Luận văn thạc sĩ UEH: Vận dụng kế toán quản trị vào kiểm soát chất lượng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh vận dụng kế toán quản trị vào việc kiểm soát chất lượng tại công ty tnhh sáng tạo, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn

• Trường học: Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế Toán Quản Trị
• Đề tài: Vận Dụng Kế Toán Quản Trị Vào Việc Kiểm Soát Chất Lượng Tại Công Ty TNHH Sáng Tạo
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Khám phá luận văn thạc sĩ UEH về kế toán quản trị chất lượng

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, chất lượng sản phẩm là yếu tố sống còn quyết định sự thành bại của doanh nghiệp. Một luận văn kế toán UEH tiêu biểu của tác giả Trần Tuyết Trinh đã nghiên cứu sâu về chủ đề này, tập trung vào việc "Vận dụng kế toán quản trị vào việc kiểm soát chất lượng tại Công ty TNHH Sáng Tạo". Nghiên cứu này không chỉ là một tài liệu học thuật giá trị mà còn là một cẩm nang thực tiễn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam, những đơn vị thường gặp khó khăn trong việc xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế như hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001. Luận văn nhấn mạnh rằng, kế toán quản trị không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận số liệu tài chính mà còn là một công cụ mạnh mẽ để thu thập, phân tích và cung cấp thông tin chiến lược, giúp nhà quản lý ra quyết định kinh doanh hiệu quả hơn. Mục tiêu chính của nghiên cứu là phân tích thực trạng, từ đó đề xuất các giải pháp ứng dụng các công cụ kế toán quản trị vào quy trình kiểm soát chất lượng, nhằm giảm chi phí sai hỏng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Bằng cách tiếp cận vấn đề một cách hệ thống, từ cơ sở lý luận đến phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp, luận văn đã mở ra một hướng đi mới, thực tiag, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực và tạo ra sản phẩm đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của thị trường. Đây là một ví dụ điển hình cho thấy sự kết hợp giữa lý thuyết học thuật và ứng dụng thực tế có thể mang lại lợi ích to lớn.

1.1. Vai trò cốt lõi của kế toán quản trị trong doanh nghiệp

Theo định nghĩa của Luật Kế toán Việt Nam, kế toán quản trị là quá trình thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính phục vụ cho việc ra quyết định trong nội bộ đơn vị. Vai trò của nó không chỉ giới hạn ở việc lập kế hoạch và kiểm soát chi phí. Nó còn là công cụ để đo lường hiệu quả hoạt động, đánh giá việc thực hiện mục tiêu và cung cấp dữ liệu cho các quyết định chiến lược. Trong bối cảnh kiểm soát chất lượng, vai trò này càng trở nên quan trọng, giúp định lượng hóa các vấn đề chất lượng thành những con số tài chính cụ thể, dễ hiểu.

1.2. Mối liên hệ giữa kế toán quản trị và kiểm soát chất lượng

Hệ thống kiểm soát chất lượng (Quality Control - QC) nhằm mục đích đảm bảo sản phẩm đáp ứng các yêu cầu đã định. Kế toán quản trị chính là cầu nối, biến các hoạt động QC thành các thông tin có thể đo lường và quản lý được. Thay vì chỉ nhìn nhận chất lượng là một vấn đề kỹ thuật, kế toán quản trị giúp doanh nghiệp nhìn nhận nó dưới góc độ chi phí và lợi ích, điển hình là thông qua khái niệm chi phí chất lượng (cost of quality). Sự kết hợp này giúp ban lãnh đạo có cái nhìn toàn diện, từ đó đưa ra các chiến lược đầu tư vào chất lượng một cách hợp lý và hiệu quả.

II. Thực trạng thách thức khi thiếu kế toán quản trị chất lượng

Luận văn đã tiến hành khảo sát thực trạng tại Công ty TNHH Sáng Tạo và chỉ ra những vấn đề nghiêm trọng khi thiếu vắng một hệ thống kế toán quản trị chuyên biệt cho kiểm soát chất lượng. Công ty đối mặt với tình trạng tỷ lệ sản phẩm hỏng cao, thường chiếm từ 4% đến 10%, thậm chí cao hơn đối với các đơn hàng phức tạp (Bảng 2.2a, Luận văn). Điều này không chỉ gây lãng phí nguyên vật liệu mà còn làm phát sinh các chi phí sai hỏng không đáng có, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận. Một thách thức lớn khác là công ty hoàn toàn không có khái niệm về chi phí chất lượng (cost of quality). Mọi chi phí phát sinh do chất lượng kém đều được hạch toán chung vào chi phí sản xuất, khiến ban lãnh đạo không thể nhận diện và đo lường được mức độ thiệt hại thực sự. Việc này dẫn đến một hệ quả tất yếu: các quyết định ra quyết định kinh doanh liên quan đến chất lượng thường mang tính đối phó, thiếu cơ sở dữ liệu vững chắc. Khiếu nại từ khách hàng về việc giao hàng trễ, sai màu sắc, lỗi kỹ thuật xảy ra thường xuyên (Bảng 2.3, Luận văn), làm xói mòn uy tín và ảnh hưởng đến khả năng nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty trên thị trường. Rõ ràng, việc chỉ dựa vào bộ phận KCS để sàng lọc sản phẩm lỗi ở khâu cuối cùng là một cách tiếp cận cũ, không hiệu quả và tốn kém.

2.1. Phân tích tỷ lệ sản phẩm hỏng và chi phí sai hỏng cao

Dữ liệu từ luận văn cho thấy một bức tranh đáng báo động. Ví dụ, ngày 11/08, một lô hàng nhãn Asifood có tỷ lệ hỏng lên tới 18.1%. Các chi phí sai hỏng không chỉ bao gồm giá trị vật tư bị loại bỏ mà còn cả chi phí nhân công, máy móc cho các sản phẩm không bán được. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc không kiểm soát chất lượng ngay từ đầu vào và trong từng công đoạn đã gây ra sự lãng phí dây chuyền, khiến chi phí sản xuất thực tế cao hơn nhiều so với dự toán.

2.2. Sự thiếu hụt hệ thống đo lường chi phí chất lượng toàn diện

Công ty Sáng Tạo chưa phân loại và theo dõi các loại chi phí chất lượng, bao gồm chi phí phòng ngừa và thẩm định, chi phí sai hỏng nội bộ (phế phẩm, tái chế) và chi phí sai hỏng bên ngoài (bảo hành, hàng trả lại, mất khách hàng). Sự thiếu hụt này làm cho ban giám đốc không thấy được bức tranh toàn cảnh: đầu tư vào phòng ngừa chất lượng sẽ tiết kiệm hơn rất nhiều so với việc xử lý hậu quả. Đây là một lỗ hổng lớn trong hệ thống quản lý.

