CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU Lý do hình thành đề tài Năm 2012, tiếp tục là một năm đầy khó khăn về nền kinh tế nước ta nói riêng và nền kinh tế thế giới nói chung đối mặt với rất nhiều thử thách và rủi ro. Đặc biệt là vấn đề lạm phát tăng cao, để ngăn chặn lạm phát tăng nhanh, Nhà nước đã thực hiện chính sách “thắt chặt tiền tệ và tài chính”, điều này đã làm cho doanh nghiệp, các nhà đầu tư khó tiếp cận được nguồn vốn, đồng thời dòng tiền chảy về các kênh đầu tư bất động sản, chứng khoán ngày càng hẹp dần. Nhìn chung, năm 2012 nền kinh tế Việt Nam vẫn còn chứa đựng nhiều yếu tố bất ổn bao gồm lạm phát, đầu tư công, nhập siêu, đô la hóa…và điều quan trọng nhất là các chính sách tiền tệ của Chính phủ vẫn chưa mang lại niềm tin cho nhà đầu tư. Chính vì vậy mà các kênh đầu tư chính ở Việt Nam hiện nay như bất động sản và chứng khoán sẽ không còn hấp dẫn đối với các nhà tư trong nước trong thời gian tới.
Ngoài ra, vấn đề khủng hoảng nợ khu vực Châu Âu…được nhiều chuyên gia khẳng định đã thực sự đi vào bế tắc làm các chỉ số chứng khoán như Down Jone, S&P500, FTSE100 đã liên tục biến động từ cuối năm 2011 đến nay và có chiều hướng giảm. Trước những bất ổn trong nước và thế giới thì dòng tiền sẽ có xu hướng chảy về các kênh đầu tư an toàn, điển hình là thị trường hàng hóa nông sản cơ bản như: cà phê, dầu, bắp, cao su, thép…. đây là những ngành hàng sở trường của Việt Nam. Theo số liệu thống kê từ Tổ chức Cà phê Thế giới (ICO), Việt Nam là quốc gia dẫn đầu về sản lượng cà phê Robusta trong số các quốc gia sản xuất giống cà phê này với sản lượng tăng từ 14.4 triệu bao vào năm 2004 lên 21.5 triệu bao vào năm 2012 (tương đương khoảng 1,280,000 tấn).
Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới (WB), tính đến hết tháng 8/2012, giá trị xuất khẩu cà phê Robusta của Việt nam khoảng 2.5 tỷ USD, tăng 31.6% về khối lượng và 25.4% về giá trị so với cùng kỳ năm 2011. Riêng niên vụ 2011/12, Việt nam chiếm tỷ lệ 16.73% tổng sản lượng cà phê toàn cầu - theo thống kê ICO kế đến là các quốc gia như Brazil, Indonesia, các nước Châu Á – Thái Bình Dương. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - 2- Ngoài ra, cà phê Robusta là một trong hai loại cà phê được tiêu thụ lớn nhất trên thế giới bên cạnh là Arabica. Theo ông Michael Neumann, Giám đốc Tập đoàn kinh doanh Cà phê Neumann Kaffee của Đức nhận định rằng “Lượng tiêu thụ cà phê toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trưởng 2.0%, thậm chí là 2.5% trong 10 năm tới, tức là đến năm 2020 sản lượng tiêu thụ sẽ vượt 160 triệu bao”.
Từ những lý do đó, cho thấy khả năng sinh lợi của loại hàng hóa cơ bản này là rất lớn. Tuy nhiên, bên trong đó nguy cơ rủi ro tiềm ẩn rất lớn, ảnh hưởng đến các nhà đầu tư Việt Nam mà trực tiếp ảnh hưởng là người nông dân Việt nam do nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng trong đó những nguyên nhân cơ bản là sự biến động giá cả cà phê trong nước và trên thế giới, nguyên nhân ảnh hưởng của thời tiết, khí hậu, mùa màng, sâu bệnh. làm ảnh hưởng đến sản lượng xuất khẩu cà phê đã được ký kết từ đầu niên vụ và nhất là trong giai đoạn nền kinh tế thế giới đầy thử thách và đầy rủi ro như hiện nay. Để giúp các nhà đầu tư, các công ty xuất nhập khẩu, nhà cung cấp sản phẩm cà phê Robusta Việt Nam trên Sàn Giao dịch Hàng Hóa Quốc Tế Luân Đôn (LIFFE) có một cơ sở căn cứ đáng tin cậy để bảo hộ những rủi ro về giá cả do tăng giá hoặc giảm giá vào cuối niên vụ, đảm bảo cuộc sống ổn định cho người nông dân Việt nam nói chung và đồng bào Tây nguyên nói riêng được yên tâm canh tác cà phê Robusta.
