Thực trạng và giải pháp nâng cao thu nhập bền vững cho hộ dân tộc thiểu số vùng đệm VQG Ba Vì

• Đề tài: Thực trạng và giải pháp nâng cao thu nhập bền vững cho các hộ dân tộc thiểu số ở vùng đệm Vườn quốc gia Ba Vì – Hà Tây
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về thu nhập bền vững vùng đệm Vườn Quốc gia Ba Vì

Vườn Quốc gia Ba Vì được thành lập năm 1991 trên địa bàn huyện Ba Vì, tỉnh Hà Tây (nay thuộc thành phố Hà Nội). Đây là một trong những khu bảo tồn thiên nhiên quan trọng trong hệ thống các vườn quốc gia Việt Nam. Vùng đệm của Vườn Quốc gia Ba Vì là nơi sinh sống của nhiều hộ dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Mường và người Dao. Đời sống kinh tế của các hộ dân nơi đây phụ thuộc nhiều vào việc khai thác tài nguyên thiên nhiên từ rừng. Việc thành lập vườn quốc gia và lệnh nghiêm cấm khai thác tài nguyên tự nhiên đã ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống cộng đồng dân tộc thiểu số. Dân số tăng nhanh, mật độ dân cư cao làm tăng áp lực lên nguồn tài nguyên của Vườn Quốc gia Ba Vì. Nghiên cứu thực trạng và giải pháp nâng cao thu nhập bền vững cho các hộ dân tộc thiểu số ở vùng đệm là vấn đề cấp thiết, góp phần hài hòa giữa bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế cộng đồng.

1.1. Vai trò của vùng đệm trong bảo tồn đa dạng sinh học

Vùng đệm là khu vực chuyển tiếp giữa vùng lõi vườn quốc gia và khu vực sinh sống của cộng đồng dân cư. Chức năng chính của vùng đệm là giảm áp lực khai thác tài nguyên lên vùng lõi, đồng thời tạo sinh kế cho người dân địa phương. Theo quan điểm bảo tồn-phát triển, vùng đệm giúp liên kết việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên với những nhu cầu phát triển của địa phương. Vườn Quốc gia Ba Vì với diện tích quy hoạch 18.000 ha đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ sinh thái rừng đặc trưng của vùng trung du miền Bắc. Thiết lập vùng đệm là phương cách thiết thực nhất để cộng đồng dân tộc thiểu số tham gia vào quá trình quản lý và xây dựng khu bảo tồn thiên nhiên.

1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội của hộ dân tộc thiểu số

Cộng đồng dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng đệm Vườn Quốc gia Ba Vì chủ yếu là người Mường và người Dao. Nguồn thu nhập chính của các hộ gia đình phụ thuộc vào nông nghiệp, lâm nghiệp và khai thác lâm sản ngoài gỗ. Trình độ dân trí còn thấp, kỹ năng sản xuất nông nghiệp chưa cao. Trước đây, vườn quốc gia cung cấp nhiều loại nguyên liệu tự nhiên phong phú cho nhân dân địa phương. Việc nghiêm cấm khai thác tài nguyên thiên nhiên đã tạo ra thách thức lớn đối với đời sống cộng đồng. Dân số tăng nhanh và mật độ dân cư cao làm gia tăng áp lực lên nguồn tài nguyên thiên nhiên của khu vực.

II. Thực trạng thu nhập của hộ dân tộc thiểu số vùng đệm

Thực trạng thu nhập của các hộ dân tộc thiểu số ở vùng đệm Vườn Quốc gia Ba Vì đang đối mặt nhiều thách thức. Hoạt động kinh tế dân sinh liên quan đến quản lý và sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên bao gồm cả tài nguyên sinh vật và tài nguyên không phải sinh vật gắn liền với môi trường sống của sinh vật. Sức ép từ các hộ dân tộc địa phương là thách thức lớn nhất đối với chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học, sự duy trì và phát triển các khu bảo tồn thiên nhiên và vườn quốc gia. Tuy nhiên, đời sống của cộng đồng dân tộc thiểu số đã được nâng lên trong mấy năm gần đây và được coi là điểm sáng trong mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với bảo tồn đa dạng sinh học và bảo tồn đa dạng văn hóa. Tháp sinh thái-nhân văn cho thấy bất kỳ giải pháp nào nhằm giảm thiểu tác động đến tài nguyên rừng đều phải đảm bảo được các yếu tố về kinh tế-xã hội của hộ dân tộc và cộng đồng dân tộc.

