MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài Từ sau công cuộc chuyền đôi từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường, nước ta đã có những chuyền biến sâu sắc, căn bản và toàn diện. Trong đó, phát triển mọi thành phần kinh tế của Đảng và Nhà nước là một chủ trương xuyên suốt trong quá trình thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Cùng với sự ra đời của nhiều loại hình kinh tế khác nhau, loại hình kinh tế hộ sản xuất đã thực sự khẳng định được mình, mang lại những kết quả to lớn đối với nền kinh tế nói chung và lĩnh vực nông nghiệp nông thôn nói riêng, gop phần xóa đói giảm nghẻo, nâng cao đời sông của các hộ nông dânở nông thôn. Do đó, phát triển kinh tế hộ sản xuất là yêu cầu cấp thiết cho sự phát triển kinh tế nói chung nhất là với một đất nước đang phát triển như Việt Nam.
Tuy nhiên, khó khăn hiện nay của các hộ sản xuất là vấn đề vốn cho sản xuất kinh doanh, trong khi thị trường vốn chưa phát triển thì sự trợ giúp về vốn của các ngân hàng thương mại có ý nghĩa vô cùng quan trọng cho quá trình phát triển của hộ sản xuất. Với tư cách là bạn đồng hành của nông nghiệp và nông thôn trong những năm qua Ngân hàng TMCP Phát Triển Mê Kong với các chi nhánh của mình đã và đang là kênh chuyển tải vốn chủ yếu đến hộ sản xuất, góp phần tạo công ăn việc làm, giúp nông dân làm giàu bằng chính sức lao động của mình. Tuy nhiên do tính phức tạp của hoạt động này, món cho vay nhỏ lẻ, chỉ phí nghiệp vụ cao, địa bàn hoạt động rộng, sự hạn chế của cơ chế chính sách, quy trình nghiệp vụ, điều kiện của từng địa phương. nên việc cho vay hộ sản xuất gặp nhiều khó khăn.
Qua quá trình học tập, nghiên cứu và thời gian thực tập tại Ngân hàng TMCP Phát Triển Mê Kông - Chi nhánh TP Long Xuyên em quyết định chọn đề tài “Nang cao chất lượng cho vay đối với hộ sản xuất tại Ngân hàng TMCP Phát Tri riển Mê Kông - Chỉ nhánh thành phố Long Xuyên” làm đề tài cho chuyên đề tốt nghiệp của mình.2 Mục tiêu nghiên cứu — Phân tích thực trạng cho vay hộ sản xuất của Ngân hàng TMCP Phát Triển Mê Kông - Chi nhánh thành phố Long Xuyên. Trên cơ sở thực tiễn và lý luận, đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất của Ngân hàng TMCP Phát Triển Mê Kông - Chi nhánh thành phố Long Xuyên.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Chuyên đề tập trung nghiên cứu các khoản cho vay của Ngân hàng TMCP Phát Triển Mê Kông - Chi nhánh thành phô Long Xuyên. Pham vi nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu một số vấn đề lý luận liên quan đến hoạt động tín dụng nói chung và hoạt động cho vay hộ sản xuất trên địa bàn thành phố Long Xuyên trong ba năm 2008, 2009 và 2010 từ đó đê xuât một sô định hướng, giải pháp nhăm góp phân nâng cao chât SVTH: Nguyễn Hữu Trí Trang 1 F77») Nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại Ngân hàng S8 §<“ BANCTMICP Phát Triển Mê Kông chỉ nhánh TP Long Xuyên GVHD: Th.S La Thu Hà lượng cho vay hộ sản xuất tại Ngân hàng TMCP Phát Triển Mê Kông - Chi nhánh thành phố Long Xuyên.4 Phương pháp nghiên cứu Đi từ nhận thức từ các quan điểm, lý luận, đặc điểm chính của hộ sản xuất trong nền kinh tế thị trường, để phân tích đánh giá, tìm các biện pháp nâng cao chất lượng trong cho vay hộ sản xuất tại Ngân hàng TMCP Phát Triển Mê Kông - Chi nhánh thành phố Long Xuyên. Chuyên đề sử dụng kết hợp một số phương pháp: " Phương pháp thu thập thông tin: ‹* Thu thập thông tin từ các tài liệu của Ngân hàng TMCP Phát Triển Mê Kông- Chi nhánh thành phô Long Xuyên.
s* Tham khảo các thông tin có liên quan đến lĩnh vực tín dụng ngân hàng qua sách, báo, Internet, các tài liệu có liên quan. " Phương pháp quan sát: Quan sát thực tế nghiệp vụ huy động vốn, cho vay hộ sản xuất tại Ngân hàng TMCP Phát Triển Mê Kông - Chi nhánh thành phố Long Xuyên. " Phương pháp phân tích: s* Dùng phần mềm Excel dé tổng hợp, so sánh các sé liệu theo tiêu chí tuyệt đối và tương đôi. ¢ Đánh giá chất lượng cho vay thông qua một số chỉ tiêu tài chính.
