Nghiên Cứu Đề Xuất Mô Hình Xử Lý Nước Sinh Hoạt Tại Huyện Mường Khương, Tỉnh Lào Cai

Nghiên cứu đề xuất mô hình xử lý nước sinh hoạt phù hợp cho huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai trong luận văn thạc sĩ khoa học môi trường.

• Tác giả: Ngô Minh Đức
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Thị Ngọc Lan
• Trường học: Trường Đại Học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Mô Hình Xử Lý Nước Sinh Hoạt Tối Ưu Cho Huyện Mường Khương, Lào Cai
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan về nước sinh hoạt và công nghệ thu trữ nước vùng nông thôn miền núi
• 1.2. Tổng quan về công nghệ xử lý nước sinh hoạt cho vùng núi
• 1.3. Tổng quan về mô hình tổ chức quản lý công trình cấp nước sinh hoạt
• 2. CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT, ĐIỀU TRA ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VỀ NƯỚC SINH HOẠT HUYỆN MƯỜNG KHƯƠNG, TỈNH LÀO CAI
• 2.1. Giới thiệu vùng nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 2.2. Cơ sở hạ tầng, quốc phòng an ninh
• 2.3. Đặc điểm phân bổ dân cư khu vực nghiên cứu
• 2.4. Các nguồn tài nguyên của huyện Mường Khương. Hiện trạng vệ sinh môi trường
• 2.5. Khảo sát, điều tra đánh giá hiện trạng nước sinh hoạt
• 2.5.1. Thiết kế phiếu điều tra khảo sát
• 2.5.2. Kết quả điều tra
• 2.6. Đánh giá hiện trạng nguồn nước
• 2.6.1. Đánh giá hiện trạng giải pháp thu trữ nước
• 2.6.2. Đánh giá hiện trạng công nghệ xử lý nước
• 2.6.3. Đánh giá hiện trạng mô hình quản lý công trình cấp nước sinh hoạt
• 2.7. Dự báo nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt
• 2.8. Kết luận
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG VÀ ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH XỬ LÝ VÀ CẤP NƯỚC SINH HOẠT CHO HUYỆN MƯỜNG KHƯƠNG
• 3.1. Lựa chọn các mô hình xử lý nước sinh hoạt phù hợp cho các vùng của huyện Mường Khương
• 3.2. Xây dựng mô hình xử lý nước sinh hoạt cho vùng núi
• 3.3. Mô hình cấp nước cho cụm dân cư
• 3.4. Mô hình cấp nước cho hộ gia đình
• 3.5. Mô hình quản lý vận hành công trình cấp nước
• 3.6. Đánh giá về các mô hình và khả năng nhân rộng mô hình cho miền núi phía Bắc
• KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nước sinh hoạt và công nghệ xử lý nước

Trong bối cảnh huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai, việc cung cấp nước sinh hoạt sạch cho người dân là một thách thức lớn. Đặc biệt, khu vực miền núi này thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn nước sạch. Theo các nghiên cứu trước đây, công nghệ xử lý nước tại đây chủ yếu dựa vào các giải pháp thủ công, dẫn đến chất lượng nước không đảm bảo. Việc áp dụng các mô hình xử lý nước hiện đại là cần thiết để cải thiện tình hình. Các công nghệ như lọc thô, khử trùng và hệ thống cấp nước tự chảy đang được nghiên cứu để áp dụng tại địa phương. Đặc biệt, việc phát triển các hệ thống cấp nước bền vững và hiệu quả không chỉ giúp cải thiện chất lượng nước mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội cho người dân.

1.1. Tình hình nước sinh hoạt tại huyện Mường Khương

Huyện Mường Khương là một trong những vùng khó khăn về nước sinh hoạt. Nguồn nước chủ yếu từ các suối, khe và hệ thống thủy lợi, nhưng chất lượng nước thường không đạt tiêu chuẩn. Theo báo cáo, nhiều chỉ tiêu như pH, độ đục và Coliform vượt quá giới hạn cho phép. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng mà còn gây khó khăn trong việc phát triển kinh tế. Do đó, việc đánh giá hiện trạng nước sinh hoạt và tìm kiếm giải pháp cải thiện là rất cần thiết.

