Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEH nghiên cứu hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về biến động giá.

• Tác giả: Nguyễn Huy Bảo
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Hiệu Ứng Ngày Trong Tuần Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TÓM TẮT
• 2. GIỚI THIỆU
• 3. CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 3.1. Lý thuyết thị trường hiệu quả
• 3.2. Lý thuyết bước đi ngẫu nhiên
• 4. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ HIỆU ỨNG NGÀY TRONG TUẦN
• 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 6. TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Hiệu ứng ngày trong tuần là một hiện tượng thú vị trong lĩnh vực tài chính, đặc biệt là trên thị trường chứng khoán. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu sự tồn tại của hiệu ứng này tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo các nghiên cứu trước đây, hiệu ứng này có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và chiến lược giao dịch của các nhà đầu tư. Việc hiểu rõ về hiệu ứng ngày trong tuần có thể giúp các nhà đầu tư tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro.

1.1. Hiệu ứng ngày trong tuần là gì

Hiệu ứng ngày trong tuần đề cập đến sự biến động của tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu trong các ngày khác nhau trong tuần. Nghiên cứu cho thấy rằng giá cổ phiếu có thể tăng hoặc giảm tùy thuộc vào ngày giao dịch. Ví dụ, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng giá cổ phiếu thường giảm vào ngày thứ ba và tăng vào ngày thứ sáu.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu hiệu ứng ngày trong tuần

Nghiên cứu hiệu ứng ngày trong tuần không chỉ giúp các nhà đầu tư hiểu rõ hơn về hành vi của thị trường mà còn cung cấp thông tin quý giá cho các chiến lược đầu tư. Việc nắm bắt được xu hướng này có thể giúp tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro trong các quyết định đầu tư.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu hiệu ứng ngày trong tuần

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về hiệu ứng ngày trong tuần, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc xác định và phân tích hiệu ứng này. Một trong những vấn đề chính là sự biến động của thị trường chứng khoán Việt Nam, nơi mà các yếu tố kinh tế và chính trị có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. Ngoài ra, việc thu thập và phân tích dữ liệu cũng gặp nhiều khó khăn.

2.1. Sự biến động của thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam có sự biến động lớn do nhiều yếu tố như chính sách kinh tế, tình hình chính trị và tâm lý nhà đầu tư. Những yếu tố này có thể làm thay đổi tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu trong các ngày khác nhau trong tuần, gây khó khăn cho việc xác định hiệu ứng ngày trong tuần.

2.2. Khó khăn trong việc thu thập và phân tích dữ liệu

Việc thu thập dữ liệu chính xác và đầy đủ là một thách thức lớn trong nghiên cứu hiệu ứng ngày trong tuần. Nhiều nhà nghiên cứu gặp khó khăn trong việc tìm kiếm dữ liệu lịch sử đáng tin cậy để phân tích. Điều này có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

III. Phương pháp nghiên cứu hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Để nghiên cứu hiệu ứng ngày trong tuần, các nhà nghiên cứu thường sử dụng các phương pháp định lượng như hồi quy và phân tích thống kê. Mô hình hồi quy với biến giả là một trong những phương pháp phổ biến nhất. Phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa ngày giao dịch và tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu.

3.1. Mô hình hồi quy với biến giả

Mô hình hồi quy với biến giả cho phép các nhà nghiên cứu phân tích ảnh hưởng của từng ngày trong tuần đến tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu. Bằng cách sử dụng dữ liệu từ chỉ số VN-Index, nghiên cứu có thể xác định rõ ràng hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

3.2. Phân tích thống kê dữ liệu

Phân tích thống kê là một phần quan trọng trong nghiên cứu hiệu ứng ngày trong tuần. Các nhà nghiên cứu sử dụng các phương pháp thống kê để kiểm tra tính chính xác của dữ liệu và xác định các mẫu trong tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu. Điều này giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc về hành vi của thị trường.

IV. Kết quả nghiên cứu về hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự tồn tại của hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Cụ thể, giá cổ phiếu thường giảm vào ngày thứ ba và tăng vào ngày thứ sáu. Những phát hiện này có thể giúp các nhà đầu tư điều chỉnh chiến lược giao dịch của mình để tối ưu hóa lợi nhuận.

