PHẦN MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của đề tài Hiệu quả hoạt động kinh doanh quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Vì vậy, đây chính là mục tiêu mà tất cả các doanh nghiệp nói chung và NHTM nói riêng đều hướng đến. Trong những năm trở lại đây, nền kinh tế Việt Nam đã có những bước phát triển rõ rệt và ngân hàng chính là một trong những yếu tố quan trọng cấu thành nên sự phát triển đó.
Theo cam kết với WTO các ngân hàng nước ngoài không bị ràng buộc khi tham gia trên thị trường Việt Nam. Với cam kết này thì ngày càng có nhiều Ngân hàng nước ngoài liên danh hoặc mở chi nhánh tại Việt Nam và tất nhiên địa bàn nông thôn cũng là nơi để các NHTM hướng đến, chắc hẳn vấn đề cạnh tranh sẽ ngày càng gay gắt hơn. Tân Phước là một huyện vùng sâu của tỉnh Tiền Giang nằm trong khu vực Đồng Tháp Mười. Mặc dù đã được thành lập hơn 25 năm nhưng kinh tế địa phương vẫn chưa phát triển, chưa có nhiều doanh nghiệp đầu tư vào đây, đa số người dân còn nghèo, có lẽ vì đây không phải là nơi “Thiên thời, địa lợi, nhân hoà”.
Hoạt động kinh doanh trong điều kiện như thế nên trong nhiều năm liền Agribank Tân Phước phải sống trong sự “nhường cơm, sẻ áo” của các chi nhánh Agribank khác trong chi nhánh tỉnh Tiền Giang. Trước những khó khăn trên, Agribank Tân Phước đã tìm ra nhiều giải pháp để khắc phục khó khăn và vươn lên. Đến nay, chi nhánh đã tự nuôi sống được mình nhưng để có thể duy trì và phát triển bền vững thì chi nhánh cần phải vượt qua nhiều thách thức. Agribank Tân Phước cần phải làm gì để có vốn cho vay, sử dụng nguồn vốn như thế nào cho có hiệu quả nhất, sản phẩm dịch vụ và chất lượng sản phẩm dịch vụ ra sao, rồi nguồn nhân lực và rất nhiều vấn đề khác cần phải xử lý để có thể nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của mình.
Đó là lý do tác giả chọn đề tài “Hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, chi nhánh Huyện Tân Phước, Tỉnh Tiền Giang” để làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành tài chính ngân hàng. Mục tiêu nghiên cứu 2 2.1 Mục tiêu chung Phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh Huyện Tân Phước, Tỉnh Tiền Giang.2 Mục tiêu cụ thể - Phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động kinh doanh của Agribank Tân Phước trong giai đoạn 2017 - 2019 để tìm ra những mặt được, những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong hoạt động kinh doanh. - Đề xuất giải pháp để nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh Huyện Tân Phước, Tỉnh Tiền Giang. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại và thực tiễn hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh Huyện Tân Phước Tiền Giang.
Phạm vi nghiên cứu 4.1 Phạm vi về không gian Tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh huyện Tân Phước Tiền Giang. Phạm vi về thời gian Nghiên cứu được tiến hành liên tục trong 03 năm 2017, 2018, 2019. Câu hỏi Nghiên cứu - Thực trạng hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh huyện Tân Phước Tiền Giang như thế nào? - Giải pháp nào để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh Huyện Tân Phước Tiền Giang? 6. Những đóng góp mới của luận văn 3 6.1 Đóng góp về phương diện khoa học Về lý luận: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động kinh doanh và hiệu quả hoạt động kinh doanh Về phương diện học thuật: Mở mang kiến thức giúp nâng cao trình độ hiểu biết để phục vụ cho công việc của tác giả.
Ý nghĩa khoa học của đề tài: Luận văn sẽ trình bày một số phương pháp tiếp cận để nâng cao hiệu quả họat động kinh doanh và vận dụng vào điều kiện cụ thể tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh huyện Tân Phước Tiền Giang.2 Đóng góp về phương diện thực tiễn Khảo sát thực tế thực trạng kinh doanh để đưa ra những đánh giá tổng hợp về hiệu quả kinh doanh, kết quả đạt được, những hạn chế, nguyên nhân, các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh huyện Tân Phước Tiền Giang, từ đó có các giải pháp phù hợp để nâng hiệu quả kinh doanh của đơn vị. Với mỗi ngân hàng sẽ có những điều kiện khách quan và chủ quan khác nhau, nhưng xét về góc độ chung thì đều mang những cơ sở lý luận và phương cách thực hiện tương đồng nhau. Do đó với đề tài này sẽ giúp ích cho Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh huyện Tân Phước Tiền Giang tham khảo để áp dụng vào thực tiễn hoạt động trong tình hình cạnh tranh. Phương pháp nghiên cứu - Luận văn sử dụng phương pháp định tính cụ thể bao gồm các phương pháp sau: + Phương pháp thống kê để xử lý và trình bày số liệu dưới hình thức các bảng thống kê, biểu đồ thống kê minh chứng cho những nội dung phân tích và đánh giá.