2.1. Nguồn thu nhập chính và phụ thuộc vào tài nguyên rừng

Các hộ dân tộc thiểu số ở vùng đệm Vườn Quốc gia Ba Vì chủ yếu thu nhập từ ba nguồn chính. Thứ nhất là canh tác nông nghiệp trên diện tích đất hạn chế, năng suất thấp do điều kiện thổ nhưỡng đồi núi. Thứ hai là khai thác lâm sản ngoài gỗ như măng, nấm, thảo dược từ rừng. Thứ ba là chăn nuôi nhỏ lẻ phục vụ tiêu dùng gia đình. Sự phụ thuộc vào tài nguyên rừng vẫn ở mức cao, trong khi khả năng tiếp cận các nguồn thay thế sinh kế còn hạn chế. Tình trạng lén lút khai thác và sử dụng nguyên liệu tự nhiên vẫn diễn ra do nhu cầu sinh hoạt hàng ngày.

2.2. Thách thức từ chính sách bảo tồn và áp lực dân số

Việt Nam đã phê chuẩn Công ước quốc tế về bảo vệ đa dạng sinh học từ năm 1994. Thủ tướng Chính phủ ký quyết định phê duyệt Kế hoạch hành động bảo vệ đa dạng sinh học năm 1995. Hệ thống 105 khu rừng đặc dụng với diện tích khoảng 3 triệu hecta đã được phê duyệt. Tuy nhiên, lệnh nghiêm cấm khai thác tài nguyên thiên nhiên ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống cộng đồng. Dân số tăng nhanh, mật độ dân cư cao làm tăng áp lực lên nguồn tài nguyên. Đây là nguyên nhân dẫn đến xung đột giữa mục tiêu bảo tồn và nhu cầu sinh kế của người dân địa phương.

III. Giải pháp nâng cao thu nhập bền vững cho hộ dân tộc thiểu số

Giải pháp nâng cao thu nhập bền vững cho các hộ dân tộc thiểu số ở vùng đệm Vườn Quốc gia Ba Vì cần dựa trên cơ sở sinh thái và đảm bảo yếu tố kinh tế-xã hội. Theo quan điểm bảo tồn-phát triển, ba cách tiếp cận chính được áp dụng. Thứ nhất là phát triển các giải pháp thay thế sinh kế để giảm sự phụ thuộc vào tài nguyên rừng. Thứ hai là cải thiện nền kinh tế-xã hội cho các hộ nghèo để họ có điều kiện quan tâm đến bảo tồn. Thứ ba là tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào quá trình quản lý và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Hoạt động du lịch sinh thái tại Vườn Quốc gia Ba Vì đang được đầu tư phát triển. Làng văn hóa du lịch cộng đồng phục vụ du khách đã được đưa vào phục vụ từ năm 1998. Doanh thu năm sau cao hơn năm trước, cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất dịch vụ du lịch đang được đầu tư phát triển mạnh mẽ.

3.1. Phát triển du lịch sinh thái và dịch vụ cộng đồng

Vườn Quốc gia Ba Vì gần thủ đô Hà Nội, là trung tâm du lịch lớn với hàng vạn người đến tham quan nghỉ mát hàng năm. Khu vực có nhiều di tích, danh lam thắng cảnh tạo lợi thế phát triển du lịch sinh thái. Làng văn hóa du lịch cộng đồng phục vụ du khách đã đi vào hoạt động từ năm 1998. Người dân tộc thiểu số có thể tham gia cung cấp dịch vụ homestay, hướng dẫn du lịch, bán sản phẩm thủ công truyền thống. Mô hình này giúp đa dạng hóa nguồn thu nhập, giảm áp lực khai thác tài nguyên rừng. Doanh thu từ du lịch tăng trưởng liên tục qua các năm, góp phần cải thiện đời sống cộng đồng địa phương.

