-1- BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HCM --------------------- TRAÀN THÒ THU TAÂM HOAØN THIEÄN COÂNG TAÙC XÖÛ LYÙ NÔÏ TOÀN ÑOÏNG TAÏI HEÄ THOÁNG NGAÂN HAØNG NGOAÏI THÖÔNG VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh: Kinh teá taøi chính - Ngaân haøng Maõ soá: 60.12 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: PGS.TS NGUYEÃN ÑAÊNG DÔØN TP. Hoà Chí Minh - Naêm 2006 123doc -2- MUÏC LUÏC LÔØI MÔÛ ÑAÀU Trang Chöông 1: TOÅNG QUAN VEÀ NÔÏ TOÀN ÑOÏNG VAØ COÂNG TAÙC XÖÛ LYÙ NÔÏ TOÀN ÑOÏNG TRONG HOAÏT ÑOÄNG KINH DOANH NH .1 Moät soá khaùi nieäm, nguyeân nhaân phaùt sinh vaø phöông thöùc xöû lyù caùc khoaûn nôï xaáu trong hoaït ñoäng kinh doanh Ngaân haøng .1 Moät soá khaùi nieäm veà nôï xaáu .2 Nguyeân nhaân phaùt sinh caùc khoaûn nôï xaáu trong HÑKD NH.3 Phöông thöùc Ngaân haøng xöû lyù caùc khoaûn nôï xaáu phaùt sinh.2 Vai troø, chöùc naêng cuûa coâng taùc xöû lyù nôï xaáu ñoái vôùi hoaït ñoäng kinh doanh cuûa NH .2 Chöùc naêng .3 Nguyeân taéc xöû lyù nôï xaáu .1 Nguyeân taéc xöû lyù taøi saûn baûo ñaûm tieàn vay ñeå thu hoài nôï .2 Nguyeân taéc xöû lyù toån thaát caùc khoaûn cho vay khoâng coù baûo ñaûm theo chæ ñònh cuûa Chính phuû .3 Nguyeân taéc xöû lyù caùc toån thaát baèng döï phoøng ruûi ro taïi TCTD.4 Cô cheá xöû lyù nôï toàn ñoïng.1 Xöû lyù nôï toàn ñoïng .2 Xöû lyù nôï toàn ñoïng khoâng coù taøi saûn baûo ñaûm vaø khoâng coøn ñoái töôïng ñeå thu hoài nôï .3 Xöû lyù nôï toàn ñoïng khoâng coù TSBÑ nhöng khaùch nôï coøn toàn taïi, ñang hoaït ñoäng .5 Xöû lyù nôï xaáu, toàn ñoïng taïi moät soá NHTM vaø baøi hoïc kinh nghieäm .1 Xöû lyù nôï xaáu, toàn ñoïng taïi caùc NHTM nöôùc ngoaøi .2 Xöû lyù nôï xaáu, toàn ñoïng taïi heä thoáng caùc NHTM trong nöôùc .3 Baøi hoïc kinh nghieäm .18 Keát luaän chöông 1 .19 Chöông 2: THÖÏC TRAÏNG COÂNG TAÙC XÖÛ LYÙ NÔÏ TOÀN ÑOÏNG TAÏI HEÄ THOÁNG NGAÂN HAØNG NGOAÏI THÖÔNG VIEÄT NAM .1 Sô löôïc vaøi neùt veà NHNTVN vaø hoaït ñoäng kinh doanh cuûa NHNTVN .1 Quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån .2 Sô löôïc tình hình hoaït ñoäng kinh doanh toaøn heä thoáng NHNTVN .3 Hoaït ñoäng tín duïng vaø chaát löôïng hoaït ñoäng tín duïng cuûa heä thoáng NHNTVN .4 Ñònh höôùng hoaït ñoäng vaø muïc tieâu phaùt trieån cuûa NHNTVN ñeán naêm 2015.2 Thöïc traïng coâng taùc xöû lyù nôï toàn ñoïng taïi heä thoáng NHNTVN trong thôøi gian qua .1 Tình hình dö nôï toàn ñoïng vaø ñaëc ñieåm caùc khoaûn nôï toàn ñoïng maø heä thoáng NHNTVN phaûi xöû lyù.2 Caùc phöông thöùc Ngaân haøng Ngoaïi thöông Vieät Nam thöïc hieän ñeå xöû lyù caùc khoaûn nôï toàn ñoïng.3 Keát quaû xöû lyù nôï toàn ñoïng qua caùc naêm cuûa