N ng su ¿ t th ÿ c thu (t ¿ /ha): N ng su ¿ t h ¿ t khô (ß m 12-14%) trên m ß t ¡ n v ß di ß n tích. Ph ±¡ ng pháp x ÿ lý s ß li ß u .

3.1. Bố Trí Thí Nghiệm Đánh Giá Mật Độ và Lượng NPK

Thí nghiệm được bố trí theo khối đầy đủ ngẫu nhiên với 3 lần lặp lại. Các công thức thí nghiệm bao gồm các mức mật độ khác nhau (ví dụ: 6 vạn cây/ha, 7 vạn cây/ha, 8 vạn cây/ha) kết hợp với các lượng phân NPK khác nhau (ví dụ: 120 kg N/ha, 60 kg P2O5/ha, 60 kg K2O/ha). Việc bố trí thí nghiệm một cách khoa học và chặt chẽ đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả nghiên cứu.

3.2. Chỉ Tiêu Theo Dõi Sinh Trưởng Hình Thái Năng Suất

Các chỉ tiêu theo dõi trong thí nghiệm bao gồm các giai đoạn sinh trưởng, đặc điểm hình thái (chiều cao cây, số lá, đường kính thân), khả năng chống chịu sâu bệnh và đổ ngã, cũng như các yếu tố cấu thành năng suất (số hàng hạt trên bắp, số hạt trên hàng, khối lượng 1000 hạt). Năng suất thực thu được xác định bằng cách thu hoạch và cân đo sản lượng hạt trên mỗi đơn vị diện tích. Các chỉ tiêu này được lựa chọn để đánh giá toàn diện ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến sự phát triển và năng suất của cây ngô.

3.3. Xử Lý Số Liệu Phân Tích Phương Sai và So Sánh

Số liệu thu thập được từ thí nghiệm sẽ được xử lý bằng phần mềm thống kê chuyên dụng (ví dụ: SPSS, SAS). Phân tích phương sai (ANOVA) được sử dụng để xác định xem có sự khác biệt đáng kể giữa các công thức thí nghiệm hay không. Nếu có sự khác biệt, các nghiệm thức sẽ được so sánh bằng các phép kiểm định (ví dụ: Duncan, LSD) để xác định công thức nào cho kết quả tốt nhất. Việc xử lý số liệu một cách chính xác và khoa học đảm bảo tính khách quan và tin cậy của kết luận nghiên cứu.

IV. Kết Quả Ảnh Hưởng Mật Độ NPK tới Ngô LVN255

Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến một số đặc điểm nông học của giống ngô lai LVN255 vụ Thu Đông 2016 cho thấy có sự khác biệt đáng kể giữa các công thức thí nghiệm. Cụ thể, mật độ và phân bón có ảnh hưởng đến các giai đoạn sinh trưởng của giống ngô LVN255. Bên cạnh đó, mật độ và phân bón còn ảnh hưởng đến một số đặc điểm hình thái của giống ngô lai LVN255 vụ Thu Đông 2016 tại Đan Phượng, Hà Nội. Ngoài ra, các mức phân bón và mật độ ảnh hưởng đến các yếu tố cấu thành năng suất của giống ngô LVN255 vụ Thu Đông năm 2016. Phân bón và mật độ còn ảnh hưởng đến năng suất của giống ngô lai LVN255 trong vụ Thu Đông 2016 tại Đan Phượng, Hà Nội.

4.1. Thời Gian Sinh Trưởng Ngô LVN255 Thay Đổi Theo Mật Độ NPK

Thí nghiệm cho thấy có sự khác biệt về thời gian sinh trưởng giữa các công thức thí nghiệm với mật độ và phân bón khác nhau. Nhìn chung, các công thức có mật độ cao hơn hoặc lượng phân bón đầy đủ thường có thời gian sinh trưởng ngắn hơn so với các công thức mật độ thấp hoặc thiếu phân. Ảnh hưởng này có thể liên quan đến sự cạnh tranh về nguồn tài nguyên giữa các cây trong điều kiện mật độ cao, hoặc khả năng hấp thụ và sử dụng dinh dưỡng tốt hơn khi được cung cấp đầy đủ phân bón.

4.2. Hình Thái Ngô LVN255 Biến Đổi do Mật Độ NPK

Các chỉ tiêu về hình thái như chiều cao cây, chiều cao đóng bắp, số lá và đường kính thân cũng cho thấy sự khác biệt giữa các công thức thí nghiệm. Các công thức có mật độ và lượng phân bón phù hợp thường cho cây có chiều cao vừa phải, đường kính thân lớn và số lá vừa đủ để đảm bảo quá trình quang hợp hiệu quả. Ngược lại, các công thức mật độ quá cao hoặc thiếu phân có thể dẫn đến cây còi cọc, thân nhỏ và lá ít.

4.3. Khả Năng Chống Chịu Sâu Bệnh Đổ Ngã của Ngô LVN255

Nghiên cứu ghi nhận rằng việc bón phân cân đối và duy trì mật độ hợp lý có thể giúp tăng cường khả năng chống chịu sâu bệnh và đổ ngã của cây ngô. Các công thức thiếu phân thường có cây yếu ớt, dễ bị tấn công bởi sâu bệnh và đổ ngã khi gặp gió bão. Ngược lại, các công thức bón phân đầy đủ và mật độ vừa phải thường cho cây khỏe mạnh, có khả năng chống chịu tốt hơn với các tác động bất lợi từ môi trường.

