Luận văn thạc sĩ về quyền tác giả: Thực trạng pháp luật và giải pháp hoàn thiện

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nội dung quyền tác giả thực trạng pháp luật và kiến nghị hoàn thiện, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực

• Tác giả: Phạm Minh Hoàng
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Thị Hải Yến
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Nội Dung Quyền Tác Giả - Thực Trạng Pháp Luật Và Kiến Nghị Hoàn Thiện
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NỘI DUNG QUYỀN TÁC GIẢ
• 1.1. Khái quát về quyền tác giả
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm của quyền tác giả
• 1.3. Đối tượng được bảo hộ quyền tác giả
• 1.4. Giới hạn về nội dung quyền tác giả
• 1.5. Sự hình thành và phát triển của pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam về nội dung quyền tác giả
• 1.6. Khái niệm quyền tác giả theo các hệ thống pháp luật
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ NỘI DUNG QUYỀN TÁC GIẢ
• 2.1. Quy định về quyền nhân thân và quyền tài sản
• 2.2. Quyền đặt tên cho tác phẩm
• 2.3. Quyền đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm
• 2.4. Quyền công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm
• 2.5. Quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm
• 2.6. Quyền làm tác phẩm phái sinh
• 2.7. Quyền biểu diễn tác phẩm trước công chúng
• 2.8. Quyền sao chép tác phẩm máy tính
• 2.9. Quy định về các trường hợp ngoại lệ không xâm phạm quyền tác giả
• 2.10. Quy định về giới hạn quyền tác giả
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ NỘI DUNG QUYỀN TÁC GIẢ TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Thực tiễn áp dụng pháp luật về nội dung quyền tác giả tại Việt Nam
• 3.2. Thực tiễn áp dụng pháp luật về quyền nhân thân thuộc quyền tác giả
• 3.3. Thực tiễn áp dụng pháp luật về quyền tài sản thuộc quyền tác giả
• 3.4. Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam về nội dung quyền tác giả
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Thực trạng quyền tác giả tại Việt Nam

Quyền tác giả là một trong những lĩnh vực quan trọng trong hệ thống pháp luật Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin. Thực trạng quyền tác giả tại Việt Nam cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết, từ việc bảo vệ quyền lợi của tác giả đến việc áp dụng các quy định pháp luật hiện hành. Theo Luật Sở hữu trí tuệ, quyền tác giả được chia thành hai nhóm chính: quyền nhân thân và quyền tài sản. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc thực thi các quyền này gặp nhiều khó khăn. Nhiều tác giả vẫn chưa được bảo vệ quyền lợi hợp pháp, dẫn đến tình trạng vi phạm quyền tác giả diễn ra phổ biến. Những vi phạm này không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích của tác giả mà còn gây thiệt hại cho nền kinh tế sáng tạo của đất nước. Để cải thiện tình hình này, cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn từ phía cơ quan chức năng và sự nhận thức của xã hội về bảo vệ quyền tác giả.

1.1. Các vấn đề chính trong bảo vệ quyền tác giả

Một trong những vấn đề chính trong việc bảo vệ quyền tác giả là tình trạng vi phạm quyền tác giả diễn ra phổ biến. Nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học bị sao chép, phân phối mà không có sự đồng ý của tác giả. Điều này không chỉ làm giảm động lực sáng tạo của tác giả mà còn ảnh hưởng đến chất lượng văn hóa nghệ thuật của xã hội. Theo thống kê, số lượng vụ việc liên quan đến vi phạm quyền tác giả ngày càng gia tăng, nhưng số vụ kiện thành công lại rất ít. Nguyên nhân chủ yếu là do các quy định pháp luật hiện hành chưa đủ mạnh để răn đe, và việc thi hành pháp luật còn nhiều hạn chế. Chính sách bảo vệ quyền tác giả cũng cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu thực tiễn và bảo vệ quyền lợi của tác giả một cách hiệu quả hơn.

