CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ THƯƠNG HIỆU 1.Giới thiệu về thương hiệu 1. Khái niệm về thương hiệu Thương hiệu - theo định nghĩa của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO): là một dấu hiệu (hữu hình và vô hình) đặc biệt để nhận biết một sản phẩm hàng hoá hay một dịch vụ nào đó được sản xuất hoặc cung cấp bởi một cá nhân hay một tổ chức. Theo định nghĩa của Hiệp hội Marketing Hoa Kỳ: “Thương hiệu là một tên gọi, một từ ngữ, một dấu hiệu, một biểu tượng, một hình vẽ, hoặc tổng hợp tất cả các yếu tố kể trên nhằm xác định một sản phẩm hay dịch vụ của một hay một nhóm người bán và phân biệt các sản phẩm (dịch vụ) đó với các đối thủ cạnh tranh” Cũng có thể hiểu thương hiệu là những dấu hiệu được nhà sản xuất hoặc nhà phân phối hàng hoá hoặc nhà cung ứng dịch vụ sử dụng thương mại nhằm ám chỉ sự liên quan giữa hàng hoá hay dịch vụ với người có quyền sử dụng dấu hiệu đó với tư cách là chủ sở hữu hoặc người đăng ký thương hiệu. Thương hiệu cấu tạo gồm hai phần: + Phần phát âm được: là những dấu hiệu có thể nói thành lời, tác động vào thính giác người nghe như tên gọi, chữ cái, câu khẩu hiệu, đoạn nhạc đặc trưng + Phần không phát âm được: là những dấu hiệu tạo sự nhận biết thông qua thị giác người xem như hình vẽ, biểu tượng, nét chữ, mầu sắc.
Tuy nhiên nhận biết về thương hiệu đến mức độ nào và chuyển nhận biết đó song những hành động hàng ngày là một vấn đề rất phức tạp.Một thương hiệu hiệu quả và tồn tại lâu dài không phải được xây lên từ một sự tình cờ, mà có thể là một nhiệm vụ quan trọng và khó khăn nhất đối với các công ty ngày nay. Do đó, thương hiệu cần được tiếp cận một cách công phu và tinh vi. Với các phương thức tiếp cận như trên, thương hiệu sẽ được hiểu là một tập hợp toàn bộ các yếu tố của công ty, bao gồm: (i) các vấn đề cốt lõi của công ty như giá trị công ty, triết lý công ty, nhiệm vụ công ty và niềm tin của công ty (thương hiệu của Johnson & Johnson, Công ty Trang Thành Nam - Lớp 10B-QTKDTT 1 Tháng 3/2013 Một số giải pháp phát triển thương hiệu Bệnh viện Đa khoa Đức Giang đã trung thành tuyệt đối với nhiệm vụ mang đến sự chăm sóc chu đáo nhất và an toàn nhất cho trẻ em trên toàn thế giới). (iii) Các sản phẩm, dịch vụ, lựa chọn, chương trình và kế hoạch đầu tư dành cho khách hàng (Pepsi hay P&G, họ luôn cố gắng để thoảmãn khách hàng một cách tốt nhất) và nhiều yếu tố khác.
Trên cơ sở tập hợp và phân tích nhiều quan niệm khác nhau, theo tôi có thể hiểu thương hiệu một cách tương đối như sau: “Thương hiệu, trước hết là một thuật ngữ dùng nhiều trong marketing; là tập hợp các dấu hiệu để phân biệt hàng hoá, dịch vụ của cơ sở sản xuất, kinh doanh (gọi chung là doanh nghiệp) này với hàng hoá, dịch vụ cùng loại của doanh nghiệp khác; là hình tượng về một loại, một nhóm hàng hoá, dịch vụ hoặc về doanh nghiệp trong tâm trí khách hàng. Các dấu hiệu có thể là các chữ cái, con số, hình vẽ, hình tượng, sự thể hiện của mầu sắc, âm thanh, giá trị,…hoặc sự kết hợp của các yếu tố đó; dấu hiệu cũng có thể là sự cá biệt, đặc sắc của bao bì và cách đóng gói hàng hoá. Nói đến thương hiệu không chỉ là nhìn nhận và xem xét trên góc độ pháp lý của thuật ngữ này mà quan trọng hơn, thiết thực hơn trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng như hiện nay, là nhìn nhận nó dưới góc độ quản trị doanh nghiệp và marketing. Như vậy, Thương hiệu là một thuật ngữ với nội hàm rộng.Trước hết, đó là một hình tượng về hàng hoá hoặc doanh nghiệp; mà đã là một hình tượng thì chỉ có cái tên, cái biểu trưng thôi chưa đủ để nói lên tất cả.
