Luận văn thạc sĩ UEH: Tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Nhiên
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Phương Vy
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Chính Sách Cổ Tức Đến Biến Động Giá Cổ Phiếu Của Các Công Ty Niêm Yết Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Giới thiệu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Cấu trúc của báo cáo
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Cổ tức và chính sách cổ tức
• 2.2. Cơ sở lý thuyết
• 2.2.1. Lý thuyết Miller & Modigliani (1961)
• 2.2.2. Thực trạng thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.2.3. Trường phái hữu khuynh bảo thủ
• 2.2.4. Trường phái tả khuynh cấp tiến
• 2.2.5. Lý thuyết chim trong tay (Bird-in-hand theory)
• 2.2.6. Lý thuyết chi phí đại diện (Agency cost theory)
• 2.2.7. Lý thuyết tín hiệu (Signaling theory)
• 2.2.8. Thuyết hiệu ứng của khách hàng (Clientele effect)
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Đo lường các biến trong mô hình
• 3.2.1. Biến động giá cổ phiếu (P – Vol)
• 3.2.2. Tỷ suất cổ tức (D – Yield)
• 3.2.3. Tỷ lệ chi trả cổ tức (Payout)
• 3.2.4. Giá trị thị trường (Size)
• 3.2.5. Biến động thu nhập (Earnings)
• 3.2.6. Tỷ lệ nợ dài hạn
• 3.2.7. Tốc độ tăng trưởng tài sản
• 3.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô tả số liệu
• 4.2. Phân tích ma trận tương quan
• 4.3. Kết quả hồi quy
• 4.3.1. Mô hình 1 - Tác động của tỷ suất cổ tức tới biến động giá cổ phiếu
• 4.3.2. Mô hình 2 - Tác động của tỷ lệ chi trả cổ tức tới biến động giá cổ phiếu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu

Chính sách cổ tức là một yếu tố quan trọng trong tài chính doanh nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm làm rõ mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Cổ tức không chỉ là nguồn thu nhập cho nhà đầu tư mà còn là một chỉ báo về sức khỏe tài chính của công ty. Việc hiểu rõ tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu sẽ giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

1.1. Định nghĩa và vai trò của chính sách cổ tức

Chính sách cổ tức đề cập đến cách mà một công ty quyết định phân phối lợi nhuận cho cổ đông. Cổ tức có thể được chi trả bằng tiền mặt hoặc cổ phiếu. Việc chi trả cổ tức không chỉ thể hiện sự thành công của công ty mà còn ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu. Theo nghiên cứu của K. Hussainey và các cộng sự (2010), tỷ suất cổ tức có tác động ngược chiều đến giá cổ phiếu.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu tác động của chính sách cổ tức

Nghiên cứu này không chỉ giúp các nhà đầu tư hiểu rõ hơn về chính sách cổ tức mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho các công ty trong việc xây dựng chiến lược tài chính. Việc xác định chính sách cổ tức hợp lý có thể nâng cao giá trị thị trường cổ phiếu, từ đó thu hút thêm nhà đầu tư.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu chính sách cổ tức

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về tác động của chính sách cổ tức, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết. Một trong những thách thức lớn nhất là sự khác biệt trong cách mà các công ty niêm yết tại Việt Nam thực hiện chính sách cổ tức. Thị trường chứng khoán Việt Nam còn non trẻ, và việc tiếp cận thông tin không hoàn toàn minh bạch. Điều này dẫn đến việc các nhà đầu tư khó khăn trong việc đánh giá chính xác tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu.

2.1. Sự không đồng nhất trong chính sách cổ tức

Các công ty niêm yết tại Việt Nam có sự khác biệt lớn trong việc áp dụng chính sách cổ tức. Một số công ty ưu tiên chi trả cổ tức cao, trong khi những công ty khác lại giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư. Điều này tạo ra sự khó khăn trong việc đánh giá tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu.

2.2. Thiếu minh bạch trong thông tin thị trường

Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn còn nhiều vấn đề về minh bạch thông tin. Các nhà đầu tư thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin chính xác về công ty niêm yết và chính sách cổ tức của họ. Điều này có thể dẫn đến quyết định đầu tư sai lầm và ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của chính sách cổ tức

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy OLS và các mô hình ảnh hưởng cố định (FE) và ngẫu nhiên (RE) để phân tích tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu. Việc áp dụng các phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa tỷ suất cổ tức, tỷ lệ chi trả cổ tức và giá cổ phiếu một cách chính xác hơn.