V. Phân Tích Yếu Tố Năng Suất Ngô LVN255 ở Hà Nội

Phân tích các yếu tố cấu thành năng suất của giống ngô LVN255 cho thấy mật độ và phân bón có ảnh hưởng đáng kể đến số hàng hạt trên bắp, số hạt trên hàng và khối lượng 1000 hạt. Các công thức có mật độ và lượng phân bón tối ưu thường cho bắp to, số hàng hạt và số hạt trên hàng nhiều hơn, cũng như khối lượng 1000 hạt lớn hơn. Điều này chứng tỏ rằng việc điều chỉnh mật độ và phân bón có thể cải thiện đáng kể năng suất tiềm năng của giống ngô LVN255. Ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến các yếu tố cấu thành năng suất của giống ngô LVN255 . Ảnh hưởng của phân bón và mật độ đến năng suất của giống ngô lai LVN255 trong vụ Thu Đông 2016 tại Đan Phượng, Hà Nội . Hiệu quả kinh tế của các công thức phân bón và mật độ đối với giống ngô LVN255 trong vụ Thu Đông 2016 tại Đan Phượng, Hà Nội

5.1. Số Hàng Hạt Số Hạt Trên Hàng Ảnh Hưởng Bởi Mật Độ

Số hàng hạt trên bắp và số hạt trên hàng là hai yếu tố quan trọng quyết định số lượng hạt trên mỗi bắp ngô. Nghiên cứu cho thấy mật độ trồng có ảnh hưởng lớn đến cả hai yếu tố này. Mật độ quá cao có thể làm giảm số hàng hạt và số hạt trên hàng do sự cạnh tranh về nguồn tài nguyên, trong khi mật độ quá thấp có thể không tận dụng hết tiềm năng của cây.

5.2. Khối Lượng 1000 Hạt Tăng Nhờ Phân Bón NPK Cân Đối

Khối lượng 1000 hạt là một chỉ tiêu quan trọng phản ánh chất lượng hạt và ảnh hưởng đến năng suất. Nghiên cứu cho thấy việc bón phân NPK cân đối có thể giúp tăng khối lượng 1000 hạt, đồng nghĩa với việc cải thiện chất lượng và năng suất của ngô. Phân bón NPK cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho quá trình tích lũy chất khô trong hạt, giúp hạt no tròn và nặng hơn.

5.3. Năng Suất Thực Thu Tối Ưu Với Mật Độ và NPK Hợp Lý

Năng suất thực thu là kết quả tổng hợp của tất cả các yếu tố sinh trưởng, phát triển và cấu thành năng suất. Nghiên cứu cho thấy việc kết hợp mật độ và phân bón NPK hợp lý có thể giúp đạt được năng suất thực thu tối ưu cho giống ngô LVN255 tại Hà Nội. Các công thức có mật độ và lượng phân bón cân đối thường cho năng suất cao hơn so với các công thức mật độ quá cao hoặc thiếu phân.

VI. Kết Luận Mật Độ NPK Tối Ưu cho Ngô LVN255

Nghiên cứu đã xác định được mật độ và lượng phân NPK tối ưu cho giống ngô lai LVN255 tại Hà Nội trong điều kiện thí nghiệm. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc khuyến cáo các biện pháp canh tác phù hợp cho người dân, giúp tăng năng suất và hiệu quả kinh tế của việc trồng ngô. Cần có thêm các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá tính ổn định của kết quả trong các điều kiện môi trường và đất đai khác nhau, cũng như để tìm ra các biện pháp canh tác tiên tiến hơn để nâng cao năng suất ngô hơn nữa.

6.1. Đề Xuất Mật Độ Trồng Ngô LVN255 Phù Hợp

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đề xuất một khoảng mật độ trồng phù hợp cho giống ngô LVN255 tại Hà Nội. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mật độ tối ưu có thể thay đổi tùy thuộc vào điều kiện đất đai, thời tiết và kỹ thuật canh tác cụ thể. Do đó, người dân cần tham khảo ý kiến của các chuyên gia và cán bộ khuyến nông để lựa chọn mật độ phù hợp nhất với điều kiện của mình.

6.2. Khuyến Nghị Lượng Phân NPK Cho Ngô LVN255 Tại Hà Nội

Nghiên cứu cũng cung cấp các khuyến nghị về lượng phân NPK cần bón cho giống ngô LVN255 tại Hà Nội. Tỷ lệ và lượng phân cần bón có thể thay đổi tùy thuộc vào giai đoạn sinh trưởng của cây. Do đó, người dân cần tuân thủ đúng quy trình bón phân và theo dõi sát sao tình trạng của cây để điều chỉnh lượng phân cho phù hợp.

6.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Đánh Giá Ảnh Hưởng Đa Yếu Tố

Để có cái nhìn toàn diện hơn về ảnh hưởng của các yếu tố đến năng suất ngô, cần có thêm các nghiên cứu tiếp theo đánh giá đồng thời ảnh hưởng của nhiều yếu tố, ví dụ như mật độ, phân bón, giống, thời vụ và kỹ thuật canh tác. Các nghiên cứu này sẽ giúp xây dựng các mô hình canh tác tối ưu, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng vùng và từng loại giống ngô.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây ngô (Zea mays L.) giữ vị thế là cây lương thực quan trọng thứ hai tại Việt Nam và thứ ba trên toàn cầu, đóng vai trò then chốt trong ngành công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi và sản xuất nhiên liệu sinh học. Theo số liệu của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), năm 2014 diện tích gieo trồng ngô toàn cầu đạt 184,8 triệu ha với năng suất bình quân 56,16 tạ/ha, và đến năm 2016 đã tăng lên 181,4 triệu ha với năng suất 57,3 tạ/ha. Tại Việt Nam, diện tích ngô năm 2015 đạt 1.179,3 nghìn ha, năng suất đạt 44,8 tạ/ha và tổng sản lượng đạt 5,28 triệu tấn. Tuy nhiên, năng suất ngô trong nước năm 2016 chỉ bằng khoảng 78,5% so với mức trung bình thế giới. Riêng vùng Trung du và miền núi phía Bắc chiếm tới 43,71% diện tích ngô cả nước (519,3 nghìn ha) nhưng năng suất chỉ đạt 36,8 tạ/ha. Nhu cầu tiêu thụ ngô phục vụ chăn nuôi trong nước tăng vọt khiến Việt Nam phải nhập khẩu hơn 7,6 triệu tấn ngô trong năm 2015.