Yếu tố quan trọng ẩn đằng sau và làm cho những cái tên, cái biểu trưng đó đi vào tâm trí khách hàng chính là chất lượng hàng hoá, dịch vụ; cách ứng xử của doanh nghiệp với khách hàng, với cộng đồng; những hiệu quả và tiện ích đích thực cho người tiêu dùng do những hàng hoá, dịch vụ đó mang lại.”[6;24,25] Trang Thành Nam - Lớp 10B-QTKDTT 2 Tháng 3/2013 Một số giải pháp phát triển thương hiệu Bệnh viện Đa khoa Đức Giang 1. Vai trò của thương hiệu Khi hàng hoá và dịch vụ được sản xuất và cung cấp ngày càng nhiều và đa dạng, sự cạnh tranh giữa các nhà cung cấp ngày càng quyết liệt thì người ta ngày càng nhận ra vai trò hết sức quan trọng của thương hiệu. - Vai trò đối với người tiêu dùng: “Thương hiệu giúp người tiêu dùng phân biệt nhanh chóng hàng hoá, dịch vụ cần mua trong muôn vàn các hàng hoá, dịch vụ cùng loại khác, góp phần xác định được nguồn gốc xuất xứ của hàng hoá.” Theo khảo sát, có tới 72% khách hàng nói họ chấp nhận trả 20% cao hơn so với thương hiệu khác khi họ chọn mua thương hiệu họ yêu thích. 50% khách hàng chấp nhận trả 25% cao hơn và 40% khách hàng chịu trả đến 30% cao hơn.
25% khách hàng nói giá không là vấn đề đối với họ một khi họ đã tín nhiệm và trung thành với một thương hiệu. Hơn 70% khách hàng nói thương hiệu là một trong những yếu tố mà họ cân nhắc khi chọn mua một sản phẩm, dịch vụ và hơn 50% thương vụ thực sự là do sự lựa chọn thương hiệu. 30% số thương vụ là dựa trên sự giới thiệu của đồng nghiệp 50% người tiêu dùng tin rằng sự thành công của một thương hiệu mạnh là lợi thế đối với việc đưa ra thị trường thêm sản phẩm mới và họ sẵn sàng dùng thử sản phẩm mới của một thương hiệu họ đã tín nhiệm - Vai trò đối với doanh nghiệp “Thương hiệu tạo dựng hình ảnh doanh nghiệp và sản phẩm trong tâm trí người tiêu dùng”. Người tiêu dùng sẽ lựa chọn hàng hoá, dịch vụ thông qua cảm nhận của mình.Khi một thương hiệu xuất hiện lần đầu tiên trên thị trường, nó hoàn toàn chưa có được một hình ảnh nào trong tâm trí người tiêu dùng.Qua thời gian, bằng kinh nghiệm trong sử dụng và những thông điệp mà thương hiệu truyền tải đến người tiêu dùng, vị trí và hình ảnh của hàng hoá, dịch vụ được định vị dần dần trong tâm trí khách hàng.
Trang Thành Nam - Lớp 10B-QTKDTT 3 Tháng 3/2013 Một số giải pháp phát triển thương hiệu Bệnh viện Đa khoa Đức Giang 1. Thương hiệu là tài sản vô hình của doanh nghiệp Khi định giá tài sản của doanh nghiệp, thương hiệu là một yếu tố không thể bỏ qua được. Ví dụ: năm 1980, Công ty Schweppes đã mua lại hãng Crush từ P&G với giá 220 triệu đô la Mỹ, trong đó chỉ có 20 triệu dành cho cơ sở vật chất, còn 200 triệu dành cho giá trị thương hiệu chiếm tỷ lệ 91%. Tương tự, Hãng Nestle khi mua lại Công ty Rowntree đã chấp nhận 83% dành cho thương hiệu.