3.1. Mô hình nghiên cứu và biến số

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các biến số như tỷ suất cổ tức, tỷ lệ chi trả cổ tức, và các yếu tố khác như quy mô công ty và biến động thu nhập. Việc xác định các biến này là rất quan trọng để có được kết quả nghiên cứu chính xác.

3.2. Phương pháp phân tích số liệu

Số liệu được thu thập từ các công ty niêm yết trên sàn HOSE và HNX trong khoảng thời gian từ 2008 đến 2017. Phân tích ma trận tương quan và hồi quy sẽ giúp xác định mối quan hệ giữa các biến số và tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách cổ tức có tác động nghịch biến đến biến động giá cổ phiếu. Các công ty có tỷ suất cổ tức cao thường có giá cổ phiếu ổn định hơn. Điều này cho thấy rằng việc áp dụng chính sách cổ tức hợp lý có thể giúp nâng cao giá trị thị trường cổ phiếu của công ty. Các nhà quản lý công ty cần xem xét kỹ lưỡng chính sách cổ tức để tối ưu hóa giá trị cổ phiếu.

4.1. Phân tích kết quả hồi quy

Kết quả hồi quy cho thấy rằng tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức có tác động tiêu cực đến biến động giá cổ phiếu. Điều này đồng nghĩa với việc các nhà đầu tư có xu hướng đánh giá cao các công ty có chính sách cổ tức rõ ràng và ổn định.

4.2. Ứng dụng thực tiễn cho các công ty niêm yết

Các công ty niêm yết cần xây dựng chính sách cổ tức hợp lý để thu hút nhà đầu tư. Việc công bố rõ ràng về chính sách cổ tức sẽ giúp tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và ổn định giá cổ phiếu trên thị trường.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng chính sách cổ tức có tác động đáng kể đến biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các nhà đầu tư và nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác hơn. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn về tác động của chính sách cổ tức trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng chính sách cổ tức có tác động tiêu cực đến biến động giá cổ phiếu. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng chính sách cổ tức hợp lý cho các công ty niêm yết.

5.2. Đề xuất cho nghiên cứu trong tương lai

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn về tác động của chính sách cổ tức trong các bối cảnh khác nhau. Việc nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách cổ tức sẽ giúp nâng cao hiểu biết về thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với kinh tế thế giới, thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho các doanh nghiệp. Tính đến năm 2017, có khoảng 566 công ty niêm yết trên hai sàn giao dịch chính là HOSE và HNX, với sự đa dạng về quy mô và ngành nghề. Chính sách cổ tức được xem là một trong những công cụ tài chính quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến giá cổ phiếu và giá trị thị trường của các công ty niêm yết. Tuy nhiên, tại Việt Nam, các nghiên cứu chuyên sâu về tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu còn hạn chế, đặc biệt là trong giai đoạn 2008-2017.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ mối quan hệ giữa chính sách cổ tức (được đo lường bằng tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức) với biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Nghiên cứu tập trung vào dữ liệu bảng của 566 công ty phi tài chính trong 10 năm, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện và thực tiễn về ảnh hưởng của chính sách cổ tức trong điều kiện thị trường chứng khoán Việt Nam còn non trẻ và có nhiều đặc thù riêng. Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp các nhà quản lý doanh nghiệp xây dựng chính sách cổ tức hợp lý mà còn đóng góp vào kho tàng nghiên cứu tài chính doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường mới nổi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết tài chính doanh nghiệp liên quan đến chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu, bao gồm:

• Lý thuyết Miller & Modigliani (1961): Cho rằng trong thị trường vốn hoàn hảo, chính sách cổ tức không ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp và biến động giá cổ phiếu, do cổ tức và lợi nhuận vốn có thể thay thế cho nhau.

• Lý thuyết “Chim trong tay” (Bird-in-hand theory): Nhà đầu tư ưa thích cổ tức hiện tại hơn là lợi nhuận vốn không chắc chắn trong tương lai, do đó cổ tức có thể tác động tích cực đến giá cổ phiếu.

• Lý thuyết chi phí đại diện (Agency cost theory): Chi trả cổ tức giúp giảm chi phí đại diện giữa cổ đông và nhà quản lý, hạn chế hành vi không hiệu quả của quản lý, từ đó ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu.