2.3. Hậu quả Ra quyết định kinh doanh dựa trên dữ liệu yếu

Khi không có các báo cáo kế toán quản trị chuyên sâu về chất lượng, mọi quyết định đều trở nên cảm tính. Việc lựa chọn nhà cung cấp chủ yếu dựa vào giá cả thay vì chất lượng. Việc lập kế hoạch sản xuất không tính đến rủi ro về chất lượng, dẫn đến tình trạng giao hàng trễ thường xuyên. Thiếu dữ liệu phân tích, công ty không thể xác định nguyên nhân gốc rễ của các vấn đề chất lượng để cải tiến quy trình sản xuất một cách triệt để.

III. Phương pháp dùng công cụ phi tài chính kiểm soát chất lượng

Để giải quyết các vấn đề tồn tại, luận văn đề xuất áp dụng các công cụ kế toán quản trị phi tài chính nhằm xây dựng một nền tảng vững chắc cho hệ thống kiểm soát chất lượng. Các công cụ này tập trung vào việc đo lường hiệu quả hoạt động và thu thập dữ liệu định tính, làm cơ sở cho các phân tích tài chính sau này. Giải pháp đầu tiên là thiết lập một quy trình đánh giá chất lượng nhà cung cấp một cách có hệ thống. Thay vì chỉ quan tâm đến giá, công ty cần xây dựng các tiêu chí rõ ràng về chất lượng nguyên vật liệu, tỷ lệ hàng lỗi, và đặc biệt là tiến độ giao hàng. Luận văn đề xuất mẫu "Bảng đánh giá chất lượng nhà cung cấp" (Bảng 3.1b), giúp theo dõi và lựa chọn những đối tác uy tín, đảm bảo chất lượng đầu vào ổn định. Tiếp theo, việc đánh giá chất lượng cần được thực hiện liên tục trong suốt dây chuyền sản xuất, không chỉ ở khâu cuối cùng. Các báo cáo như "Báo cáo tỷ lệ sản phẩm hỏng của các bộ phận" (Bảng 3.2a) sẽ giúp xác định chính xác công đoạn nào đang là điểm nghẽn gây ra nhiều lỗi nhất, từ đó có biện pháp cải tiến quy trình sản xuất kịp thời. Cuối cùng, việc hệ thống hóa ghi nhận và xử lý khiếu nại của khách hàng là cực kỳ quan trọng. Các công cụ phi tài chính này tạo ra một dòng thông tin minh bạch và khách quan, giúp mọi bộ phận nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong việc tạo ra sản phẩm chất lượng.

3.1. Đánh giá chất lượng nhà cung cấp để cải tiến đầu vào

Luận văn đề xuất một quy trình mua hàng chặt chẽ hơn, yêu cầu sử dụng đơn đặt hàng chi tiết và có quy trình kiểm tra chất lượng khi nhập kho. Thủ kho, dựa trên đơn đặt hàng, sẽ kiểm tra và lập báo cáo đánh giá. Dữ liệu này giúp bộ phận mua hàng ra quyết định kinh doanh tốt hơn, giảm thiểu rủi ro từ nguyên vật liệu không đạt chuẩn, một trong những nguyên nhân gốc rễ gây ra sản phẩm hỏng.

3.2. Đo lường hiệu quả hoạt động trong dây chuyền sản xuất

Việc áp dụng các báo cáo chi tiết theo từng công đoạn (in, cán màng, bế, dán) giúp gắn trách nhiệm chất lượng cho từng bộ phận. Thông qua các chỉ số phi tài chính như tỷ lệ hỏng, thời gian dừng máy, số lần sản xuất lại, nhà quản lý có thể đo lường hiệu quả hoạt động một cách chính xác. Đây là bước đệm quan trọng để triển khai các hệ thống quản lý tiên tiến hơn như Quản lý chất lượng toàn diện (TQM).

3.3. Xây dựng hệ thống ghi nhận phản hồi từ khách hàng

Thay vì giải quyết khiếu nại một cách rời rạc, luận văn đề xuất sử dụng "Biên bản làm việc" và "Báo cáo các khiếu nại của khách hàng" (Bảng 3.3a, 3.3b). Việc này giúp hệ thống hóa thông tin, phân tích chi phí chất lượng liên quan đến sai hỏng bên ngoài, và quan trọng hơn là tìm ra các mẫu lỗi lặp đi lặp lại để khắc phục tận gốc, từ đó nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

IV. Bí quyết vận dụng công cụ tài chính kiểm soát chất lượng

Sau khi có nền tảng dữ liệu từ các công cụ phi tài chính, luận văn đi sâu vào việc vận dụng các công cụ tài chính của kế toán quản trị chi phí để lượng hóa vấn đề chất lượng. Đây là bước đột phá giúp ban lãnh đạo nhìn nhận chất lượng dưới góc độ hiệu quả đầu tư. Giải pháp cốt lõi là xây dựng và áp dụng hệ thống báo cáo chi phí chất lượng (cost of quality - CoQ). Luận văn đề xuất phân loại CoQ thành bốn nhóm chính: Chi phí phòng ngừa (chi phí đào tạo, bảo trì máy móc), Chi phí thẩm định (chi phí kiểm tra nguyên vật liệu, KCS), Chi phí sai hỏng nội bộ (phế phẩm, làm lại), và Chi phí sai hỏng bên ngoài (bảo hành, chi phí giải quyết khiếu nại). Bằng cách thiết kế hệ thống tài khoản chi tiết để theo dõi riêng các chi phí này, bộ phận kế toán có thể lập các báo cáo kế toán quản trị chuyên biệt. Những báo cáo này không chỉ cung cấp con số tổng thể về thiệt hại do chất lượng kém mà còn cho phép thực hiện phân tích chi phí chất lượng sâu hơn. Nhà quản lý có thể thấy rõ mối quan hệ nghịch đảo giữa chi phí phòng ngừa và chi phí sai hỏng: tăng một đồng cho phòng ngừa có thể tiết kiệm nhiều đồng từ việc giảm thiểu sai hỏng. Đây chính là cơ sở dữ liệu vững chắc để ra quyết định kinh doanh, chẳng hạn như quyết định đầu tư vào máy móc mới hay các chương trình đào tạo nâng cao tay nghề cho công nhân.

4.1. Phân loại và hạch toán chi phí chất lượng CoQ

Nghiên cứu đề xuất một hệ thống tài khoản chi tiết (Bảng 3.4b) để bóc tách các chi phí liên quan đến chất lượng ra khỏi chi phí sản xuất chung. Ví dụ, chi phí cho một bộ phim in bị lỗi sẽ được ghi nhận là chi phí sai hỏng nội bộ, thay vì tính vào giá thành sản phẩm. Cách làm này giúp phân tích phương sai một cách chính xác, làm rõ những chi phí phát sinh do yếu kém trong quản lý, từ đó có biện pháp khắc phục.