Đồng thời cũng có thể giúp các nhà đầu tư tài chính kinh doanh chứng khoán quyền chọn trên sàn LIFFE có quyết định đúng trong việc mua hay bán chứng khoán quyền chọn tối đa hóa lợi nhuận cho mình. Có nhiều công cụ tài chính phái sinh để phòng ngừa rủi ro cho các nhà đầu tư tuy nhiên đề tài chỉ hướng đến công cụ tài chính phái sinh đó là hợp đồng quyền chọn. Mục tiêu nghiên cứu Từ những lý do trên, tác giả muốn hướng đề tài của mình về mục tiêu nghiên cứu là: Định giá hợp đồng quyền chọn sản phẩm cà phê Robusta trên Sàn LIFFE. Phương pháp nghiên cứu Tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu bằng mô hình định giá hợp đồng quyền chọn Black Scholes, đây là một trong những mô hình định giá quyền chọn nổi tiếng TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - 3- do được xây dựng trên cơ sở toán học, những lý luận tài chính, những giả định và nó được áp dụng phổ biến trên thế giới, được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, áp dụng tính toán quyền chọn cho cổ phiếu và chứng khoán.
Đồng thời tác giả kết hợp mô hình ARCH/GARCH để ước lượng nhằm tăng thêm độ chính xác và phù hợp với thực tế của mô hình Black Scholes. Câu hỏi nghiên cứu Để đạt được mục tiêu nghiên cứu trên, đề tài cần giải quyết các câu hỏi nghiên cứu sau: Tổng quan lý thuyết Mô hình định giá quyền chọn Black Scholes? Ứng dụng mô hình định giá quyền chọn Black Scholes trên Sàn LIFFE đối với sản phẩm cà phê Robusta? Một số khuyến nghị cho các nhà đầu tư sản phẩm cà phê Robusta Việt Nam trên sàn LIFFE nhằm phòng ngừa hiệu quả rủi ro? TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - 4- CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT MÔ HÌNH ĐỊNH GIÁ HỢP ĐỒNG QUYỀN CHỌN BLACK SCHOLES 2. Tổng quan lý thuyết Mô hình định giá quyền chọn Black Scholes 2. Khái quát về hợp đồng quyền chọn 2.
Hợp đồng quyền chọn Hợp đồng quyền chọn (Quyền chọn) là một công cụ tài chính phái sinh cho phép bên mua nó có quyền, nhưng không bị bắt buộc phải bán hoặc mua một tài sản cơ sở nào đó ở một mức giá xác định vào một ngày đáo hạn hoặc một khoảng thời gian xác định trong tương lai. Nhưng đối với bên bán quyền chọn, họ bắt buộc phải mua hoặc bán một tài sản cơ sở nào đó ở một mức giá xác định vào một ngày hoặc một khoảng thời gian xác định trong tương lai theo thỏa thuận giữa hai bên. Thị trường quyền chọn Quyền chọn xảy ra thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày chúng ta. Các nhà sử học và khảo cổ học thậm chí còn phát hiện ra các hợp đồng quyền chọn sơ khai.