• Lý thuyết tín hiệu (Signaling theory): Cổ tức được xem như tín hiệu về triển vọng tài chính của công ty, ảnh hưởng đến kỳ vọng và hành vi của nhà đầu tư.

• Lý thuyết ưu đãi thuế (Tax preferences theory): Thuế suất và chính sách thuế ảnh hưởng đến quyết định chi trả cổ tức và tác động đến giá cổ phiếu.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: tỷ suất cổ tức (Dividend Yield), tỷ lệ chi trả cổ tức (Dividend Payout Ratio), biến động giá cổ phiếu (Price Volatility), quy mô công ty (Size), biến động thu nhập (Earnings Volatility), tỷ lệ nợ dài hạn (Debt Ratio) và tốc độ tăng trưởng tài sản (Growth Rate).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của 566 công ty niêm yết trên sàn HOSE và HNX trong giai đoạn 2008-2017, loại trừ các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực tài chính do đặc thù ngành khác biệt. Dữ liệu thu thập bao gồm tổng tiền chi trả cổ tức, thu nhập ròng, EBIT, giá cổ phiếu, số lượng cổ phiếu lưu hành, nợ dài hạn và tổng tài sản, được cung cấp bởi Trung tâm Dữ liệu – Phân tích Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh.

Phương pháp phân tích chính là hồi quy dữ liệu bảng với ba mô hình: OLS (phương pháp bình phương nhỏ nhất), mô hình hiệu ứng cố định (Fixed Effects - FEM) và mô hình hiệu ứng ngẫu nhiên (Random Effects - REM). Kiểm định Hausman được sử dụng để lựa chọn mô hình phù hợp giữa FEM và REM. Các biến chính trong mô hình gồm biến phụ thuộc là biến động giá cổ phiếu (P-Vol), biến độc lập chính là tỷ suất cổ tức (D-Yield) và tỷ lệ chi trả cổ tức (Payout), cùng các biến kiểm soát như quy mô công ty, biến động thu nhập, tỷ lệ nợ dài hạn và tốc độ tăng trưởng tài sản.

Phương pháp đo lường biến được thực hiện theo chuẩn mực quốc tế và các nghiên cứu trước đó, đảm bảo tính khách quan và phù hợp với điều kiện thị trường Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của tỷ suất cổ tức đến biến động giá cổ phiếu: Kết quả hồi quy mô hình hiệu ứng cố định cho thấy tỷ suất cổ tức có tác động ngược chiều và có ý nghĩa thống kê ở mức 10% đến biến động giá cổ phiếu với hệ số hồi quy khoảng -0.00089. Điều này cho thấy công ty có tỷ suất cổ tức cao thường có biến động giá cổ phiếu thấp hơn.

2. Tác động của tỷ lệ chi trả cổ tức đến biến động giá cổ phiếu: Mô hình hồi quy cũng cho thấy tỷ lệ chi trả cổ tức có tác động tiêu cực đến biến động giá cổ phiếu, với hệ số tương quan khoảng -0.2424 trong ma trận tương quan, phù hợp với giả thuyết nghiên cứu.

3. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát: Quy mô công ty (Size) có tác động âm đáng kể đến biến động giá cổ phiếu (hệ số khoảng -0.03133, ý nghĩa 1%), cho thấy các công ty lớn có biến động giá thấp hơn do đa dạng hóa hoạt động và thông tin minh bạch hơn. Biến động thu nhập (Earnings Volatility) và tỷ lệ nợ dài hạn (Debt Ratio) có tác động dương và có ý nghĩa thống kê đến biến động giá cổ phiếu, phản ánh rủi ro tài chính và biến động lợi nhuận làm tăng sự không chắc chắn về giá cổ phiếu.

4. Tốc độ tăng trưởng tài sản: Tốc độ tăng trưởng tài sản có mối quan hệ ngược chiều với tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức, phù hợp với lý thuyết rằng các công ty tăng trưởng cao thường giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư thay vì chi trả cổ tức.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với nhiều nghiên cứu quốc tế và trong nước, như nghiên cứu của Baskin (1989), Hussainey và cộng sự (2011), Habib (2012), và Đặng Thị Quỳnh Anh & Phạm Thị Yến Nhi (2016), khi đều cho thấy chính sách cổ tức có tác động tiêu cực đến biến động giá cổ phiếu. Điều này phản ánh thực tế tại Việt Nam, nơi thị trường chứng khoán còn non trẻ, thông tin chưa hoàn toàn minh bạch và nhà đầu tư có xu hướng đánh giá cao các công ty có chính sách cổ tức ổn định, giảm thiểu rủi ro biến động giá.