heä thoáng NHNTVN.3 Ñaùnh giaù chung veà coâng taùc xöû lyù nôï toàn ñoïng taïi heä thoáng NHNTVN .1 Nhöõng maët ñaït ñöôïc .2 Nhöõng maët coøn toàn taïi.4 Phaân tích moät soá nhaân toá taùc ñoäng ñeán coâng taùc xöû lyù nôï toàn ñoïng taïi heä thoáng NHNTVN .1 Nhaân toá beân trong .2 Nhaân toá beân ngoaøi .43 Keát luaän chöông 2 .45 Chöông 3: MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP VAØ KIEÁN NGHÒ GOÙP PHAÀN HOAØN THIEÄN COÂNG TAÙC XÖÛ LYÙ NÔÏ TOÀN ÑOÏNG TAÏI HEÄ THOÁNG NGAÂN HAØNG NGOAÏI HÖÔNG VIEÄT NAM.1 Moät soá giaûi phaùp .1 Nhoùm giaûi phaùp ngaên chaën nôï xaáu phaùt sinh .1 Hoaøn thieän cô cheá quaûn lyù nôï xaáu phaùt sinh .2 Trích laäp döï phoøng ruûi ro cho caùc khoaûn nôï xaáu .3 Caùc giaûi phaùp khaùc .2 Nhoùm giaûi phaùp naâng cao chaát löôïng coâng taùc xöû lyù nôï .1 Môû roäng vaø taêng cöôøng caùc giaûi phaùp thu hoài nôï vay.2 Hoaøn thieän coâng taùc toå chöùc thöïc hieän .2 Moät soá kieán nghò .1 Hoaøn thieän moâi tröôøng phaùp lyù veà xöû lyù nôï xaáu cho caùc NHTM ñaûm baûo cho vieäc mua baùn nôï ñöôïc dieãn ra nhanh choùng, thuaän lôïi .1 Cô cheá xöû lyù TSBÑ ñeå thu hoài nôï vay.2 Vaán ñeà chuyeån nôï thaønh voán goùp lieân doanh, coå phaàn trong DN coù nôï vay .3 Xöû lyù nôï cuûa caùc DNNN khi coå phaàn hoùa .4 Vieäc ñònh giaù TSBÑ ñeå ñöa taøi saûn ra ñaáu giaù .5 Baùn ñaáu giaù taøi saûn .6 Vieäc nhaän taøi saûn töø cô quan Thi haønh aùn ñeå tröø nôï vay .2 Xaây döïng cô cheá, chính saùch rieâng veà xöû lyù nôï xaáu nhaèm thuùc ñaåy nhanh quaù trình xöû lyù nôï cuûa Ngaân haøng.1 Coù chính saùch rieâng veà vieäc toå chöùc ñaáu giaù baùn TS coâng khai 60 3.2 Coù cô cheá ñaëc bieät trong vieäc chuyeån nhöôïng quyeàn söû duïng ñaát, caùc vaán ñeà phaùt sinh trong vieäc xaùc ñònh thueá thu nhaäp töø chuyeån quyeàn söû duïng ñaát, quyeàn thueâ ñaát .3 Cô cheá mua baùn nôï giöõa Ngaân haøng vaø DATC .4 Cô cheá ñaëc bieät ñeå Ngaân haøng hoaøn thieän thuû tuïc phaùp lyù ñoái vôùi caùc taøi saûn theá chaáp khi baùn taøi saûn thu hoài nôï .5 Cô cheá taøi chính .6 Thuû tuïc thi haønh aùn .3 Coù chính saùch rieâng cho Coâng ty mua baùn nôï vaø taøi saûn toàn ñoïng cuûa DN hoaït ñoäng hieäu quaû hôn, phaùt trieån thò tröôøng mua baùn nôï .4 Ngaân haøng Nhaø nöôùc caàn coù caùc bieän phaùp, ñieàu kieän raøng buoäc vaø khuyeán khích caùc NHTM trong coâng taùc xöû lyù nôï.5 Naâng cao nguoàn taùi caáp voán cho caùc NHTMNN ñeå xöû lyù nôï.71 KEÁT LUAÄN CHÖÔNG 3 VAØ KEÁT LUAÄN CHUNG .72 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHUÏ LUÏC 123doc -6- DANH MUÏC BAÛNG BIEÅU Baûng Noäi dung 2.1 Tình hình taøi chính Ngaân haøng Ngoaïi thöông Vieät