II. Quy định pháp luật về quyền tác giả

Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 và các văn bản sửa đổi, bổ sung đã quy định rõ về quyền tác giả và các quyền liên quan. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều hạn chế trong việc áp dụng các quy định này. Các quy định về quyền sở hữu trí tuệ cần phải được điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tiễn. Một trong những điểm cần lưu ý là việc quy định về thời hạn bảo vệ quyền tác giả. Hiện nay, thời hạn bảo vệ quyền tác giả là 70 năm kể từ khi tác phẩm được công bố, tuy nhiên, nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng thời hạn bảo vệ dài hơn. Điều này đặt ra yêu cầu cần thiết phải xem xét lại thời hạn bảo vệ quyền tác giả tại Việt Nam để đảm bảo quyền lợi cho tác giả và phù hợp với xu thế quốc tế. Ngoài ra, cần có các quy định rõ ràng hơn về quyền sử dụng tác phẩm, quyền chuyển nhượng quyền tác giả và các điều kiện để được bảo vệ quyền tác giả.

2.1. Các quy định hiện hành và hạn chế

Các quy định hiện hành về quyền tác giả tại Việt Nam còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc bảo vệ quyền lợi cho tác giả. Mặc dù Luật Sở hữu trí tuệ đã có những quy định cụ thể về quyền tác giả, nhưng việc thực thi các quy định này vẫn chưa đạt hiệu quả cao. Nhiều tác giả không biết đến quyền lợi của mình hoặc không biết cách bảo vệ quyền lợi khi bị xâm phạm. Hơn nữa, việc áp dụng pháp luật còn gặp nhiều khó khăn do sự thiếu hụt thông tin và kiến thức về quyền tác giả trong cộng đồng. Cần có các chương trình tuyên truyền và giáo dục về quyền tác giả để nâng cao nhận thức của xã hội về vấn đề này.

III. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyền tác giả

Để nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền tác giả tại Việt Nam, cần phải có những giải pháp pháp luật đồng bộ và hiệu quả. Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về quyền tác giả cho cộng đồng. Cần có các chương trình đào tạo cho các cá nhân, tổ chức về quyền tác giả và cách thức bảo vệ quyền lợi của mình. Ngoài ra, cần phải cải thiện hệ thống pháp luật hiện hành để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Các quy định về bảo vệ quyền tác giả cần phải được điều chỉnh để phù hợp hơn với xu hướng quốc tế, đồng thời cần có các biện pháp mạnh mẽ hơn để xử lý các hành vi vi phạm quyền tác giả. Việc xây dựng một hệ thống pháp luật chặt chẽ và hiệu quả sẽ giúp bảo vệ quyền lợi cho các tác giả, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của nền văn hóa nghệ thuật nước nhà.

3.1. Đề xuất các giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật về quyền tác giả tại Việt Nam bao gồm việc xem xét lại các quy định về thời hạn bảo vệ quyền tác giả, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội trong việc bảo vệ quyền tác giả. Bên cạnh đó, cần có các cơ chế hỗ trợ cho các tác giả trong việc thực hiện quyền lợi của mình, từ việc đăng ký quyền tác giả đến việc khởi kiện khi quyền lợi bị xâm phạm. Những giải pháp này sẽ góp phần tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của các tác phẩm sáng tạo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho các tác giả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quyền tác giả là một lĩnh vực pháp luật quan trọng, bảo vệ các sản phẩm sáng tạo trong văn học, nghệ thuật và khoa học. Theo ước tính, Việt Nam đã có nhiều bước phát triển trong hệ thống pháp luật về quyền tác giả từ năm 2005 đến nay, với các văn bản pháp luật như Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 và các lần sửa đổi bổ sung năm 2009, 2019, 2022. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng pháp luật về nội dung quyền tác giả vẫn còn nhiều bất cập, đòi hỏi nghiên cứu sâu sắc để hoàn thiện.

Luận văn tập trung nghiên cứu về nội dung quyền tác giả, bao gồm các quyền nhân thân và quyền tài sản, phạm vi bảo hộ, giới hạn quyền tác giả, cũng như thực trạng pháp luật và đề xuất giải pháp hoàn thiện tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu chủ yếu dựa trên các văn bản pháp luật từ năm 2005 đến nay, bao gồm Bộ luật Dân sự 2015, Luật Sở hữu trí tuệ và các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền tác giả, góp phần thúc đẩy sáng tạo và phát triển văn hóa, kinh tế xã hội.