1.2. Công nghệ xử lý nước và mô hình quản lý

Các công nghệ xử lý nước hiện nay ở Mường Khương còn nhiều hạn chế. Hầu hết các công trình xử lý đều quy mô nhỏ lẻ và thiếu sự quản lý hiệu quả. Việc áp dụng các mô hình quản lý tiên tiến từ những nơi khác có thể là một giải pháp khả thi. Cần có sự kết hợp giữa công nghệ xử lý hiện đại và quản lý bền vững để đảm bảo nguồn nước sạch cho người dân. Việc này không chỉ giúp cải thiện chất lượng nước mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của huyện.

II. Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp

Đánh giá hiện trạng nước sinh hoạt tại huyện Mường Khương cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Việc thiếu hụt nguồn nước sạch trong mùa khô đã dẫn đến tình trạng khan hiếm nước, ảnh hưởng đến đời sống và sức khỏe của người dân. Các giải pháp như xây dựng các công trình cấp nước tập trung, cải thiện hệ thống thu trữ nước và áp dụng công nghệ xử lý hiện đại cần được triển khai. Đồng thời, việc tăng cường công tác quản lý và đào tạo nhân lực cho các tổ chức địa phương cũng là điều cần thiết để đảm bảo hiệu quả hoạt động của các công trình cấp nước.

2.1. Đánh giá hiện trạng nước sinh hoạt

Hiện trạng nước sinh hoạt tại huyện Mường Khương cho thấy nhiều nguồn nước không đạt tiêu chuẩn. Nguồn nước từ các suối và khe thường bị ô nhiễm, dẫn đến nguy cơ cao về sức khỏe cho người dân. Các công trình cấp nước hiện tại chủ yếu hoạt động không hiệu quả do thiếu kinh phí và quản lý kém. Điều này đòi hỏi cần có các giải pháp đồng bộ để cải thiện chất lượng nước và đảm bảo cung cấp đủ nước sạch cho người dân.

2.2. Đề xuất mô hình xử lý nước

Để giải quyết vấn đề nước sinh hoạt, cần thiết phải xây dựng mô hình xử lý nước phù hợp với điều kiện địa phương. Việc áp dụng công nghệ xử lý tiên tiến như lọc sinh học, khử trùng bằng UV và các hệ thống thu trữ nước mưa là rất cần thiết. Ngoài ra, việc tổ chức các lớp đào tạo cho người dân về quản lý và vận hành hệ thống cấp nước cũng cần được thực hiện để đảm bảo tính bền vững của các công trình cấp nước trong tương lai.

III. Kết luận và khuyến nghị

Việc xây dựng mô hình xử lý nước sinh hoạt tối ưu cho huyện Mường Khương là một nhiệm vụ cấp thiết. Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và quản lý bền vững để đảm bảo nguồn nước sạch cho người dân. Các giải pháp như xây dựng hệ thống cấp nước tập trung, cải thiện chất lượng nước và đào tạo nhân lực cho cộng đồng là rất quan trọng. Đặc biệt, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và các tổ chức quốc tế để hiện thực hóa các giải pháp này.

3.1. Tính khả thi của mô hình

Mô hình xử lý nước sinh hoạt đề xuất có tính khả thi cao nếu được triển khai đồng bộ và có sự hỗ trợ từ các tổ chức liên quan. Việc áp dụng các công nghệ mới sẽ giúp cải thiện chất lượng nước một cách nhanh chóng và hiệu quả. Hơn nữa, sự tham gia của cộng đồng trong việc quản lý và vận hành hệ thống cấp nước sẽ góp phần nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên nước.

