Chương 1: Những van đề cơ bản về chất lượng thẩm định tài chính dự án trong cho vay của ngân hàng thương mai. Chương 2: Thực trạng chất lượng thẩm định tài chính dự án trong cho vay tạo ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín chỉ nhánh Nghệ An Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng thấm định tài chính dự án trong cho vay tại Ngân hàng TMCP Sai Gon Thương Tín chỉ nhanh Nghệ An SV: Hoang Thi Lan Anh 2 MSV: 11160141 Chuyên đề thực tập GVHD: PGS.TS Vũ Duy Hào CHUONG 1: NHUNG VAN DE CƠ BẢN VE CHAT LƯỢNG THÁM ĐỊNH TAI CHINH DU AN TRONG CHO VAY CUA NGAN HANG THUONG MAI 1. Tham định TCDA trong hoạt động cho vay của NHTM 1. Hoạt động cho vay theo dự an tại NHTM 1.
Du dn đầu tư e Khai niệm Đối với một nền kinh tế, hoạt động đầu tư đóng vai trò hết sức quan trọng, là nhân tô thúc đây sự phát triển và tăng trưởng bền vững của quốc gia, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển còn nhiều khó khăn, lạc hậu. Bởi đầu tư là sự bỏ ra các nguồn lực tại thời điểm hiện tại dé tao ra lợi nhuận, thực hiện những mục tiêu đã đặt ra trong tương lai, từ đó giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động quyết định khả năng tăng trưởng, phát triển của DN đó. Và dé nâng cao hiệu quả hoạt động, doanh nghiệp sẽ chia các hoạt động đầu tư thành các dự án với nhiều lĩnh vực, mục tiêu, phạm vi xác định. Khái niệm dự án đầu tư được đặt ra rất nhiều tùy theo từng quan điểm, trong đó: Theo Luật đầu tư năm 2005: “Dự án đầu tư là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dai hạn dé tiễn hành các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụ thể, trong khoảng thời gian xác định”.
Theo Nghị định số 52/1999/NĐ-CP về việc ban hành Quy chế quản lý đầu tư và xây dựng: “Dự án đầu tư là tập hợp những đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về số lượng hoặc duy trì, cải tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm hoặc dịch vụ trong khoảng thời gian xác định (chỉ bao gồm hoạt động đầu tư trực tiếp)”. Vì vậy có thể hiểu một cách tổng quát là: DADT là một bản kế hoạch bao gồm các nhóm hoạt động, công việc được sắp xếp theo một quy trình nhất định dé thực hiện mục trong tương lai với nguôn lực xác định. SV: Hoang Thi Lan Anh 3 MSV: 11160141 Chuyên đề thực tập GVHD: PGS.TS Vũ Duy Hào e Phân loại Các dự án trên thực tế khá đa dạng về quy mô, thời hạn, cấp độ hay loại hình nên dé theo dõi và quản lý các DA hoạt động một cách hiệu quả và chặt chẽ, các dự án đầu tư được phân loại theo nhiều hình thức khác nhau. - — Phân loại theo người khởi xướng: Dự án Quốc gia — Quốc tế, Dự án cá nhân-tập thể; - — Phân loại theo quy mô: Dự án lớn,dự án nhỏ - — Phân loại theo thời gian: Dự án Ngắn han-Trung han-Dai hạn - Phan loại theo loại hình: Du án Nghiên cứu va Phát triển, dự án Giáo đục đào tạo, dự án đổi mới và dự án hỗn hợp; - _ Phân loại theo lĩnh vực: Dự án kinh tế, dự án xã hội, dự án kỹ thuật, dự án tổ chức, dự án hỗn hợp; Còn đối với ngân hàng, DAĐT được phân chia thành 3 loại, bao gồm: - Dy án đầu tư mới: Là các DAĐT nhằm đưa vào thị trường những sản phẩm, dịch vụ mới hay những pháp nhân mới.
Những dự án này thường có thời gian kéo đài và quy mô lớn bởi đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư toàn bộ từ nguyên nhiên vật liệu, MMTB, nhà xưởng, .và độc lập với các DA cũ của doanh nghiệp. - Dy án đầu tư mở rộng: Là các DAĐT có mục tiêu mở rộng quy mô, nâng cao năng suất bằng việc đầu tư cải tiễn dây chuyền máy móc công nghệ, nghiên cứu phát triển thị trường, phát triển sản phẩm. Thông qua đó làm tăng khả năng cạnh tranh, khẳng định vị thế cho doanh nghiệp. Các DAĐT mở rộng là việc phát triển một DA đang hoạt động trước đó của DN.
- Dy án đầu tư nâng cấp: Là các DAĐT đổi mới công nghệ bằng việc thay đổi công nghệ, đưa MMTB mới vào sử dụng dé thay thế cho nhưng MMTB lỗi thời mang lại năng suất cao hơn. Từ đó, doanh nghiệp có thể tiết giảm chi phí về bảo trì, bảo dưỡng, nâng cao chất lượng sản phẩm. e Dac điểm Dựa vào khái niệm đã nêu ra trước đó, đặc điêm của DADT bao gôm: - — DAĐT là “một hàm ý hành động với mục tiêu cụ thể”. Có nghĩa rang DAĐT sẽ chỉ tồn tại ở trạng thái tiềm năng nếu như không được dưa vào thực hiện.
