Đặt vấn đề Trong nền kinh tế thị trường, Ngân hàng là trung gian tín dụng giữa tiết kiệm và đầu tư, giữa người đi vay và người cho vay. Tín dụng ngân hàng là một trong những nguồn vốn quan trọng cho sự phát triển của nền kinh tế. Tín dụng Ngân hàng điều hoà quan hệ cung cầu về vốn trong nền kinh tế, hoạt động tín dụng đã thông dòng cho vốn chảy từ nơi thừa vốn đến nơi thiếu vốn. Việc nâng cao chất lượng hoạt động của ngân hàng, của tín dụng ngân hàng sẽ tạo tiền đề cho phát triển kinh tế.
Với một nền kinh tế đang phát triển, dân số Việt Nam hiện nay và việc gia tăng nhu cầu tiêu dùng của người dân qua từng năm được đánh giá là một trong những nhân tố tiềm năng cho việc phát triển hoạt động ngân hàng bán lẻ trong đó có tín dụng cá nhân. Phát triển hoạt động bán lẻ các Ngân hàng có cơ hội mở rộng thị trường, gia tăng thị phần, và phân tán rủi ro trong hoạt động kinh doanh Ngân hàng. Cùng chung xu thế đó, Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư Phát triển Việt Nam nói chung và Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Gia Lai nói riêng đã xác định chiến lược phát triển hoạt động bán lẻ với định hướng đến năm 2020 như sau: “Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư Phát triển Việt Nam sẽ trở thành một trong những ngân hàng bán lẻ hàng đầu Việt Nam (nằm trong top 3 ngân hàng lớn nhất), nắm giữ thị phần lớn về dư nợ tín dụng, huy động vốn, dịch vụ thẻ với chất lượng và hiệu quả nằm trong số 3 ngân hàng hàng đầu Việt Nam. Để đạt được mục tiêu đó tín dụng cá nhân là một trong những nội dung được ưu tiên quan trọng, là hoạt động chủ lực của Ngân hàng.
Bên cạnh việc đẩy mạnh mở rộng thị phần tín dụng cá nhân thì vấn đề đảm bảo chất lượng tín dụng cá nhân luôn được đặt lên tầm quan trọng bậc nhất. Việc nâng cao chất lượng tín dụng cá nhân tại ngân hàng có ý nghĩa thiết yếu để tạo được lợi thế cạnh tranh, giảm thiểu rủi ro tín dụng, đồng thời nâng cao được hiệu quả trong kinh doanh. Điều này đòi hỏi bản thân ngân hàng phải hiểu rõ được những xvii vấn đề tồn tại của mình, từ đó có sự chỉnh sửa, học hỏi thêm kinh nghiệm để cải thiện chất lượng tín dụng nhằm cạnh tranh với các ngân hàng khác trên thị trường. Tính cấp thiết của đề tài: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Gia Lai (BIDV Gia Lai) được thành lập năm 1976 và hoạt động trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
Trước đây, hoạt động kinh doanh của BIDV chi nhánh Gia Lai tập trung vào các khách hàng bán buôn, hoạt động tín dụng chủ yếu phát triển ở các mảng cho vay các dự án lớn như thủy điện, thi công xây lắp công trình điện, đường… Trong những năm trở lại đây hòa chung với xu thế thị trường, hoạt động của Ngân hàng đã chuyển dần sang phát triển hoạt động bán lẻ trọng tâm là phát triển tín dụng cá nhân. Tuy nhiên, chất lượng tín dụng cá nhân chưa cao, còn nhiều tồn tại cần phải giải quyết như: vấn đề giải quyết nợ xấu, vấn đề cạnh tranh giữa các chi nhánh ngân hàng trên địa bàn, vấn đề nhân sự có năng lực và trình độ trong tín dụng bán lẻ … Từ đó, việc nâng cao chất lượng tín dụng đối với khách hàng cá nhân đã trở thành một nhu cầu bức thiết trong việc góp phần nâng cao năng lực hoạt động của BIDV Gia Lai trong quá trình cạnh tranh và hội nhập hiện nay. Nhận thức được tầm quan trọng của công tác tín dụng cá nhân, với những kiến thức đã học tập và nghiên cứu tại trường và qua quá trình làm việc thực tế tại Chi nhánh, tôi quyết định chọn đề tài "Nâng cao chất lượng tín dụng đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Gia Lai." để làm đề tài nghiên cứu cho luận văn của mình. Đồng thời, tôi hy vọng đề tài này sẽ mang lại những ý kiến đóng góp cho Chi nhánh trong việc đưa ra những giái pháp để chất lượng tín dụng cá nhân của Chi nhánh ngày càng được nâng cao.
MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI 2. Mục tiêu tổng quát Phân tích thực trạng tín dụng đối với khách hàng cá nhân của BIDV Gia Lai và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng cá nhân của BIDV Gia Lai. Mục tiêu cụ thể Phân tích thực trạng tín dụng cá nhân tại BIDV Gia Lai giai đoạn 2013 – 2017 Xác định tồn tại và các nguyên nhân làm cho chất lượng tín dụng của BIDV Gia Lai chưa được như mong đợi. Đề ra các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng cá nhân tại BIDV Gia Lai.