3.2. Xây dựng mô hình sinh kế thay thế và phát triển nông nghiệp bền vững

Phương pháp nghiên cứu chọn điểm đại diện cho khu vực nghiên cứu được thực hiện trước khi điều tra, thu thập số liệu. Nguyên tắc chọn xã điểm nghiên cứu là đại diện tương đối. Các mô hình sinh kế thay thế bao gồm trồng cây dược liệu dưới tán rừng, phát triển nghề thủ công truyền thống, chăn nuôi đặc sản địa phương. Áp dụng kỹ thuật canh tác nông nghiệp tiên tiến, tăng năng suất trên diện tích đất canh tác hiện có. Đào tạo kỹ năng nghề cho lao động nông thôn, tạo việc làm tại chỗ. Xây dựng chuỗi liên kết sản xuất-tiêu thụ sản phẩm nông-lâm nghiệp đặc trưng vùng đệm.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn nâng cao thu nhập vùng đệm

Nghiên cứu thực trạng và giải pháp nâng cao thu nhập bền vững cho các hộ dân tộc thiểu số ở vùng đệm Vườn Quốc gia Ba Vì cho thấy nhiều kết quả quan trọng. Thay đổi thái độ và nhận thức của hộ dân tộc và cộng đồng là yếu tố then chốt. Bất kỳ giải pháp nào nhằm giảm thiểu tác động đến tài nguyên rừng, bảo tồn rừng và phát triển vùng đệm đều phải dựa trên cơ sở sinh thái và đảm bảo các yếu tố kinh tế-xã hội. Mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển cần được xem xét toàn diện. Khi nhu cầu phát triển của các hộ dân tộc thiểu số được đáp ứng bởi các nguồn thay thế khác, ảnh hưởng lên tài nguyên sẽ giảm bớt và tài nguyên được bảo tồn. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này có thể áp dụng cho các khu bảo tồn thiên nhiên và vườn quốc gia khác trong hệ thống các khu rừng đặc dụng tại Việt Nam.

4.1. Bài học kinh nghiệm từ mô hình bảo tồn phát triển

Quan điểm bảo tồn-phát triển được hình thành từ thực tiễn quản lý các khu bảo tồn thiên nhiên và vườn quốc gia trên thế giới. Mô hình này liên kết việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên với nhu cầu phát triển địa phương. Bài học kinh nghiệm cho thấy cộng đồng dân tộc thiểu số cần được tham gia đầy đủ vào quá trình ra quyết định. Các hộ nghèo cần được ưu tiên cải thiện điều kiện kinh tế-xã hội trước khi yêu cầu họ thực hiện bảo tồn. Sự hỗ trợ và hợp tác của cộng đồng dân tộc là điều kiện tiên quyết cho sự tồn tại và phát triển bền vững của các khu bảo tồn thiên nhiên và vườn quốc gia.