Việc quy mô công ty ảnh hưởng tiêu cực đến biến động giá cổ phiếu cũng được lý giải bởi các công ty lớn thường có hoạt động đa dạng, thông tin công khai hơn và ít bị ảnh hưởng bởi các biến động ngắn hạn. Ngược lại, các công ty nhỏ có thể có biến động giá cao hơn do tính thanh khoản thấp và thông tin hạn chế.

Biến động thu nhập và tỷ lệ nợ dài hạn làm tăng biến động giá cổ phiếu cho thấy rủi ro tài chính và sự không ổn định trong lợi nhuận là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự biến động của giá cổ phiếu. Điều này nhấn mạnh vai trò của quản trị tài chính hiệu quả trong việc ổn định giá cổ phiếu.

Các kết quả có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy thể hiện mối quan hệ nghịch giữa tỷ suất cổ tức và biến động giá cổ phiếu, cùng bảng ma trận tương quan minh họa các mối liên hệ giữa các biến nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chính sách cổ tức ổn định và hợp lý: Các công ty nên duy trì tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức ổn định nhằm giảm thiểu biến động giá cổ phiếu, từ đó tăng niềm tin của nhà đầu tư và nâng cao giá trị thị trường cổ phiếu. Thời gian thực hiện: ngắn hạn đến trung hạn (1-3 năm). Chủ thể: Ban lãnh đạo công ty và phòng tài chính.

2. Tăng cường minh bạch thông tin tài chính: Cải thiện công bố thông tin về lợi nhuận, nợ và chính sách cổ tức để giảm bất đối xứng thông tin, giúp nhà đầu tư đánh giá chính xác hơn về rủi ro và tiềm năng của công ty. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể: Công ty niêm yết và các cơ quan quản lý thị trường.

3. Quản lý rủi ro tài chính hiệu quả: Giảm tỷ lệ nợ dài hạn và kiểm soát biến động thu nhập nhằm hạn chế biến động giá cổ phiếu, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Thời gian thực hiện: trung hạn (2-5 năm). Chủ thể: Ban quản trị và bộ phận tài chính.

4. Khuyến khích đầu tư vào các công ty có quy mô lớn và ổn định: Nhà đầu tư nên ưu tiên lựa chọn các công ty có quy mô lớn, có chính sách cổ tức rõ ràng và lợi nhuận ổn định để giảm thiểu rủi ro biến động giá cổ phiếu. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể: Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý tài chính các công ty niêm yết: Giúp xây dựng và điều chỉnh chính sách cổ tức phù hợp nhằm tối ưu hóa giá trị cổ phiếu và thu hút nhà đầu tư.

2. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Cung cấp cơ sở phân tích để đánh giá rủi ro và tiềm năng đầu tư dựa trên chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo bổ ích cho các nghiên cứu tiếp theo về chính sách cổ tức và thị trường chứng khoán Việt Nam.

4. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán và chính sách tài chính: Hỗ trợ trong việc xây dựng các quy định và chính sách nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của thị trường chứng khoán.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách cổ tức ảnh hưởng như thế nào đến biến động giá cổ phiếu?
   Nghiên cứu cho thấy tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức có tác động ngược chiều đến biến động giá cổ phiếu, tức là chính sách cổ tức ổn định và hợp lý giúp giảm biến động giá, tăng sự ổn định cho nhà đầu tư.

2. Tại sao quy mô công ty lại ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu?
   Các công ty lớn thường có hoạt động đa dạng và thông tin minh bạch hơn, do đó giá cổ phiếu ít biến động hơn so với các công ty nhỏ có tính thanh khoản thấp và thông tin hạn chế.

3. Biến động thu nhập và tỷ lệ nợ dài hạn tác động thế nào đến giá cổ phiếu?
   Biến động thu nhập và tỷ lệ nợ dài hạn làm tăng rủi ro tài chính, dẫn đến biến động giá cổ phiếu cao hơn, ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư.

4. Tại sao cần loại trừ các công ty tài chính trong nghiên cứu?
   Do đặc thù ngành tài chính có mô hình kinh doanh và báo cáo tài chính khác biệt, việc loại trừ giúp đảm bảo tính đồng nhất và chính xác trong phân tích.