4.2. Thiết lập hệ thống báo cáo kế toán quản trị chuyên biệt

Luận văn cung cấp các mẫu báo cáo chi tiết như "Bảng tính chi phí phòng ngừa", "Bảng tính chi phí cho những sự cố trong sản xuất" (Bảng 3.5.1, 3.5.3). Các báo cáo kế toán quản trị này cần được lập định kỳ (hàng tháng, quý) và trình bày một cách trực quan, giúp ban giám đốc nhanh chóng nắm bắt tình hình và xu hướng của chi phí chất lượng, so sánh tỷ lệ của nó trên tổng doanh thu.

4.3. Kỹ thuật phân tích chi phí chất lượng để tối ưu hóa

Dựa trên các báo cáo, nhà quản lý có thể sử dụng các kỹ thuật phân tích chi phí chất lượng như phân tích xu hướng, phân tích cơ cấu. Ví dụ, việc theo dõi cơ cấu CoQ qua các kỳ sẽ cho thấy liệu các nỗ lực cải tiến quy trình sản xuất có đang dịch chuyển chi phí từ nhóm "sai hỏng" sang nhóm "phòng ngừa" hay không. Đây là một chỉ số quan trọng để đo lường hiệu quả hoạt động của chương trình quản lý chất lượng.

V. Kết quả từ việc áp dụng kế toán quản trị vào thực tiễn

Việc vận dụng đồng bộ các giải pháp kế toán quản trị mà luận văn đề xuất hứa hẹn mang lại những kết quả tích cực và toàn diện cho doanh nghiệp như Công ty Sáng Tạo. Lợi ích rõ ràng nhất là việc giảm chi phí sai hỏng một cách bền vững. Khi chất lượng được kiểm soát từ đầu vào và trong từng công đoạn, tỷ lệ sản phẩm lỗi sẽ giảm, đồng nghĩa với việc tiết kiệm được chi phí nguyên vật liệu, nhân công và máy móc. Hệ thống báo cáo chi phí chất lượng (cost of quality) sẽ cung cấp một bức tranh tài chính minh bạch, giúp ban lãnh đạo nhận ra rằng đầu tư vào phòng ngừa là một khoản đầu tư sinh lời. Từ đó, doanh nghiệp có thể nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua việc cung cấp sản phẩm chất lượng ổn định với giá thành hợp lý hơn. Sự ổn định về chất lượng và tiến độ giao hàng sẽ cải thiện đáng kể uy tín của công ty trong mắt khách hàng, giảm thiểu các khiếu nại và chi phí xử lý sự cố. Quan trọng hơn, hệ thống thông tin kế toán quản trị sẽ trở thành công cụ đắc lực hỗ trợ ban giám đốc ra quyết định kinh doanh chính xác. Các quyết định về đầu tư, lựa chọn nhà cung cấp, hay cải tiến công nghệ sẽ dựa trên dữ liệu phân tích cụ thể, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm hay cảm tính. Việc này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, phản ứng nhanh nhạy hơn với những thay đổi của thị trường và xây dựng một nền tảng phát triển bền vững.

5.1. Kịch bản giảm chi phí sai hỏng và tái chế sản phẩm

Áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ, doanh nghiệp có thể đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hỏng xuống dưới 3%. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí trực tiếp mà còn giải phóng năng lực sản xuất, cho phép công ty nhận thêm đơn hàng mà không cần tăng thêm nguồn lực. Các công cụ kế toán quản trị sẽ giúp đo lường chính xác hiệu quả tài chính của nỗ lực này.

5.2. Nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua chất lượng

Chất lượng không còn là một chi phí mà trở thành một lợi thế cạnh tranh. Khi sản phẩm có chất lượng đồng đều, khách hàng sẽ tin tưởng và sẵn sàng hợp tác lâu dài. Điều này giúp doanh nghiệp xây dựng được một tệp khách hàng trung thành, giảm sự phụ thuộc vào các đơn hàng nhỏ lẻ và nâng cao năng lực cạnh tranh trước các đối thủ.

5.3. Hỗ trợ ban giám đốc ra quyết định kinh doanh chính xác

Với hệ thống báo cáo kế toán quản trị định kỳ, ban giám đốc có thể trả lời các câu hỏi quan trọng: "Nên đầu tư bao nhiêu vào việc bảo trì máy móc?", "Nhà cung cấp nào mang lại hiệu quả chi phí tốt nhất tính cả yếu tố chất lượng?", "Công đoạn nào cần ưu tiên cải tiến?". Những quyết định này sẽ giúp doanh nghiệp đi đúng hướng và phát triển một cách khoa học.

VI. Tương lai của kế toán quản trị trong kiểm soát chất lượng

Những giải pháp được trình bày trong luận văn kế toán UEH không phải là điểm kết thúc mà là nền tảng cho một hành trình cải tiến liên tục. Tương lai của việc kiểm soát chất lượng trong các doanh nghiệp sản xuất đòi hỏi một sự tích hợp sâu rộng hơn nữa giữa kế toán quản trị và các hệ thống quản lý hiện đại. Khi doanh nghiệp đã làm chủ được việc đo lường và quản lý chi phí chất lượng, bước tiếp theo là hướng tới triết lý Quản lý chất lượng toàn diện (TQM). TQM đòi hỏi sự tham gia của mọi thành viên trong tổ chức vào việc cải tiến chất lượng, và kế toán quản trị sẽ đóng vai trò cung cấp thông tin, thiết lập mục tiêu và đo lường kết quả cho các sáng kiến TQM. Bên cạnh đó, các công cụ kế toán quản trị tiên tiến hơn như kế toán chi phí dựa trên hoạt động (ABC) có thể được áp dụng để phân bổ chi phí chất lượng một cách chính xác hơn vào từng sản phẩm, từng khách hàng, giúp ra quyết định kinh doanh về giá bán và danh mục sản phẩm hiệu quả hơn. Xa hơn nữa, dữ liệu từ hệ thống kế toán quản trị chất lượng là đầu vào không thể thiếu để xây dựng và duy trì hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001. Việc tích hợp này tạo ra một vòng lặp cải tiến liên tục, giúp doanh nghiệp không chỉ đáp ứng mà còn vượt qua kỳ vọng của khách hàng, đảm bảo sự phát triển bền vững trong dài hạn.

6.1. Hướng tới Quản lý Chất lượng Toàn diện TQM

Quản lý chất lượng toàn diện (TQM) là một triết lý quản lý tập trung vào chất lượng và sự tham gia của tất cả các thành viên để đạt được thành công dài hạn thông qua sự hài lòng của khách hàng. Hệ thống báo cáo chi phí chất lượng sẽ là công cụ đo lường hiệu quả của các chương trình TQM, biến những nỗ lực cải tiến thành những con số tài chính cụ thể và thuyết phục.