3.2. Khuyến nghị cho chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương cần xây dựng các chính sách hỗ trợ cho việc phát triển hệ thống cấp nước sạch. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của nước sinh hoạt sạch và các biện pháp bảo vệ tài nguyên nước. Việc hợp tác với các tổ chức quốc tế cũng là một hướng đi đúng đắn để thu hút nguồn lực cho các dự án cấp nước tại địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai, nằm trong vùng núi cao biên giới phía Bắc Việt Nam, với địa hình phức tạp, dốc lớn và khí hậu đặc thù, đang đối mặt với nhiều thách thức về nguồn nước sinh hoạt. Theo số liệu năm 2016, nguồn nước sinh hoạt tại đây có nhiều chỉ tiêu vượt quá giới hạn cho phép theo QCVN 02:2009/BYT, đặc biệt là độ đục và Coliform, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng. Mặc dù đã có nhiều công trình cấp nước được xây dựng, nhưng phần lớn quy mô nhỏ lẻ, công nghệ xử lý thô sơ, không đảm bảo chất lượng nước và thiếu cơ chế quản lý vận hành hiệu quả. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá hiện trạng thu trữ, xử lý và quản lý nước sinh hoạt tại huyện Mường Khương, từ đó đề xuất mô hình xử lý nước sinh hoạt phù hợp với điều kiện địa phương, nhằm nâng cao chất lượng nước, đảm bảo an toàn vệ sinh và phát triển bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các xã vùng núi của huyện trong giai đoạn 2016-2019, với ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện điều kiện sống, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường tại khu vực miền núi Tây Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài nguyên nước bền vững, bao gồm:

• Lý thuyết quản lý tổng hợp tài nguyên nước (IWRM): Nhấn mạnh sự phối hợp giữa các yếu tố kỹ thuật, xã hội và môi trường trong quản lý nguồn nước nhằm tối ưu hóa sử dụng và bảo vệ nguồn nước.
• Mô hình xử lý nước sinh hoạt quy mô nhỏ và tập trung: Phân tích ưu nhược điểm của các công nghệ xử lý nước mặt, nước mưa và nước ngầm phù hợp với điều kiện vùng núi.
• Khái niệm về mô hình tổ chức quản lý công trình cấp nước: Bao gồm các mô hình quản lý cá nhân, hợp tác xã, UBND xã, cộng đồng và doanh nghiệp, đánh giá tính bền vững và hiệu quả vận hành.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: thu trữ nước, xử lý nước sinh hoạt, công nghệ lọc nước, mô hình quản lý công trình cấp nước, và tiêu chuẩn chất lượng nước sinh hoạt theo QCVN 02:2009/BYT.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ khảo sát thực địa tại huyện Mường Khương, bao gồm:

• Khảo sát hiện trạng: Thu thập số liệu về công trình thu trữ, công nghệ xử lý nước, mô hình quản lý và nhu cầu sử dụng nước của các hộ gia đình, trường học, trạm y tế.
• Phân tích chất lượng nước: Lấy mẫu nước mặt, nước ngầm và nước mưa tại nhiều điểm khác nhau, phân tích các chỉ tiêu như pH, độ đục, Coliform theo tiêu chuẩn QCVN.
• Phương pháp thống kê và xử lý số liệu: Sử dụng các công cụ thống kê để phân tích dữ liệu điều tra, đánh giá hiệu quả các mô hình xử lý và quản lý.
• Phương pháp đánh giá nhanh có sự tham gia (PRA): Thực hiện phỏng vấn sâu, phiếu điều tra với người dân và cán bộ quản lý địa phương để thu thập ý kiến và nhu cầu thực tế.
• Tham vấn chuyên gia: Trao đổi kết quả nghiên cứu với các chuyên gia trong lĩnh vực môi trường và cấp nước để hoàn thiện đề xuất.

Quy trình nghiên cứu kéo dài trong khoảng 2 năm, từ 2017 đến 2019, với cỡ mẫu khảo sát khoảng 300 hộ dân và 15 công trình cấp nước tại các xã trọng điểm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng thu trữ nước sinh hoạt còn hạn chế: Khoảng 70% hộ dân sử dụng các công trình thu trữ nước mưa hoặc nước mặt quy mô nhỏ, chủ yếu là bể chứa xây bằng gạch hoặc lu chứa đất nung với dung tích từ 2-10 m³. Tuy nhiên, các công trình này thường bị xuống cấp, không đảm bảo khả năng giữ nước lâu dài, đặc biệt trong mùa khô hạn.

2. Chất lượng nước sinh hoạt chưa đạt chuẩn: Kết quả phân tích mẫu nước năm 2016 cho thấy có tới 45% mẫu nước mặt và 38% mẫu nước ngầm vượt giới hạn độ đục cho phép; chỉ tiêu Coliform vượt mức cho phép ở 52% mẫu nước mặt và 40% mẫu nước ngầm. Nước mưa được thu trữ thường không qua xử lý, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm vi sinh và hóa học.