Mặc dù các thỏa thuận này có thể tương tự với các quyền chọn hiện đại, hệ thống thị trường quyền chọn hiện nay có nguồn gốc từ thế kỷ 19, khi quyền chọn mua và quyền chọn bán được chào bán đối với tài sản cơ sở. Sau đó, trong những năm đầu của thập niên 1900, một nhóm các công ty gọi là Hiệp hội các Nhà môi giới và Kinh doanh quyền chọn mua và quyền chọn bán đã thành lập thị trường các quyền chọn. Nếu một người nào đó mua quyền chọn mua, một thành viên của Hiệp hội này sẽ tìm một người bán sẵn sàng muốn ký kết hợp đồng bán quyền chọn. Nếu công ty thành viên không thể tìm được người bán, tự công ty sẽ bán quyền chọn.
Vì vậy một công ty thành viên có thể vừa là nhà môi giới (mang người mua và người bán đến gặp nhau) vừa là nhà kinh doanh (người thật sự thực hiện vị thế giao dịch). Mặc dù thị trường quyền chọn phi tập trung này có thể tồn tại, nó có rất nhiều khiếm khuyết. Thứ nhất, thị trường này không cung cấp cho người nắm giữ quyền chọn cơ hội bán quyền chọn cho một người khác trước khi quyền chọn đáo hạn. Các quyền chọn được thiết kế để được nắm giữ cho đến khi đáo hạn và rồi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - 5- chúng sẽ được thực hiện hoặc để cho hết hiệu lực.
Vì vậy, hợp đồng quyền chọn có rất ít thậm chí là không có tính thanh khoản. Thứ hai, việc thực hiện hợp đồng của người bán chỉ được bảo đảm bởi công ty môi giới kiêm kinh doanh. Nếu người bán hoặc công ty thành viên của Hiệp hội các Nhà Môi giới và kinh doanh quyền chọn mua và quyền chọn bán bị phá sản thì người nắm giữ quyền chọn sẽ bị thiệt. Thứ ba, chi phí giao dịch tương đối cao, một phần là do hai vấn đề trên.
Năm 1973, đã có một thay đổi mang tính cách mạng trong thế giới quyền chọn. Sàn giao dịch Chicago Board of Trade (CBOT), sàn giao dịch lâu đời nhất và lớn nhất về các hợp đồng giao sau hàng hoá, đã tổ chức một sàn giao dịch dành riêng cho giao dịch quyền chọn tài sản cơ sở. Sàn giao dịch này được đặt tên là Chicago Board Options Exchange (CBOE) và mở cửa giao dịch quyền chọn mua vào ngày 26/4/1973. Các hợp đồng quyền chọn bán đầu tiên được đưa vào giao dịch trong tháng 6/1977.
CBOE đã tạo ra một thị trường trung tâm cho các hợp đồng quyền chọn. Bằng cách tiêu chuẩn hóa các kỳ hạn và điều kiện của hợp đồng quyền chọn, nó đã làm tăng tính thanh khoản của thị trường. Nói cách khác một nhà đầu tư đã mua hoặc bán một hợp đồng quyền chọn trước đó có thể quay trở lại thị trường trước khi hợp đồng đáo hạn và bán hoặc mua quyền chọn và như vậy là đã bù trừ vị thế ban đầu. Tuy nhiên, quan trọng nhất, CBOE đã bổ sung một trung tâm thanh toán đảm bảo cho người mua rằng người bán sẽ thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo hợp đồng.
Vì vậy, không giống như trên thị trường phi tập trung, người mua quyền chọn không còn phải lo lắng về rủi ro tín dụng của người bán. Điều này khiến quyền chọn ngày càng trở nên hấp dẫn hơn đối với công chúng. Từ thời điểm đó, nhiều sàn giao dịch chứng khoán và gần như tất cả sàn giao dịch giao sau bắt đầu giao dịch quyền chọn. Được kích thích bởi nhu cầu của công chúng về quyền chọn, ngành kinh doanh này tăng trưởng mạnh mẽ cho đến khi thị trường chứng khoán sụp đổ nặng nề vào năm 1987.
Bị tổn hại bởi cú sốc này, nhiều nhà đầu tư cá nhân đã sử dụng quyền chọn trước đây đã tránh xa thị trường này và khối lượng giao dịch chỉ mới hồi phục ở mức năm 1987 trong thời gian gần đây. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.