4.1. Phân tích tỷ suất sinh lợi theo ngày

Phân tích tỷ suất sinh lợi theo ngày cho thấy rằng ngày thứ ba thường có tỷ suất sinh lợi âm, trong khi ngày thứ sáu có tỷ suất sinh lợi dương. Điều này cho thấy rằng các nhà đầu tư có thể điều chỉnh chiến lược giao dịch của mình dựa trên hiệu ứng ngày trong tuần.

4.2. Ứng dụng thực tiễn từ kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong thực tiễn để giúp các nhà đầu tư tối ưu hóa lợi nhuận. Việc nắm bắt được hiệu ứng ngày trong tuần có thể giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định giao dịch thông minh hơn, từ đó tăng cường hiệu quả đầu tư.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu hiệu ứng ngày trong tuần

Nghiên cứu về hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam đã chỉ ra rằng có sự tồn tại của hiện tượng này. Tuy nhiên, vẫn cần nhiều nghiên cứu hơn để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu ứng này. Tương lai của nghiên cứu có thể tập trung vào việc áp dụng các phương pháp mới và công nghệ để phân tích dữ liệu.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy hiệu ứng ngày trong tuần tồn tại trên thị trường chứng khoán Việt Nam, với giá cổ phiếu thường giảm vào ngày thứ ba và tăng vào ngày thứ sáu. Những phát hiện này có thể giúp các nhà đầu tư điều chỉnh chiến lược giao dịch của mình.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Tương lai của nghiên cứu hiệu ứng ngày trong tuần có thể tập trung vào việc áp dụng công nghệ mới và các phương pháp phân tích dữ liệu tiên tiến. Điều này có thể giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về hành vi của thị trường và tối ưu hóa chiến lược đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn biến động đáng chú ý trong hơn một thập kỷ qua, với chỉ số VN-Index dao động từ mức 190,67 điểm vào tháng 3 năm 2002 đến đỉnh cao 1.170,7 điểm vào tháng 3 năm 2007, rồi giảm sâu xuống mức đáy 235,5 điểm vào tháng 2 năm 2009. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu về hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam trở nên cấp thiết nhằm hiểu rõ các bất thường trong tỷ suất sinh lợi hàng ngày. Hiệu ứng ngày trong tuần là hiện tượng tỷ suất sinh lợi chứng khoán có sự khác biệt đáng kể giữa các ngày giao dịch trong tuần, được ghi nhận ở nhiều thị trường tài chính trên thế giới.

Mục tiêu của nghiên cứu là kiểm định sự tồn tại của hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam thông qua phân tích dữ liệu chỉ số VN-Index trong giai đoạn từ ngày 04/03/2002 đến ngày 01/03/2013. Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy với biến giả để xác định sự khác biệt về tỷ suất sinh lợi giữa các ngày trong tuần, từ đó cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tính bất thường của thị trường. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thị trường chứng khoán Việt Nam với dữ liệu hàng ngày trong khoảng thời gian 11 năm, giúp phản ánh xu hướng dài hạn và các biến động đặc thù của thị trường mới nổi này.

Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp thông tin quan trọng cho nhà đầu tư và các nhà quản lý thị trường nhằm tối ưu hóa chiến lược giao dịch và quản lý rủi ro. Đồng thời, kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ tính hiệu quả của thị trường chứng khoán Việt Nam trong bối cảnh các lý thuyết tài chính hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết nền tảng chính: lý thuyết thị trường hiệu quả và lý thuyết bước đi ngẫu nhiên. Lý thuyết thị trường hiệu quả, do Giáo sư Eugene Fama phát triển, cho rằng giá chứng khoán phản ánh toàn bộ thông tin hiện có trên thị trường, khiến việc kiếm lợi nhuận vượt trội liên tục trở nên khó khăn. Lý thuyết này phân chia thị trường thành ba mức độ hiệu quả: yếu, vừa phải và mạnh, dựa trên mức độ thông tin được phản ánh trong giá cả.

Lý thuyết bước đi ngẫu nhiên, phổ biến từ năm 1973, khẳng định rằng biến động giá chứng khoán là ngẫu nhiên và không thể dự đoán dựa trên dữ liệu quá khứ. Theo đó, lợi nhuận kỳ vọng của các ngày trong tuần được giả định là không đổi và sai số tuân theo phân phối chuẩn ổn định.

