phần Mở đầu, Kết luận, Luận văn gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tài liệu nghiên cứu và Cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân tại tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thái Hà Chƣơng 4: Những giải pháp nâng cao chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thái Hà. 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan tài liệu 1. Các luận án, luận văn có liên quan đến đề tài; Liên quan đến đề tài đã có rất nhiều nghiên cứu đáng chú ý nhƣ sau: Đề tài “Nâng cao chất lƣợng tín dụng tại ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam trong quá trình hội nhập” Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Thị Thu Đông, năm 2012, Đại học Kinh tế quốc dân. Luận án này nghiên cứu chất lƣợng tín dụng nói chung tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam.
Đề tài nghiên cứu với quy mô rộng trên tất cả các mảng nghiệp vụ tín dụng. Đề tài “Nâng cao chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín Chi nhánh Bình Phƣớc”, Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Chí Cƣờng, năm 2018, Đại học Ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn này nhằm mục tiêu nghiên cứu thực trạng chất lƣợng cá nhân và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín Chi nhánh Bình Phƣớc, một chi nhánh thuộc khu vực Đông Nam Bộ. Đề tài “Chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hƣng Yên”, Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng của tác giả Nguyễn Thị Ánh Nhung, năm 2014, trƣờng Đại học Quốc Gia Hà Nội.
Tác giả đã đi sâu phân tích và đã chỉ ra một số thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế và đƣa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân tại BIDV Hƣng Yên trong giai đoạn 2011-2013. 5 Nhóm các công trình khoa học, các bài viết về vấn đề phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại các Ngân hàng Thƣơng mại Việt Nam, đã phân tích thực trạng và tìm ra các hƣớng đi thích hợp nhằm phát triển mạnh dịch vụ ngân hàng điện tử trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự bùng nổ của công nghệ thông tin: Lƣu Thanh Thảo (2016) "Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Á châu"; Lê Hoàng Nga "Chiến lƣợc phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại các NHTM Việt Nam giai đoạn 2010-2015". Các công trình khoa học, các bài báo nêu trên tuy đã đề cập nhiều về vấn đề phát triển dịch vụ ngân hàng, song mỗi công trình khoa học, mỗi bài báo mới chỉ đề cập một khía cạnh nào đó về phát triển 5 DVNH, đƣa ra một số giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng hoặc lồng ghép trong các nội dung nhằm đổi mới hoạt động của Ngân hàng. Tóm lại, có rất nhiều các công trình nghiên cứu về đề tài chất lƣợng tín dụng nói chung và chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân nói riêng ở các cấp độ, phạm vi, không gian và thời gian khác nhau.
Tuy nhiên, chƣa có công trình nào nghiên cứu về chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân tại BIDV Thái Hà giai đoạn Thái Hà sẽ là một nghiên cứu không trùng lặp với các công trình nghiên cứu đã công bố và có ý nghĩa thực tiễn đối với BIDV Thái Hà. Kết quả nghiên cứu có thể đóng góp cho việc phát triển và nâng cao chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân của BIDV Thái Hà. Các bài đăng, công trình nghiên cứu khác Một số công trình khoa học, các bài báo lại tiếp cận dịch vụ ngân hàng nói chung và dịch vụ NHBL nói riêng qua việc đa dạng hóa các hoạt động dịch vụ, các sản phẩm ngân hàng hiện đại để nâng cao hiệu quả kinh doanh, khả năng cạnh tranh và chủ động trong hội nhập, nhƣ tác giả: Võ Kim Thanh (2015); Nguyễn Thanh Phong (2017); Nguyễn Thị Mùi (2017). Hầu hết các công trình khoa học này chỉ đề cập đến tính cấp thiết phải đa dạng hóa DVNH 6 nói chung chứ chƣa đi sâu vào phân tích cụ thể vai trò của dịch vụ NHBL đối với hoạt động của các NHTM.
- Nhóm các công trình khoa học, các bài báo về phát triển các loại hình dịch vụ ngân hàng mới cũng có đề cập đến vai trò của dịch vụ NHBL đối với việc phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh nhƣ: tác giả Anh Hòa (2016); Ngô Thị Liên Hƣơng (2017). Thẻ thanh toán, dịch vụ ngân hàng hiện đại, Internet banking, Ebanking, SMS banking… cũng đã đƣợc nhiều học giả trong nƣớc nghiên cứu. Các công trình mới chỉ tập trung nghiên cứu ở các mảng dịch vụ ngân hàng, việc tiếp cận DVNH hiện đại cũng chỉ mới cung cấp một cái nhìn tổng thể về định hƣớng phát triển các loại hình dịch vụ ngân hàng trong tƣơng lai. Trong các nghiên cứu này, dịch vụ NHBL với những đặc trƣng của nó vẫn chỉ đƣợc tiếp cận khá mờ nhạt, ở những khía cạnh khác nhau.