+ Phương pháp phân tích được sử dụng để so sánh và tổng hợp kết quả nghiên cứu từ đó đề xuất những giải pháp tối ưu để nâng cao chất lượng tín dụng tại Agribank - Chi nhánh huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang. Tổng quan các công trình nghiên cứu trước - Luận văn thạc sĩ “Hiệu quả hoạt động cho vay tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh huyện Tân Thạnh Long An” của tác giả Tô Bá Trọng niên khóa 2015-2017 của trường Đại học Kinh tế Công 4 nghiệp Long An. Tác giả đã phân tích và làm rõ những nội dung cơ bản về cho vay và hiệu quả hoạt động cho vay của NHTM trong nền kinh tế thị trường. Trên cơ sở đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động cho vay tại Agribank Chi nhánh Tân Thạnh Long An giai đoạn 2015 - 2017, luận văn đã phân tích và làm rõ những kết quả đạt được, một số tồn tại cũng như những nguyên nhân của tồn tại cũng đã được chỉ ra.
- Luận văn thạc sĩ “Hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Long An” của tác giả Lê Việt Tiến niên khóa 2015-2017 của trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An. Tác giả dựa trên những số liệu thực tế và cụ thể về hoạt động kinh doanh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Long An từ đó đưa ra những phân tích tổng quan thể hiện ở quy mô và cơ cấu các chỉ tiêu đo lường hiệu quả hoạt động kinh doanh. Từ đó đưa ra những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh trong tương lai. - Luận văn thạc sĩ “Chất lượng tín dụng khách hàng cá nhân tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Bến Lức tỉnh Long An” của tác giả Phạm Thanh Sang niên khóa 2017-2019 của trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An.
Trong đó, luận văn đã hệ thống hóa những lý luận cơ bản về nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng khách hàng cá nhân, phân tích đánh giá về thực trạng hoạt động tín dụng khách hàng cá nhân tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Bến Lức tỉnh Long An từ năm 2016 – 2018, từ đó rút ra thành công, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế hoạt động tín dụng khách hàng cá nhân của Ngân hàng. Luận văn đề xuất những kiến nghị và giải pháp hữu hiệu nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng khách hàng cá nhân của ngân hàng trên địa bàn huyện Bến Lức. Như vậy, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về chất lượng hoạt động tín dụng, chất lượng tín dụng khách hàng cá nhân, hiệu quả hoạt động cho vay của ngân hàng dưới các góc độ khác nhau và thời gian khác nhau, đó là nguồn tài liệu quý giá để luận văn này kế thừa và phát triển. Tuy nhiên, các công trình đó chủ yếu đề cập đến những giải pháp chung nhất và mang tính thời điểm, phạm vi trong một tổ chức cụ thể, mặt khác, có một số đề tài chỉ tập trung nghiên cứu về lĩnh vực cho vay.
Do đó, đứng trước bối cảnh kinh doanh hiện nay và với một tổ chức Agribank 5 Việt Nam, chi nhánh huyện Tân Phước Tiền Giang hoạt động trên địa bàn nhiều cạnh tranh thì các giải pháp trên không còn phù hợp. Vì vậy, cần có những nghiên cứu thật chi tiết về Hiệu quả hoạt động kinh doanh đối với Agribank Việt Nam, chi nhánh huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang nhằm đáp ứng được yêu cầu phát triển của ngân hàng cũng như phục vụ tốt chính sách phát triển kinh tế, chính sách xã hội của địa phương. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về ngân hàng thương mại 1.
Khái niệm về ngân hàng thương mại Luật số 47/2010/QH12 Luật các tổ chức tín dụng Việt Nam định nghĩa: “Ngân hàng thương mại là loại ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của luật này, nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Khoản 3, Điều 4 Luật các tổ chức tín dụng. Trong đó hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng. Bao gồm: Huy động vốn dưới mọi hình thức, cho vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn, chiết khấu chứng từ có giá, bao thanh toán, cho thuê tài chính, thấu chi, cho vay trả góp, tín dụng KHCN và cung cáp mọi dịch vụ ngân hàng khác.
Luật các Tổ chức Tín dụng còn khẳng định tính chất kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận của ngân hàng thương mại.