3. Mô hình quản lý công trình cấp nước đa dạng nhưng thiếu hiệu quả: 60% công trình cấp nước tập trung do UBND xã hoặc cộng đồng quản lý, nhưng phần lớn không thu phí hoặc thu phí thấp, dẫn đến thiếu kinh phí duy tu bảo dưỡng, gây hư hỏng và ngừng hoạt động. Mô hình hợp tác xã và doanh nghiệp quản lý chiếm khoảng 25%, có tính bền vững cao hơn nhờ cơ chế tài chính rõ ràng và chuyên nghiệp.

4. Nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt tăng cao: Dự báo dân số huyện tăng khoảng 1,5% mỗi năm, nhu cầu nước sinh hoạt dự kiến tăng 20% trong vòng 5 năm tới, đòi hỏi các giải pháp thu trữ và xử lý nước phải được nâng cấp và mở rộng quy mô.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên là do địa hình đồi núi phức tạp, khí hậu phân bố mưa không đều, cùng với hạn chế về công nghệ xử lý và quản lý vận hành công trình. So với các nghiên cứu tại các vùng núi khác như Nepal hay vùng Tây Bắc Trung Quốc, tình trạng ô nhiễm nước và thiếu hụt nguồn nước sinh hoạt tại Mường Khương có nhiều điểm tương đồng, đặc biệt là ảnh hưởng của biến đổi khí hậu làm gia tăng khô hạn và lũ lụt. Việc áp dụng các công nghệ xử lý nước hiện đại như màng lọc, khử trùng bằng năng lượng mặt trời hay lọc tự động vẫn còn hạn chế do chi phí đầu tư cao và thiếu nguồn nhân lực kỹ thuật. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy mô hình quản lý công trình cấp nước theo hướng hợp tác công tư có tiềm năng nâng cao hiệu quả vận hành và bền vững hơn so với mô hình truyền thống do UBND xã hoặc cộng đồng quản lý. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ công trình hoạt động hiệu quả theo mô hình quản lý và bảng so sánh chất lượng nước trước và sau xử lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và nhân rộng mô hình xử lý nước sinh hoạt phù hợp: Áp dụng công nghệ lọc cát sỏi kết hợp khử trùng bằng clo hoặc năng lượng mặt trời cho các công trình tập trung và hộ gia đình, nhằm đảm bảo chất lượng nước đạt QCVN 02:2009/BYT. Thời gian thực hiện trong 2 năm, do Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với UBND huyện triển khai.

2. Phát triển hệ thống thu trữ nước mưa và nước mặt quy mô phù hợp: Thiết kế các bể chứa nước bằng vật liệu chống thấm HDPE hoặc bê tông cốt thép, dung tích từ 10-20 m³, kết hợp hệ thống thu nước mặt trên sườn đồi để tăng khả năng trữ nước mùa mưa, phục vụ mùa khô. Chủ thể thực hiện là các đơn vị thi công xây dựng công trình cấp nước, hoàn thành trong 3 năm.

3. Cải thiện mô hình quản lý công trình cấp nước: Khuyến khích chuyển đổi sang mô hình hợp tác công tư, tăng cường đào tạo nhân lực quản lý vận hành, xây dựng cơ chế thu phí hợp lý để đảm bảo kinh phí duy tu bảo dưỡng. Thời gian thực hiện từ 1-2 năm, do UBND tỉnh và các tổ chức xã hội phối hợp thực hiện.

4. Tăng cường giám sát và kiểm tra chất lượng nước định kỳ: Thiết lập hệ thống quan trắc nước thường xuyên tại các điểm cấp nước trọng yếu, phối hợp với Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Lào Cai để đảm bảo an toàn vệ sinh. Chủ thể là các cơ quan quản lý nhà nước, thực hiện liên tục hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên nước và môi trường: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, quy hoạch phát triển hệ thống cấp nước sinh hoạt vùng núi, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ nguồn nước.

2. Các tổ chức phi chính phủ và quốc tế hoạt động trong lĩnh vực nước sạch và vệ sinh môi trường: Áp dụng mô hình xử lý và quản lý công trình cấp nước bền vững, hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho các dự án phát triển nước sạch tại vùng núi.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành khoa học môi trường, kỹ thuật tài nguyên nước: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, dữ liệu thực tế và mô hình xử lý nước sinh hoạt phù hợp với điều kiện vùng núi để phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo.