4.2. Khuyến nghị chính sách và hướng phát triển tương lai

Cần ban hành cơ chế chính sách hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho các hộ dân tộc thiểu số trong vùng đệm. Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng, đào tạo nghề và chuyển giao công nghệ sản xuất. Xây dựng chương trình chi trả dịch vụ môi trường rừng cho cộng đồng địa phương. Phát triển thương hiệu sản phẩm đặc trưng vùng đệm Vườn Quốc gia Ba Vì. Mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo tồn và phát triển bền vững. Tăng cường nghiên cứu khoa học, xây dựng mô hình thí điểm làm cơ sở nhân rộng cho các khu bảo tồn khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Sù cÇn thiÕt cña ®Ò tµi ViÖt Nam lµ mét trong nh÷ng n−íc ®· cã nh÷ng b−íc tiÕn tÝch cùc c¶ vÒ chÝnh s¸ch còng nh− ho¹t ®éng thùc tiÔn nh»m b¶o vÖ ®a d¹ng sinh häc. N¨m 1994 ViÖt Nam ®· phª chuÈn C«ng −íc quèc tÕ vÒ b¶o vÖ ®a d¹ng sinh häc. Ngµy 22 th¸ng 12 Mang l■i tr■ nghi■m m■i m■ cho ng■■i dùng, công ngh■ hi■n th■ hi■n ■■i, b■n online không khác gì so v■i b■n g■c. B■n có th■ phóng to, thu nh■ tùy ý. n¨m 1995 Thñ t−íng ChÝnh phñ ®· ký quyÕt ®Þnh phª duyÖt “KÕ ho¹ch hµnh ®éng b¶o vÖ ®a d¹ng sinh häc ë ViÖt Nam”. Mét hÖ thèng 105 khu rõng ®Æc dông víi diÖn tÝch kho¶ng 3 triÖu ha ®· ®−îc phª duyÖt, trong ®ã −u tiªn hµng ®Çu lµ 13 Khu b¶o tån thiªn nhiªn (BTTN) vµ V−ên quèc gia (VQG) cã gi¸ trÞ ®a d¹ng sinh häc cao. Th¸ch thøc lín nhÊt ®èi víi chiÕn l−îc b¶o vÖ ®a d¹ng sinh häc, sù duy tr× vµ ph¸t triÓn c¸c Khu b¶o tån thiªn nhiªn vµ V−ên quèc gia lµ søc Ðp tõ c¸c hé d©n téc ®Þa ph−¬ng, cïng víi c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ d©n sinh liªn quan tíi qu¶n lý vµ sö dông c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn bao gåm c¶ tµi nguyªn sinh vËt vµ tµi nguyªn kh«ng ph¶i sinh vËt cã g¾n víi m«i tr−êng sèng cña sinh vËt. ChÝnh v× lÏ ®ã mµ sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn c¸c Khu b¶o tån thiªn nhiªn vµ V−ên quèc gia ®ßi hái sù hç trî vµ céng t¸c cña c¸c céng ®ång d©n téc mµ ph−¬ng c¸ch thiÕt thùc nhÊt lµ thiÕt lËp c¸c vïng ®Öm ®Ó hä cã thÓ tham gia vµo viÖc qu¶n lý vµ x©y dùng c¸c Khu b¶o tån thiªn nhiªn vµ V−ên quèc gia ®ång thêi víi viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng hé vµ ph¸t triÓn céng ®ång theo h−íng bÒn v÷ng. §©y lµ vÊn ®Ò cßn rÊt míi, ch−a cã nhiÒu nghiªn cøu vµ thiÕu nh÷ng m« h×nh thö nghiÖm. V−ên quèc gia Ba V× - Hµ T©y ®−îc thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh sè 17 - CT cña Chñ tÞch Héi ®ång Bé tr−ëng (H§BT) ngµy 16/01/1991 trªn ®Þa bµn trung du miÒn Nói thuéc huyÖn Ba V× - Hµ T©y, lµ mét trong c¸c V−ên quèc