LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất nước đang chuyển mình với những bước đi đúng hướng, những thành tựu mới trong mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Xu hướng toàn cầu hóa trên thế giới và việc Việt Nam gia nhập WTO đã tạo ra nhiều cơ hội mới và sự cạnh tranh, thách thức mới cho các doanh nghiệp, các lĩnh vực, trong đó không thể không nói đến ngân hàng một lĩnh vực có tính chất quyết định đến sự phát triển của đất nước. Trước thềm ngưỡng cửa hội nhập, các ngân hàng thương mại phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt vì thế ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của ngân hàng thương mại nói chung và hoạt động cho vay nói riêng.
Trong hoạt động của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam hiện nay, hoạt động cho vay là một nghiệp vụ truyền thống, nền tảng, chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu tài sản và cơ cấu thu nhập, nhưng cũng là hoạt động phức tạp, tiềm ẩn những rủi ro lớn cho các cho các ngân hàng thương mại. Hiệu quả không phải tự nhiên mà có, để có được hiệu quả cho vay đối với ngân hàng nói chung và đối với khách hàng nói riêng, đòi hỏi phải có đường lối đúng đắn, sự nỗ lực tổng hợp của tất cả các bộ phận trong ngân hàng. Đang hoạt động trong bối cảnh nền kinh tế trong nước phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức: cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bắt nguồn từ Mỹ, lan tỏa ra toàn cầu đã tác động trực tiếp tới Việt Nam, tốc độ tăng trưởng suy giảm, kinh tế trong nước gặp nhiều khó khăn; thị trường tài chính, thị trường tiền tệ có nhiều diễn biến phức tạp, không ổn định. Tuy nhiên qua gần hai năm tái cơ cấu lại hệ thống ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng đã trở lên nổi tiếng như thương hiệu của tính năng động và hiệu quả.
Năm 2011, thương hiệu của Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng được người tiêu dùng bình chọn bình chọn là một trong sản phẩm tiêu biểu nhất trong năm, đồng thời ban biên tập thời báo kinh tế bình chọn là “Thương hiệu mạnh Việt Nam 2011”. 2 Để đảm bảo sự phát triển bền vững, ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng phải luôn nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay của mình. Những bí quyết của sự phát triển nhanh chóng và ổn định, những giải pháp để duy trì và nâng cao hiệu quả cho vay được bền vững của ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng - Chi nhánh Hà Nội thực sự đã thu hút em nghiên cứu về nội dung này. Chính vì vậy qua quá trình nghiên cứu tại Việt Nam Thịnh Vượng - Chi nhánh Hà Nội em đã chọn đề tài: “Nâng cao hiệu quả cho vay tại ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng - Chi nhánh Hà Nội” với mong muốn có thể dựa vào lý luận cơ bản về hiệu quả cho vay để nghiên cứu phân tích và tìm ra giải pháp cho hoạt động cho vay hiệu quả tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng – Chi nhánh Hà Nội.
Mục đích nghiên cứu - Hệ thống một số vấn đề lý luận về hiệu quả cho vay của ngân hàng thương mại. - Phân tích và đánh giá thực trạng hiệu quả cho vay tại ngân hàng ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng - Chi nhánh Hà Nội - Trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cho vay tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng - Chi nhánh Hà Nội. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Xuất phát từ mục tiêu của đề tài chọn đối tượng nghiên cứu là hiệu quả hoạt động cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp.
Phạm vi nghiên cứu Trong phạm vi đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu về tình hình hoạt động cho vay của VPBank - Chi nhánh Hà Nội trong thời gian từ năm 2009 đến hết năm 4. Phương pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử làm cơ sở phương pháp luận. Đồng thời sử dụng các phương pháp thống kê, phân tích để nghiên cứu. 3 Kết hợp giữa các vấn đề lý luận và thực tiễn thu thập tài liệu trong quá trình thực tập, rút kinh nghiệm từ các tài liệu và công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài trong nghiên cứu luận văn.
Nội dung và kết cấu của luận văn Đề tài nghiên cứu là “Nâng cao hiệu quả cho vay tại ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng - Chi nhánh Hà Nội”. Nội dung chính của đề tài là tìm hiểu các vấn đề liên quan đến hiệu quả cho vay tại ngân hàng, và đưa ra những giải pháp cơ bản nhằn nâng cao hiệu quả của hoạt động này. Kết cấu của luận văn gồm 3 chương: - Chương 1: Những vấn đề cơ bản về hiệu quả cho vay của ngân hàng thương mại. - Chương 2: Thực trạng hiệu quả cho vay tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng - Chi nhánh Hà Nội - Chương 3: Một số giải pháp và kiến nghị để nâng cao hiệu quả cho vay tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng - Chi nhánh Hà Nội 4 CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại 1.Khái niệm và phân loại cho vay của ngân hàng thương mại Trong quá trình phát triển của lịch sử thế giới, các nhà nghiên cứu lịch sử kinh tế thế giới đều ghi nhận sự hình thành và phát triển lâu đời ngân hàng đã và đang đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế.
