CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY HỘ NGHÈO CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI 1. Khái quát cho vay hộ nghèo của Ngân hàng Chính sách Xã hội 1. Khái quát Ngân hàng Chính sách Xã hội 1. Khái niệm Ngân hàng Chính sách Xã hội là một tổ chức tín dụng nhà nước thuộc loại hình ngân hàng chính sách được quy định trong luật các tổ chức tín dụng, hoạt động vì mục tiêu xóa đói, giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội không vì mục tiêu lợi nhuận.
Đặc trưng của Ngân hàng Chính sách Xã hội - Cho vay đối với hộ nghèo nhằm mục tiêu xoá đói, giảm nghèo. - Cho vay đối với các đối tượng chính sách khác nhằm mục tiêu thực hiện các chính sách giáo dục, y tế, tạo công ăn việc làm. Khái niệm cho vay Cho vay còn gọi là tín dụng, là việc một bên (bên cho vay) cung cấp nguồn tài chính cho đối tượng khác (bên đi vay) trong đó bên đi vay sẽ hoàn trả tài chính cho bên cho vay trong một thời hạn thỏa thuận và thường kèm theo lãi suất. Quan điểm cho vay hộ nghèo * Trường phái cổ điển * Trường phái kiềm chế tài chính * Trường phái Ohio * Trường phái thể chế kiểu mới Kết luận Cho vay đối với hộ nghèo là những khoản cho vay chỉ dành riêng cho những iv hộ nghèo, có sức lao động, nhưng thiếu vốn để phát triển sản xuất trong một thời gian nhất định phải hoàn trả số tiền gốc và lãi.
Đặc điểm cho vay hộ nghèo - Việc huy động các nguồn vốn có kỳ hạn, không kỳ hạn của mọi tầng lớp dân cư trong và ngoài nước; - Thời hạn vay vốn phù hợp với chu kỳ sản xuất, kinh doanh; Về chuẩn mực nhận diện đối tượng hộ nghèo, hiện nay hầu hết các quốc gia đều đưa ra các chuẩn mực đói nghèo khác nhau để xác định ngưỡng nghèo và mức độ đói nghèo của mỗi quốc gia. Mức cho vay tối đa cho mỗi hộ vay vốn: tuỳ thuộc vào số lượng hộ vay vốn và khả năng huy động nguồn vốn có được để xác định mức cho vay tối đa cho mỗi hộ vay vốn. Về lãi suất cho vay đối với hộ nghèo: đây là một vấn đề phức tạp, cần có bước đi thích hợp. Về phương thức cho vay: cơ bản hiện nay vận dụng cho vay theo hai phương thức là cho vay trực tiếp và cho vay uỷ thác thông qua các tổ chức tín dụng hoặc các tổ chức đoàn thể.
Chất lượng cho vay hộ nghèo của Ngân hàng Chính sách Xã hội. Quan điểm về chất lượng cho vay hộ nghèo - Một hoạt động cho vay được coi là có chất lượng khi nó đáp ứng được các mục tiêu của cho vay. - Đối với các chủ thể khác nhau thì quan điểm về chất lượng cho vay sẽ khác nhau. Dưới góc độ nhìn nhận của luận văn thì chất lượng cho vay hộ nghèo được hiểu là: sự tăng lên về quy mô vốn vay và đảm bảo khả năng hoàn trả đúng hạn món vay của hộ nghèo cho ngân hàng.
Sự cần thiết của nâng cao chất lượng cho vay hộ nghèo. Nâng cao chất lượng không chỉ có ý nghĩa lớn lao đối với ngân hàng mà còn đem lại những mặt tích cực cho khách hàng và cho toàn bộ nền kinh tế. Đối với ngân hàng Đảm bảo chất lượng các khoản cho vay đối với ngân hàng đã là một nhu cầu cấp thiết. Đặc biệt đối với Ngân hàng Chính sách xã hội là một đơn vị phục vụ các đối tượng chính sách xã hội, mục tiêu hàng đầu là xóa đói giảm nghèo và bảo toàn vốn của Nhà nước.
Đối với nền kinh tế v Trước hết: Góp phần trực tiếp vào việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn, thực hiện việc phân công lại lao động xã hội Sau là: Cung ứng vốn vay ưu đãi cho người nghèo góp phần xây dựng nông thôn mới. Đối với hộ nghèo Là động lực giúp người nghèo vượt qua nghèo đói. Tạo điều kiện cho người nghèo không phải vay nặng lãi, nên hiệu quả hoạt động kinh tế được nâng cao hơn. Giúp người nghèo nâng cao kiến thức tiếp cận với thị trường, có điều kiện hoạt động sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thị trường 1.
Chỉ tiêu đo lường chất lượng cho vay hộ nghèo 1. Các chỉ tiêu định lượng * Chỉ tiêu thứ nhất: Số hộ nghèo ( hoặc hộ cần vay vốn) được vay vốn * Chỉ tiêu thứ hai: Số tiền bình quân 1 hộ được vay * Chỉ tiêu thứ ba: Tỷ lệ hộ nghèo thoát nghèo * Chỉ tiêu thứ bốn: Tỷ lệ nợ quá hạn trong cho vay hộ nghèo. * Chỉ tiêu thứ năm: Tỷ trọng thu nhập từ hoạt động cho vay hộ nghèo.2 Các chỉ tiêu định tính - Sự thuận lợi của khách hàng có nhu cầu vay vốn khi hoàn thiện các thủ tục, hồ sơ, chứng từ để có thể tiếp cận nguồn vốn của NHCSXH. - Sự hài lòng của các hộ nghèo khi được vay vốn từ NHCSXH về quy mô vốn vay, thời gian vay vốn, cách thức phục vụ của cán bộ ngân hàng.