5. Làm thế nào để các công ty có thể áp dụng kết quả nghiên cứu này?
   Các công ty nên xây dựng chính sách cổ tức ổn định, minh bạch thông tin tài chính và quản lý rủi ro hiệu quả để giảm biến động giá cổ phiếu, từ đó nâng cao giá trị thị trường và thu hút nhà đầu tư.

Kết luận

• Chính sách cổ tức, đo lường bằng tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức, có tác động ngược chiều và có ý nghĩa thống kê đến biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam trong giai đoạn 2008-2017.

• Quy mô công ty, biến động thu nhập và tỷ lệ nợ dài hạn là các yếu tố kiểm soát quan trọng ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu, với quy mô công ty có tác động giảm biến động, trong khi biến động thu nhập và nợ dài hạn làm tăng biến động.

• Mô hình hồi quy hiệu ứng cố định (FEM) được xác định là phù hợp nhất để phân tích dữ liệu bảng trong nghiên cứu này, đảm bảo tính chính xác và không chệch của các ước lượng.

• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý doanh nghiệp trong việc xây dựng chính sách cổ tức hợp lý nhằm nâng cao giá trị thị trường cổ phiếu và giảm thiểu rủi ro biến động giá.

• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu với các biến định tính, phân tích sâu hơn về tác động của các yếu tố vĩ mô và áp dụng mô hình dự báo biến động giá cổ phiếu dựa trên chính sách cổ tức.

Hành động khuyến nghị: Các nhà quản lý doanh nghiệp và nhà đầu tư nên áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa chính sách cổ tức và chiến lược đầu tư, đồng thời các nhà nghiên cứu tiếp tục khai thác các yếu tố ảnh hưởng khác nhằm nâng cao hiệu quả thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan - Chương này giới thiệu đề tài nghiên cứu.  Chương 2 : Cơ sở lý luận - Chương này trình bày các lý luận có liên quan đến chính sách cổ tức, biến động giá cổ phiếu và ảnh hưởng của chính sách cổ tức tới giá cổ phiếu, các nghiên cứu đã từng viết về đề tài này.  Chương 3: Phương pháp luận nghiên cứu - Chương này trình bày các biến nghiên cứu, cách thức đo lường, phương pháp nghiên cứu, mẫu nghiên cứu, nguồn dữ liệu, cách thu thập dữ liệu cho đề tài. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3  Chương 4: Kết quả nghiên cứu - Chương này trình bày thống kê mô tả dữ liệu nghiên cứu, kết quả kiểm định giả thuyết và đồng thời thảo luận kết quả nghiên cứu.

 Chương 5: Kết luận - Chương này trình bày kết quả chính của đề tài, trả lời câu hỏi nghiên cứu, ý nghĩa thực tiễn của đề tài này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Chương 2 : Cơ sở lý luận của đề tài Cổ tức là một trong những cách mà một công ty chuyển hướng thu nhập của mình cho các cổ đông. Cổ tức có thể được thanh toán dưới dạng trả tiền mặt hoặc phát hành thêm cổ phiếu mới. Trong trường hợp trả cổ tức bằng cổ phiếu, tổng số cổ phiếu lưu hành tăng và thường làm giảm giá trên mỗi cổ phiếu.

Vì vậy nghiên cứu này chỉ xét tới những cổ tức được chi trả bằng tiền mặt. Chính sách cổ tức đề cập đến việc một công ty xác định số tiền chi trả cổ tức và số tiền để tái đầu tư vào các dự án mới. Chính sách này quyết định phân phối thu nhập của công ty giữa thanh toán cho cổ đông và tái đầu tư vào các cơ hội mới. Trong tài chính doanh nghiệp, một trong những quyết định quan trọng nhất liên quan đến câu trả lời của câu hỏi này là lợi nhuận của công ty sẽ được phân phối bao nhiêu cho cổ đông và bao nhiêu dùng trong tái đầu tư vào cơ hội mới? Để trả lời câu hỏi này, các nhà quản lý phải xem xét chính sách cổ tức nào sẽ giúp tối đa hóa sự giàu có của cổ đông và họ không nên chỉ tập trung vào câu hỏi này là cần bao nhiêu thu nhập của công ty để đầu tư.