4. Cộng đồng dân cư và các tổ chức quản lý công trình cấp nước tại địa phương: Nắm bắt kiến thức về công nghệ xử lý nước, mô hình quản lý hiệu quả, từ đó nâng cao nhận thức và tham gia tích cực vào công tác bảo vệ và sử dụng nguồn nước bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nước sinh hoạt ở huyện Mường Khương thường bị ô nhiễm?
   Nguồn nước chủ yếu lấy từ nước mặt và nước mưa chưa qua xử lý hoặc xử lý sơ sài, cộng với địa hình đồi núi dốc, lượng mưa phân bố không đều, dẫn đến nước bị nhiễm bẩn do đất đá, vi sinh vật và các chất hữu cơ. Ví dụ, chỉ tiêu Coliform vượt mức cho phép ở hơn 50% mẫu nước mặt.

2. Mô hình quản lý công trình cấp nước nào hiệu quả nhất?
   Mô hình hợp tác công tư được đánh giá cao về tính bền vững và hiệu quả vận hành nhờ cơ chế tài chính rõ ràng và chuyên nghiệp, khác biệt so với mô hình do UBND xã hoặc cộng đồng quản lý thường thiếu kinh phí duy tu.

3. Công nghệ xử lý nước nào phù hợp với vùng núi Mường Khương?
   Công nghệ lọc cát sỏi kết hợp khử trùng bằng clo hoặc năng lượng mặt trời là giải pháp phù hợp, vừa đảm bảo chất lượng nước, vừa có chi phí đầu tư và vận hành hợp lý với điều kiện kinh tế người dân.

4. Làm thế nào để tăng khả năng thu trữ nước trong mùa mưa?
   Xây dựng các bể chứa nước bằng vật liệu chống thấm như HDPE hoặc bê tông cốt thép, kết hợp hệ thống thu nước mặt trên sườn đồi và mái nhà, giúp tăng lượng nước trữ, giảm thiểu thất thoát do thấm và bốc hơi.

5. Làm sao để duy trì hoạt động bền vững của các công trình cấp nước?
   Cần xây dựng cơ chế thu phí hợp lý, đào tạo nhân lực quản lý vận hành chuyên nghiệp, tăng cường giám sát chất lượng nước và bảo dưỡng định kỳ công trình, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước.

Kết luận

• Đánh giá hiện trạng cho thấy nguồn nước sinh hoạt tại huyện Mường Khương còn nhiều hạn chế về chất lượng và khả năng thu trữ, xử lý chưa đáp ứng yêu cầu.
• Mô hình quản lý công trình cấp nước hiện nay đa dạng nhưng thiếu đồng bộ, mô hình hợp tác công tư được đề xuất là hướng đi bền vững.
• Công nghệ xử lý nước phù hợp là lọc cát sỏi kết hợp khử trùng, đảm bảo tiêu chuẩn QCVN 02:2009/BYT với chi phí hợp lý.
• Giải pháp thu trữ nước mưa và nước mặt cần được nâng cấp bằng vật liệu chống thấm và thiết kế phù hợp địa hình.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai thí điểm mô hình xử lý và quản lý, đào tạo nhân lực, đồng thời xây dựng hệ thống giám sát chất lượng nước thường xuyên.

Luận văn kêu gọi các cơ quan quản lý, tổ chức phi chính phủ và cộng đồng địa phương phối hợp thực hiện các giải pháp nhằm cải thiện điều kiện nước sinh hoạt, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững vùng núi Tây Bắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC THUY LỢI NGÔ MINH ĐỨC LUAN VAN THAC SI HA NOI, NAM 2019 BQ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TAO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRUONG ĐẠI HỌC THUY LỢI NGÔ MINH ĐỨC NGHIÊN CỨU ĐÈ XUẤT, LỰA CHỌN MÔ HÌNH XỬ LÝ NƯỚC SINH HOẠT PHÙ HỢP CHO HUYỆN MƯỜNG KHƯƠNG, TỈNH LÀO CAI “Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 84-03-01 NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HỌC: 1. Phạm Thị Ngọc Lan 2. Ngô Anh Quan HÀ NỘI, NĂM 2019 LỜI CAM DOAN “Tên tôi là Ngô Minh Đức Mã số học viên — :172800001 Lớp. 25KHMT2L Chuyên ngành —_ :Khoa học mỗi trường Mã số 2844.01 Khoa học :KðS Tôi xin cam đoan quyển luận văn được chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Phạm Thị Ngọc Lan và TS.