6.2. Tích hợp với thẻ điểm cân bằng và hệ thống ISO 9001

Các chỉ số chất lượng từ hệ thống kế toán quản trị có thể được tích hợp vào Thẻ điểm cân bằng (BSC) ở các khía cạnh "Quy trình nội bộ" và "Khách hàng". Hơn nữa, việc có một hệ thống theo dõi và báo cáo chất lượng bài bản là một yêu cầu cơ bản và là bằng chứng quan trọng khi doanh nghiệp muốn xây dựng và được chứng nhận theo hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001, mở ra cơ hội tiếp cận các thị trường lớn và khó tính hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cạnh tranh kinh tế ngày càng gay gắt, việc kiểm soát chi phí chất lượng giữ vai trò sống còn đối với các doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ. Khảo sát thực tế tại Công ty TNHH Sáng Tạo trong giai đoạn tháng 6 đến tháng 8 năm 2006 cho thấy tỷ lệ đơn hàng giao trễ hạn bình quân ở mức báo động 50.6% trên tổng số 87 đơn hàng, đồng thời tỷ lệ phế phẩm phát sinh trong các lô hàng dao động từ 4.0% đến 24.2%. Doanh nghiệp hiện chỉ vận hành bộ máy kế toán tài chính truyền thống, thiếu hụt hoàn toàn hệ thống kế toán quản trị để nhận diện và lượng hóa các tổn thất chất lượng.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc khắc phục tình trạng sai hỏng sản phẩm, giao hàng chậm trễ và lãng phí chi phí sản xuất do chưa có công cụ kiểm soát chất lượng bài bản. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa lý luận kế toán quản trị trong kiểm soát chất lượng, đánh giá toàn diện thực trạng sai hỏng tại Công ty TNHH Sáng Tạo, từ đó xây dựng hệ thống công cụ tài chính và phi tài chính đồng bộ nhằm tối ưu hóa hoạt động điều hành.

Phạm vi không gian nghiên cứu đặt tại xưởng in và các bộ phận chức năng của Công ty TNHH Sáng Tạo tại Thành phố Hồ Chí Minh, với dữ liệu khảo sát thực nghiệm tập trung trong quý 3 năm 2006. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp giải pháp khả thi giúp doanh nghiệp kéo giảm tỷ lệ phế phẩm xuống dưới mức 3.0%, nâng tỷ lệ giao hàng đúng tiến độ đạt trên 90.0%, đồng thời kiểm soát chi tiết 4 nhóm chi phí chất lượng để gia tăng biên lợi nhuận ròng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết Quản lý chất lượng toàn diện (Total Quality Control - TQC) được khởi xướng bởi Armand V. Feigenbaum từ năm 1951 và tái bản hoàn thiện năm 1983. TQC khẳng định chất lượng là một hệ thống nhất thể hóa mọi nỗ lực từ thiết kế, sản xuất đến dịch vụ sau bán hàng nhằm thỏa mãn tối đa nhu cầu của khách hàng với chi phí kinh tế nhất. Bên cạnh đó, luận văn tích hợp quan điểm chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 9000 và tiêu chuẩn ISO 8402 năm 1994, coi kiểm soát chất lượng là các hoạt động tác nghiệp ngăn ngừa sai hỏng ngay từ đầu chuỗi giá trị.

Mô hình chi phí chất lượng (Cost of Quality - COQ) được áp dụng để phân loại chi phí thành 4 nhóm cốt lõi: Chi phí phòng ngừa (nghiên cứu quy trình, bảo dưỡng máy móc, đào tạo nhân sự); Chi phí đánh giá (kiểm tra nguyên vật liệu nhập kho, kiểm định hiện trường); Chi phí sự cố trong sản xuất (phế phẩm, tái chế, thời gian chết của máy móc); và Chi phí sự cố ngoài sản xuất (xử lý khiếu nại, bồi thường, vận chuyển hàng trả về). Nghiên cứu cũng kết hợp khung lý thuyết Kế toán trách nhiệm (Responsibility Accounting) theo Luật Kế toán Việt Nam để phân định quyền hạn và nghĩa vụ kinh tế cho từng trung tâm chi phí.

Phương pháp nghiên cứu

Cỡ mẫu khảo sát bao gồm toàn bộ 87 đơn hàng phát sinh liên tục trong 3 tháng (tháng 6, tháng 7 và tháng 8 năm 2006), 6 nhà cung cấp nguyên vật liệu giấy chính ngạch, cùng 27 nhân sự trực tiếp vận hành (gồm 20 thợ máy và 7 nhân viên kiểm tra chất lượng KCS). Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu toàn bộ có chủ đích theo chuỗi thời gian nhằm bao quát toàn bộ quy trình công nghệ từ chế bản, phơi bản, in offset, cán màng, bế cắt đến dán thành phẩm.

Nguồn dữ liệu kết hợp giữa dữ liệu sơ cấp (thu thập từ biên bản theo dõi hiện trường, phiếu khiếu nại khách hàng, hồ sơ bậc thợ công nhân) và dữ liệu thứ cấp (trích xuất từ sổ cái kế toán, hóa đơn mua hàng, báo cáo sản xuất). Nghiên cứu lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, phân tích cơ cấu tỷ trọng và phân tích nguyên nhân - kết quả. Lý do lựa chọn là tính trực quan, độ chính xác cao và khả năng lượng hóa tổn thất rõ ràng, đặc biệt tương thích với trình độ quản trị của các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý số liệu được triển khai hoàn tất trong năm 2006 và đầu năm 2007.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tiến độ giao hàng của doanh nghiệp gặp khủng hoảng nghiêm trọng. Tháng 6/2006 ghi nhận 15 trên 27 đơn hàng trễ hạn (chiếm 55.6%); tháng 7/2006 có 12 trên 24 đơn trễ hạn (chiếm 50.0%); và tháng 8/2006 có 17 trên 36 đơn trễ hạn (chiếm 47.2%). Tổng cộng trong 3 tháng có tới 44 đơn hàng không đúng hẹn (tỷ lệ trễ bình quân đạt 50.6%), dẫn đến việc phát sinh 44 lượt khiếu nại trực tiếp về thời gian giao hàng.

Thứ hai, tỷ lệ sản phẩm hỏng trong dây chuyền sản xuất luôn ở mức cao vượt định mức. Trong tháng 8/2006, đơn hàng nhãn Asifood phát sinh 64,100 sản phẩm hỏng trên tổng số 355,000 đơn vị (tỷ lệ hỏng 18.1%); đơn hàng tờ bướm Long Xuyên hỏng 18.8%; thẻ treo Ely hỏng 24.2% (750 sản phẩm hỏng trên 3,100 thành phẩm); nhãn tương ớt Vinaka hỏng 11.8% (9,500 sản phẩm hỏng trên 84,000 đơn vị).