Thay vào đó, họ cũng phải xem xét tác động của quyết định của họ đối với việc làm biến động giá cổ phiếu. Chính sách cổ tức cũng có quan hệ đến cơ cấu vốn gián tiếp và các chính sách cổ tức khác nhau có thể yêu cầu các cơ cấu vốn khác nhau. Vì cả cơ cấu vốn và chính sách cổ tức đều có thể ảnh hưởng đến sự giàu có của cổ đông công ty và chính sách cổ tức có thể ảnh hưởng đến cơ cấu vốn. Trong tài chính doanh nghiệp sơ khai, chính sách cổ tức chỉ liên quan đến việc lựa chọn giữa các khoản thanh toán thu nhập cho cổ đông là cổ tức bằng tiền mặt hoặc giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư vào các dự án mới.

Nó xác định tỷ lệ chi trả cổ tức và số tiền cổ tức. Tuy nhiên, trong tài chính doanh nghiệp hiện đại, chính sách cổ tức giải quyết nhiều vấn đề hơn như cách các công ty có thể thu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 hút các nhà đầu tư trong các khung thuế khác nhau và cách các nhà quản lý công ty có thể tăng giá trị thị trường cổ phiếu của công ty,… 2. Cơ sở lý thuyết Tác động của chính sách cổ tức tới biến động giá cổ phiếu đã được nhiều tác giả nghiên cứu nhưng chưa có một kết quả thống nhất. Nhiều nghiên cứu cho rằng chính sách cổ tức không tác động đến giá trị doanh nghiệp, do đó không ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu: Miller & Modigliani (1961) đề xuất lý thuyết cho rằng chính sách cổ tức không có tác động đến giá trị doanh nghiệp cho rằng trong điều kiện thị trường cạnh tranh hoàn hảo, tồn tại quy luật bảo tồn giá trị, việc mua bán chứng khoán là mua bán song hành thì chính sách cổ tức không tác động đến giá trị doanh nghiệp.

Mô hình của Miller và Modigliani (1961), giả định là không có chi phí giao dịch nào có liên quan và không có thuế hoặc thuế suất bằng nhau cho cả cổ tức và lợi nhuận vốn. Họ cũng giả định rằng một thị trường vốn hoàn hảo tồn tại, tại đó giá thị trường không thể bị ảnh hưởng bởi một người mua hoặc người bán duy nhất. Thông tin về thị trường có sẵn cho tất cả mọi người, không có vấn đề gì về chi phí đại diện. Họ lập luận rằng cổ tức và lợi nhuận vốn được tính cho cổ đông.

Khi một công ty chọn phân phối lợi nhuận bằng cách chi cổ tức cho các cổ đông của mình, thì vào ngày trả cổ tức giá cổ phiếu sẽ được giảm tự động bằng tỷ lệ cổ tức trên mỗi cổ phiếu. Vì vậy, họ đề xuất rằng trong một thị trường hoàn hảo, chính sách cổ tức không ảnh hưởng đến lợi tức của cổ đông. Lý thuyết này dùng nhiều giả định của thị trường hoàn hảo mà thực tế nhiều quốc gia khó có thể đáp ứng được như không có thuế thu nhập cá nhân, không có chi phí giao dịch , không có chi phí phát hành cổ phần mới, không có bất đối xứng thông tin,… LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Việt Nam cũng nằm trong số những quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, chưa theo kịp các nước có nền kinh tế hiện đại, tiên tiến; thị trường chứng khoán nước ta vẫn còn non trẻ, các hoạt động trong thị trường không hoàn toàn minh bạch, việc tiếp cận thông tin không phải dễ. Việc các nhà đầu tư đổ xô đi mua hoặc bán một số lượng lớn chứng khoán cũng gây ảnh hưởng lớn tới hoạt động thị trường vẫn thường xảy ra.

Hay nhiều nhà đầu tư không có kiến thức trong việc đầu tư chứng khoán dẫn đến việc thông tin phản ánh vào giá cổ phiếu không chính xác, thị trường không hoàn hảo. Một loạt các quan điểm khác cho rằng chính sách cổ tức ít nhiều cũng tác động đến giá trị doanh nghiệp và phản ánh vào giá cổ phiếu của công ty dẫn đến biến động giá cổ phiếu của công ty: Trường phái hữu khuynh bảo thủ, đứng đầu là MJ Gordon, J lintner, … cho rằng một sự gia tăng trong tỷ lệ chi trả cổ tức sẽ làm tăng giá trị doanh nghiệp. Gordon (1962) đã tìm ra các bằng chứng thực nghiệm rằng những nhà đầu tư không ưa thích rủi ro sẽ ưa thích cổ tức hơn là lãi vốn. Khi gia tăng cổ tức, tăng kỳ vọng đầu tư về công ty, giá cổ phiếu công ty sẽ tăng.