Ngô Anh Quân với đ tài nghiên cứu trong luận. văn: "Nghiên cứu để xuất, lựa chọn mô hình xử. tước sinh hoạt phủ hợp cho huyện Mường Khương, tinh Lào Cai Diy là db tải nghiên cứu mới, không tring lập vớ các để tải luận văn nào tước đây, do đó không có sự sao chép của bắt kỳ luận văn nào. Nội dung của luận văn được thé hiện theo đồng quy định, các nguôn ti ig, triệu nghiên cấu vã sử dụng trong luôn văn đều được trnh din nguồn Ni xây ra vin để gì với nội dung luân văn y, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm theo quy định.

NGƯỜI LÀM ĐƠN Ngô Minh Đức LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành chương trình thạc rà luận văn tốt nghiệp này, tôi nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ và góp ý nhiệt tỉnh của quý thay cô trường đại học Thủy Lợi Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS Phạm Thị Ngọc Lan, TS Ngô. Anh Quân đã dành rất nhiều thời gian tâm huyết hướng dẫn, đóng góp ý kiến giúp tôi hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tối toàn thể các thầy cô giáo Khoa Hóa và Môi trường Trường Đại Học Thủy Lợi những người đã cho tôi kiến thức và kinh nghiệm trong suốt qué trình tôi được học tập tai trường đ tôi có thé hoàn thành được luận văn tốt nghiệp này. Tôi xin cảm ơn lãnh đạo Phòng Môi trường, Viện Nước, Tuới tiều và Môi trường.

Cảm ơn sự giúp đỡ của cán bộ trung tâm PIM thuộc Viện Khoa học thủy lợi Việt Nam, cần bộ của Trung tâm nước sạch tinh Lao cai, Chỉ cục Thủy lợi tỉnh Lào Cai, ủy bạn nhân dan huyện, phòng tải nguyên, phòng nông nghiệp, trung tâm y té dự phòng, huyện Mường Khương: ủy ban nhân dân, trạm y Ế các xã, thị trấn của huyện Mường Khương. Đã tạo điều kiện cho tôi khảo sắt và thủ thập tô liệu để có dữ liệu phục vụ cho luận văn. Đồng thời, tôi cũng xin cảm ơn bạn bê, đồng nghiệp và gia đình đã luôn bên tôi, cổ vũ động viên tôi những lúc khó khăn để có thể vượt qua và hoàn thành tốt luận văn này. Mic di tôi đã cổ gắng hoàn thành luận văn bằng tắt cả sự nhiệt tinh và nặng lực cia minh, tuy nhiên không thể tránh khỏi những sai sót.

Vì vậy, tôi mong nhận được sự. dong góp của thầy cô va các bạn để tôi hoàn thiện luận văn. Tôi xin trân trọng cảm on, Hà Nội thing — năm 2019 Học Viên "Ngô Minh Đức. MỤC LỤC MỤC LUC DANH MỤC BANG BIEU.

DANH MỤC HÌNH ẢNH. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TAT. MO DÀU CHUONG I. TONG QUAN CÁC VAN DE NGHIÊN CỨU, 1.1-Téng quan về nước sinh hoạt và công nghệ thu trữ nước vùng nông thôn miễn núi 1.1 Tổng quan về nước sinh hoạt vùng núi 1.2 Tổng quan về công nghệ thu trữ nước cho vùng núi BR 1.

Công nghệ xir lý nước sinh hoạt cho vùng núi 1. Công nghệ xử lý nước sinh hoạt cho vùng núi trên thể giới 1. Công nghệ xử lý nước sinh hoạt cho vùng núi Việt Nam. Tông quan về mô hình ổ chức quản ý công tỉnh xửlý nước sinh hoạ cho vùng nữ 1.1, Tổ chức quản lý Nhà nước phục vụ cắp nước sinh hoạt 1.

