MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Một quốc gia muốn phát triển , cần phải có các nguồn lực để sự phát triển. Trong các nguồn lực, nguồn lực con ngƣời là quan trọng nhất, có tính chất quyết định trong sự phát triển của mọi quốc gia. Một đất nƣớc cho dù giàu tài nguyên thiên nhiên, vị trí địa lý thuận lợi cho phát triển khinh tế nhƣng không có con ngƣời có trình độ, đủ khả năng khai thác các nguồn lực đó thì không phát huy đƣợc hết các lợi thế để đạt đƣợc sự phát triển nhƣ mong muốn.
Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới, trong bối cảnh Việt Nam tiến hành hội nhập sâu rộng trên các lĩnh vực thì việc xây dựng đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị hoàn thành nhiệm vụ trong tình hình mới là rất quan trọng. Chúng ta chỉ có thể thực hiện đƣợc mục tiêu dân giàu, nƣớc mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh trên cơ sở có đƣợc đội ngũ cán bộ, công chức “vừa hồng vừa chuyên”. Khi có đƣợc đội ngũ cán bộ, công chức vừa có đức, vừa có tài sẽ là điều kiện cần để bộ máy nhà nƣớc hoạt động hiểu quả, khai thác đƣợc các tiềm năng của đất nƣớc. Cán bộ cơ sở là những ngƣời trực tiếp thực hiện và truyền tải các chủ trƣơng, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc tới nhân dân.
Thông qua hoạt động thực thi nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ sơ sở các quy định mang tính quản lý của Nhà nƣớc đã đƣợc pháp luật công nhận, dịch vụ công mới đƣợc thực hiện. Cán bộ cơ sở là những ngƣời “cuối cùng” tham gia vào công tác quản lý nhà nƣớc; mang tính quyết định đảm bảo các quy định của nhà nƣớc đƣợc thực hiện, đồng thời trực tiếp giám sát nhân dân thực thi các quy định của pháp luật. Họ là những ngƣời trực tiếp lắng nghe, giải quyết, đề xuất lên cấp trên những đề xuất, nhu cầu chính đáng của ngƣời dân. Cán bộ chính quyền cấp cơ sở chuyển tải các chủ trƣơng, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc tới ngƣời dân mà không qua bất kỳ một cấp trung gian nào.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 Trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ, các cấp ủy, chính quyền của huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên đã coi trọng và đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dƣỡng, quy hoạch và không ngừng nâng cao trình độ, kiến thức các mặt của nguồn nhân lực ở cơ sở. Nhìn chung, đội ngũ cấp cơ sở đã từng bƣớc đƣợc phát triển cả số lƣợng và chất lƣợng. Tuy nhiên, chất lƣợng nguồn nhân lực cấp cơ sở của huyện Đại Từ chƣa thực sự đáp ứng đƣợc yêu cầu thực tế, vị trí việc làm chƣa đƣợc xác định cụ thể, còn cán bộ, công chức trình độ chuyên môn yếu, không nắm đƣợc thẩm quyền, nhiệm vụ của bản thân, tinh thần thái độ trong thực thi nhiệm vụ không cao, chƣa hiểu hết chức năng của các bộ phận trong các cơ quan cấp cơ sở. Điều đó dẫn đến chất lƣợng giải quyết các công việc của một bộ phận cán bộ, công chức chƣa tốt, gây bức xúc trong nhân dân, dẫn đến tình trạng khiếu kiện tập thể, vƣợt cấp.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên có cả chủ quan và khách quan, về khách quan là do cơ chế, các quy định của nhà nƣớc có phần chƣa thúc đẩy, động viên cán bộ, đảng viên, công chức, ngƣời lao động nỗ lực, có động lực thực sự vƣơn lên trong công việc nhƣ: chế độ đãi ngộ, chính sách quy hoạch và sử dụng cán bộ, công tác đánh giá phân loại cán bộ, sự rõ rạng về vị trí công việc giữa các chức danh… Về chủ quan, huyện Đại Từ đã thực hiện các giải pháp để điều hành, quản lý hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức nhƣng hiệu quả thực hiện chua cao, chƣa có sự gắn kết chặt chẽ, sâu chuỗi thành hệ thống; một số bộ phận cán bộ, công chức, viên chức chƣa có tinh thần, trách nhiệm, thiếu ý chí phấn đấu, đùn đẩy công việc lẫn nhau, ngại va chạm… Xuất phát từ yêu cầu thực tế, cần có giải pháp để nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực cấp cơ sở của huyện Đại Từ, tỉnh thái Nguyên để đáp ứng đƣợc yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị của huyện trong bối cảnh đất nƣớc đang hội nhập kinh tế quốc tế, đề tài nghiên cƣ́u “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cấp cơ sở tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên” đã đƣơ ̣c lƣ̣a cho ̣n làm làm văn tha ̣c si ̃. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục đích nghiên cứu của đề tài 2. Mục tiêu tổng quát Đề tài nghiên cƣ́u “ Nâng cao chấ t lượng nguồ n nhân lực cấ p cơ sở tại Huyê ̣n Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên” đƣợc thực hiện nhằm đ ƣa ra giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đối với cán bộ, công chức cấp cơ sở của huyện Đại Từ, nói riêng, tỉnh Thái Nguyên nói chung, góp phần thực hiện mục tiêu công nghiê ̣p hóa , hiê ̣n đa ̣i hóa chung của nƣớc tƣ̀ nay đến năm 2020.
