CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ CHI PHÍ SẢN XUẤT, GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN BƯU CHÍNH - VIỄN THÔNG 1. Đặc điểm sản xuất sản phẩm và quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Bưu chính - Viễn thông 1. Đặc điểm sản xuất sản phẩm Xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất quan trọng mang tính chất công nghiệp nhằm tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân. Một bộ phận lớn của thu nhập quốc dân, của quỹ tích luỹ cùng với vốn đầu tư của nước ngoài được sử dụng trong lĩnh vực xây dựng cơ bản.
So với các ngành sản xuất khác, ngành XDCB có những đặc điểm về kinh tế - kỹ thuật riêng biệt, thể hiện rất rõ nét ở sản phẩm xây lắp và quá trình tạo ra sản phẩm của ngành. Điều này đã chi phối đến công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp. Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Bưu chính - Viễn thông là một doanh nghiệp như vậy, sản phẩm của công ty là những công trình xây lắp viễn thông có quy mô lớn, kết cấu phức tạp mang tính đơn chiếc, thời gian sản xuất sản phẩm lâu dài. Do đó, việc tổ chức quản lý và hạch toán sản phẩm xây lắp phải lập dự toán (dự toán thiết kế, dự toán thi công).
Quá trình sản xuất xây lắp phải so sánh với dự toán, lấy dự toán làm thước đo, đồng thời để giảm bớt rủi ro phải mua bảo hiểm cho công trình xây lắp. Sản phẩm xây lắp được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá thỏa thuận với chủ đầu tư (giá đấu thầu), do đó tính chất hàng hóa của sản phẩm xây lắp không thể hiện rõ. Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất còn các điều kiện sản xuất (xe máy, thiết bị thi công, người lao động.) phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm. Đặc điểm này làm cho công tác quản lý sử dụng, hạch toán tài sản, vật tư rất phức tạp do ảnh hưởng của điều kiện thiên nhiên, thời tiết và dễ mất mát hư Sv: Nguyễn Thị Thu Hiền A - Lớp Kế toán K39 - BXD 3 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: PGS.
Nguyễn Văn Công hỏng. Sản phẩm xây lắp từ khi khởi công cho đến khi hoàn thành công trình bàn giao đưa vào sử dụng thường kéo dài. Nó phụ thuộc vào quy mô, tính phức tạp về kỹ thuật của từng công trình. Quá trình thi công được chia thành nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn lại chia thành nhiều công việc khác nhau, các công việc thường diễn ra ngoài trời chịu tác động rất lớn của các nhân tố môi trường như nắng, mưa, lũ lụt.
Đặc điểm này đòi hỏi việc tổ chức quản lý, giám sát chặt chẽ sao cho bảo đảm chất lượng công trình đúng như thiết kế, dự toán. Những đặc điểm trên đã ảnh hưởng rất lớn đến công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp. Công tác kế toán vừa phải đáp ứng yêu cầu chung về chức năng, nhiệm vụ kế toán của một doanh nghiệp sản xuất vừa phải đảm bảo phù hợp với đặc thù của loại hình doanh nghiệp xây lắp. - Tiêu chuẩn chất lượng: Áp dụng quy chế đấu thầu của Nhà nước vể xây dựng cơ bản; định mức và đơn giá quy định của Bộ xây dựng, Bộ Thông tin và Truyền thông, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam và các quy định khác của chủ đầu tư.
- Tính chất của sản phẩm rất phức tạp: Sản phẩm là những công trình lắp đặt, sửa chữa, cải tạo các mạng cáp đồng, cáp quang nội tỉnh, liên tỉnh; các hệ thống cống bể cáp, các hệ thống trạm BTS, các hệ thống tổng đài, các thiết bị viễn thông trên mạng lưới, những công trình xây lắp viễn thông như: trồng cột, xây cống bể, kéo cáp ngầm, cáp cống, cáp treo… Thông thường thì chủ đầu tư sẽ chịu trách nhiệm cung cấp vật liệu cáp; ngoài ra vật tư chính bao gồm như: cột bê tông, tủ cáp, hộp cáp, ống nhựa, ống sắt… vật tư chính do công ty mua và cấp cho các đội thi công. Các vật tư phụ còn lại công ty giao lại cho đội chịu trách nhiệm tự mua để phù hợp với tiến độ thi công của từng đội, từng công trình. - Loại hình sản xuất: Thi công theo từng công trình, hạng mục công trình. - Thời gian sản xuất: Thời gian thi công công trình phải được lên phương án để chủ đầu tư phê duyệt và được ghi rõ trong hợp đồng.
Thời gian thi công tính bằng ngày và được tính kể từ ngày có thông báo khởi công công trình. Sv: Nguyễn Thị Thu Hiền A - Lớp Kế toán K39 - BXD 4 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: PGS. Nguyễn Văn Công - Đặc điểm sản phẩm dở dang: Sản phẩm của công ty là những công trình, hạng mục công trình nên việc xác định sản phẩm dở dang là tương đối phức tạp và khó khăn. Đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm Đối với một doanh nghiệp sản xuất sản phẩm xây lắp nói chung và xây lắp các công trình Bưu chính Viễn thông nói riêng, quy trình công nghệ thường khá phức tạp, một công trình bao gồm nhiều hạng mục công trình, mỗi hạng mục lại bao gồm nhiều bước công việc với yêu cầu về kỹ thuật rất chặt chẽ.