Thứ ba, áp lực khiếu nại từ khách hàng ngày càng leo thang. Tổng số vụ khiếu nại trong 3 tháng lên tới 61 vụ (tháng 6 có 18 vụ, tháng 7 có 18 vụ, tháng 8 tăng vọt lên 25 vụ). Ngoài lỗi giao hàng trễ, có 17 vụ khiếu nại nghiêm trọng về quy cách như màu sắc in không chuẩn, lệch kích thước và hộp bao bì bị hở mép dán.

Thứ tư, nguồn cung ứng đầu vào và chất lượng nhân sự bộc lộ nhiều lỗ hổng lớn. Khoảng 23.5% số lần giao hàng từ các nhà cung cấp giấy như Minh Tân, Toàn Phát bị trễ hẹn từ 1 đến 2 ngày hoặc giao giấy không láng, bị nhăn. Đồng thời, 100% trong số 27 công nhân đứng máy và nhân viên KCS đều chưa có chứng nhận bậc nghề chính quy; trong đó 60.0% công nhân chỉ có trình độ văn hóa cấp hai (lớp 6 đến lớp 9), khiến việc tiếp cận công nghệ máy in tự động Lithrone L440 của Nhật Bản gặp nhiều sai sót thao tác.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của các phát hiện trên bắt nguồn từ nhận thức quản trị chất lượng theo phương thức cũ. Doanh nghiệp chỉ tập trung kiểm tra ở khâu cuối cùng qua bộ phận KCS thay vì kiểm soát phòng ngừa từ đầu vào. Toàn bộ tổn thất do in hỏng, bù hao giấy và chi phí khắc phục khiếu nại bị hòa lẫn vào chi phí quản lý chung, làm lu mờ bức tranh tài chính thực tế.

Để nâng cao tính trực quan trong báo cáo quản trị, các dữ liệu này có thể được trình bày sinh động qua biểu đồ phân tích Pareto kết hợp bảng theo dõi biến động cơ cấu 4 nhóm chi phí chất lượng. Việc trực quan hóa giúp Ban Giám đốc nhận diện ngay khâu in offset và khâu dán thành phẩm là hai trung tâm phát sinh phế phẩm lớn nhất, từ đó phân bổ nguồn lực xử lý kịp thời.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái thiết kế hệ thống tài khoản kế toán để theo dõi chi phí chất lượng. Mở các tài khoản cấp hai chi tiết thuộc nhóm tài khoản chi phí sản xuất để hạch toán riêng 4 khoản mục: chi phí phòng ngừa, chi phí kiểm tra đánh giá, chi phí sai hỏng nội bộ và chi phí sai hỏng bên ngoài. Mục tiêu: Lượng hóa 100% chi phí chất lượng phát sinh, hoàn thành triển khai trong vòng 3 tháng đầu, do Phòng Kế toán chủ trì thực hiện.

Thứ hai, thiết lập công cụ kiểm soát phi tài chính và đánh giá nhà cung ứng định kỳ. Ban hành mẫu đơn đặt hàng chuẩn hóa có thông số kỹ thuật chi tiết, lập bảng theo dõi tiến độ giao hàng và biên bản kiểm tra nguyên liệu nhập kho bắt buộc giữa Thủ kho và bộ phận quản lý chất lượng. Mục tiêu: Cắt giảm tỷ lệ nguyên vật liệu không đạt chuẩn và giao trễ của nhà cung cấp xuống dưới 5.0%, hoàn thành áp dụng trong 2 tháng, do Bộ phận Mua hàng phối hợp với Thủ kho.

Thứ ba, áp dụng cơ chế kế toán trách nhiệm gắn với báo cáo phế phẩm từng công đoạn. Ban hành định mức hao hụt chuẩn cho từng khâu (chế bản, in, cán màng, bế, dán), yêu cầu chuyển giao bán thành phẩm phải có ký nhận số lượng rõ ràng, loại bỏ ngay sản phẩm lỗi tại từng chuyền. Mục tiêu: Kéo giảm tỷ lệ phế phẩm toàn xưởng từ mức trung bình 10.0% xuống dưới 3.0%, triển khai ngay trong tháng đầu tiên, do Quản đốc phân xưởng và các Tổ trưởng sản xuất chịu trách nhiệm.

Thứ tư, ký hợp đồng bảo trì máy móc định kỳ và tổ chức đào tạo nâng cao tay nghề công nhân. Lập lịch bảo dưỡng chủ động cho 5 máy in offset và các thiết bị gia công, đồng thời mở lớp huấn luyện kỹ thuật in và an toàn lao động cho 27 công nhân đứng máy. Mục tiêu: Giảm thời gian dừng máy do sự cố kỹ thuật xuống dưới 2.0% tổng thời gian vận hành, thực hiện liên tục trong 6 tháng, do Ban Giám đốc phối hợp với Phòng Kỹ thuật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Ban Giám đốc và các nhà quản lý doanh nghiệp in ấn, bao bì vừa và nhỏ. Lợi ích: Cung cấp mô hình quản trị chất lượng toàn diện với chi phí hợp lý, giúp chuyển đổi tư duy quản lý từ giải quyết sự cố thụ động sang kiểm soát phòng ngừa chủ động nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nhóm 2: Kế toán trưởng và chuyên viên kế toán quản trị tại các doanh nghiệp sản xuất. Lợi ích: Tiếp cận phương pháp thiết lập danh mục tài khoản chi tiết, biểu mẫu báo cáo chi phí chất lượng (COQ) và hệ thống chỉ tiêu đánh giá trách nhiệm kinh tế có thể ứng dụng trực tiếp vào phần mềm kế toán.

Nhóm 3: Quản đốc phân xưởng và kỹ sư quản lý chất lượng (QA/QC). Lợi ích: Nắm bắt phương pháp phân tích định lượng tỷ lệ phế phẩm theo từng công đoạn kỹ thuật, quy trình kiểm soát nguyên liệu đầu vào và các tiêu chí đánh giá hiệu suất dây chuyền.

Nhóm 4: Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán và Quản trị kinh doanh. Lợi ích: Bổ sung tài liệu tham khảo học thuật giá trị, kết hợp hài hòa giữa lý thuyết kế toán quản trị hiện đại và dữ liệu thực nghiệm sinh động tại doanh nghiệp Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Kế toán quản trị hỗ trợ kiểm soát chất lượng trong doanh nghiệp in ấn như thế nào? Kế toán quản trị giúp lượng hóa toàn bộ các chi phí tổn thất do phế phẩm và hàng trả về vốn bị ẩn trong chi phí sản xuất chung. Thông qua việc phân bổ dữ liệu phế phẩm tại các công đoạn in, cán màng, bế và dán, công cụ này giúp nhà quản lý xác định chính xác mắt xích gây lãng phí để xử lý triệt để.