gia n»m trong hÖ thèng b¶o tån thiªn nhiªn cña ViÖt Nam. Ngoµi chøc n¨ng g×n gi÷, b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn c¸c hÖ sinh th¸i rõng ®Æc tr−ng, rõng Ba V× cßn lµ ®Þa bµn ®µo t¹o, nghiªn cøu khoa häc. MÆt kh¸c trong khu vùc V−ên quèc gia Ba V× cã nhiÒu di tÝch, danh lam th¾ng c¶nh, l¹i gÇn thñ ®« Hµ Néi, cho nªn V−ên quèc gia Ba V× ®ang lµ mét trung t©m du lÞch lín, hµng n¨m cã hµng v¹n ng−êi ®Õn tham quan du lÞch nghØ m¸t. V−ên quèc gia Ba V× víi diÖn tÝch quy ho¹ch hiÖn nay 18.000 ha gåm hai 123doc Xu■t Sau Nhi■u h■n Nhi■u Nhi■u Mang Luôn phát 123doc Sau Th■akhi 123doc Th■a Xu■t Sau khi h■n Mangh■n Luôn 123doc Th■a Xu■t Sau Nhi■u khi Luônh■n 123doc Th■a Xu■t Sau khi event s■ h■■ng phát h■■ng phát h■■ng phát m■t thu■n event s■ cam nh■n thu■n l■i event s■ cam nh■n m■t thu■n l■i event s■ cam nh■n m■t thu■n Luônh■n Th■a Xu■t Sau Nhi■u 123doc Mangkhi u■t phát Nhi■u Mang Luôn 123doc Th■a Xu■t Sau khi h■n cam nh■n h■■ng phát h■■ng phát m■t thu■n l■i event cam s■ nh■n m■t thu■n l■i event s■ cam nh■n t■ m■t t■ tr■ tr■ h■u t■ t■ thú h■u h■u h■u ýn■m k■t s■ thú k■t s■ thú k■t s■ thú t■k■t tr■ t■ tr■ t■ s■ h■u h■u t■i t■■ng xác ýxác k■t s■ thú ýk■t s■ thú m■t m■t d■ng v■, nghi■m t■i ýxác n■m nghi■m t■i ýxác n■m n■m s■ nh■n t■■ng m■t d■ng v■, là s■ nh■n t■■ng m■t d■ng v■, là s■ nh■n t■■ng d■ng là nghi■m t■i ýxác n■m nghi■m t■i s■ ýt■■ng xác n■m nh■n ■■i, v■,raevent kho mang event kho 1. t■ ■■i, website ra mang event kho m■i 1. t■o t■ ■■i, website ra mang event kho m■i 1. t■o t■ ■■i, website ra t■■ng m■t d■ng v■, là s■ t■■ng m■t d■ng v■, là s■ mang nh■n nh■n 1. t■o 1 t■oth■ c■ng th■ th■ m■ th■ m■ ki■m 123doc ■■ng l■i ki■m t■l■i ■■i, website ra mang event kho m■i 1. t■o t■ ■■i, website ra mang event t■o kho m■i 1. t■o t■ CH■P ■■ng l■i c■ng ki■m d■n 123doc CH■P ■■ng l■i c■ng ki■m d■n 123doc CH■P ■■ng c■ng th■ m■ d■n 123doc CH■P l■i c■ng ■■ng vi■n ti■n vi■n nh■ng ti■n nh■ng ■■ng ki■m d■n 123doc CH■P vi■n nh■ng ■■ng c■ng th■ m■ l■i c■ng ki■m d■n cho h■ ■■u ■■ng vi■n nh■ng cho ti■n h■ ■■u ■■ng vi■n nh■ng cho ti■n h■ ■■u ■■ng h■ ■■u ■■ng 123doc CH■P ■■u ■ãthi■t kh■ng kh■ng NH■N ■ã kh■ng ng■■i NH■N ■ã kh■ng ng■■i NH■N NH■N ■■ng ti■n h■ ■■ng vi■n nh■ng cho ti■n h■ t■ng ki■m quy■n th■ng quy■n th■ng thi■t chia quy■n ■ã th■ng thi■t chia quy■n ■ã ■ã th■ng chia kh■ng ng■■i NH■N kh■ng ng■■i NH■N l■ t■ng ki■m t■ng ki■m t■ng ki■m quy■n th■ng thi■t chia t■ng ki■m quy■n th■ng thi■t chia ki■m t■ng ki■m th■c. thi■tl■ CÁC CÁC b■■c dùng, l■ CÁC s■ dùng, l■ CÁC s■ s■s■ v■i ti■nh■n th■c. s■ l■i b■■c v■i l■i b■■c dùng, l■ CÁC s■ dùng, l■ CÁC s■ ti■n th■c. ti■n s■ 123doc online ■I■U ■I■U