Gordon đã đề xuất một mô hình định giá liên quan giá trị thị trường của cổ phiếu với chính sách cổ tức. Gordon đã nghiên cứu chính sách cổ tức và giá thị trường của cổ phiếu và đề xuất rằng chính sách cổ tức của các công ty ảnh hưởng đến giá trị thị trường của các cổ phiếu ngay cả trong thị trường vốn hoàn hảo. Ông nói rằng các nhà đầu tư có thể thích cổ tức hiện tại thay vì tăng vốn trong tương lai vì tình hình trong tương lai là không chắc chắn ngay cả khi ở thị trường vốn hoàn hảo. Thật vậy, ông giải thích rằng nhiều nhà đầu tư có thể thích cổ tức trong tay để tránh rủi ro liên quan đến tăng vốn trong tương lai.

Ông cũng cho rằng có một mối liên hệ trực tiếp giữa chính sách cổ tức và giá trị thị trường của cổ phiếu ngay cả khi tỷ suất hoàn vốn nội bộ và tỷ suất lợi nhuận bắt buộc sẽ là như nhau. Trong mô LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 hình tăng trưởng liên tục Gordon (1962), giá cổ phiếu của công ty phụ thuộc vào dòng chiết khấu của cổ tức trong tương lai. Trường phái tả khuynh cấp tiến : Đại diện là John A britain, Brenan cho rằng một sự gia tăng trong tỷ lệ chi trả cổ tức sẽ làm giảm giá trị doanh nghiệp do cổ động ưa thích chi trả cổ tức thấp giúp cổ đông tiết kiểm được một khoản thuế phải nộp dẫn đến sự gia tăng thu nhập sau thuế của cổ đông, và họ cũng muốn ưu tiên giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư thay vì phải tốn chi phí phát hành thêm cổ phiếu để huy động vốn. Lý thuyết “chim trong tay” (Bird-in-hand theory) : Giải thích lý do tại sao các nhà đầu tư có thể thích cổ tức hơn là lợi nhuận vốn do sự chắc chắn của cổ tức, so với lợi nhuận vốn không chắc chắn.

Điều này ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến các cổ đông khi đưa ra các phương án đầu tư dài hạn. Trong nền giai đoạn kinh tế không chắc chắn và bất đối xứng thông tin, cổ đông sẽ thích cổ tức hơn là lãi vốn, cổ tức được định giá khác với thu nhập còn lại (Husam-Aldin, 2007); khi lãi suất tăng lên dẫn đến giá trị hiện tại của lợi nhuận giữ lại kém thu hút hơn chia cổ tức. Giả định được đưa ra rằng các nhà đầu tư bên ngoài được tiếp xúc với thông tin không hoàn hảo về lợi nhuận của công ty và cổ tức tiền mặt bị đánh thuế ở mức cao hơn so với lợi nhuận vốn. Từ những hạn chế này, (Bhattacharya, 1979) cho rằng cổ tức có chức năng như một tín hiệu của dòng tiền dự kiến.

Tín hiệu này được gửi tới các cổ đông làm biến động giá cổ phiếu. Lý thuyết chi phí đại diện - Agency cost theory: Vấn đề giữa chủ sở hữu và người quản lý nảy sinh do có sự xung đột lợi ích tồn tại giữa quản lý và cổ đông, và do sự tách biệt giữa quyền sở hữu và quyền điều hành trong điều kiện thông tin không hoàn hảo và bất cân xứng. Tuy rằng, sự tách biệt này tạo ra chi phí đại diện nhưng lại thực sự rất cần thiết, bởi: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8  Thứ nhất, các công ty cổ phần càng lớn sẽ càng có nhiều cổ đông, cổ đông của các doanh nghiệp lớn ngày nay rất phân tán, vì vậy để tất cả các cổ đông cùng tham gia quản lý một doanh nghiệp hay quyết định một vấn đề nào đó sẽ gây ra nhiều khó khăn. Việc này dẫn đến quyết định rằng các cổ đông cần một nhà quản lý để thay mặt các cổ đông điều hành và quản lý dưới quyền của họ.