- Các công trình khoa học, các bài báo đề cập về cạnh tranh phát triển DVNH trên thị trƣờng Việt Nam cũng có đề cập đến dịch vụ NHBL: Anh Vũ (2008) đề cập đến cuộc cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng thƣơng mại từ cạnh tranh lãi suất sang cạnh tranh dịch vụ; Phạm Thị Nguyệt (2017) bàn về Ngân hàng TMCP trong cuộc cạnh tranh mới về dịch vụ. Trong nền kinh tế thị trƣờng, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, đặc biệt giữa các NHTM vô cùng gay gắt. Các công trình khoa học, các bài báo trên phần nào đã nêu lên sự cạnh tranh quyết liệt giữa các NHTM trên thị trƣờng. Để phát triển kinh doanh, các NHTM tìm mọi biện pháp liên tiếp 4 đƣa ra thị trƣờng các dịch vụ ngân hàng mới nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu sử dụng các DVNH của khách hàng.
- Nhóm các công trình khoa học, các bài báo đề cập về các giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng đã tìm ra các giải pháp trong phát triển dịch vụ ngân hàng nói chung và dịch vụ NHBL nói riêng nhƣ Nguyễn Văn Thạnh (2016) - Đề xuất các giải pháp đa dạng hóa hình thức huy động và sử dụng vốn của Ngân hàng Công thƣơng Việt Nam; Phạm Xuân Lập (2017) - Đề xuất các giải pháp tạo vốn của NHTM Việt Nam. 7 Cả hai đề tài này đều đã phân tích và đƣa ra đƣợc các giải pháp nhằm đa dạng hóa hình thức huy động và sử dụng vốn của Ngân hàng thƣơng mại, tuy nhiên vấn đề này vẫn còn nhiều hạn chế và thiếu sót chƣa đƣợc hoàn thiện 1. Khoảng trống nghiên cứu. Các đề tài nghiên cứu đã hệ thống hóa lý luận đầy đủ về chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân của NHTM.
Tuy nhiên, phụ thuộc vào bối cảnh nghiên cứu, thời gian nghiên cứu, mô hình hoạt động và kiểm soát rủi ro mà tác giả có những phân tích khác nhau về thực trạng công tác kiểm soát rủi ro từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp với hoạt động tại ngân hàng đƣợc nghiên cứu. Hiện nay, môi trƣờng kinh tế, pháp lý, sản xuất kinh doanh có nhiều thay đổi đã đặt ra nhu cầu cầm tìm có những nghiên cứu cập nhập hơn. Luận văn của tác giả tiếp cận Phân tích và đánh giá thực trạng chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân tại BIDV Thái Hà, từ đó rút ra các hạn chế tồn tại và nguyên nhân hạn chế đó Đề tài “Nâng cao chất lƣợng tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thái Hà” đƣợc nghiên cứu xuất phát từ những bất cập phát sinh tƣ thực tiễn của chi nhánh, trong công tác tín dụng khách hàng cá nhân, trên cơ sở tham khảo hệ thống lý luận của tác giả đi trƣớc và các nguồn tài liệu khác từ giáo trình, văn bản, quy định pháp và văn bản của BIDV Thái Hà. Hoạt động tín dụng và tín dụng khách hàng cá nhân tại ngân hàng thƣơng mại 1.
Hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm Tín dụng là một quan hệ ra đời gắn liền với sản xuất và lƣu thông hàng hóa trong nền kinh tế. Tín dụng xuất phát từ gốc chữ Latinh: Credittum – tức là tin tƣởng, tín nhiệm, nhìn một cách tổng quát: Tín dụng là quan hệ chuyển 8 nhƣợng tạm thời một lƣợng giá trị (dƣới hình thức tiền tệ hoặc hiện vật) từ chủ thể sở hữu sang chủ thể sử dụng trên cơ sở phải có sự hoàn trả một lƣợng giá trị lớn hơn ban đầu (Lê Thị Tuyết Hoa và Nguyễn Thị Nhung 2011, trang 43) Có nhiều loại hình tín dụng từ trƣớc đến nay trong nền kinh tế. Tuy nhiên, căn cứ theo chủ thể trong mối quan hệ tín dụng giữa hai bên có thể chia ra làm 3 nhóm chính: Tín dụng thƣơng mại: là quan hệ tín dụng giữa các doanh nghiệp với nhau dƣới hình thức mua bán chịu hàng hóa. Tín dụng ngân hàng: là quan hệ tín dụng giữa ngân hàng với các chủ thể khác trong xã hội.
Tín dụng nhà nƣớc: là quan hệ tín dụng giữa nhà nƣớc với các chủ thể khác trong xã hội. Ngoài ra, còn có các hình thức tín dụng khác: tín dụng doanh nghiệp, tín dụng tƣ nhân… Trong các hình thức trên thì tín dụng ngân hàng luôn là một hình thức tín dụng vô cùng quan trọng, cung cấp phần lớn nhu cầu tín dụng cho nền kinh tế. Căn cứ Luật các Tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 ngày 16/06/2010 của Chủ tịch Quốc Hội nƣớc Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam thì hoạt động tín dụng của NHTM đƣợc hiểu là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác.2 Các hình thức cấp tín dụng Hình thức cấp tín dụng có thể hiểu là tập hợp những yếu tố tạo nên đặc trƣng bên ngoài của hành vi cấp tín dụng.