ti■n ■I■U ti■n kh■ng v■ichuy■n t■t h■n 123doc nh■t vàchuy■n t■t công h■n mua 123doc online kh■ng nh■t vàchuy■n t■t công h■n mua vàchuy■n l■i b■■c v■i l■i b■■c v■i t■t ti■n mua bán 123doc KHO■N online ■I■U kh■ng nh■t online ■I■U ■I■U ti■n kh■ng nh■t vàchuy■n t■t công h■n mua vàchuy■n t■t công online h■n mua bán 123doc 123doc KHO■N online kh■ng nh■t online kh■ng nh■t ■■nh 2.000 KHO■N sang luôn ■■nh 2.000 ngh■ sang b■ng luôn cho tài ■■nh 2.000 ngh■ bán KHO■N sang b■ng luôn cho tài sang b■ng cho tài ■■nh 2.000 ngh■ bán KHO■N sang b■ng luôn cho tài ■■nh 2.000 ngh■ bán KHO■N b■ng sang b■ng luôn cho tài luôn hi■n hi■n ■■nh tàitài cho ng■■i ph■n luôn ng■■i li■u ph■n luôn tài ng■■i li■u ph■n luôn tài ng■■i li■u ph■n hi■n hi■n tài tài v■ TH■A TH■A tài TH■A tài TH■A ng■■i li■u ph■n luôn tài ng■■i li■u ph■n luôn tài li■u v■ th■ v■ th■ v■ TH■A tài TH■A t■o tàit■o li■u li■u li■u hàng li■u hàng li■u hàng v■ th■ li■u hàng li■u tài v■ th■ li■u hàng thông t■o t■o dùng. li■u thông dùng. li■u thông dùng. ■ t■t tríhi■u c■ c■a ■■u ■■u tríTHU■N li■u thông li■u thông hi■u dùng. trí hi■u c■a tríhi■n THU■N hi■u c■ c■a hi■n h■i qu■ ■ tin THU■N c■ ■ tin tríhi■n THU■N hi■u c■ c■a ■ tin tríhi■n THU■N hi■u c■ c■a ■■u tin ■■u ■■u mình t■t h■i Khi qu■ ■ tin ■ tin THU■N hi■u c■ c■a c■ ■■i, t■t h■i Khi qu■ ■■i, t■t h■i Khi qu■ gianh■t, Khixác c■ mình Vi■t xác c■ mình Vi■t xác c■ mình t■t h■i Khi Vi■t xác ■■i, qu■ ■■i, qu■ t■t h■i Khi qu■ trong l■nh khách khách gia b■n khách gia b■n khách mình Vi■t xác c■ mình Vi■t xác c■ t■nguy giaminh l■nh t■ng Chào nh■t, minh trong l■nh Nam. t■ng Chào nh■t, minh trong l■nh Nam. t■ng Chào nh■t, minh trong khách gia b■n khách gia nh■t, b■n Nam. Chào nh■t, minh nh■t, minh v■c: l■nh hàng hàng trong l■nh Nam. t■ng Chào trong l■nh Nam. t■ng Chào uy thu tài v■c: thu online hàng uy tài v■c: l■nh thu Tác online hàng uy tài v■c: l■nh thu Tác tài l■nh Tác tínnh■p m■ng m■ng tín m■ng tín m■ng online hàng uy tài v■c: l■nh thu Tác online uy hàng uy tài v■c: l■nh thu Tác tín tài kho■n tr■ kho■n tr■ kho■n tr■ kho■n m■ng tín m■ng tr■ tín tín v■c cao nh■p nh■p không tài phong v■c cao nh■p không tài phong v■c cao phong kho■n tr■ kho■n tr■ v■c cao nh■p không tài cao nh■p không tài chính nh■t. tài online tài thành b■n chính thành b■n chính thành b■n chính thành phong v■c cao phong v■c cao b■n li■u email nh■t. tínMong ■■n email online thành ■■n email nh■t. tài online khác chuyên li■u thành ■■n email nh■t. tài online khác chuyên li■u thành tàichuyên thành b■n chính thành b■n chính nh■t. li■u email nh■t. tài thành ■■n online khác chuyên li■u ■■n email nh■t. tài online khác chuyên li■u cho d■ng, và kinh