Do đó, các chi phí phát sinh tuơng đối đa dạng, đòi hỏi phải theo dõi ghi chép đầy đủ, đúng đối tượng thì mới có thể chính xác được. Căn cứ vào hồ sơ thiết kế, đặc điểm công trình, địa hình toàn tuyến và giai đoạn thi công. Để thi công đúng qui trình, qui phạm kỹ thuật và thời gian chủ đầu tư yêu cầu, biện pháp thi công chung như sau: - Thi công theo hình thức cuốn chiếu, phương pháp thi công dây chuyền, chia toàn công trình ra nhiều hạng mục, nhiều đoạn tuyến để thi công đồng thời. Mỗi đoạn tuyến, mỗi hạng mục cụ thể giao cho một đội thi công.
- Mỗi đội thi công có thể được chia làm nhiều mũi thi công theo hình thức cuốn chiếu từng tuyến, từng mục công việc. - Các mũi thi công tập trung lực lượng tiến hành công việc khẩn trương, làm đến đâu dứt điểm đến đó. - Mọi công trường đều phải có người cảnh giới, đề phòng mọi tình huống xấu có thể xảy ra. - Trong quá trình thi công không tránh khỏi những vướng mắc với nhân dân thậm chí với cơ quan, cán bộ phụ trách thi công có thái độ đúng mực trong việc giải thích, vận động để công việc được tiến triển tốt.
- Mọi phát sinh công trình so với thiết kế theo yêu cầu thực tế phải được chủ đầu tư và thiết kế thống nhất bằng văn bản. - Công ty sẽ tiếp nhận vật tư bên A cấp tại kho của công trường từ đó chỉ huy công trình sẽ điều hành, phân phối trên toàn tuyến cho phù hợp với tiến độ công trình. - Việc tiếp nhận vật tư phải đảm bảo đúng chủng loại, số lượng, chất lượng theo đúng thiết kế kỹ thuật và theo đúng tiến độ công trình. - Tất cả các vật tư đều phải có phiếu giao nhận hàng được các bên liên quan xác định.
Sv: Nguyễn Thị Thu Hiền A - Lớp Kế toán K39 - BXD 5 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: PGS. Nguyễn Văn Công - Các vật liệu địa phương Công ty sẽ tự mua, đảm bảo về chất lượng, chủng loại theo đúng quy cách và chủng loại từng mặt hàng. Mỗi một hạng mục công trình như: thi công trồng cột bê tông, thi công cáp treo, thi công cống bể, thi công tủ hộp cáp, măng xông cáp… thì có một quy trình sản xuất sản phẩm riêng.1: Quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Bưu chính - Viễn thông Chuẩn bị Thi công vật liệu xây bể, Hoàn thiện Nghiệm thu thi công đặt ống công trình bàn giao Chuẩn bị vật liệu thi công: - Vận chuyển cát, đá, sỏi, xi măng, ống dụng cụ thi công, phụ kiện các loại … tới công trình. Kiểm tra tất cả các loại vật tư theo tiêu chuẩn kỹ thuật, đảm bảo tốt mới đưa vào sử dụng cho công trình.
- Chuẩn bị kho bãi tập kết vật tư, dụng cụ thi công. - Tổ chức bộ máy thi công, biên chế các tổ đội lao động để quán triệt về yêu cầu, nội dung công việc và nội quy an toàn, vệ sinh lao động. - Tập kết trang thiết bị thi công và các phương tiện bảo đảm an toàn giao thông: biển báo, rào chắn, đèn hiệu. Thi công xây bể, đặt ống: - Đào hố xây bể cáp phải theo một tiêu chuẩn của nghành TCN 68-153:1995: + Độ chôn sâu cống dưới hè tính từ đỉnh cống trên cùng đến mặt hè không nhỏ hơn 0,3m, trường hợp qua ngõ phải sử dụng ống PVC siêu bền.
+ Độ chôn sâu của cống dưới hè tính từ đỉnh cống trên cùng đến mặt hè không nhỏ hơn 0,5m. + Độ chôn sâu của cống dưới đường tính từ đỉnh cống trên cùng đến mặt đường không nhỏ hơn 0,7m. + Độ chôn sâu của cống qua đường sắt tính từ đỉs trên cùng đến mặt đường là 1,2m. Sv: Nguyễn Thị Thu Hiền A - Lớp Kế toán K39 - BXD 6 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: PGS.
Nguyễn Văn Công - Lựa chọn ống nhựa dùng trong công trình phải theo tiêu chuẩn TC.VNPT - 06: 2003, ống phải kín nước, đường kính ống phải tròn đều không méo…. Sử dụng ống nhựa PVC cho những tuyến cống bể đi trên vỉa hè, ven đường, trên đường ngõ xe có trọng tải nhỏ. Còn những đoạn đường trọng xe có trọng tải lớn đi qua thì phải dùng ống PVC siêu bền - Đào rãnh xong thì đặt ống PVC, rải cát đen đáy rãnh theo đúng quy cách, tưới nước, đầm nén, phủ keo các đầu ống nhựa, sau 5-10 phút mới được lắp đặt, lắp gá đỡ ống. Khi lắp đặt xong, tại các đầu bể sử dụng nút ống để đảm bảo không có đất, cát lọt vào khi sử dụng.
Hoàn thiện công trình: - Sau khi thi công xong phải đổ đất vào hố. Khi lấp đất rãnh cống cáp phải rải từng lớp 150 - 300mm, vằm xăm, đầm chặt một lần cho đến lúc đầy rãnh theo yêu cầu kỹ thuật đảm bảo độ liên kết giữa các lớp đất trên rãnh. - Các vật liệu thừa như: đất, cát, phế thải…. vận chuyển đổ đi - Thu gom vệ sinh sạch sẽ hoàn trả lại mặt bằng như cũ.