Mục tiêu cụ thể - Hệ thống đƣợc cơ sở lý luận về nâng cao chấ t lƣơ ̣ng nguồ n nhân lực trong bộ máy chính quyền cơ sở - Đánh giá thƣ̣c tra ̣ng chấ t lƣơ ̣ng nguồ n nhân lƣ̣c cấ p cơ sở ta ̣i ta ̣i huyện Đại Từ, Thái Nguyên. - Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực cấ p cơ sở trên địa bàn huyện Đại Từ, Thái Nguyên tƣ̀ nay đế n năm 2020. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 3. Đối tượng nghiên cứu của đề tài - Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là chất lƣợng nguồn nhân lực và các giải pháp nâng cao chất lƣợng nguồn nhân l ực cơ sở của huyện Đại Từ, Thái Nguyên.
- Nguồ n nhân lƣ̣c cấ p cơ sở , trong pha ̣m vi nghiên cƣ́u của đề tài , bao gồ m cán bộ , công chức cấp cấ p xã và thi ̣trấ n của huyê ̣n Đ ại Từ , tỉnh Thái Nguyên. Phạm vi nghiên cứu của đề tài - Phạm vi về thời gian: Đề tài thu thập số liệu thứ cấp từ năm2011 - 2014, số liê ̣u sơ cấp đƣơ ̣c thu thâ ̣p vàotháng 8-9/2015. - Phạm vi về không gian: Đề tài đƣợc thực hiện tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Tấ t cả thi ̣trấ n và xã của Huyê ̣n Đa ̣i Tƣ̀ đƣơ ̣c nghiên cƣ́u.
- Phạm vi về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu thƣ̣c tra ̣ng chấ t lƣơ ̣ng nguồ n nhân lƣ̣c và các nội dung nâng cao chấ t lƣơ ̣ng nguồ n nhân lƣ̣c đố i với cán b ộ, công chƣ́c cấ p cơ sở của Huyê ̣n Đa ̣i Tƣ̀ (bao gồ m : kỹ năng Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 chung, kỹ năng chuyên môn , kỹ năng quản lý , trình độ ngoại ngữ và tin học , bồ i dƣỡng chuyên môn nghiê ̣p vu ̣ ,…) 4. Ý nghĩa khoa học của đề tài - Đề tài góp phần làm rõ hơn cơ sở lý luận thực tiến về chất lƣợng nguồn nhân lực trong chính quyền cấp xã, đặc biệt là chính quyền cơ sở ở huyện Đại Từ, Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu thực tế 590 mẫu nghiên cứu cán bộ, công chức cấp cơ sở tại 30 xã và thị trấn huyện Đại Từ cho thấy: Về các kỹ năng chung, đối tƣợng nghiên cứu đánh giá các kỹ năng về soạn thảo văn bản hành chính, kỹ năng sử dụng máy tính, kỹ năng nghe, kỹ năng đọc, kỹ năng phản hồi, kỹ năng viết, kỹ năng nói của cán bộ, công chức cấp xã và thị trấn của huyện Đại Từ đƣợc đánh giá ở mức tốt. Về kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ, các kỹ năng về các lĩnh vực an ninh và quốc phòng, lĩnh vực tƣ pháp và hộ tịch, lĩnh vực thống kê và văn phòng, lĩnh vực địa chính, xây dựng, nông thôn, đô thị và môi trƣờng và lĩnh vực văn hóa - xã hội đƣợc đánh giá ở mức tốt.
Tuy nhiên, mức đánh giá này ở mức thấp của mức tốt. Đặc biệt, kỹ năng về lĩnh vực tài chính - kế toán của cán bộ, công chức cấp cơ sở đƣợc đánh giá ở mức trung bình. Về kỹ năng quản lý, đánh giá chung về kỹ năng quản lý của cán bộ, công chức cấp cơ sở của huyện Đại Từ là ở mức tốt. Về trình độ tin học, về cơ bản cán bộ, công chức cấp cơ sở của huyện Đại Từ có khả năng sử dụng tin học trong công tác chuyên môn.
Tuy nhiên, về trình độ ngoại ngữ, do đặc thù là cán bộ, công chức cấp xã và thị trấn của cấp huyện, việc biết hay sử dụng ngoại ngữ trong công việc hết sức hạn chế. Về tiêu chuẩn theo chức danh, cán bộ công chức cấp cơ sở của huyện Đại từ đƣợc đánh giá ở mức đạt các tiêu chuẩn chức danh công việc về trình độ lý luận chính trị, trình độ quản lý nhà nƣớc, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tin học văn phòng và soạn thảo văn bản. Về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở của huyện Đại Từ, kết quả nghiên cứu cho thấy chất lƣợng nguồn nhân lực cấp cơ sở của huyện đƣợc đánh giá ở mức tốt xét cả về phẩm chất chính trị, đạo đức và lối sống, về tinh thần trách nhiệm công việc và đạo đức nghề nghiệp, về Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 năng lực lãnh đạo, điều hành và tổ chức thực hiện và về mức độ đạt chuẩn theo chức danh. - Trên cơ sở đánh giá những thực trạng trên, đề tài đề xuất các phƣơng hƣớng, giải pháp trong công tác quản lý nhằm nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ chính quyền cấp cơ sở, đáp ứng nhiệm vụ cách mạng hiện nay đối với một tỉnh trung du miền núi, đa dạng các loại hình kinh tế nhƣ tỉnh Thái Nguyên - Đề tài có thể làm tƣ liệu tham khảo cho những ai quan tâm đến vấn đề này.
Kết cấu của đề tài Nội dung chủ yếu của khoá luận gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luâ ̣n và thƣ̣c tiễn về nâng cao chấ t lƣơ ̣ng nguồ n nhân lƣ̣c cấ p cơ sở Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Thực trạng chất lƣợng nguồn nhân lực cấ p cơ sở ở huyện Đại Từ, Thái Nguyên.