tínb■n cho d■ng, v■i tínb■n Mong gì cho d■ng, và v■i tínb■n ■■n Mong gì cho b■n Mong thành thành tín Mong và so d■ng, và v■i so v■i tínb■n Mong gì cho b■n Mong gì cho t■t ■ã ■ã ■ã mu■n viên t■t công c■ nghi■p, viên d■ng, và v■i so d■ng, và v■i so kinh ■ã ■ã doanh ■■ng 123doc. ■■ng nghi■p, viên kinh t■t 123doc. ■■ng nghi■p, viên kinh t■t ■ã 123doc. các mang ngh■ 123doc.net! công c■a c■ các 123doc.net! v■i mu■n công c■a c■ doanh b■n các hoàn 123doc.net! v■i mu■n công c■a c■ doanh b■n ■■ng các hoàn 123doc.net! mu■n c■a doanh ■■ng nghi■p, viên kinh t■t 123doc. ■■ng nghi■p, viên kinh mu■n t■t 123doc. thành ngh■ 123doc mang ngh■ 123doc ký g■c. mang ngh■ 123doc ký g■c. mang 123doc l■i thông kýthành v■i Chúng online. thành v■i h■o, Chúng l■i online. thành v■i h■o, Chúng l■i kýonline.net! v■i mu■n công c■a c■ doanh b■n các hoàn mang ngh■ 123doc.net! v■i mu■n công c■a c■ doanh b■n mang các hoàn mang ngh■ v■i h■o, Chúng 123doc ký g■c. thành v■i h■o, Chúng l■i online. thành v■i l■i h■o, Chúng l■i cho viên thông và thông B■n và thông B■n và Tính ■■ ■■ tin,■■n c■ng c■ango■i 123doc.netLink viên n■p tôi tin, c■a cung ti■n ngo■i ■■n 123doc.netLink cho viên Tính n■p có tôi tin, c■ng c■a cao th■ cung ti■n ngo■i ■■n 123doc.netLink cho viên Tính n■p ■■ có tôi tin, c■ng c■a cao th■ cung ti■n ngo■i ■■n 123doc.netLink cho thông B■n và thông B■n cho và Tính n■p ■■ ■■ tôi c■ng cao cung ti■n ■■n ■■n ■■ng website. vào c■p ■■ng tính website. phóng th■i vào c■p ■■ng tính website. phóng th■i vào c■p tính 123doc.netLink cho viên Tính n■p có tôi tin, c■ng c■a cao th■ cung ti■n ngo■i th■i vào c■p ■■ng 123doc.netLink cho viên Tính n■p có c■ng tôi tin, c■ng c■a cao th■ cung ti■n ngo■i ■i■m ng■,.Khách xã h■itháng ng■,.Khách xác tài D■ch trách ■■ng tính ■■ng tính xác tài website. phóng th■i vào c■p website. phóng th■i vào c■p kho■n ■i■m ■i■m D■ch th■c ng■,.Khách trách xác tài D■ch xã to,kho■n th■c ng■,.Khách trách ■■ng xác tài D■ch xã to,kho■n ■i■m th■c xãkho■n ■i■m ■i■m th■c V■ nhi■m h■i nhi■m h■i nhi■m m■thàng s■ c■a h■itháng ng■,.Khách trách xác tài D■ch xã to,kho■n th■c ng■,.Khách trách xác xã tài D■ch xã to,h■i kho■n th■c V■ nhi■m h■i nhi■m h■i m■t s■ thum■t c■a ngu■n 5/2014; ■■■c (nh■ hàng ■■i thutháng V■ nh■ m■t s■ c■a■■■c (nh■ hàng tùy ■■i thutháng V■ nh■ m■t s■ c■a■■■c (nh■ hàng tùy (nh■ có th■ ■■■c ■■■c ngu■n 5/2014; ■■■c ngu■n 5/2014; ■■i ngu■n 5/2014; ■■i thutháng V■ nh■ m■t s■ c■a ■■i tháng V■ nh■ m■t s■ c■a tài 123doc, cóg■i 123doc, v■i ý. cóg■i 123doc, v■i ■■■c (nh■ hàng tùy ■■■c (nh■ hàng ngu■n tùy 123doc t■ng th■ tài t■ng ■■■c th■ tài g■i t■ng ■■■c ngu■n 5/2014; ■■■c ngu■n 5/2014; tài 123doc, v■i ý.