Ba khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: hiệu ứng ngày trong tuần (day-of-the-week effect), tỷ suất sinh lợi (return), và biến giả (dummy variable) trong mô hình hồi quy. Hiệu ứng ngày trong tuần đề cập đến sự khác biệt có hệ thống trong tỷ suất sinh lợi giữa các ngày giao dịch trong tuần. Biến giả được dùng để phân biệt các ngày trong tuần trong mô hình hồi quy nhằm kiểm định sự khác biệt về tỷ suất sinh lợi.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là chỉ số VN-Index hàng ngày, thu thập từ Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh, trong giai đoạn từ 04/03/2002 đến 01/03/2013, với tổng cộng 2692 quan sát sau khi loại bỏ các dữ liệu bất thường. Cỡ mẫu này đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cho phân tích định lượng.

Phương pháp phân tích chính là mô hình hồi quy tuyến tính với biến giả, dựa trên phương pháp chuẩn của French (1980). Mô hình này so sánh tỷ suất sinh lợi trung bình của các ngày trong tuần, trong đó biến giả đại diện cho từng ngày giao dịch từ thứ hai đến thứ sáu. Phân tích được thực hiện bằng phần mềm Eviews 6.0, với kiểm định các giả thiết của mô hình hồi quy OLS nhằm đảm bảo tính chính xác và phù hợp của kết quả.

Timeline nghiên cứu bao gồm giai đoạn thu thập và xử lý dữ liệu, phân tích thống kê mô tả, xây dựng và ước lượng mô hình hồi quy, kiểm định giả thuyết và thảo luận kết quả. Quá trình này được thực hiện trong khoảng thời gian nghiên cứu từ năm 2012 đến 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu ứng ngày thứ ba tiêu cực: Tỷ suất sinh lợi trung bình ngày thứ ba trong tuần là âm (-0.885%), với độ lệch chuẩn 1.64, cho thấy biến động lớn và xu hướng giảm giá cổ phiếu vào ngày này. Trong 10 trên 12 năm nghiên cứu, tỷ suất sinh lợi ngày thứ ba là âm, và trong 8 năm, tỷ suất này thấp hơn bất kỳ ngày nào khác trong tuần. Kết quả hồi quy mô hình 1 cho thấy hệ số biến giả ngày thứ ba là -0.2045 với ý nghĩa thống kê cao (p < 0.01), xác nhận hiệu ứng tiêu cực này.

2. Hiệu ứng ngày thứ sáu tích cực: Ngược lại, ngày thứ sáu có tỷ suất sinh lợi trung bình dương (khoảng 0.2043 trong mô hình hồi quy 2) và có ý nghĩa thống kê (p < 0.01). Tỷ suất sinh lợi ngày thứ sáu thường cao hơn các ngày khác trong tuần, với độ lệch chuẩn 1.47, cho thấy biến động thấp hơn so với ngày thứ ba. Trong 10 trên 12 năm, tỷ suất sinh lợi ngày thứ sáu là dương.

3. Sự khác biệt có ý nghĩa giữa các ngày: Các biến giả đại diện cho ngày thứ tư và thứ năm cũng có ảnh hưởng tích cực đến tỷ suất sinh lợi so với ngày thứ ba, với hệ số tương quan dương và ý nghĩa thống kê ở mức 1%. Ngược lại, biến giả ngày thứ hai không có ý nghĩa thống kê trong mô hình 1, nhưng trong mô hình 2, sự khác biệt giữa ngày thứ hai và ngày thứ sáu có hệ số âm (-0.0069) và ý nghĩa thống kê, cho thấy ngày thứ hai có tỷ suất sinh lợi thấp hơn ngày thứ sáu.

4. So sánh với các nghiên cứu quốc tế: Kết quả nghiên cứu phù hợp với các phát hiện tại thị trường Mỹ, Úc và Nhật Bản, nơi ngày thứ ba thường có tỷ suất sinh lợi thấp nhất và ngày thứ sáu có tỷ suất sinh lợi cao nhất. Tuy nhiên, kết quả này trái ngược với nghiên cứu tại Pakistan, nơi ngày thứ ba có tỷ suất sinh lợi dương.

Thảo luận kết quả

Hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam phản ánh sự bất thường trong hành vi giá cổ phiếu, có thể do các yếu tố tâm lý nhà đầu tư hoặc đặc thù giao dịch trong tuần. Ngày thứ ba với tỷ suất sinh lợi âm có thể liên quan đến việc nhà đầu tư điều chỉnh danh mục sau kỳ nghỉ cuối tuần hoặc phản ứng với thông tin mới được công bố vào đầu tuần. Ngày thứ sáu với tỷ suất sinh lợi dương có thể phản ánh xu hướng tích cực trước kỳ nghỉ cuối tuần.