Việc hoàn thiện pháp luật về nội dung quyền tác giả không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu mà còn cân bằng lợi ích giữa các chủ thể trong xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận và sử dụng tác phẩm một cách hợp pháp. Đây là cơ sở để Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn với các chuẩn mực quốc tế về sở hữu trí tuệ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quyền sở hữu trí tuệ và học thuyết cân bằng lợi ích trong bảo hộ quyền tác giả. Lý thuyết quyền sở hữu trí tuệ giúp làm rõ bản chất, phạm vi và nội dung quyền tác giả, bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản. Học thuyết cân bằng lợi ích nhấn mạnh sự cần thiết giới hạn quyền tác giả nhằm bảo vệ lợi ích của công chúng và các chủ thể khác.

Các khái niệm chính được nghiên cứu gồm:

• Quyền nhân thân: quyền được thừa nhận tư cách tác giả, quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm.
• Quyền tài sản: quyền sao chép, phân phối, biểu diễn, làm tác phẩm phái sinh.
• Giới hạn quyền tác giả: các trường hợp ngoại lệ nhằm cân bằng lợi ích giữa tác giả và công chúng.
• Chủ thể quyền tác giả: tác giả, đồng tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả.
• Đối tượng bảo hộ: tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học dưới các hình thức thể hiện cụ thể.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh và đánh giá pháp lý điển hình. Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật Việt Nam (Bộ luật Dân sự 2015, Luật Sở hữu trí tuệ 2005 và các sửa đổi bổ sung), các công ước quốc tế (Công ước Berne, Hiệp định TRIPS, Hiệp ước WCT), cùng các tài liệu nghiên cứu khoa học, sách chuyên khảo và báo cáo ngành.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm các văn bản pháp luật, các bài viết chuyên sâu và các trường hợp thực tiễn áp dụng pháp luật tại Việt Nam từ năm 2005 đến 2023. Phương pháp chọn mẫu là chọn lọc các văn bản và tài liệu có liên quan trực tiếp đến nội dung quyền tác giả. Phân tích dữ liệu được thực hiện theo timeline từ 2005 đến 2023 nhằm đánh giá sự phát triển và thực trạng pháp luật.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quyền nhân thân được bảo hộ vô thời hạn: Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam quy định quyền nhân thân như quyền được thừa nhận tư cách tác giả, quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm được bảo hộ vô thời hạn, không thể chuyển giao. Đây là điểm phù hợp với Công ước Berne và các chuẩn mực quốc tế.

2. Quyền tài sản có thời hạn bảo hộ 50 năm sau khi tác giả mất: Thời hạn bảo hộ quyền tài sản được quy định rõ ràng, phù hợp với chuẩn mực quốc tế, tạo điều kiện bảo vệ lợi ích kinh tế cho tác giả và chủ sở hữu. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc thực thi quyền này còn gặp nhiều khó khăn do vi phạm bản quyền phổ biến.

3. Giới hạn quyền tác giả còn nhiều bất cập: Các quy định về ngoại lệ, giới hạn quyền tác giả chưa đồng bộ và chưa rõ ràng, dẫn đến khó khăn trong áp dụng, đặc biệt trong môi trường kỹ thuật số và internet. Ví dụ, việc sao chép tác phẩm cho mục đích nghiên cứu cá nhân chưa được quy định cụ thể.

4. Chủ thể quyền tác giả đa dạng và phức tạp: Ngoài tác giả cá nhân, còn có đồng tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả do chuyển giao hoặc thừa kế, và cả Nhà nước trong một số trường hợp. Việc xác định chủ thể quyền tác giả trong thực tiễn còn nhiều tranh chấp, đặc biệt với các tác phẩm phức hợp như tác phẩm điện ảnh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những bất cập trên xuất phát từ sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số và môi trường internet, trong khi hệ thống pháp luật chưa kịp thích ứng. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc hoàn thiện khung pháp lý, nhưng vẫn cần tăng cường các quy định chi tiết về giới hạn quyền tác giả và xử lý vi phạm.

Việc bảo hộ quyền nhân thân vô thời hạn thể hiện sự tôn trọng giá trị tinh thần của tác giả, đồng thời tạo cơ sở pháp lý vững chắc để bảo vệ danh dự và uy tín. Thời hạn bảo hộ quyền tài sản 50 năm sau khi tác giả mất phù hợp với Công ước Berne và Hiệp định TRIPS, giúp cân bằng lợi ích giữa tác giả và công chúng.