Bốn nhóm chi phí chất lượng trong mô hình kế toán quản trị gồm những gì? Bốn nhóm chi phí bao gồm: Chi phí phòng ngừa (đào tạo, bảo dưỡng máy); Chi phí đánh giá (kiểm tra nguyên liệu, KCS); Chi phí sự cố trong sản xuất (phế phẩm, tái chế); và Chi phí sự cố ngoài sản xuất (bồi thường, xử lý khiếu nại). Doanh nghiệp cần tăng chi phí phòng ngừa để giảm thiểu tối đa hai nhóm chi phí sự cố.

Tại sao kiểm tra chất lượng KCS cuối quy trình không thể giúp tối ưu hóa chi phí? Bộ phận KCS chỉ đơn thuần phân loại và loại bỏ phế phẩm sau khi sản phẩm đã hoàn tất gia công, hoàn toàn không ngăn chặn được sai hỏng phát sinh trước đó. Thực tế cho thấy sản phẩm in lỗi nếu vẫn đưa qua khâu cán màng và bế dán sẽ gây ra sự lãng phí kép về cả nguyên vật liệu lẫn giờ công lao động.

Các công cụ phi tài chính trong kế toán quản trị giữ vai trò gì? Các công cụ phi tài chính như bảng đánh giá nhà cung ứng, báo cáo tỷ lệ hỏng từng khâu và bảng theo dõi khiếu nại khách hàng giúp phát hiện sớm nguy cơ gián đoạn sản xuất. Bằng chứng thực tế cho thấy việc theo dõi tiến độ giúp tìm ra nguyên nhân máy hỏng và chậm thiết kế, xử lý tận gốc 50.6% số đơn hàng trễ hẹn.

Doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ có bắt buộc phải áp dụng ngay tiêu chuẩn ISO 9000 không? Khi chưa đủ tiềm lực tài chính để vận hành bộ máy tiêu chuẩn quốc tế ISO 9000, doanh nghiệp vừa và nhỏ nên vận dụng các công cụ kế toán quản trị thích hợp. Giải pháp này đòi hỏi chi phí đầu tư thấp nhưng vẫn mang lại hiệu quả kiểm soát chất lượng rõ rệt và nhanh chóng.

Kết luận

Luận văn đã đạt được các kết quả nổi bật sau:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán quản trị và mô hình chi phí chất lượng (COQ) phù hợp với doanh nghiệp sản xuất bao bì.
• Phân tích sâu sắc thực trạng tổn thất với 50.6% đơn hàng giao trễ và tỷ lệ phế phẩm có lô hàng lên tới 24.2% tại Công ty TNHH Sáng Tạo.
• Chỉ rõ các nguyên nhân quản trị cốt lõi như thiếu kế toán quản trị, kiểm tra đầu vào lỏng lẻo và trình độ tay nghề công nhân chưa qua đào tạo chuẩn.
• Xây dựng hệ thống công cụ kiểm soát chất lượng đồng bộ kết hợp giữa tài khoản chi phí tài chính và các báo cáo phi tài chính theo từng công đoạn.
• Đề xuất lộ trình 4 bước khả thi giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ cắt giảm chi phí sai hỏng và chuẩn hóa quy trình vận hành trong vòng 6 tháng.

Đóng góp chính của công trình là cung cấp phương pháp luận thực chứng về việc biến các dữ liệu kế toán quản trị thành công cụ điều hành chất lượng sắc bén. Lộ trình tiếp theo đòi hỏi doanh nghiệp cần hoàn thiện hệ thống tài khoản quản trị trong quý 1 và chuẩn hóa quy trình kiểm tra nhà cung cấp trong quý 2. Doanh nghiệp cần chủ động đổi mới phương thức quản lý chi phí chất lượng ngay hôm nay để nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU ‰ Söï caàn thieát cuûa ñeà taøi: Ngaøy nay, trong xu theá khu vöïc hoùa, toaøn caàu hoùa veà kinh teá, chaát löôïng saûn phaåm haøng hoùa vaø dòch vuï coù moät vai troø heát söùc quan troïng vaø ñang trôû thaønh moät thaùch thöùc to lôùn ñoái vôùi moïi quoác gia. Chaát löôïng khoâng coøn laø moät vaán ñeà kyõ thuaät ñôn thuaàn nöõa maø noù trôû thaønh moät vaán ñeà mang tính chieán löôïc haøng ñaàu, lieân quan ñeán söï soáng coøn cuûa taát caû caùc toå chöùc khaùc nhau. Khaùch haøng ngaøy caøng ñoøi hoûi cao veà chaát löôïng vaø ñaûm baûo chaát löôïng, yeâu caàu toå chöùc phaûi cung caáp nhöõng saûn phaåm coù chaát löôïng ñaùp öùng vaø vöôït söï mong muoán cuûa hoï. Ñeå thu huùt khaùch haøng, caùc toå chöùc caàn phaûi ñöa chaát löôïng vaøo noäi dung quaûn lyù heä thoáng hoaït ñoäng cuûa mình.

Söï thaéng baïi trong cuoäc caïnh tranh treân thò tröôøng phuï thuoäc chuû yeáu vaøo möùc ñoä thích hôïp cuûa chaát löôïng haøng hoaù vaø dòch vuï, söï hôïp lyù veà giaù caû vaø ñieàu kieän mua baùn, giao nhaän. Muoán caïnh tranh höõu hieäu treân thò tröôøng quoác teá vaø trong nöôùc, muoán thoûa maõn yeâu caàu cuûa khaùch haøng cuõng nhö mong ñaït lôïi nhuaän cao, thì baát cöù toå chöùc naøo cuõng caàn phaûi xaây döïng ñöôïc heä thoáng quaûn lyù chaát löôïng phuø hôïp vôùi nhöõng tieâu chuaån quoác teá nhö ISO 9000, ISO 14000, tieâu chuaån HACCP,… Tuy nhieân, ñoái vôùi nhöõng doanh nghieäp nhoû chöa coù ñieàu kieän vaø khaû naêng ñeå xaây döïng heä thoáng quaûn lyù chaát löôïng theo tieâu chuaån quoác teá thì vieäc kieåm soaùt chaát löôïng taïi doanh nghieäp laø moät vaán ñeà nan giaûi. Ñaây laø lyù do ñeà taøi “Vaän duïng keá toaùn quaûn trò vaøo vieäc kieåm soaùt chaát löôïng taïi Coâng ty TNHH Saùng Taïo” ñöôïc choïn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 ‰ Muïc ñích nghieân cöùu: Luaän vaên ñaõ vaän duïng cô sôû lyù luaän veà kieåm soaùt chaát löôïng ñeå phaân tích, ñaùnh giaù thöïc traïng vaán ñeà chaát löôïng taïi Coâng ty TNHH Saùng Taïo.