Trước yêu cầu chiến lược của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn nhằm đạt sản lượng 8 đến 9 triệu tấn ngô, việc đưa các giống ngô lai mới có tiềm năng năng suất cao kết hợp hoàn thiện gói kỹ thuật thâm canh là đòi hỏi cấp thiết. Đề tài tập trung nghiên cứu ảnh hưởng đồng thời của 5 mức mật độ gieo trồng và 4 liều lượng phân bón N, P, K đến các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển, khả năng chống chịu và các yếu tố cấu thành năng suất của giống ngô lai đơn mới LVN255. Nghiên cứu được thực hiện trong vụ Thu Đông từ ngày 15/8/2016 đến ngày 31/12/2016 tại xã Đồng Tháp, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội trên chân đất phù sa cổ không được bồi hàng năm. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và luận cứ thực tiễn chuẩn xác, giúp người sản xuất thiết lập mật độ và chế độ dinh dưỡng tối ưu, khai thác tối đa tiềm năng năng suất của giống ngô LVN255 tại vùng Đồng bằng sông Hồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quang hợp của nhóm thực vật C4, khẳng định cây ngô sở hữu hiệu suất sử dụng bức xạ mặt trời, nước và dưỡng chất vượt trội, có điểm bù CO2 thấp và khả năng tích lũy sinh khối cao trong điều kiện thâm canh. Bên cạnh đó, lý thuyết ưu thế lai (Heterosis) trong chọn tạo giống cây trồng chỉ rõ các giống ngô lai đơn thế hệ mới như LVN255 sở hữu tiềm năng di truyền vượt bậc về năng suất, sức sống mạnh mẽ và phản ứng tích cực với phân bón. Định luật dinh dưỡng khoáng cân đối của Liebig và lý thuyết tương tác giữa mật độ quần thể với chế độ dinh dưỡng khoáng đa lượng N-P-K đóng vai trò định hướng việc thiết lập chế độ phân bón và mật độ gieo trồng hợp lý.

Các khái niệm chuyên ngành then chốt được vận dụng xuyên suốt bao gồm:

• Chỉ số diện tích lá (LAI - Leaf Area Index): Đại lượng biểu thị tổng diện tích bề mặt lá xanh trên một đơn vị diện tích đất (m2 lá/m2 đất), phản ánh khả năng hấp thụ quang năng của toàn bộ tán ngô.
• Khoảng cách chênh lệch tung phấn - phun râu (ASI - Anthesis-Silking Interval): Khoảng thời gian tính bằng ngày từ khi trỗ cờ tung phấn đến khi phun râu, là chỉ số sinh lý quyết định trực tiếp đến tỷ lệ thụ phấn, thụ tinh và độ kết hạt trên bắp.
• Năng suất thực thu (NSTT): Khối lượng hạt thu hoạch thực tế quy đổi về độ ẩm tiêu chuẩn 14% tính trên một đơn vị diện tích canh tác (tạ/ha).
• Tỷ số thu nhập gia tăng (VCR - Value-Cost Ratio): Chỉ số kinh tế đánh giá hiệu quả đồng vốn đầu tư phân bón và mật độ gieo trồng dựa trên tương quan giữa tổng thu và tổng chi phí.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thực nghiệm được thu thập từ thí nghiệm đồng ruộng chính quy tại xã Đồng Tháp, huyện Đan Phượng, Hà Nội. Thí nghiệm được bố trí theo phương pháp khối ô lớn - ô nhỏ (Split-plot Design - SPD) với 3 lần nhắc lại:

• Nhân tố ô lớn (Phân bón N:P:K) gồm 4 mức: P1 (120N : 60P2O5 : 60K2O kg/ha), P2 (đối chứng: 160N : 80P2O5 : 80K2O kg/ha), P3 (200N : 100P2O5 : 100K2O kg/ha) và P4 (240N : 120P2O5 : 120K2O kg/ha).
• Nhân tố ô nhỏ (Mật độ gieo trồng) gồm 5 mức: M1 (9,5 vạn cây/ha - 70x15 cm), M2 (7,2 vạn cây/ha - 70x20 cm), M3 (5,7 vạn cây/ha - 70x25 cm), M4 (4,7 vạn cây/ha - 70x30 cm) và M5 (4,1 vạn cây/ha - 70x35 cm).

Quy mô thí nghiệm gồm 20 công thức với tổng số 60 ô thí nghiệm; mỗi ô có diện tích 22,05 m2 (gồm 6 hàng gieo, hàng dài 5,25 m, khoảng cách hàng 0,7 m). Phương pháp chọn mẫu tuân thủ nghiêm ngặt Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 01-56:2011/BNN&PTNT về khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng của giống ngô. Toàn bộ các chỉ tiêu hình thái, sinh lý và cấu thành năng suất được theo dõi trên mẫu ngẫu nhiên gồm 10 cây tại 2 hàng giữa của từng ô để triệt tiêu hiệu ứng bờ dải. Dữ liệu thực nghiệm được xử lý thống kê sinh học bằng phần mềm IRISTAT 5.0 và Microsoft Excel 2010. Phương pháp phân tích phương sai 2 nhân tố (Two-way ANOVA) được lựa chọn nhằm bóc tách chính xác hiệu ứng riêng rẽ cũng như tác động tương tác giữa liều lượng phân bón và mật độ gieo trồng ở các mức ý nghĩa thống kê P < 0,05 và P < 0,01.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu thực nghiệm đã ghi nhận bốn phát hiện cốt lõi về giống ngô lai LVN255:

Thứ nhất, thời gian sinh trưởng (TGST) của giống ngô LVN255 dao động từ 112,3 đến 121,0 ngày, thuộc nhóm giống có thời gian sinh trưởng trung bình, rất thích hợp bố trí trong cơ cấu vụ Thu Đông tại các tỉnh phía Bắc. Thời gian từ gieo đến tung phấn biến động từ 62,7 ngày (công thức P1M5) đến 70,0 ngày (công thức P4M2). Khoảng cách tung phấn - phun râu (ASI) duy trì trong ngưỡng rất ngắn và tối ưu, từ 1,7 đến 2,7 ngày, đảm bảo hạt phấn tiếp xúc tối đa với râu ngô khi râu còn tươi.