So với các nghiên cứu quốc tế, sự tương đồng về hiệu ứng ngày thứ ba và thứ sáu cho thấy thị trường Việt Nam có những đặc điểm tương tự các thị trường mới nổi và phát triển khác. Tuy nhiên, sự khác biệt về ý nghĩa thống kê của ngày thứ hai và thứ năm cho thấy cần có thêm nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đặc thù tại Việt Nam.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ suất sinh lợi trung bình theo ngày trong tuần và bảng kết quả hồi quy để minh họa rõ ràng sự khác biệt về tỷ suất sinh lợi giữa các ngày. Biểu đồ cũng giúp trực quan hóa mức độ biến động và xu hướng chung của thị trường trong giai đoạn nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giám sát giao dịch vào ngày thứ ba: Các cơ quan quản lý nên chú ý đến hoạt động giao dịch vào ngày thứ ba do tỷ suất sinh lợi tiêu cực và biến động cao, nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường hoặc thao túng thị trường.

2. Khuyến khích nhà đầu tư tận dụng hiệu ứng ngày thứ sáu: Các nhà đầu tư có thể cân nhắc chiến lược mua vào hoặc giữ cổ phiếu vào ngày thứ sáu để tận dụng xu hướng tăng giá, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư.

3. Phát triển công cụ phân tích và dự báo: Các tổ chức tài chính nên xây dựng các mô hình dự báo dựa trên hiệu ứng ngày trong tuần để hỗ trợ quyết định giao dịch, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

4. Nâng cao nhận thức và đào tạo nhà đầu tư: Tổ chức các khóa đào tạo về hành vi thị trường và các bất thường như hiệu ứng ngày trong tuần giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về đặc điểm thị trường Việt Nam, từ đó có chiến lược đầu tư phù hợp.

Các giải pháp trên nên được triển khai trong vòng 1-2 năm tới, với sự phối hợp giữa Sở Giao dịch Chứng khoán, các công ty chứng khoán và các tổ chức đào tạo tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Nghiên cứu cung cấp thông tin quan trọng giúp họ xây dựng chiến lược giao dịch hiệu quả, đặc biệt trong việc lựa chọn thời điểm mua bán cổ phiếu dựa trên hiệu ứng ngày trong tuần.

2. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán: Giúp nhận diện các bất thường trong giao dịch, từ đó thiết kế các chính sách giám sát và điều chỉnh phù hợp nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng của thị trường.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả tài chính: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phương pháp luận để tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các hiện tượng bất thường trên thị trường chứng khoán Việt Nam và so sánh với các thị trường quốc tế.

4. Các tổ chức đào tạo và tư vấn tài chính: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm tài liệu giảng dạy và tư vấn, giúp nâng cao kiến thức và kỹ năng phân tích thị trường cho học viên và khách hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu ứng ngày trong tuần là gì?
   Hiệu ứng ngày trong tuần là hiện tượng tỷ suất sinh lợi chứng khoán có sự khác biệt đáng kể giữa các ngày giao dịch trong tuần, ví dụ như ngày thứ ba thường có tỷ suất sinh lợi thấp hơn và ngày thứ sáu cao hơn.

2. Tại sao ngày thứ ba lại có tỷ suất sinh lợi âm?
   Ngày thứ ba có thể chịu ảnh hưởng từ các điều chỉnh danh mục sau kỳ nghỉ cuối tuần hoặc phản ứng với thông tin mới được công bố đầu tuần, dẫn đến xu hướng giảm giá cổ phiếu.

3. Hiệu ứng ngày trong tuần có tồn tại ở các thị trường khác không?
   Có, nhiều nghiên cứu trên thị trường Mỹ, Úc, Nhật Bản và các nước châu Á khác cũng phát hiện hiệu ứng này, tuy nhiên mức độ và mẫu hình có thể khác nhau tùy thị trường.

4. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu nào và trong khoảng thời gian nào?
   Dữ liệu là chỉ số VN-Index hàng ngày từ ngày 04/03/2002 đến ngày 01/03/2013, với tổng cộng 2692 quan sát sau khi loại bỏ dữ liệu bất thường.