Tuy nhiên, các giới hạn quyền tác giả cần được làm rõ hơn để tạo điều kiện thuận lợi cho việc sử dụng hợp pháp tác phẩm, đồng thời tránh lạm dụng quyền tác giả gây cản trở sáng tạo và phát triển văn hóa. Việc xác định chủ thể quyền tác giả cần có quy định rõ ràng hơn để giảm thiểu tranh chấp, nhất là trong các tác phẩm phức hợp và môi trường kỹ thuật số.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ vi phạm quyền tác giả theo từng loại hình tác phẩm và bảng so sánh các quy định về thời hạn bảo hộ quyền tác giả giữa Việt Nam và các quốc gia khác.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định về giới hạn quyền tác giả: Cần bổ sung các quy định chi tiết về ngoại lệ quyền tác giả, đặc biệt trong môi trường kỹ thuật số, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc sử dụng hợp pháp tác phẩm phục vụ nghiên cứu, giáo dục và phát triển văn hóa. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Bộ Tư pháp.

2. Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về quyền tác giả: Nâng cao nhận thức của cộng đồng, tác giả và các tổ chức về quyền và nghĩa vụ liên quan đến quyền tác giả, giảm thiểu vi phạm. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: các cơ quan quản lý nhà nước, trường học, tổ chức xã hội.

3. Xây dựng hệ thống xử lý vi phạm quyền tác giả hiệu quả hơn: Cải thiện cơ chế xử lý vi phạm hành chính và hình sự, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tác giả và chủ sở hữu. Thời gian thực hiện: 2-3 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân.

4. Rà soát, sửa đổi các quy định về chủ thể quyền tác giả: Làm rõ các trường hợp đồng tác giả, tác phẩm phức hợp, chuyển giao quyền tác giả để giảm thiểu tranh chấp và bảo đảm quyền lợi cho các bên liên quan. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Sinh viên, học viên cao học ngành Luật và Sở hữu trí tuệ: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về nội dung quyền tác giả, giúp nâng cao kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghiên cứu.

2. Cán bộ, chuyên viên các cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ: Tài liệu tham khảo hữu ích để xây dựng, hoàn thiện chính sách và pháp luật về quyền tác giả.

3. Tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả và các tổ chức sáng tạo: Hiểu rõ quyền và nghĩa vụ, từ đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp và khai thác hiệu quả tác phẩm.

4. Các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất bản, truyền thông, công nghệ số: Nắm bắt các quy định pháp luật để tuân thủ và phát triển kinh doanh bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Quyền nhân thân và quyền tài sản trong quyền tác giả khác nhau như thế nào?
   Quyền nhân thân gắn liền với cá nhân tác giả, bảo vệ danh dự, uy tín và sự toàn vẹn của tác phẩm, không thể chuyển giao. Quyền tài sản liên quan đến lợi ích kinh tế, có thể chuyển giao hoặc cho phép người khác sử dụng theo hợp đồng.

2. Thời hạn bảo hộ quyền tác giả tại Việt Nam là bao lâu?
   Quyền nhân thân được bảo hộ vô thời hạn, còn quyền tài sản được bảo hộ trong 50 năm kể từ năm tác giả mất, phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

3. Có phải đăng ký mới được bảo hộ quyền tác giả?
   Không, quyền tác giả phát sinh tự động khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức nhất định, không phụ thuộc vào việc đăng ký.

4. Giới hạn quyền tác giả là gì và tại sao cần thiết?
   Giới hạn quyền tác giả là các trường hợp ngoại lệ cho phép sử dụng tác phẩm mà không cần xin phép hoặc trả tiền tác quyền, nhằm cân bằng lợi ích giữa tác giả và công chúng, thúc đẩy sáng tạo và phát triển văn hóa.

5. Làm thế nào để xác định chủ thể quyền tác giả trong trường hợp đồng tác giả?
   Chủ thể quyền tác giả là những người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm, có thể phân chia quyền riêng biệt hoặc đồng sở hữu tùy theo mức độ đóng góp và thỏa thuận giữa các tác giả.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý về nội dung quyền tác giả, bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản, cùng các giới hạn quyền tác giả.
• Phân tích thực trạng pháp luật Việt Nam cho thấy nhiều ưu điểm nhưng cũng còn tồn tại bất cập trong quy định và áp dụng.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền tác giả, phù hợp với xu hướng phát triển công nghệ và hội nhập quốc tế.
• Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, hỗ trợ các chủ thể liên quan trong việc bảo vệ và khai thác quyền tác giả.
• Khuyến nghị các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường tuyên truyền, nâng cao năng lực xử lý vi phạm và rà soát quy định về chủ thể quyền tác giả.