Thứ hai, đặc điểm hình thái thân lá biến đổi linh hoạt dưới tác động của phân bón và mật độ (P < 0,05). Chiều cao cây dao động từ 187,0 cm (P1M5) đến 213,8 cm (P4M1). Chiều cao đóng bắp biến thiên từ 85,9 cm đến 106,4 cm, chiếm tỷ lệ từ 45,4% đến 50,1% chiều cao cây. Tỷ lệ này tương đương khoảng một phần hai chiều cao cây, tạo thế cân đối vững chắc giúp cây chống đổ ngã vượt trội trước gió bão. Đường kính thân đạt từ 1,7 cm đến 2,2 cm, trong đó mật độ thưa kết hợp phân bón cao (P4M5, P4M3, P2M5) giúp thân cây to khỏe nhất (2,2 cm).

Thứ ba, chỉ số diện tích lá (LAI) chịu ảnh hưởng chi phối mạnh mẽ bởi mật độ gieo trồng. Ở mật độ thưa M5 (4,1 vạn cây/ha), chỉ số LAI dao động từ 4,6 đến 5,2 m2 lá/m2 đất; khi tăng mật độ lên M1 (9,5 vạn cây/ha), chỉ số LAI tăng mạnh lên mức 9,3 đến 10,1 m2 lá/m2 đất. Số lá trên cây giữ mức ổn định từ 18,4 đến 18,9 lá/cây do đây là tính trạng mang tính di truyền cao của giống LVN255.

Thứ tư, kích thước bông cờ và khả năng phát tán hạt phấn chịu tác động rõ rệt từ mật độ. Chiều dài bông cờ dao động từ 33,4 cm đến 38,9 cm và số nhánh cờ đạt từ 9,8 đến 12,5 nhánh. Khi mật độ gieo trồng dày (9,5 vạn cây/ha), chiều dài bông cờ bị rút ngắn xuống mức trung bình 35,2 cm; ngược lại, ở mật độ thưa (4,1 vạn cây/ha), chiều dài cờ đạt tới 38,0 cm, tăng khoảng 7,95% so với mật độ dày.

Thảo luận kết quả

Các kết quả thu được phản ánh đúng quy luật sinh lý học thực vật C4. Khi gieo trồng ở mật độ cao, sự cạnh tranh không gian dinh dưỡng và ánh sáng giữa các cá thể trong quần thể ngô diễn ra gay gắt. Hiện tượng vống cao sinh trưởng xảy ra làm chiều cao cây ở mật độ 9,5 vạn cây/ha tăng thêm 14,3% so với mật độ 4,1 vạn cây/ha, đồng thời kéo dài thời gian sinh trưởng thêm 3 đến 8 ngày. Tuy nhiên, việc tăng mật độ quá mức dẫn đến thu hẹp đường kính thân và giảm số lượng hạt trên mỗi hàng.

Kết quả thí nghiệm hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu kinh điển của Berzenyi (1996), chỉ ra rằng phân bón đóng góp tới 30,7% và mật độ gieo trồng đóng góp 21% vào tổng năng suất cây ngô. Nghiên cứu cũng củng cố các kết luận của Viện Nghiên cứu Ngô giai đoạn 2006-2008 khi khẳng định các giống ngô lai đơn thế hệ mới phản ứng rất tích cực với mật độ từ 5,7 đến 7,2 vạn cây/ha trên nền phân bón 160-200 kg N/ha.

Trong báo cáo khoa học, toàn bộ hệ thống số liệu tương tác giữa mật độ và liều lượng NPK được trực quan hóa hiệu quả thông qua các bảng phân tích phương sai hai nhân tố và biểu đồ tương quan đa biến. Biểu đồ đường kết hợp cột mô tả sinh động mối quan hệ tỷ lệ thuận giữa mật độ gieo trồng với chỉ số diện tích lá (LAI), đồng thời phản ánh xu hướng suy giảm của đường kính thân và chiều dài bông cờ khi mật độ vượt qua ngưỡng chịu tải sinh học.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, bốn giải pháp kỹ thuật và khuyến nghị canh tác cụ thể được đề xuất:

Thứ nhất, chuẩn hóa mật độ gieo trồng tối ưu cho giống ngô lai LVN255 trong vụ Thu Đông ở mức 5,7 đến 7,2 vạn cây/ha (tương ứng khoảng cách hàng cách hàng 70 cm, cây cách cây 20 đến 25 cm). Chỉ tiêu mục tiêu cần đạt là duy trì chỉ số diện tích lá (LAI) trong khoảng 6,4 đến 8,2 m2 lá/m2 đất và giữ tỷ lệ hạt trên bắp đạt trên 80%. Khuyến nghị áp dụng ngay từ vụ sản xuất Thu Đông năm 2017 do các Hợp tác xã Nông nghiệp và bà con nông dân địa phương chủ trì thực hiện.

Thứ hai, áp dụng định mức bón phân khoáng N-P-K cân đối ở mức 160 đến 200 kg N : 80 đến 100 kg P2O5 : 80 đến 100 kg K2O kết hợp 8 đến 10 tấn phân chuồng hoai mục cho 1 ha. Quy trình bón thúc phân kỳ cần chia làm 3 đợt: bón thúc lần 1 khi cây đạt 3-4 lá (1/3 đạm + 1/2 kali), thúc lần 2 khi cây đạt 7-9 lá (1/3 đạm + 1/2 kali) và thúc lần 3 khi cây đạt 12-15 lá (1/3 đạm còn lại). Mục tiêu giảm thiểu 15-20% lượng phân bón thất thoát và nâng cao tỷ số thu nhập gia tăng (VCR) lên trên 2,0 lần. Lực lượng cán bộ khuyến nông cơ sở chịu trách nhiệm hướng dẫn kỹ thuật trực tiếp cho người dân.