5. Làm thế nào nhà đầu tư có thể tận dụng hiệu ứng ngày trong tuần?
   Nhà đầu tư có thể cân nhắc mua hoặc giữ cổ phiếu vào ngày thứ sáu để tận dụng xu hướng tăng giá, đồng thời thận trọng hơn vào ngày thứ ba do xu hướng giảm giá thường xuất hiện.

Kết luận

• Hiệu ứng ngày trong tuần tồn tại rõ rệt trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2002-2013, với ngày thứ ba có tỷ suất sinh lợi âm và ngày thứ sáu có tỷ suất sinh lợi dương, cả hai đều có ý nghĩa thống kê cao.
• Kết quả nghiên cứu phù hợp với các phát hiện tại nhiều thị trường chứng khoán phát triển và mới nổi trên thế giới, khẳng định tính phổ biến của hiện tượng này.
• Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy với biến giả trên dữ liệu VN-Index hàng ngày, đảm bảo độ tin cậy và tính đại diện cho phân tích.
• Hạn chế của nghiên cứu là phạm vi thời gian còn tương đối ngắn và chưa có lời giải thích thỏa đáng cho một số kết quả, mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo.
• Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giao dịch và quản lý rủi ro dựa trên kết quả nghiên cứu, đồng thời kêu gọi các nhà đầu tư và cơ quan quản lý quan tâm áp dụng.