CÂU HỎI NGHIÊN CỨU - Câu 1: Thực trạng chất lượng tín dụng cá nhân của BIDV Gia Lai giai đoạn 2013 đến 2017 ? - Câu 2: Những tồn tại và nguyên nhân làm cho chất lượng tín dụng cá nhân tại BIDV Gia Lai chưa được như mong đợi? - Câu 3: Để nâng cao chất lượng tín dụng cá nhân tại BIDV Gia Lai cần thực hiện những giải pháp nào? 4. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU - Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng tín dụng cá nhân tại BIDV Gia Lai. - Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Gia Lai. Phạm vi thời gian: Từ năm 2013 - 2017 5.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5. Phƣơng pháp thu thập dữ liệu Trước hết tác giả tiến hành đọc và thu thập các tài liệu có liên quan đến đề tài như các công trình nghiên cứu khoa học, các bài báo, giáo trình nhằm hình thành cơ sở lý luận về Chất lượng tín dụng của các ngân hàng thương mại. Tiếp đó để phân tích thực trạng tín dụng cá nhân tại BIDV Gia Lai tác giả tiến hành thu thập dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Trong đó: xix - Dữ liệu thứ cấp: Tác giả tiến hành thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính của BIDV Gia Lai, các báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh, báo cáo nội bộ liên quan đến hoạt động tín dụng của BIDV Gia Lai… trong giai đoạn từ năm 2013 – 2017.
- Dữ liệu sơ cấp: Tác giả tiến hành thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua hoạt động khảo sát. Đối tượng được khảo sát là các cán bộ tín dụng, trưởng phòng tín dụng cá nhân, giám đốc các Phòng giao dịch của BIDV Gia Lai. Đây là những người trực tiếp tham gia vào công tác tín dụng cá nhân. Kết quả khảo sát nhằm xác định các nhân tố và đánh giá ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng tín dụng cá nhân.
Phƣơng pháp phân tích 5. Phƣơng pháp thống kê mô tả; phân tích và tổng hợp Các số liệu từ báo cáo tài chính của BIDV Gia Lai, các báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh, báo cáo nội bộ liên quan đến hoạt động tín dụng của hệ thống ngân hàng BIDV, các ngân hàng thương mại khác trên địa bàn tỉnh Gia Lai, được thu thập và phân tích bằng phần mềm Excel, tác giả thực hiện phân tích thống kê mô tả các chỉ tiêu liên quan đến tín dụng cá nhân, kết quả của hoạt động tín dụng, tỷ trọng cho vay cá nhân trong tổng dư nợ của BIDV Gia Lai, cơ cấu cho vay cá nhân theo mục đích vay; tỷ lệ nợ xấu theo địa bàn; theo mục đích vay. Qua đó tổng hợp và đánh giá kết quả chất lượng tín dụng cá nhân. Phƣơng pháp điều tra khảo sát Thông qua việc tiến hành khảo sát thăm dò ý kiến của cán bộ tín dụng, trưởng phòng tín dụng cá nhân, giám đốc các Phòng giao dịch của BIDV Gia Lai để xác định các nhân tố và đánh giá ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng tín dụng cá nhân.
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, nghiên cứu tập trung vào các nội dung chính sau: - Thứ nhất: Tìm hiểu cơ sở lý luận về chất lượng tín dụng cá nhân tại ngân hàng thương mại. Cụ thể, tác giả tìm hiểu về khái niệm, các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng cá nhân; các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng cá nhân. xx - Thứ hai: Phân tích dư nợ cho vay khách hàng cá nhân qua các năm, tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay cá nhân qua các năm, tỷ lệ nợ xấu, so sánh cơ cấu dư nợ cá nhân tại BIDV Gia Lai theo mục đích vay… Đánh giá ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng tín dụng cá nhân nhằm tìm ra các ưu điểm, hạn chế cũng như các nguyên nhân của các hạn chế làm ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng cá nhân tại BIDV Gia Lai. - Thứ ba: Căn cứ trên kết quả phân tích thực trạng, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng cá nhân tại BIDV Gia Lai.
ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI * Ý nghĩa khoa học: Đề tài góp phần hệ thống hóa một số cơ sở lý luận về tín dụng và chất lượng tín dụng cá nhân. Từ đó cho thấy ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng tín dụng cá nhân trong hệ thống ngân hàng nói chung và BIDV Gia Lai nói riêng. * Ý nghĩa thực tiễn: Luận văn có ý nghĩa thực tiễn trong việc phân tích thực trạng chất lượng tín dụng cá nhân tại BIDV Gia Lai, đưa ra những tồn đọng, yếu kém trong hoạt động tín dụng cá nhân gây rủi ro cho việc kinh doanh, gây tổn thất vốn của Ngân hàng. Từ đó, đưa ra những giải pháp nhằm mục đích nâng cao chất lượng tín dụng cá nhân tại BIDV Gia Lai, góp phần tăng khả năng sinh lời, giảm thiểu rủi ro, đảm bảo thanh khoản của Ngân hàng.
TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU Liên quan đến đề tài này đã có rất nhiều nghiên cứu đáng chú ý như sau: Lê Quốc Khánh (2012), Luận văn Thạc sỹ “Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng Đầu tư Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Cầu Giấy”. Tác giả thông qua thực trạng chất lượng tín dụng tại Ngân hàng đầu tư và phát triển – Chi nhánh Cầu Giấy năm 2009 đến 2011 để có căn cứ hệ thống hóa các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng và đề ra các giải pháp cụ thể.