- Mức độ đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay hộ nghèo 1. Nhóm nhân tố chủ quan Chiến lược hoạt động của ngân hàng, năng lực tài chính, mô hình tổ chức của ngân hàng, cơ sở vật chất, Phẩm chất, trình độ năng lực của đội ngũ cán bộ, nhân viên trong ngân hàng, công nghệ thông tin. Nhân tố khách quan Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, môi trường kinh tế, môi trường tự nhiên, môi trường pháp lý, năng lực, nhận thức của khách hàng.
Kinh nghiệm ở một số nước trên thế giới về cho vay hộ nghèo và bài học kinh nghiệm với Ngân hàng Chính sách Xã hội Việt Nam Tập hợp kinh nghiệm của các nước: Bangladesh, Thái Lan, Malaysia từ đó tìm ra những Bài học kinh nghiệm có khả năng vận dụng vào Ngân hàng Chính sách Xã hội Việt Nam: - Nguồn vốn để cho vay hộ nghèo chủ yếu là nguồn vốn của nhà nước và nguồn vốn viện trợ từ nước ngoài có lãi suất thấp hoặc không lãi với thời gian dài. - Nên thành lập các tổ vay vốn có quy mô đến 50 thành viên. - Giải ngân trực tiếp tới hộ vay, số tiền giải ngân căn cứ theo nhu cầu vay vốn của hộ và khả năng cấp vốn của ngân hàng. CHƯƠNG 2:THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH ĐIỆN BIÊN 2.
Khái quát Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh Điện Biên 2. Đặc điểm kinh tế xã hội và bối cảnh ra đời của Ngân hàng Chính sách Xã hội Điện Biên là một tỉnh miền núi nằm ở cực Tây Bắc của tổ quốc tổng diện tích tự nhiên là 9.554 km2 có đường biên giới giáp với nước bạn Lào và Trung Quốc. Dân số trên 52 vạn người, với 19 dân tộc cùng sinh sống (trong đó dân tộc Thái chiếm 38,1%, dân tộc Mông 34,9%, dân tộc Kinh 18,5%, dân tộc Khơ Mú 3,3%, còn lại là các dân tộc khác 2. Quá trình phát triển của Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh Điện Biên Thực hiện Nghị định 78/2002/NĐ-CP của Chính phủ, ngày 04/10/2002, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định số 131/2002/QĐ-TTg về việc thành lập Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) để thực hiện chính sách tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác.
Mô hình tổ chức Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh Điện Biên Bộ máy tổ chức của NHCSXH tỉnh Điện Biên có 2 cấp: - Cấp 1 là cấp tỉnh - Cấp 2 là cấp huyện 2. Những nét chính trong hoạt động của Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh Điện Biên trong những năm gần đây vii 2. Công tác nguồn vốn Nguồn vốn của NHCSXH tỉnh Điện Biên bao gồm: - Tiếp nhận nguồn vốn từ Trung ương; - Tích cực thu hút các nguồn vốn tài trợ, uỷ thác của các đơn vị, tổ chức, cá nhân; - Tăng cường huy động vốn trên thị trường. Công tác cho vay.
* Cho vay hộ nghèo; * Cho vay học sinh sinh viên có hoàn cảnh khó khăn; * Cho vay giải quyết việc làm; * Cho vay xuất khẩu lao động có thời hạn ở nước ngoài; * Cho vay nước sạch vệ sinh môi trường nông thôn; * Cho vay hỗ trợ hộ nghèo làm nhà ở theo quyết định 167; * Cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ (KFW); * Cho vay hộ gia đình sản xuất kinh doanh tại vùng khó khăn; * Cho vay hộ đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn; * Cho vay thương nhân hoạt động thương mại tại vùng khó khăn; * Cho vay người lao động thuộc huyện nghèo đi xuất khẩu lao động; * Cho vay đối với hộ cận nghèo. Thực trạng chất lượng cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh Điện Biên. Cơ sở pháp lý - Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 04/10/2002 của Chính phủ về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác. - Văn bản số 316/NHCS-KH ngày 02/5/2003 của Tổng giám đốc NHCSXH Hướng dẫn nghiệp vụ cho vay đối với hộ nghèo.
- Văn bản số 676/NHCS-TD ngày 22/4/2007 của Tổng giám đốc NHCSXH về việc sửa đổi một số điểm văn bản 316/NHCS-KH về hướng dẫn nghiệp vụ cho vay đối với hộ nghèo. - Văn bản số 243/NHCS-TD ngày 18/02/2009 của Tổng giám đốc NHCSXH Hướng dẫn phát hành Sổ vay vốn và phát hành Biên lai thu lãi. - Văn bản số 720/NHCS-TDNN-HSSV ngày 29/3/2011 của Tổng giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam về việc hướng dẫn sửa đổi, bổ sung, thay thế một số điểm trong các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ cho vay hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác. Chính sách cho vay hộ nghèo.
Mục đích cho vay: NHCSXH cho vay ưu đãi hộ nghèo nhằm phục vụ sản xuất kinh doanh, cải thiện đời sống, góp phần thực hiện chương trình quốc gia xoá đói giảm nghèo và việc làm, ổn định xã hội. * Khách hàng vay vốn: Là hộ nghèo có hộ khẩu thường trú hoặc đăng ký tạm trú dài hạn tại đại phương nơi cho vay; có tên trong danh sách hộ nghèo ở xã (phường, thị trấn) sở tại theo chuẩn nghèo được áp dụng trong từng thời kỳ; * Nguyên tắc cho vay: Hộ nghèo vay vốn phải đảm bảo nguyên tắc sau: - Sử dụng vốn đúng mục đích xin vay. - Hoàn trả nợ gốc và lãi vay đúng thời hạn thoả thuận.