Tiếp theo, nghiên cứu có thể mở rộng phạm vi thời gian và phân tích sâu hơn các yếu tố ảnh hưởng để hoàn thiện hiểu biết về hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Các nhà đầu tư và chuyên gia tài chính được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa chiến lược đầu tư và quản lý rủi ro.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN HUY BẢO NGHIÊN CỨU VỀ HIỆU ỨNG NGÀY TRONG TUẦN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN THỊ NGỌC TRANG TP.HCM - NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng luận văn “Nghiên cứu hiệu ứng ngày trong tuần trên thị trường chứng khoán Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các thông tin dữ liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực, các nội dung trích dẫn đều có ghi nguồn gốc và các kết quả trình bày trong luận văn chưa được công bố tại bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác.HCM, tháng 12 năm 2013 Học viên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Danh mục bảng Bảng 1: Thống kê mô tả . 14 Bảng 2: Thống kê tỷ suất sinh lợi bình quân của các ngày trong tuần . 15 Bảng 3: Kết quả hồi quy mô hình 1 . 17 Bảng 4: Kết quả hồi quy mô hình 2 . 19 Danh mục hình Hình 1: VN-Index trong giai đoạn nghiên cứu . 13 Hình 2: Biểu đồ tỷ suất sinh lợi theo ngày, giai đoạn 04/03/2002 – 01/03/2013 . 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Danh mục bảng Danh mục hình Tóm tắt…………………………………………………………………………. Lý thuyết thị trường hiệu quả .4 Lý thuyết bước đi ngẫu nhiên . Tổng quan các nghiên cứu về hiệu ứng ngày trong tuần . PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . 21 TÀI LIỆU THAM KHẢO .25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Bài nghiên cứu này nhằm tìm hiểu xem hiệu ứng ngày trong tuần có tồn tại trên thị trường chứng khoán Việt Nam hay không. Phân tích định lượng của nghiên cứu dựa trên dữ liệu là chỉ số VN-Index trong giai đoạn từ ngày 04 tháng 03 năm 2002 tới ngày 01 tháng 03 năm 2013. Mô hình hồi quy với biến giả được sử dụng trong bài nghiên cứu này. Kết quả từ phân tích thực nghiệm cho thấy có hiệu ứng ngày trong tuần tồn tại trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Cụ thể: giá của các cổ phiếu vào ngày thứ ba thì thường giảm và ngày thứ sáu thì thường tăng. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. GIỚI THIỆU Lý thuyết thị trường hiệu quả được phát triển bởi Giáo sư Eugene Fama tại University of Chicago Booth School of Business trong luận văn tiến sỹ của mình vào đầu những năm 1960s. Lý thuyết này được chấp nhận rộng rãi cho đến những năm 1990s thì bị đặt câu hỏi bởi hàng loạt các bất thường xuất hiện trên thị trường. Các bất thường (anomalies) là các kết quả thực nghiệm, mà cho đến khi chưa được giải thích đầy đủ thì có vẻ như chúng đi ngược lại với tính hiệu quả của thị trường. Chẳng hạn sự sụt giảm mạnh mẽ của giá cả chứng khoán trong những thời điểm nào đó (như đã xảy ra ở thị trường chứng khoán Mỹ từ ngày 15 tháng 10 đến ngày thứ hai đen tối 19 tháng 10 năm 1987), hoặc sự bất thường trong tỷ suất sinh lợi trung bình hằng ngày trong tuần của các cổ phiếu trên thị trường. Nghiên cứu năm 1980 của French, sử dụng dữ liệu từ năm 1953 đến năm 1977, đưa ra kết quả tỷ suất sinh lợi vào các ngày thứ hai thấp hơn nhiều so với những ngày khác trong tuần. Ngoài ra, hiệu ứng ngày trong tuần ở thị trường chứng khoán phát triển và mới nổi cũng được phát hiện bởi những nhà nghiên cứu như: nghiên cứu của Agrawal và Tandon (1994), nghiên cứu của Rahman (2009). Từ những nghiên cứu trên, tôi nhận thấy hiệu ứng ngày trong tuần là một hiện tượng bất thường rất phổ biến ở thị trường chứng khoán các nước. Mục đích của nghiên cứu này nhằm tìm bằng chứng thực nghiệm hiệu ứng ngày trong tuần tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Với dữ liệu từ chỉ số VN- Index trong giai đoạn từ ngày 04 tháng 03 năm 2002 đến ngày 01 tháng 03 năm 2013 thì kết quả mô hình hồi quy với biến giả cho thấy hiệu ứng ngày trong tuần tồn tại trên thị trường chứng khoán Việt nam. Giá của các cổ phiếu vào ngày thứ ba thì thường giảm, vào ngày thứ sáu thì thường tăng. Nghiên cứu được chia thành nhiều phần khác nhau. Phần thứ nhất bao gồm những giới thiệu tóm tắt về bài nghiên cứu và tầm quan trọng của nghiên cứu. Phần thứ hai cung cấp cơ sở lý thuyết dựa trên những nghiên cứu trong quá khứ. Phần thứ ba diễn đạt phương pháp nghiên cứu của nghiên cứu, bao gồm diễn đạt về cỡ mẫu, phương pháp thu thập dữ liệu. Phần thứ tư bao gồm các phân tích về 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thống kê mô tả, mô hình hồi quy được sử dụng để phân tích định lượng. Phần năm sẽ là kết luận tổng quát vấn đề và cuối cùng là phụ lục các tài liệu tham khảo liên quan. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. CƠ SỞ LÝ THUYẾT Hiệu ứng ngày trong tuần là sự bất thường trong tỷ suất sinh lợi hằng ngày trong tuần của các cổ phiếu trên thị trường, cụ thể là giá của các cổ phiếu vào các ngày bất thường trong tuần thì thường tăng (giảm). Đây là một hiện tượng bất thường được các nhà nghiên cứu tìm thấy ở nhiều nước. Do đó để hiểu rõ hiệu ứng ngày trong tuần tôi xin bắt đầu từ lý thuyết thị trường hiệu quả. Trong phần lý thuyết thị trường hiệu quả, tôi trình bày thêm lý thuyết bước đi ngẫu nhiên để thấy được sự vận động giá cả trên thị trường chứng khoán. Sau đó, tôi sẽ liệt kê kết quả của các nhà nghiên cứu về hiệu ứng ngày trong tuần để hoàn thiện cơ sở lý thuyết cho bài nghiên cứu này.Lý thuyết thị trường hiệu quả Từ khi thị trường chứng khoán ra đời, đã có rất nhiều lý thuyết dày công nghiên cứu phương pháp đầu tư có lợi nhuận cao trên thị trường này như phân tích cơ bản, phân tích kỹ thuật. hay các quy tắc mua sau khi giá tăng 2 ngày, mua khi có tin xấu, bán khi có tin tốt. Tuy vậy kết quả của nó không thỏa mãn mong muốn của những nhà đầu tư. Một nghiên cứu về hoạt động của những nhà môi giới chứng khoán đã dẫn đến kết luận rằng tính trung bình, lợi nhuận đem lại từ các danh mục đầu tư do họ thực hiện cũng không hơn một danh mục đầu tư được lựa chọn ngẫu nhiên. Những nghiên cứu về xu hướng giá của thị trường chứng khoán sử dụng số liệu thống kê trong nhiều năm cũng rút ra: chỉ có một điều chắc chắn đối với giá cổ phiếu là chúng lên xuống rất thất thường. Nói tóm lại, những nghiên cứu trong nhiều thập kỷ qua đưa đến kết luận không thể kiếm lợi nhuận cao trên thị trường chứng khoán bằng các quy tắc hay công thức bởi vì nhìn chung nó cũng không tốt hơn một cơ cấu đầu tư chứng khoán được đa dạng hóa và lựa chọn ngẫu nhiên. Điều này đã khiến cho các nhà lý thuyết tài chính đi sâu nghiên cứu nhằm tìm ra câu trả lời tại sao một thị trường tài chính hoạt động tốt lại loại bỏ được tình trạng lợi nhuận quá cao trong một thời gian dài. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Giáo sư Fama, trong công trình nghiên cứu mang ý nghĩa bước ngoặc của mình, đã định nghĩa thị trường hiệu quả là thị trường mà trong đó giả cả phản ánh toàn bộ những thông tin tồn tại trên thị trường. Định nghĩa này sau đó đã trở thành kinh điển và là chuẩn mực trong nghiên cứu thị trường hiệu quả. Fama, qua định nghĩa vừa nêu, hàm ý rằng: thị trường xử lý thông tin một cách triệt để. Do đó, không tồn tại bất cứ một thông tin có liên quan nào đến chứng khoán vốn bị thị trường bỏ qua. Và do đó, giá cả chứng khoán vốn trên thị trường luôn ở mức phù hợp với mức giá trị nội tại của nó. Tuy nhiên, để đưa ra được thuyết thị trường hiệu quả, Fama đưa ra các giả định sau: Giả định ban đầu và quan trọng về một thị trường hiệu quả yêu cầu có một số lượng lớn người tham gia phân tích và đánh giá các thị trường nhằm tối đa hóa lợi nhuận và mỗi người độc lập với những người khác. Giả định thứ hai: thông tin mới liên quan tới thị trường được công bố theo cách thức ngẫu nhiên, và thời điểm quyết định để thông báo độc lập với những thông báo khác. Giả định thứ ba đặc biệt quan trọng: nhà đầu tư - nhằm tối đa hóa lợi nhuận - điều chỉnh giá chứng khoán một cách nhanh chóng phản ánh tác động của thông tin mới. Mặc dù sự điều chỉnh giá cả có thể không hoàn hảo, nó vẫn được chấp nhận. Điều này có nghĩa là đôi lúc thị trường sẽ điều chỉnh quá mức, đôi lúc nó lại dưới mức cần thiết, nhưng ta không thể đoán được những gì sẽ diễn ra ở mỗi thời điểm xác định. Giá cả chứng khoán điều chỉnh một cách nhanh chóng bởi vì các nhà đầu tư (để tối đa hóa lợi nhuận) luôn cạnh tranh với những người khác. Định nghĩa trên, xét về phương diện lý thuyết, đã thể hiện đầy đủ bản chất của thị trường hiệu quả. Tuy nhiên, về mặt thực nghiệm, định nghĩa này đã gây nên nhiều khó khăn trong việc kiểm định tính hiệu quả của thị trường. Một điều dễ nhận thấy đó là các nhà thực nghiệm hầu như không có được một luận cứ định lượng cụ thể nào dựa trên câu định nghĩa “phản ánh hoàn toàn mọi thông tin tồn tại trên thị trường”. Vấn đề được đặt ra ở đây là, để biết được giá cả chứng khoán 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vốn có phản ánh hoàn toàn thông tin trên thị trường hay không, có hai câu hỏi cần phải được trả lời: Giá cả trên thị trường chứng khoán vốn được hình thành ra sao? Thế nào là phản ánh hoàn toàn và mọi thông tin được phản ánh ở đây cụ thể là gì? Để trả lời cho câu hỏi “Giá cả trên thị trường chứng khoán vốn được hình thành ra sao?”, các nhà nghiên cứu thực nghiệm buộc phải sử dụng một mô hình định giá chứng khoán vốn nhất định. Như vậy, việc xác định giá cả chứng khoán vốn có phản ánh các thông tin tồn tại trên thị trường hay không, phụ thuộc rất lớn vào tính đúng đắn của mô hình định giá chứng khoán vốn được sử dụng.