Nam 2.2 Tình hình huy ñoäng voán vaø dö nôï tín duïng NHNTVN 2.3 Tình hình nôï quaù haïn vaø trích laâp DPRR toaøn heä thoáng NHNTVN 2.4 Keát quaû phaân loaïi nôï theo Quyeát ñònh 493 2.5 Keá hoaïch kinh doanh vaø lôïi nhuaän giai ñoaïn 2006 – 2010 NHNTVN 2.6 Nôï toàn ñoïng NHNT phaûi xöû lyù, phaân theo taøi khoaûn 2.7 Keá hoaïch vaø phöông thöùc xöû lyù caùc khoaûn nôï toàn ñoïng cuûa NHNTVN 2.8 Keát quaû xöû lyù nôï toàn ñoïng cuûa NHNTVN DANH MUÏC BIEÅU ÑOÀ Bieåu ñoà Teân bieåu ñoà Bieåu ñoà 01 Bieåu ñoà Toång tích saûn qua caùc naêm Bieåu ñoà 02 Bieåu ñoà Lôïi nhuaän tröôùc thueá qua caùc naêm Bieåu ñoà 03 Bieåu ñoà Bieåu dieãn tyû troïng nôï tín duïng toàn ñoïng Bieåu ñoà 04 Bieåu ñoà Bieän phaùp xöû lyù nôï toàn ñoïng töø 2001 - 2006 123doc -7- DANH MUÏC CAÙC TÖØ VIEÁT TAÉT (Xeáp theo thöù töï A,B,C) Vn Asset Management Company - Coâng ty Quaûn lyù nôï vaø khai thaùc taøi saûn BTC Boä taøi chính DATC Debt and Assets Trading Company - Coâng ty mua baùn nôï vaø taøi saûn toàn ñoïng cuûa doanh nghieäp DN Doanh nghieäp DNNN Doanh nghieäp Nhaø nöôùc DPRR Döï phoøng ruûi ro HÑKD Hoaït ñoäng kinh doanh L/C Letter of Credit - Thö tín duïng NH Ngaân haøng NHLD Ngaân haøng lieân doanh NHNN Ngaân haøng Nhaø nöôùc NHNNg Ngaân haøng nöôùc ngoaøi NHNNVN Ngaân haøng Nhaø nöôùc Vieät Nam NHNT Ngaân haøng Ngoaïi thöông NHNTVN Ngaân haøng Ngoaïi thöông Vieät Nam NHTM Ngaân haøng thöông maïi NHTMCP Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn NHTMNN Ngaân haøng thöông maïi Nhaø nöôùc NHTMVN Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam NHTÖ Ngaân haøng Trung öông RRTD Ruûi ro tín duïng TCTD Toå chöùc tín duïng TSBÑ Taøi saûn baûo ñaûm UBND Uûy ban nhaân daân 123doc -8- LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Tính caáp thieát cuûa vieäc nghieân cöùu ñeà taøi Vieät Nam ñang trong quaù trình hoäi nhaäp vôùi neàn kinh teá toaøn caàu moät caùch maïnh meõ.
Thöïc teá naøy môû ra cho chuùng ta raát nhieàu cô hoäi song cuõng ñaët ra nhieàu thaùch thöùc lôùn, ñaëc bieät laø lónh vöïc Taøi chính Ngaân haøng. Trong xu theá hoäi nhaäp aáy, caùc Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam ñaõ töøng böôùc caûi caùch, cô caáu toå chöùc laïi cuõng nhö phaûi naâng cao naêng löïc taøi chính ñeå hoøa mình vaøo cuoäc caïnh tranh veà voán, coâng ngheä… vôùi caùc Ngaân haøng baïn. Tuy nhieân cho ñeán nay, naêng löïc taøi chính cuûa nhieàu NHTMVN vaãn coøn yeáu, nôï xaáu toàn ñoïng vaãn coøn chieám tyû leä cao trong toång dö nôï cho vay. Vaø ñaây chính laø moät trong nhöõng thaùch thöùc lôùn nhaát maø caùc NHTMVN, ñaëc bieät laø caùc NHTMNN, ñang phaûi ñoái maët.