Töø ñoù ñöa ra nhöõng giaûi phaùp ñeå kieåm soaùt chaát löôïng taïi coâng ty treân cô sôû cuûa nhöõng öùng duïng keá toaùn quaûn trò. ‰ Phöông phaùp nghieân cöùu: Luaän vaên ñaõ söû duïng phöông phaùp phaân tích thoáng keâ ñeå phaân tích, chöùng mình töøng vaán ñeà; töø ñoù ñöa ra nhöõng giaûi phaùp ñeå giaûi quyeát vaán ñeà. ‰ Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu: Khaûo saùt tình hình thöïc teá veà vaán ñeà chaát löôïng taïi Coâng ty TNHH Saùng Taïo. Nghieân cöùu caùc coâng cuï kieåm soaùt chaát löôïng, caùc baùo caùo keá toaùn quaûn trò thoâng qua caùc taøi lieäu veà quaûn lyù chaát löôïng vaø keá toaùn quaûn trò nhaèm öùng duïng chuùng vaøo vieäc kieåm soaùt chaát löôïng taïi coâng ty.

‰ Boá cuïc cuûa luaän vaên: Luaän vaên thöïc hieän goàm 66trang noäi dung chính; caùc baûng bieåu, sô ñoà vaø phuï luïc, vôùi boá cuïc goàm 3 chöông: Chöông I: Cô sôû lyù luaän keá toaùn quaûn trò trong vieäc kieåm soaùt chaát löôïng Chöông II: Thöïc traïng vieäc kieåm soaùt chaát löôïng taïi Coâng ty TNHH Saùng Taïo Chöông III: Vaän duïng keá toaùn quaûn trò vaøo vieäc kieåm soaùt chaát löôïng taïi Coâng ty TNHH Saùng Taïo LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 CHÖÔNG I: CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN KEÁ TOAÙN QUAÛN TRÒ TRONG VIEÄC KIEÅM SOAÙT CHAÁT LÖÔÏNG 1.1 Khaùi quaùt chung veà keá toaùn quaûn trò vaø kieåm soaùt chaát löôïng 1.1 Khaùi nieäm veà keá toaùn quaûn trò Theo Luaät Keá toaùn Vieät nam, keá toaùn quaûn trò “laø vieäc thu thaäp, xöû lyù, phaân tích vaø cung caáp thoâng tin kinh teá, taøi chính theo yeâu caàu quaûn trò vaø quyeát ñònh kinh teá, taøi chính trong noäi boä ñôn vò keá toaùn.11] Theo ñònh nghóa cuûa Vieän keá toaùn vieân Hoa Kyø thì keá toaùn quaûn trò “laø quaù trình nhaän dieän, ño löôøng, toång hôïp, phaân tích, soaïn thaûo, dieãn giaûi vaø truyeàn ñaït thoâng tin ñöôïc quaûn trò söû duïng ñeå laäp keá hoaïch, ñaùnh giaù vaø kieåm tra trong noäi boä toå chöùc, vaø ñeå ñaûm baûo vieäc söû duïng hôïp lyù vaø coù traùch nhieäm ñoái vôùi caùc nguoàn löïc cuûa toå chöùc ñoù.11] Theo töø ñieån keá toaùn Myõ thì keá toaùn quaûn trò laø “moät lónh vöïc cuûa keá toaùn lieân quan ñeán vieäc ñònh löôïng caùc thoâng tin kinh teá vaø hoã trôï nhöõng nhaø quaûn trò trong vieäc ñöa ra caùc quyeát ñònh taøi chính, ñaëc bieät trong vieäc hoaïch ñònh keá hoaïch vaø quaûn lyù giaù thaønh.28] Nhö vaäy, coù nhieàu quan ñieåm vaø khaùi nieäm veà keá toaùn quaûn trò. Noùi chung, keá toaùn quaûn trò cuõng coù theå hieåu moät caùch ñôn giaûn laø quaù trình cung caáp thoâng tin taøi chính vaø thoâng tin hoaït ñoäng cho toaøn theå caùn boä- coâng nhaân vieân trong toå chöùc. Quaù trình naøy ñöôïc thöïc hieän theo caùc nhu caàu thoâng tin cuûa caùc caù nhaân ôû beân trong toå chöùc vaø nhaèm höôùng daãn hoï trong caùc quyeát ñònh veà hoaït ñoäng vaø quyeát ñònh veà ñaàu tö. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Vai troø cuûa keá toaùn quaûn trò Ñeå tieán haønh hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh, doanh nghieäp phaûi laäp keá hoaïch saûn xuaát kinh doanh cho doanh nghieäp mình.

Töø keá hoaïch chung cuûa doanh nghieäp, caùc boä phaän trieån khai thaønh caùc muïc tieâu thöïc hieän vaø kieåm tra keát quaû thöïc hieän caùc muïc tieâu naøy. Ñoù chính laø kieåm tra quaûn lyù- kieåm tra höôùng hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp. Trong quaù trình thöïc hieän caùc muïc tieâu ñeà ra caàn phaûi quaûn lyù caùc qui trình cuï theå, chi tieát hôn nhö quaûn lyù toàn kho, quaûn lyù saûn xuaát, … Keá toaùn quaûn trò laø coâng cuï ñaùnh giaù vieäc thöïc hieän nhöõng muïc tieâu thoâng qua vieäc phaân tích caùc chi phí, laø coâng cuï kieåm tra quaù trình thöïc hieän hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh theo keá hoaïch ñaõ ñeà ra, töø ñoù coù nhöõng quyeát ñònh hôïp lyù ñeå hoaït ñoäng ngaøy caøng ñaït hieäu quaû cao hôn. Do ñoù, keá toaùn quaûn trò laø coâng cuï chuû yeáu ñeå ñieàu haønh quaûn lyù, laø moät boä phaän quan troïng trong tieáp thò ñeå quyeát ñònh saûn xuaát kinh doanh nhieàu hôn hay ít hôn maët haøng naøy hay maët haøng khaùc.

Vai troø keá toaùn quaûn trò ñöôïc bieåu dieãn qua sô ñoà sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Khaùi nieäm chaát löôïng, kieåm soaùt chaát löôïng vaø kieåm soaùt chaát löôïng toaøn dieän 1.1 Khaùi nieäm chaát löôïng (Quality) Khaùi nieäm chaát löôïng ñaõ xuaát hieän töø laâu, ngaøy nay ñöôïc söû duïng phoå bieán vaø raát thoâng duïng haèng ngaøy trong cuoäc soáng cuõng nhö trong saùch baùo. Baát cöù ôû ñaâu hay trong taøi lieäu naøo, chuùng ta ñeàu thaáy xuaát hieän thuaät ngöõ chaát löôïng. Tuy nhieân, hieåu theá naøo laø chaát löôïng laïi laø vaán ñeà khoâng ñôn giaûn neân hieän nay coù raát nhieàu quan nieäm khaùc nhau veà chaát löôïng. Moãi khaùi nieäm ñeàu coù nhöõng cô sôû khoa hoïc nhaèm giaûi quyeát nhöõng muïc tieâu, nhieäm vuï nhaát ñònh trong thöïc teá.