Quý độc giả và các nhà nghiên cứu được mời tiếp tục khai thác, ứng dụng kết quả nghiên cứu để góp phần phát triển hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE NỘI DUNG QUYEN TAC GIA 11. Khai quat vé quyền tác gia 41. Khái niệm, đặc diém của quyên tác giã a) Khái niệm quyên tac giả: Quyền tác gid là một trong các nhóm quyển sở hữu trí tuệ để bão vệ các tải sản vô hình - sin phẩm của hoạt động sảng tao tinh thân Ngay từ thời kỹ sơ khai của xã hội loài người, những sảng tao tinh thin đã ra đời như một phân không thể thiểu bên cạnh các tài sản vật chất, làm phong phú thêm đời sống cia con người. Tuy nhiên, ở thời kỳ nảy vẫn chưa hình thành tư duy vẻ bão vệ các sáng tao tinh than, ý niêm về quyền sỡ hữu đối với các vat thể hữu.

hình cũng mới chi là sơ khai Cho đến năm 1440, khi sang chế về máy in ra đời, việc in ân, sao chép tác phẩm được thực hiện với số lượng lớn, zã hội bắt đâu công nhận những “đắc quyển" liên quan đến viếc in ấn, sao chép, phân phối bản sao các tác phẩm Đây được coi 1a dẫu ấn đặt nên móng ban đầu cho việc hình thành vả phat triển các quan niệm về quyền tac giả sau nảy". Bản vẻ khái niềm quyển tác giả, Khai niêm nay chỉ thực sự xuất hiện. khi được pháp luật ghỉ nhân va bảo hộ. Trong đó, theo khoa học pháp lý, quyển có thé được hiểu lả những điều mà pháp luật công nhận vả bảo dam thực hiện cho td chức, cả nhân ma theo đó tổ chức, cá nhân được hưởng, được.

lâm, được đòi hỗi ma không ai được ngăn chấn, han ché ngoại trừ bối pháp luật. Quyên tác giả được hiểu cơ bản la quyên của tác giả đổi với tác phẩm. văn học, nghệ thuật hay khoa học do mình sáng tạo ra được pháp luật công nhận và bao hộ. ‘hwo Plaman, ôm Wand Crk EioniEen, Coprigi: uellcmal Prope in the formation Age, Tanlnn: Rowtedge& Kegan Pw, 198, 5 Khai niệm quyền quyền tác giã được hình thành va được tiếp cận theo nhiêu góc độ khác nhau theo timg quốc gia, khu vực và có sự thay đổi, phát triển theo từng thời kỷ nhất định.

Pháp luật quyền tác giả của các quốc gia. trên thé giới chủ yếu theo hai hệ thống. hệ thông Anh - Mỹ va hệ thống châu. Âu lục địa.

Các quốc gia theo hệ thống pháp luật Anh - Mỹ sử dung thuật ngữ “copyright” để chi quyển tác giã. “Copyright” dịch theo nghĩa den là quyền. Lúc đâu, thuật ngữ này được sử dụng để chỉ độc quyển sao chép, nhân bản tác phẩm, sau đó ngày cảng được sử dụng phổ biển ở Anh, Mỹ và những quốc gia sử dụng tiếng Anh theo nghĩa rông hơn là quyển tác giả - các quyền đối với sản phẩm sáng tạo đưới dang tác phẩm”, Cách tiếp cân của các quốc gia theo hệ thống nảy là xem trọng các quyển lợi kinh tế, thuộc vẻ những người sỡ hữu quyên tác giã, mà trong tâm là quyển sao chép tac phẩm ‘Van ban pháp lý đâu tiên ghi nhận về “copyright” phải kế đến Đạo luật Anne (Statue of Anne) ban hanh bối Nghị viên Anh vào năm 1709? Trong khi đó, các quốc gia theo hệ thống pháp luật châu Âu lục địa lại thường sử dụng thuật ngữ “author's right” chỉ quyền tác giã. Năm 1791, một đạo luật của nước Pháp đã lẫn đầu tiên công nhân "author's right” - quyển tác gia đổi với việc biểu diễn các tác phẩm kịch dành cho tác gia.