Như vậy thương hiệu rõ ràng là một tài sản có triển vọng khai thác được trong tương lai và ngân sách dành cho xây dựng và quảng bá thương hiệu là một dạng đầu tư có lợi nhất. Trong bảng tổng kết đánh giá các thương hiệu có giá trị lớn nhất thế giới do Tập đoàn Truyền thông Quốc tế (WPP) - chi nhánh London nghiên cứu thông qua số liệu được tính toán dựa trên sự kết hợp giữa báo cáo tài chính của từng công ty, phân tích số lượng cũng như chất lượng từng sản phẩm và thống kê của các nhà phân tích thị trường, 10 thương hiệu có giá trị lớn nhất được công bố sau kết quả nghiên cứu năm 2012 như sau: Bảng 1.1:10 thương hiệu có giá trị lớn nhất thế giới. Danh Hạng Danh Thể loại Nhãn hiệu Giá trị thương hiệu 2011 thay đổi hiệu 2012 hiệu 2012 ($ M) 1 0 1 Công nghệ Apple 182.951 2 1 2 Công nghệ IBM 155.985 3 -1 3 Công nghệ Google 107, 857 4 0 4 Thức ăn nhanh McDonald 95.188 5 0 5 Công nghệ Microsoft 76.651 6 0 6 Nước uống Coca-Cola 74.286 không có cồn 8 7 7 Thuốc lá Marlboro 73.612 7 8 8 Truyền thông AT & T 68.870 13 9 9 Truyền thông Verizon 49.151 9 10 10 Truyền thông China 47.041 Mobile (Theo nguồn: Tập đoàn Truyền thông Quốc tế - WPP - chi nhánh London) David Roth (WPP) cho biết: "Thương hiệu giúp các doanh nghiệp tạo ra sự khác biệt cạnh tranh, những thương hiệu có giá trị thường thu được mức lợi nhuận trên mức trung bình và hiệu suất cao dài hạn, giá trị thương hiệu của một công ty là rất quan trọng”[8;1] Trang Thành Nam - Lớp 10B-QTKDTT 4 Tháng 3/2013 Một số giải pháp phát triển thương hiệu Bệnh viện Đa khoa Đức Giang 1. Những lợi ích từ việc xây dựng thương hiệu đối với doanh nghiệp - Thuyết phục người tiêu dùng sử dụng sản phẩm: Một thương hiệu mạnh và hiệu quả sẽ làm gia tăng sự nhận biết, lòng trung thành của khách hàng.
Tên gọi, biểu trưng, màu sắc, đặc trưng của thương hiệu sẽ hỗ trợ sản phẩm dễ dàng đi sâu vào tâm trí khách hàng.Thương hiệu mạnh là dấu chứng nhận bảo đảm chất lượng của sản phẩm dịch vụ. Bên cạnh đó, thương hiệu thể hiện cá tính, địa vị, phong cách sống của người sử dụng, giúp thoả mãn các nhu cầu về tinh thần của họ, thứ mà người tiêu dùng sẵn sàng trả thêm một khoản tiền xứng đáng để có được thương hiệu mong muốn. - Tạo niềm tự hào cho nhân viên công ty: Thương hiệu mạnh giúp nhân viên tự tin vào công ty, tự hào được tham gia tạo nên những sản phẩm đáng giá, giúp khẳng định được uy tín cá nhân. - Tăng hiệu quả của quảng cáo tiếp thị: Với thương hiệu mạnh doanh nghiệp sẽ nâng cao hiệu quả của các hoạt động tiếp thị, giúp giảm chi phí tiếp thị trên mỗi sản phẩm.
Mặt khác, thương hiệu mạnh dễ dàng được hưởng các ưu đãi từ các kênh truyền thông đại chúng. - Dễ dàng phát triển kinh doanh: Thương hiệu mạnh trở thành một giá trị bảo chứng cho các nhãn hàng, dịch vụ khác của công ty, giúp doanh nghiệp có nhiều thế mạnh trong việc đưa ra sản phẩm mới, thuyết phục nhà phân phối hợp tác trong việc tung ra sản phẩm mới và thuyết phục người tiêu dùng chấp nhận sản phẩm. Thương hiệu là một sự khẳng định đẳng cấp sản phẩm của doanh nghiệp.Hệ thống các thương hiệu sẽ cho phép doanh nghiệp tấn công vào từng phân khúc khách hàng khác nhau.