Thứ ba, xây dựng các mô hình trình diễn thâm canh giống ngô LVN255 quy mô tập trung từ 50 đến 100 ha tại huyện Đan Phượng và các vùng sinh thái tương đồng thuộc lưu vực sông Hồng. Mục tiêu phấn đấu đạt năng suất thực thu bình quân 65 đến 75 tạ/ha trong giai đoạn 2018-2020. Viện Nghiên cứu Ngô phối hợp với Trung tâm Khuyến nông các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm điều phối và chuyển giao gói kỹ thuật.

Thứ tư, hoàn thiện quy trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ các khâu làm đất, gieo hạt theo luống. Mục tiêu khống chế tỷ lệ hại của sâu đục thân và bệnh khô vằn dưới 5% (điểm 1), đồng thời cắt giảm 25-30% chi phí công lao động canh tác. Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật các địa phương giữ vai trò giám sát và dự tính dự báo thường xuyên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho bốn nhóm đối tượng chính:

Nhóm thứ nhất là sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Khoa học Cây trồng, Nông học và Bảo vệ thực vật. Luận văn cung cấp khung phương pháp luận chuẩn mực về bố trí thí nghiệm ô lớn - ô nhỏ (SPD), phương pháp thu thập chỉ tiêu sinh thái nông học theo QCVN 01-56:2011/BNN&PTNT và kỹ thuật phân tích phương sai ANOVA đa nhân tố trên cây lương thực.

Nhóm thứ hai là các nhà khoa học, chuyên gia chọn tạo giống tại Viện Nghiên cứu Ngô và các Viện nghiên cứu nông nghiệp. Dữ liệu thực nghiệm giúp các nhà chọn giống đánh giá toàn diện phản ứng kiểu hình của giống ngô lai đơn LVN255 trước các áp lực mật độ và dinh dưỡng khoáng, phục vụ định hướng chọn tạo các dòng bố mẹ chịu thâm canh cao.

Nhóm thứ ba là cán bộ quản lý nông nghiệp, khuyến nông viên cấp tỉnh và huyện. Luận văn cung cấp tài liệu tham khảo chuẩn xác để xây dựng các ấn phẩm hướng dẫn quy trình thâm canh ngô lai, làm căn cứ chuyển đổi cơ cấu cây trồng vụ Đông trên đất lúa kém hiệu quả.

Nhóm thứ tư là các chủ trang trại, hợp tác xã và doanh nghiệp sản xuất ngô thương phẩm quy mô lớn. Tài liệu giúp các đơn vị tính toán chính xác bài toán kinh tế, định mức vật tư hạt giống và phân bón nhằm tối ưu hóa chi phí đầu vào và gia tăng tỷ suất sinh lời trên mỗi hecta đất canh tác.

Câu hỏi thường gặp

Thời gian sinh trưởng của giống ngô lai LVN255 trong vụ Thu Đông kéo dài bao nhiêu ngày? Trong điều kiện vụ Thu Đông tại Đan Phượng, Hà Nội, thời gian sinh trưởng của giống ngô lai LVN255 dao động từ 112,3 ngày (ở công thức bón ít phân và mật độ thưa) đến 121,0 ngày (ở công thức phân bón cao và mật độ dày). Khoảng thời gian này xếp LVN255 vào nhóm giống chín trung bình, rất an toàn để bố trí trên đất hai vụ lúa.

Mật độ gieo trồng nào giúp giống ngô LVN255 đạt chỉ số diện tích lá (LAI) tối ưu nhất? Mật độ gieo trồng từ 5,7 đến 7,2 vạn cây/ha (khoảng cách 70x25 cm hoặc 70x20 cm) giúp quần thể ngô LVN255 đạt chỉ số LAI tối ưu trong khoảng 6,4 đến 8,2 m2 lá/m2 đất. Mức LAI này đảm bảo tối đa hóa khả năng quang hợp mà không gây cạnh tranh ánh sáng hay che khuất tầng lá dưới.

Liều lượng phân bón N, P, K nào mang lại hiệu quả sinh trưởng tốt nhất cho giống LVN255? Công thức phân bón mức 160 đến 200 kg N : 80 đến 100 kg P2O5 : 80 đến 100 kg K2O/ha mang lại hiệu quả vượt trội. Mức bón này giúp cây ngô sinh trưởng khỏe, chiều cao cây đạt 202,0 đến 207,2 cm, kích thước bông cờ dài trên 37 cm và tối ưu hóa chi phí đầu tư phân bón.

Tỷ lệ chiều cao đóng bắp trên chiều cao cây của giống LVN255 có ý nghĩa gì đối với khả năng chống đổ? Tỷ lệ chiều cao đóng bắp trên chiều cao cây của giống LVN255 dao động từ 45,4% đến 50,1%, tương đương khoảng một phần hai chiều cao cây. Đây là tỷ lệ vàng giúp trọng tâm cây ngô phân bố thấp, kết hợp với đường kính thân đạt 2,1 đến 2,2 cm giúp cây đứng vững, chống chịu đổ gãy cực tốt trước gió bão.

Tại sao việc thu hẹp khoảng cách hàng và gieo mật độ hợp lý lại giúp nâng cao năng suất ngô? Việc bố trí khoảng cách hàng 70 cm và mật độ 5,7 đến 7,2 vạn cây/ha giúp phân bổ không gian dinh dưỡng và ánh sáng đồng đều cho từng cá thể. Quần thể ngô khép tán nhanh làm giảm bốc hơi nước mặt đất, hạn chế cỏ dại và duy trì chỉ số ASI ngắn từ 1,7 đến 2,3 ngày, thúc đẩy thụ tinh hoàn hảo.