SVTH: Nguyễn Hữu Trí Trang 2 F77») Nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại Ngân hàng S8 §<“ BANCTMICP Phát Triển Mê Kông chỉ nhánh TP Long Xuyên GVHD: Th.S La Thu Hà Chương 2 CƠ SỞ LÝ THUYET 2.1 Khái quát về NHTM 2.1 Định nghĩa về NHTM Khi mới ra đời, Ngân hàng thương mại hoạt động chủ yếu là cho vay đối với lĩnh vực thương mại, nhưng ngày nay hoạt động của nó đã mang tính tổng hợp và da năng. Các Ngân hàng thương mại không chỉ có quan hệ rộng đối với mọi khách hàng thuộc các lĩnh vực và các thành phần kinh tế khác nhau, mà còn thực hiện rất nhiều các dịch vụ về tiền tệ - tín dụng. Ngân hàng thương mại là một doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ - tín dụng, với hoạt động thường xuyên là nhận tiền gửi, cho vay và cung cấp các dịch vụ ngân hàng cho nên kinh tế quốc dân. Một số khái niệm khác: — Theo nhà kinh tế học David Begg định nghĩa: Ngân hàng thương mại là trung gian tài chính có giấy phép kinh doanh của chính phủ dé cho vay tiền và mở các tài khoản tiền gửi.
— Theo pháp lệnh ngân hàng, hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính năm 1990: Ngân hàng thương mại là một tô chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu. và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng sô tiền đó dé cho vay, thực hiện các nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. — Ngân hàng thương mại là một doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ - tín dụng. — Ngân hàng thương mai còn được định nghĩa như là một trung gian tài chính đi vay dé cho vay.
Định nghĩa ngân hàng thương mại ở một số nước — Ở Mỹ: Ngân hàng thương mại là một công ty kinh doanh chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành dich vụ tai chính. — Ở Pháp: Ngân hàng thương mại là những xí nghiệp thường xuyên nhận của công chúng đưới hình thức tiền gửi hay hình thức khác và họ dùng vào nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính. — Ở An Độ: Ngân hàng thương mai là cơ sở nhận các khoản tiền gửi dé cho vay, tài trợ và dau tư. Các định nghĩa Ngân hàng thương mại trên tuy có cách diễn đạt khác nhau, song nhìn chung đã thê hiện được các đặt trưng cơ bản: e Là một tô chức được phép nhận tiền gửi với trách nhiệm hoàn trả.
e Sử dụng tiền gửi của khách hàng dé cho vay, chiết khấu và đầu tư. e Thực hiện các khoản thanh toán và các dịch vụ ngân hàng cho khách hàng. SVTH: Nguyễn Hữu Trí Trang 3 F77») Nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại Ngân hàng fated BAN TMCP Phát Triển Mê Kông chỉ nhánh TP Long Xuyên GVHD: Th.S La Thu Hà Những tổ chức tin dụng nào có đầy đủ ba đặc trưng trên mới được coi là ngân hàng thương mại.2 Chức năng của NHTM 2.1 Trung gian tín dụng Khi thực hiện chức năng trung gian tin dụng, ngân hàng thương mại đóng vai tro là * “cầu nối” giữa người dư thừa vốn và người có nhu cầu về vốn. Người co von Thông qua việc huy động các khoản vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi trong nên kinh tẾ, ngân hàng thương mại hình thành nên quỹ cho vay dé cung cấp tín dụng cho nền kinh tế.
Với chức năng nảy, ngân hàng thương mại vừa đóng vai trò là người đi vay vừa đóng vai trò là người cho vay. Với chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng thương mại đã góp phan tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người gửi tiền, ngân hàng và người đi vay, đồng thời thúc đây sự phát triển của nền kinh tế. — Đối với người gửi tiền, họ thu được lợi từ khoản vốn tạm thời nhàn rỗi với khoản lãi tiên gửi mà ngân hàng trả cho họ. Hơn nữa, ngân hàng còn đảm bảo cho họ sự an toàn vê khoản tiên gửi và cung câp các dịch vụ thanh toán tiện lợi.
— Đối với người di vay, ho sẽ thỏa mãn được nhu cầu vốn để kinh doanh, chi tiêu, thanh toán mà không phải chi phí nhiêu về sức lực, thời gian cho việc tìm kiêm nơi cung ứng vôn tiện lợi, chắc chăn và hợp pháp. — Đối với ngân hàng thương mại, họ sẽ tìm kiếm được lợi nhuận cho bản thân mình từ chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi hoặc hoa hồng môi giới. Lợi nhuận này chính là cơ sở dé tồn tại và phát triển của ngân hàng thương mai. - Đối Mời nền kinh tế, chức năng này có vai trò quan trọng trong việc thúc đây tăng trưởng kinh tế vì nó đáp ứng nhu cầu von dé đảm bao quá trình tái sản xuất được thực hiện liên tục và dé mở rộng quy mô san xuất.
Với chức năng này, ngân hàng thương mại đã biến vốn nhàn rỗi không hoạt động thành vốn hoạt động, kích thích quá trình luân chuyên vốn, thúc day sản xuất kinh doanh phát triển.2 Chức năng trung gian thanh toán Ngân hàng thương mại làm trung gian thanh toán trên cơ sở những hoạt động đi vay dé cho vay. Việc nhận tiền gửi và theo đõi các khoản chỉ trên tài khoản tiền gửi của khách hàng là tiền đề để ngân hàng thực hiện chức năng này. Mặc khác, việc thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt giữa các chủ thé kinh tế có nhiều hạn chế như không an toàn, chi phí lớn. đã tạo nên nhu cầu thanh toán qua ngân hàng.
Khi làm trung gian thanh toán, ngân hàng thương mại tiến hành các nghiệp vụ như: Mở tài khoản tiền gửi, nhận vốn tiền gửi vào tài khoản và thanh toán theo yêu câu của khách hàng. Trong đó, thanh toán theo yêu cầu của khách hàng là kết quả sau khi thực hiện hai công SVTH: Nguyễn Hữu Trí Trang 4 F77») Nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại Ngân hàng S8 §<“ BANCTMICP Phát Triển Mê Kông chỉ nhánh TP Long Xuyên GVHD: Th.S La Thu Hà việc trên.