Chương 1. Cơ sở luận lý luận về chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng của Ngân hàng thương mại Chương 2. Thực trạng về chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - chi nhánh tỉnh Hà Giang Chương 3. Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng tại ngân hàng Nông nghiệp và Nâng cao Nông thôn Việt Nam - chi nhánh tỉnh Hà Giang 8 CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LUẬN LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG DỊCH VỤ CHĂM SÓC KHÁCH HÀNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan về dịch vụ chăm sóc khách hàng của ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm dịch vụ chăm sóc khách hàng Philip Kotler (1990) cho rằng: “Dịch vụ là những quá trình hay những hoạt động của nhà cung cấp nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Dịch vụ mang tính chất vô hình và khó đoán trước được kết quả.
Sản phẩm của quá trình này có thể là vật chất hay chỉ yếu tố tinh thần”. Và dịch vụ là những hoạt động hay lợi ích mà doanh nghiệp có thể cống hiến cho khách hàng nhằm thiết lập, củng cố và mở rộng những quan hệ và hợp tác lâu dài với khách hàng (Kotler & Armstrong 2004). Thuật ngữ “chăm sóc khách hàng” thường được hiểu một cách không đầy đủ là sự chào đón nhiệt tình đối với khách hàng của các nhân viên bán hàng. Tuy nhiên tiếp xúc với khách hàng chỉ là một phần trong chiến lược chăm sóc khách hàng của doanh nghiệp.
Theo nghĩa tổng quát nhất, chăm sóc khách hàng là tất cả những gì cần thiết nhất mà doanh nghiệp phải làm để thoả mãn nhu cầu và mong đợi của khách hàng, tức là phục vụ khách hàng theo cách mà họ mong muốn được phục vụ và làm những việc cần thiết để giữ khách hàng mình đang có. Chăm sóc khách hàng luôn là một yêu cầu cần thiết trong công việc kinh doanh của các doanh nghiệp. Khách hàng ngày nay ngày càng “khó tính” hơn, muốn được đối xử nhã nhặn, được tôn trọng và được nghe những lời cám ơn chân thành. Chăm sóc khách hàng không có nghĩa là nếu với một sản phẩm hay dịch vụ tồi mà có công tác chăm sóc khách hàng tốt thì vẫn giữ được khách hàng.
Về thực chất, chăm sóc khách hàng bao gồm toàn bộ những công việc phục vụ cần thiết nhằm duy trì những khách hàng hiện đang có của doanh nghiệp. Công việc phục vụ này đã góp phần tạo nên tổng số giá trị cung ứng cho khách hàng. Dịch vụ hay sự thuận tiện do nhà cung cấp tạo ra và đem đến cho khách hàng về mặt giá trị tuy không lớn nhưng nó lại “mua” được sự hài lòng của khách hàng. Có nhiều quan 9 điểm khác nhau về dịch vụ chăm sóc khách hàng như theo Jamier L.
(2002), “Dịch vụ khách hàng là một chuỗi những hoạt động được thiết kế để nâng cao mức độ hài lòng của khách hàng – có nghĩa là, cảm giác mà một sản phẩm hay dịch vụ mang lại đã đáp ứng được kỳ vọng của khách hàng”. Theo Christine Hope (2001) “Chăm sóc khách hàng là tất cả những gì mà doanh nghiệp cần thiết phải làm để thỏa mãn nhu cầu của khách hàng”. Tổng hợp từ các quan điểm về dịch vụ chăm sóc khách hàng, quan điểm của tác giả về dịch vụ chăm sóc khách hàng tại các NHTM như sau “Dịch vụ chăm sóc khách hàng của NHTM là những hành vi, suy nghĩ, thái độ của NHTM cam kết trong quá trình tương tác với khách hàng nhằm phục vụ khách hàng theo cách mà họ mong muốn được phục vụ và làm những việc cần thiết để giữ khách hàng đang có”. Đặc điểm dịch vụ chăm sóc khách hàng Thứ nhất, cung cấp cho khách hàng những thứ mà khách hàng cần.