Tổ chức quả lý khai thie công trình cắp nước sinh hoạt 1. Nhận xét đánh giá 1. Về giải pháp thu, trữ nước, 28 1. Về quản lý, vận hành công trình.

Về công nghệ xử lý, 30 'CHƯƠNG 2. KHẢO SAT, DIEU TRA ĐÁNH GIA HIỆN TRANG VE NƯỚC SINH HOAT HUYỆN MƯỜNG KHUONG, TINH LAO CAL 32 2. Giới thiệu ving nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên 32 tế - xã hội 2.

Điều kiện kinh 35 2. Cơ sở hạ lạ, quốc phòng an ninh 37 2. Đặc điểm phân bổ dân cư khu vực nghiền cứu 37 2.5, Các nguồn tải nguyên của huyện Mường Khương. Hiện trạng vệ sinh môi trường 39 2.

Khảo sắt, điều tra đánh giá hiện trạng nước sinh hoạ. Thiết kế phiếu điều tra khảo sắt 2 2. Kết quả điều tra 44 2.Đánh giá hiện trạng nguồn nước. Dinh gid hiện trang gi pháp thu trữ nước, “ 2.

Đánh giá hiện trạng công nghệ xử ý nước “ 2. Binh giả hiện trang mô hình quin lý công trình cấp nước sinh hoạt 65 23, Dy báo nh cu si đụng nước sinh hoạt @ 2. Dự báo dân số 69 2. Dự báo nhú cu nước sinh hoạt cho vùng nghiên cứu 70 24, Kết Luin ” CHUONG 3.

XÂY DỰNG VA ĐÈ XUẤT MÔ HINH XỬ LÝ VÀ CAP NƯỚC SINH HOAT CHO HUYỆN MUGNG KHƯƠNG. Lựa chọn các mô hình xử lý nước sinh hot phủ hợp cho các ving của huyện Mường Khương 4 32.Xây đụng mô hình xử lý mae sn ost cho vùng nữi 16 3. Mo hình ep nước cho cụm dân cư 16 3. Mô hình cap nước cho hộ gia đình.

Mô hình quản lý vận hành công trnh cắp nước 103 33. Đánh gi vé các mô bình và khả năng nhân rộng mô hin cho min núi phía Bie. Đánh giá hiệu quả mang lại của các công trình 105 3. Ulu nhược điểm của các công trình cấp nước.3, Kha năng nhân rộng mô hình cho miỄn núi Tây Bắc 108 KẾT LUẬN, KIÊN NGHỊ 110 TÀI LIEU THAM KHAO 12 PHU LUC tá DANH MỤC BANG BIEU Bing 11.

Hiện trang cắp nước nông thôn ving Tây Bắc 6 Bảng 1. Những khu vực khó khăn về nước của ving Tay ắc 7 Bảng L3. Tổ chức quản lý khai thi ip nước sinh hoạt tai một số tinh Tây Bắc.4, Mức độ bên vũng của các công trình [19] 29 Bang 2.1, Vị tri lấy mẫu phân tích 4 Bang 2. Kết quả phân tích nước sinh hoạt từ nước mặt theo 3 đợt quan trắc 4 Bảng 2.3, Bảng kết quả phân tích nước sinh hoạt từ nguồn nước ngằm theo 3 đợt quan trie.

Bảng kết quả phản tích chất lượng nước sinh hoạt có nguồn gốc từ nước mua trong 3 đợt quan trắc. Tổng hợp CTCN sinh hoạt tập trung tại huyện Mường Khương.6 Tổng hợp tinh hình cấp nước cho tram Y tế và Trường học 37 Bảng 2. Tổng hợp hình thức xử lý nước mặt tại huyện Mường Khương, 62 Bang 2. Các mô hình quản lý cắp nước sinh hoạt tại huyện Mường Khương.

Dự báo din số huyện Mường Khương. Lượng nước cần theo dự báo n Bảng 3. Danh sách các vị trí xây dựng mô hình cấp nước phân tn nhỏ lờ cho ving khó khăn về nguồn nước. Danh sách các vị trí xây dựng công trình cấp nước tập trung (liên cụm bản) 75 Bang 3.