Kết luận

• Luận văn đã xác định chính xác thời gian sinh trưởng của giống ngô lai đơn mới LVN255 trong vụ Thu Đông tại Đan Phượng, Hà Nội dao động từ 112,3 đến 121,0 ngày, thuộc nhóm chín trung bình thích hợp cho cơ cấu luân canh cây trồng vụ Đông.
• Chứng minh mật độ gieo trồng tối ưu cho giống LVN255 là 5,7 đến 7,2 vạn cây/ha (khoảng cách 70x20 cm đến 70x25 cm), tạo lập chỉ số diện tích lá lý tưởng từ 6,4 đến 8,2 m2 lá/m2 đất mà không làm giảm đường kính thân hay kích thước bông cờ.
• Xác lập nền phân bón thâm canh hiệu quả và kinh tế nhất là 160 đến 200 kg N : 80 đến 100 kg P2O5 : 80 đến 100 kg K2O/ha kết hợp phân chuồng, tạo sự cân bằng tối ưu giữa sinh trưởng sinh dưỡng và sinh trưởng sinh thực.
• Cung cấp tập dữ liệu thực nghiệm chuẩn mực gồm 60 ô thí nghiệm theo mô hình ô lớn - ô nhỏ (SPD), đóng góp nguồn tư liệu khoa học giá trị cao cho công tác nghiên cứu thâm canh ngô lai tại Việt Nam.
• Khẳng định giống ngô lai LVN255 có khả năng chịu thâm canh tốt, tỷ lệ chiều cao đóng bắp đạt 45,4% đến 50,1% giúp chống đổ vững chắc, là giống ngô triển vọng cao cho vùng Đồng bằng sông Hồng.

Để nhanh chóng hiện thực hóa tiềm năng kinh tế của giống ngô lai mới LVN255, các địa phương và đơn vị sản xuất cần khẩn trương đưa gói kỹ thuật mật độ và phân bón này vào đề án sản xuất vụ Đông giai đoạn 2018-2020. Các nhà nghiên cứu, cán bộ khuyến nông và bà con nông dân hãy chủ động áp dụng đúng quy trình thâm canh đã được kiểm chứng khoa học để đạt năng suất và hiệu quả kinh tế cao nhất trên từng đơn vị diện tích.

Trích đoạn nội dung tài liệu

¾I HÞC THÁI NGUYÊN TR¯ÞNG ¾I HÞC NÔNG LÂM TR¾N VN þC NGHIÊN CþU ¾NH H¯ÞNG CþA M¾T Þ VÀ LIÞU L¯þNG N, P, K ¾N SINH TR¯ÞNG, PHÁT TRIÞN GIÞNG NGÔ LAI MÞI LVN255 T¾I HUYÞN AN PH¯þNG, THÀNH PHÞ HÀ NÞI LU¾N VN TH¾C S) KHOA HÞC CÂY TRÞNG THÁI NGUYÊN - 2017 ¾I HÞC THÁI NGUYÊN TR¯ÞNG ¾I HÞC NÔNG LÂM TR¾N VN þC NGHIÊN CþU ¾NH H¯ÞNG CþA M¾T Þ VÀ LIÞU L¯þNG N, P, K ¾N SINH TR¯ÞNG, PHÁT TRIÞN GIÞNG NGÔ LAI MÞI LVN255 T¾I HUYÞN AN PH¯þNG, THÀNH PHÞ HÀ NÞI Chuyên ngành: Khoa hßc Cây trßng Mã sß: 60 62 01 10 LU¾N VN TH¾C S) KHOA HÞC CÂY TRÞNG Ng±ßi h±ßng d¿n khoa hßc: 1. CHÂU NGÞC LÝ THÁI NGUYÊN - 2017 i LÞI CAM OAN Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên cÿu cÿa tôi d±ßi sÿ chß b¿o cÿa các Th¿y, cô giáo h±ßng d¿n và sÿ giúp ÿ cÿa ßng nghißp. Các sß lißu và k¿t qu¿ nghiên cÿu trong lu¿n vn là hoàn toàn trung thÿc, các thông tin trích d¿n ßu ±ÿc ghi rõ ngußn gßc. Tôi hoàn toàn chßu trách nhißm vß nhÿng sß lißu ã công bß trong lu¿n vn.

Tác gi¿ Tr¿n Vn ÿc ii LÞI C¾M ¡N Trong sußt thßi gian thÿc t¿p và hoàn thißn lu¿n vn, em ã nh¿n ±ÿc sÿ chß b¿o t¿n tình cÿa t¿p thß cán bß Vißn Nghiên cÿu Ngô, các Th¿y, Cô giáo cùng sÿ giúp ÿ b¿n bè, ßng nghißp và gia ình. Tr±ßc h¿t em xin bày tß lòng c¿m ¡n sâu s¿c tßi PGS. Luân Thß ¿p và TS. Châu Ngßc Lý ã t¿n tình h±ßng d¿n, t¿o mßi ißu kißn thu¿n lÿi ß cho em hoàn thành tßt lu¿n vn.

Em xin bày tß lòng c¿m ¡n chân thành tßi Ban lãnh ¿o Vißn Nghiên cÿu Ngô, các anh, chß cán bß Bß môn Cây Thÿc n Chn Nuôi - Vißn Nghiên cÿu Ngô cùng các th¿y giáo, cô giáo trong Khoa Nông hßc - tr±ßng ¿i hßc Nông Lâm Thái Nguyên ã quan tâm giúp ÿ và ßng viên em trong quá trình hßc t¿p và hoàn thành ß tài lu¿n vn tßt nghißp. Cußi cùng em xin chân thành c¿m ¡n gia ình, ng±ßi thân, b¿n bè ã ß bên trÿ giúp cho em vß tinh th¿n và v¿t ch¿t trong sußt quá trình hßc t¿p và thÿc hißn ß tài lu¿n vn tßt nghißp! Em xin chân thành c¿m ¡n! Thái Nguyên, ngày 15 tháng 12 nm 2017 Hßc viên Tr¿n Vn ÿc iii MþC LþC LÞI CAM OAN. iii DANH MþC CÁC B¾NG. vii DANH MþC TÊN VI¾T T¾T.

Tính c¿p thi¿t cÿa ß tài. Mÿc ích và yêu c¿u cÿa ß tài. Ý ngh)a khoa hßc và thÿc tißn cÿa ß tài. 2 Ch±¡ng 1: TÞNG QUAN TÀI LIÞU.