Để thực hiện nguyên tắc này, các ngân hàng phải tìm hiểu nhu cầu của khách hàng để chăm sóc. Cần phải thường xuyên tiến hành nghiên cứu thị trường để nắm bắt được nhu cầu của khách hàng, xem họ cần được chăm sóc những gì trước khi mua, trong khi mua và sau khi mua. Đồng thời lại phải kết hợp với thông tin về tình hình cạnh tranh để biết được chính sách chăm sóc khách hàng của các đối thủ khác, để xây dựng nên chính sách chăm sóc khách hàng của mình. Về phía người bán hàng, cần phải tiên đoán những gì mà khách hàng cần để chủ động đề nghị hỗ trợ khách hàng.
Khi tặng quà cho khách hàng cũng nên căn cứ vào thị hiếu của khách hàng Thứ hai, Chăm sóc khách hàng theo các giai đoạn của quá trình bán hàng Một quá trình bán hàng thường bao gồm các hoạt động trước bán hàng, trong bán hàng và sau bán hàng. Ở bất cứ một giai đoạn nào, công tác chăm sóc khách hàng đều có vai trò quan trọng, quyết định những cảm nhận của khách hàng sau này. - Giai đoạn trước khi bán hàng: Hoạt động chăm sóc khách hàng trong giai đoạn này thường kết hợp với các hoạt động marketing, nghiên cứu thị trường để 10 phát hiện ra các khách hàng tiềm năng, tìm hiểu các nhu cầu của khách hàng để từ đó có các chiến lược bán hàng hiệu quả. Việc chăm sóc khách hàng có thể là các hoạt động lôi kéo khách hàng, trải nghiệm sản phẩm hoặc các chương trình tiếp thị, tư vấn… - Giai đoạn trong bán hàng: Mục tiêu của giai đoạn trong bán hàng là việc chốt được các đơn hàng.
Các hoạt động chăm sóc khách hàng được thể hiện khi chúng ta giao tiếp với khách hàng, trao đổi các thông tin về sản phẩm, khi thực hiện các thương lượng và các tác nghiệp bán hàng. Cách xưng hô lịch sự và chính xác, thái độ bán hàng biết lắng nghe, biểu thị sự cảm thông cùng với tác phong ân cần và nhanh nhẹn là những thể hiện của việc chăm sóc khách hàng. Cung cấp thông tin về sản phẩm cho khách hàng, giải thích rõ ràng các điểm cần lưu ý hoặc cung cấp các phương thức liên hệ khi khách hàng cần trợ giúp là những yếu tố quan trọng nhất để những hoạt động chăm sóc khách hàng giai đoạn sau được thuận lợi. - Giai đoạn sau bán hàng: Khi các hoạt động chăm sóc khách hàng ở các giai đoạn trên được triển khai đầy đủ, nó sẽ giúp cho khách hàng có được những thông tin rõ ràng nhất trong quá trình sử dụng dịch vụ.
Tuy nhiên, chúng ta chưa dừng lại ở đó, hoạt động chăm sóc khách hàng không chỉ là bị động đợi khi khách hàng có phản ánh mà nó còn là các hoạt động chủ động từ ngân hàng. Kiểm tra lại sự hài lòng của khách hàng khi sử dụng, tặng các món quà, vật lưu niệm cho các khách hàng thường xuyên, chủ động tiếp thu những ý kiến của khách hàng sau khi sử dụng dịch vụ …là những hoạt động cần thiết để tăng sự trung thành và hài lòng của khách hàng. Thứ ba, chăm sóc theo mức độ quan trọng của khách hàng Việc chăm sóc khách hàng có vai trò to lớn, nhưng đối với các ngân hàng có số lượng khách hàng lớn, việc chăm sóc các khách hàng theo mức độ quan trọng là điều cần được thực hiện. Mức độ quan trọng của khách hàng được đánh giá trên nhiều yếu tố như là: - Lợi nhuận mà khách hàng đó đem lại cho ngân hàng; - Mức độ tiêu thụ, sử dụng sản phẩm của khách hàng; - Tiềm năng trong tương lai của khách hàng; 11 - Mức độ ảnh hưởng của khách hàng đó đến các khách hàng khác… 1.