Quy định nay được "ấy cảm hứng” từ B eaumarchais - nhà viết kịch người Pháp có tu duy rằng một tác phẩm nghệ thuật không thé nao tách rời khỏi tác giả của nó và để tập hợp các tác giả lại với nhau để thành lập Hiệp hội các nhà viết kịch vào năm 1787!. Hệ thống pháp luật châu Âu lục dia coi tác gia mới lả trung têm của việc bảo hô và căn ban dua trên các luận thuyết về quyển tự nhiên của sở hữu tinh thân. wing Đại học Lait Hi Nột, Giáo mink Lud Số Hi mí nứ, WO Công ann đân,2031,. 37 Patan, LR, Copright in Hương Prspecve- Overview, Vanda at 1965.5 3 “Daniel Bécout, 7 Pench Revelinon end aghor's ma: towards a new souversdim, Copyright uilenn, UNESCO, 890,2: 3 Con theo quy định của pháp luật sở hữu trí tuệ Việt Nam hiện hảnh.

định nghĩa về quyển tác gia như sau: “Quyén tác giả là quyén của tổ chức, cá nhân đỗi với tác phẩm do minh sảng tao ra hoặc sở ifaw. Nhu vậy, tựu chung lại, quyên tác giã có thé được định nghĩa như sau: Quyén tác giả là phạm vi các quyên, bao gm quyên nhân thân và quyên tài sản, của cúc chit thé với te cách là tác giã, chit sở lưiu quyén tác gid doi với tac phim do ho sáng tạo ra hoặc sở lu và được pháp luật giả nhận, báo hộ. D) Đặc diém quyên tác giả: Thứ nử lối tượng của quyền tác giả là kết quả của hoạt động sang tao trong các lĩnh vực văn học, nghề thuật va khoa học, hay còn goi là tắc phẩm Kết quả của hoạt động sáng tao nay có nhiễu ý ngiấa trong việc đáp ứng các nhu câu vat chất, đặc biệt là nhu câu tinh than và giãi tri cho con người. Mỗi kết quả của sự sảng tao chứa đựng những dâu dần cá nhân của người sing tao ra nó va phan ánh, thể hiện những tinh cảm va tư tưởng để đem đến những giá trị nhất định cho người tiếp cận.

Thứ hai, quyên tac gia bảo hộ hình thức thể hiện của tác phẩm, không phân biết nội dung, chất lượng, không bảo hộ ý tưởng. Củng là vế tranh về cảnh hoảng hôn trên biển, nhưưng mất tac giả thể hiện tác phẩm của minh theo. những cách khác nhau và chúng được bảo hộ độc lâp, miễn là không có sự sao chép. Đặc điểm nay cũng xuất phát từ quan điểm cho ring các sản phẩm.

sảng tao về văn hóa, nghệ thuật chỉ thực sự có ý nghĩa khi được thể hiện ra và công chúng có thé tiếp cận được nó. Y tưởng, chủ dé sang tác có thể giống nhau nhưng mỗi tác giả đóng góp thêm vao đó tính cá nhân của minh, cảm. nên mỗi tác phẩm được tạo ra không thể hoàn toản giống. Đông thời, mỗi tac phẩm được bao hộ không phân biết nối dung, chất hgän 3 đồn Laie SHTT 10 lượng, giá tri ma chúng mang lại.

Giá trị của một tác phẩm văn học, nghệ thuật hay khoa hoc không bởi được một người, nhiễu người, một công đồng, hay thâm chí một thời đại đảnh giá ma xác định tuyệt đối được. Thứ ba quyền tác giả được xác lập tư động mA không cẩn phải đăng ký. Không giống như quyền sở hữu công nghiệp hay quyển đối với giống cây trồng, quyển tác gia không cin đăng ký ma vẫn được bảo hộ một cách tự động, Khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện đưới một hình thức nhất định. để người khác có thể nhận biết được thì tác giả, chủ sở hữu quyển tác giả.