Xác định lưu lượng tính toan theo số lượng người sử dung nước 78 Băng 3. Các thông số thiết kế bể lọc tựrửa không van. Ưu nhược điểm các dạng công trình trữ nước hộ gia đình 96 Bang 3. Ưu nhược điểm các biện pháp khử trùng nước mưa dé xuất.

100 DANH MỤC HÌNH ANH Thu trữ nước dạng hình thoi 2 Bờ đồng mức bằng đá ở Kenya l3 Để trữ có tường xây bằng gạch ở Srilanca Ao trữ nước bằng đất sét Ethiopia Ao trữ nước lót diy bằng HDPE ở Ethiopia và Kenya Mái hứng nước bằng HDPE [6]. Hình 1,7, Sơ đồ công nghệ của tỏ chức Tổ chức TCED.8, Sơ đồ công nghệ xử lý nước mặt tập trung.9, Sơ đồ xử lý nước mặt bằng hình thức tự chảy không lọc Hình 1. Sơ đồ cấp nước tự cháy có lọc thô đầu nguồn Hình 1.11, Sơ đồ công nghệ xử lý nước mật hộ gia đình Hình 1.12, Sơ đồ công nghệ xử lý nước mưa Hình 1. Tỉ lệ ác loại hình tổ chức quản lý công tình CNSH vũng Tây Bắc Hình 2.

Bản đồ hành chính huyện Mường Khương, tinh Lào Cai 22. Khu nuối nhất gia súc tại thôn Si Khái Tùng, xã Tả Ngai Chỗ làm gn nhà 40 Hình 23, Lô đốt rác ti trạm y 8 xã Tả Gia Khẩu Al Hình 2. Người dân xã Thanh Binh, huyện Mường Khương xây dựng các lò chứa vỏ ch, lọ vật r nông nghiệp sau sử đựng 41 Hình 2.5, Quan sát ch lượng nước gỉ thôn La Hồ xã Tả Gia Kh 46 inh 26. Sơ đỗ thu nước mặt trên suối và cắp nước tự chiy 58 Hình 2.

Sơ đồ thu nước mặt trên suối va ấp nước bằng động lục 59 Hình 2. Sơ đồ cấp nước tự chảy từ mạch lộ 60 Hình 2. Sơ đỗ cắp nước bằng động lực 60 Hình 2. Sơ đồ thu nước mưa hộ gia đình.

Sơ đỏ cấp nước ngằm. Cum cấp nước sinh hoạt thôn Na lin- xã Ban Xen, “ Hình 2. Loại hình tổ chức và khả năng năng hoạt động của các công trình 66 Hình 3.1, Sơ đồ cấp nước cho vùng khan hiểm 80 Hình 3.2, Sơ đồ bổ “de hào, rãnh thu nước. Mặt bằng bổ trí công trình thu nước sườn đồi, mái dốc, Hình 3.

Mặt bằng cắt dọc công trình thú nước sườn đồi, mái dốc dùng băng thu nước 82 Hình 3. Mặt bằng, mặt cit thiết kế bể chứa nước sạch 10m* 8 Hình 3. Sơ đồ công nghệ thu chứa nước vùng có nguồn nước 83 Hình 3. Mat bằng bổ trí đập ngằm trên suỗi dùng bằng thu nước st Hình 3.

Mặt cắt dọc công trình thu nước lòng sudi dùng băng thu nước. Mat cắt ngang thiết kế hỗ chứa nước 100 m* 85 Mình 3.10, Cấu tạo băng và cơ cấu thu nước. Mặt bằng bổ tri hệ thông khử tring va chi tiết hộp kỹ thuật 88 Hình 3. So dé cấp nước sinh hoạt tập trung 89 Hình 3.

Đập dâng nước va hỗ thu nước trước đập 90 Hình 3.14, Cit dọc đập dâng và hồ thu nước bên vai đập, " Hình.15, Sơ đồ cấu tạo bể lọc tự rửa không van %“ Hình 3. Sơ đồ dây chuyển công nghệ cấp nước hộ gia đình 95 Hình 3. Kết cấu bê chứa bằng bê tông 9 Hình 3. Chi tiết xã tran va tắm nắp bi 98 Hình 3.

Kết cau bi chứa nước cải tiến 99 Hinh,3.