Vaán ñeà ñaët ra cho caùc NHTMVN laø khoâng nhöõng phaûi giaûi quyeát nhanh, döùt ñieåm caùc khoaûn nôï xaáu toàn ñoïng töø nhieàu naêm tröôùc ñeå laïi maø coøn phaûi coù nhöõng bieän phaùp ñeå quaûn trò toát ruûi ro, ngaên chaën nôï xaáu gia taêng trong hoaït ñoäng kinh doanh nhaèm naâng cao naêng löïc taøi chính vaø khaû naêng caïnh tranh cuûa Ngaân haøng. Xuaát phaùt töø söï caàn thieát ñoù, ñaëc bieät laø taàm quan troïng cuûa coâng taùc xöû lyù nôï xaáu toàn ñoïng trong quaù trình taùi cô caáu taøi chính cuûa Ngaân haøng, ñeà taøi nghieân cöùu “Hoaøn thieän coâng taùc xöû lyù nôï toàn ñoïng taïi heä thoáng Ngaân haøng Ngoaïi thöông Vieät Nam” thöïc söï mang tính caáp thieát vaø coù tính thöïc tieãn cao nhaèm giaûi quyeát ñöôïc thaùch thöùc maø caùc NHTMVN ñang ñoái maët. Muïc ñích nghieân cöùu ñeà taøi Ñeà taøi nghieân cöùu vôùi muïc ñích nhaèm hoaøn thieän coâng taùc xöû lyù nôï toàn ñoïng taïi heä thoáng Ngaân haøng Ngoaïi thöông Vieät Nam, goùp phaàn thöïc hieän ñaåy nhanh toác ñoä xöû lyù nôï toàn ñoïng, naâng cao quaûn trò ruûi ro trong hoaït ñoäng tín duïng vaø töø 123doc -9- ñoù naâng cao naêng löïc taøi chính cuûa heä thoáng NHNT ñeå ñaùp öùng ñöôïc caùc yeâu caàu veà hoäi nhaäp kinh teá quoác teá vaø khaû naêng caïnh tranh cuûa Ngaân haøng hieän nay vaø trong töông lai. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu Ñeà taøi taäp trung nghieân cöùu vaø ñeà xuaát caùc giaûi phaùp, caùc kieán nghò nhaèm hoaøn thieän coâng taùc xöû lyù nôï taïi heä thoáng Ngaân haøng Ngoaïi thöông Vieät Nam.
Caùc soá lieäu maø ñeà taøi söû duïng ñeå phaân tích, ñaùnh giaù laø caùc soá lieäu thöïc teá cuûa NHNTVN, ñöôïc thoáng keâ vaø caäp nhaät ñeán 30/09/2006. Phöông phaùp nghieân cöùu Ñeà taøi söû duïng keát hôïp nhieàu phöông phaùp nghieân cöùu khaùc nhau nhaèm taän duïng tính chaát hôïp lyù vaø öu vieät cuûa töøng loaïi phöông phaùp nghieân cöùu khoa hoïc nhö phöông phaùp duy vaät bieän chöùng gaén lieàn vôùi phöông phaùp phaân tích, toång hôïp, so saùnh ñeå thu thaäp soá lieäu, phaân tích soá lieäu; keát hôïp giöõa lyù luaän vaø thöïc tieãn tö duy logic ñeå phaân tích chöùng minh… 5. Ñoùng goùp môùi cuûa ñeà taøi Ñieåm noåi baät môùi nhaát cuûa ñeà taøi cuõng chính laø teân goïi cuûa ñeà taøi vôùi muïc ñích ñöa ra cuï theå: hoaøn thieän coâng taùc xöû lyù nôï xaáu toàn ñoïng taïi heä thoáng NHNTVN. Tuy tröôùc ñaây ñaõ coù moät vaøi ñeà taøi nghieân cöùu veà vaán ñeà nôï xaáu cuûa caùc NHTMVN nhöng caùc ñeà taøi chuû yeáu chæ nghieân cöùu vaán ñeà xöû lyù TSBÑ nôï vay hoaëc moâ hình coâng ty AMC ñeå thuùc ñaåy nhanh vieäc thu hoài nôï cho Ngaân haøng.