đương nhiên sẽ có quyền tác giả đối với tác phẩm đó. Thứ te quyền tác giả bi giới han về thời gian, không gian, pham vi bảo 'hộ dua trên nguyên tắc vẻ cân bằng lợi ích. Quyền tác gia, cũng giống như các. đối tượng khác của quyển sở hữu trí tuê, thường liên quan đến lợi ích của nhiêu nhóm chủ thé khác nhau trong xã hội, ma các lợi ích này còn zung đột, mâu thudin nhau.

Dau tiên đó chính la lợi ích của chủ. lễ sáng tạo, sở hữu tác phẩm Tiếp theo phải ễ đến lợi ich cia công đông, quyền được hưởng thụ các gia tri van hóa, tỉnh thân, được kế thửa thành qua sang tạo vả mudn công. dong phát triển, sáng tao thi kho tri thức nhân loại lả một nên tang không thể thiểu. Bên cạnh đó, quyên tac giả phải được bao hộ không xâm phạm đến các lợi ích chính đáng của tổ chức, cá nhân khác, lợi ích ofa chủ thể quản lý xã hội là Nhà nước.

Do đó, pháp luật quyên tác giả của các quốc gia trên thé giới đều đặt ra những giới hạn nhất định và phù hợp về thời gian, không gian, hay phạm vi bao hộ của quyển tác giả 1. Đôi tượng được báo hộ quyên tác giã Nour đã phân tích tại đặc điểm thứ nhất của quyển tác giả, đổi tượng được bao hộ quyển tác gia là những sản phẩm của hoạt động sáng tao tinh thân, mang tính võ hình - hay còn gọi là tác phẩm. " ‘Theo WIPO, thuật ngữ "tác phẩm" được sử dung trong lính vực quyền. tác giả để chỉ các loại sảng tao trí tuệ khác nhau, tử văn học cho đền kiến trúc, chương trình máy tính và những loại sang tao trí tuệ đa dạng khác”.

Theo Công ước B eme, tại điều 2 của Công ước đã liệt kê danh sách các tác phẩm được bảo hộ bao gồm: “ ed các sẵn phẩm trong lĩnh vực văn học, khoa học và nghệ thuật, bat ig được biểu hiện theo phương thức hay đướt "hành thức nào, chẳng han nine sách, sách pample và các bài viét khác, các bài giảng bài phát biẫu, bài tuyét giáo và các tác phẩm khác cùng ching loại các tác phẩm kich, hay nhạc kịch, các tác phẩm hoạt cảnh và kịch câm, các bản nhạc có lời hay không lời. các tác phẩm điên ảnh trong đó cô các tác phẩm tương đồng được thé hiện bằng một quy trình tương tư quy trình điện ảnh: các tác phẩm đồ họa. hội hoa Mễn trúc, điêu khắc, bản khắc, thạch bản; các tác phẩm nhiếp ảnh trong đó có các tác phẩm tương đồng được thé hiện bằng một quy trình tương tư quy trình nhuễp ảnh; các tác phẩm mỹ timật ứng. dung, minh hoa, dia đồ, dm, phác họa và các tác phẩm thé hiện không gian ba chiều liên quan đến dia If, địa hừnh, kến trúc hay Rhoa học"” Trên tỉnh.

than Công ước Beme, mỗi quốc gia có cách vận dung và ghi nhân phủ hợp về các đổi tượng được bao hộ quyên tác giã, nhưng nhìn chung đều theo dang liệt kê va phải là sản phẩm sáng tao mang tính nguyên gốc. Theo đó, một tác phẩm được bảo hộ quyển tác gi can phải có những đặc điểm và được xác định bằng các tiêu chí cụ thể như sau: (1) La thảnh quả của hoạt đông sảng tao tinh than, Tác phẩm phải là kết quả của qué trình tư duy va sáng tạo, phan ánh và thể hiện tư tưởng, tình cẽm. copie hl tet 20ers 20ers 0 ĐỀ 2® Tapes Ch 20u bo Jee dan vận aberevgs CHay c ngày 091972023) "Bin dich được Ging ive webste Dục Bin qayin tic i tại da Chế bạ ov gov smlconguc bere buon ca ue hượn vanoe-vengh- Sut Cod a vietnam hongsy-36 tang 10 nga 20027 2 của người sáng tác nên tác phẩm đỏ.