Ñöùng treân nhöõng goùc ñoä khaùc nhau vaø tuyø theo muïc tieâu, nhieäm vuï saûn xuaát – kinh doanh maø caùc doanh nghieäp coù theå ñöa ra nhöõng quan nieäm veà chaát löôïng xuaát phaùt töø ngöôøi saûn xuaát, ngöôøi tieâu duøng, töø saûn phaåm hay töø ñoøi hoûi cuûa thò tröôøng. ™ Quan nieäm xuaát phaùt töø saûn phaåm: Cho raèng chaát löôïng saûn phaåm ñöôïc phaûn aùnh bôûi caùc thuoäc tính ñaëc tröng cuûa saûn phaåm ñoù. Chaúng haïn, theo quan nieäm cuûa Lieân Xoâ cuõ thì : “Chaát löôïng laø taäp hôïp nhöõng tính chaát cuûa saûn phaåm cheá ñònh tính thích hôïp cuûa saûn phaåm ñeå thoûa maõn nhöõng nhu caàu xaùc ñònh phuø hôïp vôùi coâng duïng cuûa noù”, hoaëc moät ñònh nghóa khaùc :“Chaát löôïng laø moät heä thoáng ñaëc tröng noäi taïi cuûa saûn phaåm ñöôïc xaùc ñònh baèng nhöõng thoâng soá coù theå ño ñöôïc hoaëc so saùnh ñöôïc, nhöõng thoâng soá naøy laáy ngay trong saûn phaåm ñoù hoaëc giaù trò söû duïng cuûa noù” [4.10] ™ Theo quan nieäm cuûa caùc nhaø saûn xuaát: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 “Chaát löôïng laø söï hoaøn haûo vaø phuø hôïp cuûa moät saûn phaåm vôùi moät taäp hôïp caùc yeâu caàu hoaëc tieâu chuaån, quy caùch ñaõ xaùc ñònh tröôùc”. ™ Quan nieäm “Chaát löôïng höôùng theo thò tröôøng” : Trong neàn kinh teá thò tröôøng, ngöôøi ta ñöa ra raát nhieàu quan nieäm khaùc nhau veà chaát löôïng saûn phaåm.

Nhöõng khaùi nieäm chaát löôïng naøy xuaát phaùt vaø gaén boù chaët cheõ vôùi caùc yeáu toá cô baûn cuûa thò tröôøng nhö nhu caàu, caïnh tranh, giaù caû,… Moät soá chuyeân gia veà quaûn lyù chaát löôïng haøng ñaàu theá giôùi ñaõ ñònh nghóa veà chaát löôïng nhö sau : • Theo A.Viavilov, moät chuyeân gia quaûn lyù chaát löôïng cuûa Lieân Xoâ cuõ thì :“Chaát löôïng laø moät taäp hôïp nhöõng tính chaát cuûa saûn phaåm chöùa ñöïng möùc ñoä thích öùng cuûa noù ñeå thoûa maõn nhöõng nhu caàu nhaát ñònh theo coâng duïng cuûa noù vôùi nhöõng chi phí xaõ hoäi caàn thieát”.12] • Theo Philip Crosby ñònh nghóa : “Chaát löôïng laø söï phuø hôïp vôùi yeâu caàu”.Edwards Deming thì : “Chaát löôïng laø söï phuø hôïp vôùi muïc ñích söû duïng”. ™ Theo Toå chöùc kieåm tra chaát löôïng Chaâu AÂu (European Orgganization for Quality Control): “Chaát löôïng laø möùc phuø hôïp cuûa saûn phaåm ñoái vôùi yeâu caàu cuûa ngöôøi tieâu duøng”. ™ Theo Toå chöùc Quoác teá veà Tieâu chuaån hoaù (ISO) trong boä tieâu chuaån ISO 9000: “Chaát löôïng laø möùc ñoä thoûa maõn cuûa moät taäp hôïp caùc thuoäc tính ñoái vôùi caùc yeâu caàu”. Yeâu caàu coù nghóa laø nhöõng nhu caàu hay mong ñôïi ñöôïc neâu ra hay tieàm aån.

Do taùc duïng thöïc teá cuûa noù, neân ñònh nghóa naøy ñöôïc chaáp nhaän moät caùch roäng raõi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 trong hoaït ñoäng kinh doanh quoác teá ngaøy nay. Ñònh nghóa chaát löôïng trong ISO 9000 laø theå hieän söï thoáng nhaát giöõa caùc thuoäc tính noäi taïi khaùch quan cuûa saûn phaåm vôùi ñaùp öùng nhu caàu chuû quan cuûa khaùch haøng.2 Khaùi nieäm kieåm soaùt chaát löôïng (Quality Control-QC) ™ Theo ISO 8402 - 1994: “Kieåm soaùt chaát löôïng laø nhöõng hoaït ñoäng vaø kyõ thuaät coù tính taùc nghieäp, ñöôïc söû duïng nhaèm ñaùp öùng caùc yeâu caàu chaát löôïng” .43] ™ Theo ISO 9000 - 2000: “Kieåm soaùt chaát löôïng laø moät phaàn cuûa quaûn lyù chaát löôïng taäp trung vaøo thöïc hieän caùc yeâu caàu chaát löôïng” .43] Ñeå kieåm soaùt chaát löôïng, coâng ty phaûi kieåm soaùt ñöôïc moïi yeáu toá aûnh höôûng tröïc tieáp tôùi quaù trình taïo ra chaát löôïng. Vieäc kieåm soaùt naøy nhaèm ngaên ngöøa saûn xuaát ra saûn phaåm khuyeát taät. Noùi chung kieåm soaùt chaát löôïng laø kieåm soaùt caùc yeáu toá sau ñaây: • Con ngöôøi; • Phöông phaùp vaø quaù trình; • Ñaàu vaøo; • Thieát bò; • Moâi tröôøng.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Khaùi nieäm kieåm soaùt chaát löôïng toaøn dieän (Total Quality Control- TQC) Thuaät ngöõ kieåm soaùt chaát löôïng toaøn dieän do oâng Feigenbaum ñöa ra trong laàn xuaát baûn cuoán saùch “Total Quality Control - TQC” cuûa oâng naêm 1951.