C¡ sß khoa hßc cÿa ß tài. Tình hình s¿n xu¿t, tiêu thÿ ngô trên th¿ gißi. Tình hình s¿n xu¿t ngô trên th¿ gißi. Tình hình tiêu thÿ ngô trên th¿ gißi.Tình hình s¿n xu¿t và tiêu thÿ ngô ß Vißt Nam.

Tình hình s¿n xu¿t ngô ß Vißt Nam. Tình hình tiêu thÿ ngô ß Vißt Nam. Tình hình nghiên cÿu m¿t ß, phân bón cho ngô trên th¿ gißi và Vißt Nam. Tình hình nghiên cÿu m¿t ß, kho¿ng cách trßng.

Tình hình nghiên cÿu phân bón cho ngô. 18 Ch±¡ng 2: NÞI DUNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CþU. ßi t±ÿng nghiên cÿu. Thßi gian và ßa ißm nghiên cÿu.

Thßi gian nghiên cÿu. Nßi dung nghiên cÿu. Ph±¡ng pháp nghiên cÿu. Ph±¡ng pháp thí nghißm.

Các chß tiêu nghiên cÿu và ph±¡ng pháp theo dõi. Ph±¡ng pháp xÿ lý sß lißu. 31 Ch±¡ng 3: K¾T QU¾ NGHIÊN CþU VÀ TH¾O LU¾N. K¿t qu¿ nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa m¿t ß và phân bón ¿n mßt sß ¿c ißm nông hßc cÿa gißng ngô lai LVN255 vÿ Thu ông 2016.

¾nh h±ßng cÿa m¿t ß và phân bón ¿n các giai o¿n sinh tr±ßng cÿa gißng ngô LVN255. ¾nh h±ßng cÿa m¿t ß và phân bón ¿n mßt sß ¿c ißm hình thái cÿa gißng ngô lai LVN255 vÿ Thu ông 2016 t¿i an Ph±ÿng, Hà Nßi. ¾nh h±ßng cÿa m¿t ß và ¿n kh¿ nng chßng chßu cÿa gißng ngô lai LVN255 vÿ Thu ông nm 2016 t¿i an Ph±ÿng Hà Nßi. ¾nh h±ßng cÿa các mÿc phân bón và m¿t ß ¿n các y¿u tß c¿u thành nng su¿t cÿa gißng ngô LVN255 vÿ Thu ông nm 2016.

¾nh h±ßng cÿa m¿t ß và phân bón ¿n các y¿u tß c¿u thành nng su¿t cÿa gißng ngô LVN255. ¾nh h±ßng cÿa m¿t ß và phân bón ¿n nng su¿t cÿa gißng ngô lai LVN255 trong vÿ Thu ông 2016 t¿i an Ph±ÿng, Hà Nßi. Hißu qu¿ kinh t¿ cÿa các công thÿc phân bón và m¿t ß ßi vßi gißng ngô LVN255 trong vÿ Thu ông 2016 t¿i an Ph±ÿng, Hà Nßi. 56 K¾T LU¾N VÀ Þ NGHÞ.

57 TÀI LIÞU THAM KH¾O. 64 v DANH MþC CÁC B¾NG B¿ng 1.1: Tình hình s¿n xu¿t ngô trên th¿ gißi giai o¿n 2007 - 2016 .2: Tình hình s¿n xu¿t ngô mßt sß khu vÿc trên th¿ gißi nm 2016 .3: S¿n xu¿t ngô cÿa mßt sß n±ßc trên th¿ gißi nm 2016.4: Tình hình tiêu thÿ ngô cÿa mßt sß n±ßc trên th¿ gißi.5: Tình hình s¿n xu¿t ngô t¿i Vißt Nam giai o¿n 2007 - 2016 .6: Tình hình s¿n xu¿t ngô cÿa các vùng và c¿ n±ßc nm 2015. Các công thÿc thí nghißm .1: ¾nh h±ßng cÿa m¿t ß và phân bón ¿n thßi gian sinh tr±ßng cÿa gißng ngô LVN255 vÿ Thu ông 2016 t¿i an Ph±ÿng - Hà Nßi .2: ¾nh h±ßng cÿa m¿t ß và phân bón ¿n mßt sß ¿c ißm hình thái cÿa gißng ngô LVN255 trong vÿ Thu ông 2016 .3: ¾nh h±ßng cÿa m¿t ß và phân bón ¿n 1 sß ¿c ißm hình thái, sinh lý cÿa gißng ngô LVN255 vÿ Thu ông nm 2016 .4: ¾nh h±ßng riêng r¿ cÿa m¿t ß và phân bón ¿n chißu dài bông cß cÿa gißng ngô LVN255 .5: ¾nh h±ßng riêng r¿ cÿa m¿t ß và phân bón ¿n sß lá cÿa gißng ngô LVN255 .6: ¾nh h±ßng cÿa m¿t ß và phân bón ¿n kh¿ nng chßng chßu cÿa gißng ngô LVN255 vÿ Thu ông 2016 t¿i an Ph±ÿng, Hà Nßi .7: ¾nh h±ßng cÿa các mÿc phân bón và m¿t ß ¿n các y¿u tß c¿u thành nng su¿t cÿa gißng ngô LVN255, vÿ Thu ông 2016 t¿i an Ph±ÿng, Hà Nßi .8: ¾nh h±ßng riêng r¿ cÿa m¿t ß và phân bón ¿n sß hàng/b¿p cÿa gißng ngô LVN255 vÿ Thu ông 2016 .9: ¾nh h±ßng riêng r¿ cÿa m¿t ß và phân bón ¿n P1000 h¿t cÿa gißng ngô LVN255 vÿ Thu ông 2016 .10: ¾nh h±ßng riêng r¿ cÿa m¿t ß và phân bón ¿n tÿ lß h¿t/b¿p cÿa gißng ngô LVN255 vÿ Thu ông 2016. ¾nh h±ßng cÿa phân bón và m¿t ß ¿n nng su¿t cÿa gißng ngô LVN255 trong vÿ Thu ông 2016 t¿i an Ph±ÿng, Hà Nßi .12: Hißu qu¿ kinh t¿ cÿa các công thÿc thí nghißm ßi vßi gißng ngô lai LVN255 trong vÿ Thu ông 2016 t¿i an Ph±ÿng - Hà Nßi.