Vai trò của dịch vụ chăm sóc khách hàng Thứ nhất, Chăm sóc khách hàng giúp ngân hàng duy trì khách hàng hiện tại và tạo ra khách hàng trung thành. Khách hàng được chia thành hai loại: Khách hàng tiềm năng và khách hàng hiện tại. Để duy trì khách hàng hiện tại ngân hàng thường tập trung vào khâu chăm sóc khách hàng, để thu hút khách hàng tiềm năng, doanh nghiệp cần đầu tư vào các hoạt động marketing. Tuy nhiên, việc giữ chân khách hàng hiện tại sẽ dễ thực hiện và tiết kiệm chi phí hơn so với việc thu hút một khách hàng mới.
Chính vì vậy, thực hiện chăm sóc khách hàng tốt, duy trì được lượng khách hàng hiện hữu để tạo thành thói quen tiêu dùng sản phẩm dịch vụ của ngân hàng cho nhóm khách hàng này giữ vai trò quan trọng để biến họ thành nhóm khách hàng trung thành tạo ra lợi nhuận lâu dài cho ngân hàng. Với khách hàng trung thành, doanh nghiệp sẽ duy trì được mức độ doanh thu nhất định hàng kỳ, ngoài ra có thể tiếp tục tăng doanh thu bằng việc giới thiệu sản phẩm mới cho khách hàng trung thành. Thứ hai, chăm sóc khách hàng là mang lại các lợi ích gia tăng cho khách hàng. Các hoạt động phục vụ khách hàng là sợi dây vô hình để giữ chân khách hàng, đồng thời giúp ngân hàng tạo dựng được lượng khách hàng trung thành.
Lượng khách hàng này là tài sản quý giá đối với mỗi ngân hàng, giúp giảm bớt gánh nặng của áp lực cạnh tranh và tạo được khoản doanh thu định kì nhất định và có thể giúp Ngân hàng tăng doanh thu bằng việc giới thiệu sản phẩm mới cho đối tượng khách hàng trung thành này. Thứ ba, chăm sóc khách hàng tốt giúp Ngân hàng giảm chi phí kinh doanh. Chăm sóc khách hàng tốt thì khách hàng sẽ ít than phiền, khiếu kiện, Ngân hàng giảm bớt chi phí và thời gian để xử lý các khiếu nại. Ngân hàng sẽ giảm chi phí tiếp thị khách hàng khi Ngân hàng có thêm những khách hàng trung thành.
Thứ tư, Chăm sóc khách hàng tốt tạo động lực cho đội ngũ nhân viên Khi Ngân hàng chăm sóc khách hàng tốt thì Ngân hàng sẽ phát triển, lợi nhuận tăng dẫn đến thu nhập cao sẽ khuyến khích nhân viên làm việc và thúc đẩy 12 nhân viên phải thường xuyên rèn luyện kỹ năng để nâng cao trình độ, tăng khả năng và cơ hội thăng tiến. Thứ năm, chăm sóc khách hàng là yếu tố nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng. Năng lực cạnh tranh của Ngân hàng là khả năng duy trì lợi nhuận, khả năng bù đắp chi phí và được thể hiện bằng thị phần sản phẩm và dịch vụ của Ngân hàng trên thị trường. Năng lực cạnh tranh được thể hiện qua các chỉ tiêu như giá, chất lượng dịch vụ, sự trung thành của khách hàng, vị thế của Ngân hàng… Như vậy, chăm sóc khách hàng là giải pháp nâng cao uy tín và tăng lợi thế cạnh tranh cho các Ngân hàng.