Xuất hiện từ thời trung cổ, song song với sự phát triển của sản xuất, lưu thông hàng hóa ngày càng được mở rộng, không những phát triển trong khu vực mà còn được trao đổi, buôn bán qua các nước khác, do sự khác biệt về đồng tiền các khu vực, một số thương gia chuyển từ buôn bán hàng hóa thành thương gia tiền tệ làm trung gian đổi tiền cho các thương gia khác và ngành ngân hàng xuất hiện. Các thương gia tiền tệ ra đời với mục đích hỗ trợ cho các thương gia hàng hóa trong việc buôn bán thông qua việc cho vay. Như vậy các thương gia tiền tệ thực hiện thêm hoạt động mới – hoạt động cho vay Theo dòng phát triển của lịch sử, hoạt động cho vay của ngân hàng ngày càng phát triển và đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của các ngân hàng. Theo Điều 3 quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN: “ Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi ”.
Tùy theo tiêu thức khác nhau có thể phân loại cho vay như sau: - Phân loại theo thời gian : tùy theo thời gian vay vốn, cho vay được chia thành : + Cho vay ngắn hạn: loại cho vay này có thời hạn dưới 12 tháng được sử dụng bổ sung vốn lưu động của doanh nghiệp và các nhu cầu chi tiêu cá nhân. Loại này chiếm tỷ trọng cao nhất trong ngân hàng thương mại. 5 + Cho vay trung hạn: cho vay trung hạn có thời hạn từ 1 năm đến 5 năm đối với Việt Nam, hiện nay trên thế giới loại cho vay này có thời hạn đến 7 năm. Cho vay trung hạn chủ yếu được sử dụng để đầu tư mua sắm tài sản cố định, đổi mới thiết bị, công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh.
+ Cho vay dài hạn: là loại cho vay có thời hạn trên 5 năm (đối với Việt Nam) và trên 7 năm (đối với thế giới). Cho vay dài hạn được cung cấp để đáp ứng các nhu cầu dài hạn như xây dựng nhà ở, phương tiện thiết bị có quy mô lớn. - Phân loại theo mục đích vay: Dựa vào căn cứ này cho vay thường được chia ra thành các loại sau: + Cho vay bất động sản: là loại cho vay liên quan đến mua sắm và xây dựng bất động sản nhà ở, đất đai, bất động sản trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại và dịch vụ. + Cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh công nghiệp và thương mại: là loại cho vay ngắn hạn bổ sung vốn lưu động cho doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại và dịch vụ.
+ Cho vay nông nghiệp: là loại cho vay để trang trải trong lĩnh vực nông nghiệp, các chi phí sản xuất như phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng … + Cho vay tiêu dùng cá nhân: là loại cho vay đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cá nhân và để trang trải các chi phí của đời sống thông qua phát hành thẻ tín dụng - Phân loại theo tài sảm đảm bảo: Tài sản đảm bảo các khoản tín dụng cho phép ngân hàng có được nguồn thu nợ thứ hai bằng cách bán các tài sản đó khi nguồn thu nợ thứ nhất không có hoặc không đủ. Dựa trên tài sản đảm bảo có thể chia thành cho vay có tài sản đảm bảo và cho vay không có tài sản đảm bảo: + Cho vay không có tài sản đảm bảo: là cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của người khác mà chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng vay vốn để quyết định cho vay. 6 + Cho vay có tài sản đảm bảo: là cho vay dựa trên co sở các bảo đảm cho tiền vay như thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thứ ba. - Phân loại theo hình thức cho vay: + Thấu chi: là nghiệp vụ cho vay qua đó ngân hàng cho phép người vay được chi vượt trên số dư tiền gửi thanh toán của mình đến một giới hạn nhất định và trong thời gian xác định.
Giới hạn này được gọi là hạn mức thấu chi. Đối tượng của hình thức cho vay này thường là những khách hàng có uy tín, có khả năng trả nợ nhanh để ngân hàng đảm bảo khoản thấu chi được thu hồi lại. + Cho vay trực tiếp từng lần: là hình thức cho vay đối với khách hàng không có nhu cầu vay thường xuyên và không có điều kiện để cấp hạn mức thấu chi. Cho vay trực tiếp từng lần còn gọi là cho vay theo món; khi có nhu cầu vay với mục đích sử dụng vốn cụ thể như: thanh toán tiền mua hàng, mua nguyên vật liệu đầu vào… hình thức này thường được sử dụng cho một chu kỳ nhất định của hoạt dộng kinh doanh.
Mỗi lần vay khách hàng phải làm đơn và trình ngân hàng phương án sử dụng vốn vay.