56 vii DANH MþC CÁC HÌNH Hình 2. S¡ ß bß trí thí nghißm .1: ¾nh h±ßng cÿa các mÿc phân bón và m¿t ß trßng ¿n TGST cÿa gißng ngô LVN255 t¿i an Ph±ÿng, Hà Nßi .2: ¾nh h±ßng cÿa phân bón và m¿t ß ¿n nng su¿t cÿa gißng ngô LVN255 trong vÿ Thu ông 2016 t¿i an Ph±ÿng, Hà Nßi. 55 viii DANH MþC TÊN VI¾T T¾T TT Chÿ vi¿t t¿t Chÿ vi¿t ¿y ÿ 1 Bß NN&PTNT - Bß Nông nghißp và Phát trißn Nông thông International Maize and Wheat Improvement 2 CIMMYT - Center (Trung tâm C¿i ti¿n Ngô và Lúa mÿ Qußc t¿) 3 CSL - Chín sinh lý Food and Agriculture Organization of the United Nations 4 FAO - (Tß chÿc L±¡ng thÿc và Nông nghißp Liên hÿp qußc) 5 IAS - Vißn khoa hßc kÿ thu¿t nông nghißp Mißn Nam 6 LAI - Chß sß dißn tích lá 7 MRI - Vißn nghiên cÿu ngô 8 NSLT - Nng su¿t lý thuy¿t 9 NSTT - Nng su¿t thÿc thu 10 P1000 h¿t - Khßi l±ÿng 1000 h¿t 11 PB - Nßn phân bón 12 TP - PR - Thßi gian chênh lßch giÿa tung ph¿n - phun râu United States Department of Agriculture 13 USDA - (Bß Nông nghißp Mÿ) 14 VCR - Tÿ sß thu nh¿p gia tng 1 MÞ ¾U 1. Tính c¿p thi¿t cÿa ß tài Cây ngô (Zea mays.) là mßt trong ba cây l±¡ng thÿc quan trßng cung c¿p l±¡ng thÿc cho con ng±ßi và thÿc n cho chn nuôi.

Ngoài ra ngô còn là ngußn nguyên lißu cho ngành công nghißp thÿc ph¿m, d±ÿc ph¿m và công nghißp nh¿. Hißn nay, ngô ang ±ÿc quan tâm ¿c bißt vßi vai trò là ngußn nguyên lißu ß s¿n xu¿t nhiên lißu sinh hßc. Vßi giá trß kinh t¿ cao và kh¿ nng thích ÿng rßng, cây ngô ã ±ÿc trßng ß h¿u h¿t các vùng trên th¿ gißi. Nm 2014, dißn tích trßng ngô toàn th¿ gißi ¿t 184,8 trißu ha, nng su¿t bình quân 56,16 t¿/ha, s¿n l±ÿng 1.

Þ Vißt Nam, dißn tích trßng ngô chß chi¿m kho¿ng 12,9% dißn tích cây l±¡ng thÿc có h¿t nh±ng có ý ngh)a quan trßng thÿ 2 sau cây lúa. M¿c dù hißn nay s¿n xu¿t ngô cÿa Vißt Nam ã có nhißu thay ßi, các vùng trßng ngô trong c¿ n±ßc ßu sÿ dÿng gißng ngô lai nng su¿t cao, góp ph¿n nâng cao nng su¿t và s¿n l±ÿng ngô. Tuy nhiên nng su¿t ngô cÿa n±ßc ta còn th¿p so vßi trung bình cÿa th¿ gißi và các n±ßc trong khu vÿc. Nm 2015, dißn tích gieo trßng ngô c¿ n±ßc ¿t trên 1.179,3 nghìn ha, nng su¿t ¿t 44,8 t¿/ha và s¿n l±ÿng ¿t 5.

Theo chi¿n l±ÿc cÿa Bß NN&PTNT, ¿n nm 2020 s¿n l±ÿng ngô cÿa Vißt Nam c¿n ¿t 8 - 9 trißu t¿n/ nm mßi cung c¿p ¿y ÿ cho nhu c¿u trong n±ßc và tÿng b±ßc tham gia xu¿t kh¿u. Tuy nhiên, ß tng s¿n l±ÿng ngô, bên c¿nh sÿ dÿng gißng ngô lai có tißm nng cho nng su¿t cao, c¿n áp dÿng các kÿ thu¿t canh tác tiên ti¿n trong s¿n xu¿t. Trong thâm canh phân bón ±ÿc xác ßnh là y¿u tß quan trßng nh¿t k¿t hÿp vßi m¿t ß kho¿ng cách trßng hÿp lý s¿ phát huy h¿t tißm nng cho nng su¿t cÿa gißng tßt. Gißng ngô lai LVN255 là mßt gißng ngô mßi ±ÿc Vißn Nghiên cÿu Ngô chßn t¿o ra, b±ßc ¿u nghiên cÿu cÿa tác gi¿ ã ánh giá ây là mßt 2 gißng ngô lai mßi có tißm nng nng su¿t cao và là gißng chßu thâm canh, ¿c bißt s¿ phát huy ±ÿc tißm nng nng su¿t khi ±ÿc trßng ß các vùng ßng B¿ng.

Tuy nhiên ây là gißng ngô mßi nên c¿n xác inh ±ÿc các bißn pháp kÿ thu¿t nh± m¿t ß trßng và l±ÿng phân bón thích hÿp tr±ßc khi gißi thißu cho s¿n xu¿t. Do v¿y, chúng tôi ã thÿc hißn ß tài “Nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa m¿t ß và lißu l±ÿng N, P, K ¿n sinh tr±ßng, phát trißn gißng ngô lai mßi LVN255 t¿i huyßn an Ph±ÿng, thành phß Hà Nßi”.