SV: Hoang Thi Lan Anh 4 MSV: 11160141 Chuyên đề thực tập GVHD: PGS.TS Vũ Duy Hào - Dap ứng nhu cầu cụ thé đã được đặt ra trước đó dé tạo nên một thực tế mới, chứ không phải là một nghiên cứu trừu tượng hay ứng dụng - — DAĐT tôn tại trong môi trường biến động, chứa đựng nhiều yếu tô bất định. Vì vậy các DAĐT luôn đối mặt với nhiều rủi ro. - — Thời hạn của DADT luôn được khống chế, được xác định trong kế hoạch thực hiện. Nếu có sự chậm trễ thì ĐAT cũng sẽ mất đi cơ hội phát triển, từ đó kéo theo những bat lợi, ton thất cho nhà đầu tư cũng như cho nền kinh tế - Nguồn lực của DAĐT là hạn chế.
Các DAĐT luôn phải chịu sự ràng buộc về vốn, vật tư và lao động buộc doanh nghiệp phải cân đối nguồn lực trong quá trình thực hiện DA. Với những DAĐT càng lớn thì sự ràng buộc càng khắt khe và phức tạp. Cho vay theo dự án dau tư tại NHTM Các dự án có 2 nguồn tài trợ chính là vốn vay và vốn tự có của DN. Hầu hết các NHTM là điểm đến của các chủ đầu tư để tìm kiếm nguồn tài trợ cho DA, vừa tận dụng được lá chắn thuế, vừa giảm chi phí vốn của DN.
Chủ yếu các khoản cho vay theo DA là các khoản cho vay trung-dai hạn vì thời gian thực hiện và thu hồi vốn diễn ra chậm và kéo dài. Do vậy mà việc hình thức cho vay này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho ngân hàng, có thé nhận định là hoạt động rủi ro nhất trong các nghiệp vụ cho vay của ngân hàng. Đề hạn chế và ngăn ngừa những tồn thất có thể xảy ra, ngân hàng cần phải thực hiện thầm định, đánh giá,chọn lọc dự án và phê duyệt cho vay đối với những dự án tốt, khả năng sinh lời tốt và khả năng thu hồi nợ cao. Đề đạt được mục tiêu đó, DN cần phải đáp ứng đủ điều kiện mà ngân hàng yêu cầu, trong đó DN cần cung cấp những thông tin sau: - — Hỗ sơ pháp ly của bên đi vay (Giấy phép thành lập hoặc đăng ký kinh doanh, Điều lệ công ty, Giấy chứng nhận đăng ký thuế, CMND hoặc hộ chiếu, Số hộ khâu của người, đại diện vay vôn) - Giay đề nghị vay vốn - _ Hồ sơ về tình hình SXKD của doanh nghiệp - _ Hồ sơ dự án và các tải liệu liên quan, kế hoạch trả nợ ngân hàng - _ Tài liệu pháp lý về các tài sản đảm bảo SV: Hoang Thi Lan Anh 5 MSV: 11160141 Chuyên đề thực tập GVHD: PGS.TS Vũ Duy Hào Sau khi tiếp nhận, kiểm tra tính đầy đủ hé sơ và các tài liệu liên quan của KH, phía bên ngân hàng sẽ kiểm tra, thẩm định và đưa ra những phân tích, đánh giá về DA để có căn cứ xét duyệt và phê duyệt cho vay.
Quá trình này được gọi là thâm định DAĐT, là cơ sở để ngân hàng ra quyết định cho vay hay không và cho vay với số tiền là bao nhiêu. Trong đó, Ngân hàng sẽ chú trọng thâm định vào các khía cạnh sau: Thứ nhất, cơ sở pháp lý và sự cần thiết của dự án: Cac dự án phải có đủ các căn cứ pháp lý chứng minh việc thực hiện là hợp pháp và phải có ý nghĩa, đem lại lợi ích cho doanh nghiệp. Như vậy, khi dự án đưa vào hoạt động mới có khả năng sinh lời như kỳ vọng và doanh nghiệp có tiền để chỉ trả cho ngân hàng. Thứ hai, Môi trường và lợi ích kinh tế - xã hội của dự án: Nếu dự án được đưa vào hoạt động thì có thé dem lại lợi ích gì hay ảnh hưởng như thé nao cho kinh tế, xã hội.
Đây cũng là một yếu tố tác động đến việc ra quyết định có nên cho vay tài trợ dự án hay không, nếu như việc thực hiện dự án có tác động tích cực đến môi trường, kinh tế, xã hội trong khi lợi nhuận thu được từ dự án có thể không cao nhưng ngân hàng cũng có thê xem xét câp vôn cho dự án đó. Thư ba, sản phẩm và năng lực cạnh tranh của dự án đầu tư trên thị trường: Dự án và sản pham của dự án cần được nhìn nhận tương quan cùng với những sản phâm, dự án tương tự trên thị trường. Việc so sánh này là hết sức cần thiết, phần nao đánh giá được khả năng thành công cũng như khả năng sinh lợi của dự án. Nếu một dự án tạo ra sản phẩm là các sản phâm độc quyền hay ít cạnh tranh mà nhu cầu lớn cho thay khả năng cao dự án sẽ đem lại được nhiều lợi nhuận cho doanh nghiệp, năng lực trả nợ của doanh nghiệp cũng cao hơn.
Thứ tư, Tài chính của dự án: Là yếu tố quan trọng và mang tính quyết định giúp ngân hàng ra quyết định đầu tư tài trợ cho DA, năng lực tài chính của khách hàng cũng như xác định được nhu cầu vốn của DA. Vì vậy thâm định tình hình tài chính là thước đo quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định có chấp thuận tài trợ hay không của ngân hàng. SV: Hoang Thi Lan Anh 6 MSV: 11160141 Chuyên đề thực tập GVHD: PGS.TS Vũ Duy Hào Thứ năm, việc quản ly thực hiện dự án của doanh nghiệp: Dự án có phương thức quản lý chặt chẽ, rõ ràng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của DA, hạn chế rủi ro có thể xảy ra khi thực hiện dự an này.