Luận văn thạc sĩ nghiên cứu lý thuyết tài chính hành vi trên thị trường chứng khoán Việt Nam - ...

Luận văn thạc sĩ UEH nghiên cứu lý thuyết tài chính hành vi trên thị trường chứng khoán Việt Nam, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư.

• Tác giả: Phan Thanh Hùng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Bùi Kim Yến
• Trường học: Trường Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Lý Thuyết Tài Chính Hành Vi Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH HÀNH VI
• 1.1. Khái quát lý thuyết tài chính hành vi
• 1.1.1. Nền tảng của lý thuyết tài chính hành vi
• 1.1.2. Lý thuyết tài chính hành vi dựa trên lập luận cơ bản là “thị trường không luôn luôn đúng”
• 1.1.3. Mục tiêu của tài chính hành vi
• 1.1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến tài chính hành vi
• 1.2. Những nguyên lý cơ bản của tài chính hành vi
• 1.2.1. Hành vi không hợp lý
• 1.2.1.1. Khẳng định quá mức
• 1.2.1.2. Sự hối tiếc
• 1.2.1.3. Mâu thuẫn nhận thức
• 1.2.1.4. Tự tin thái quá
• 1.2.1.5. Phụ thuộc vào kinh nghiệm hay thuật toán
• 1.2.1.6. Lệch lạc do tình huống điển hình
• 1.2.1.7. Bảo thủ
• 1.2.1.8. Định nghĩa hẹp
• 1.2.1.9. Tính toán bất hợp lý
• 1.2.2. Hành vi không hợp lý mang tính hệ thống
• 1.2.2.1. Hành vi bầy đàn
• 1.2.2.2. Tâm lý bầy đàn
• 1.2.2.3. Phản ứng thái quá
• 1.2.3. Giới hạn khả năng kinh doanh chênh lệch giá trên thị trường tài chính
• 1.3. Ưu điểm của tài chính hành vi
• 1.4. Nhược điểm của tài chính hành vi
• 1.5. Những nghiên cứu về tài chính hành vi trước đây
• 1.5.1. Tâm lý tự tin
• 1.5.2. Sự đánh giá thiên vị
• 1.5.3. Tâm lý bầy đàn
• 1.5.4. Sợ thất bại
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TÀI CHÍNH HÀNH VI TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 2.1. Sơ lược về thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.1.1. Giai đoạn mới thành lập (2000 – 2005)
• 2.1.2. Giai đoạn tăng trưởng nóng (2006 – 2007)
• 2.1.3. Giai đoạn sau tăng trưởng (2007 – 2012)
• 2.2. Tài chính hành vi trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.2.1. Một số biểu hiện của tài chính hành vi
• 2.2.1.1. Giai đoạn mới thành lập (2000 – 2005)
• 2.2.1.2. Giai đoạn tăng trưởng nóng (2006 – 2007)
• 2.2.1.3. Giai đoạn sau tăng trưởng (2007 – 2012)
• 2.2.2. Kết quả điều tra khảo sát
• 2.2.2.1. Mục tiêu khảo sát
• 2.2.2.2. Đối tượng và phạm vi khảo sát
• 2.2.2.3. Kết quả khảo sát
• 2.2.3. Những tồn tại trên thị trường chứng khoán Việt Nam liên quan đến tài chính hành vi
• 2.2.3.1. Đầu tư theo nhà đầu tư nước ngoài, nhà đầu tư tổ chức
• 2.2.3.2. Giữ cổ phiếu thua lỗ quá lâu
• 2.2.3.3. Dự đoán VN-Index dựa theo thị trường thế giới
• 2.2.3.4. Mua bán dựa trên thông tin rỉ tai
• 2.2.3.5. Đầu tư không phân biệt cổ phiếu tốt, xấu
• 2.2.4. Thực trạng hoạt động của nhà đầu tư cá nhân trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: KIẾN NGHỊ VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP ĐỂ ỨNG XỬ VỚI NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA TÀI CHÍNH HÀNH VI TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 3.1. Hạn chế những tác động của tài chính hành vi
• 3.1.1. Đối với nhà đầu tư
• 3.1.2. Các nhà làm chính sách
• 3.1.2.1. Dựa vào tâm lý đám đông của nhà đầu tư
• 3.1.2.2. Dựa vào thói quen
• 3.1.2.3. Cảm giác công bằng tác động đến hành vi của con người
• 3.1.2.4. Tới điều chỉnh hành vi
• 3.1.2.5. Sợ không yêu thích rủi ro của nhà đầu tư
• 3.1.2.6. Quá tự tin và phản ứng thái quá của nhà đầu tư
• 3.1.2.7. Con người trở nên thụ động khi bỏ dần dắt bởi quá nhiều thông tin
• 3.2. Một số kiến nghị với chính phủ, ủy ban chứng khoán nhà nước
• 3.2.1. Ổn định kinh tế vĩ mô
• 3.2.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường chứng khoán
• 3.3. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: BẢNG CÂU HỎI ĐIỀU TRA
• PHỤ LỤC 2: DỮ LIỆU THỐNG KÊ

Tóm tắt

I. Tổng quan về lý thuyết tài chính hành vi trong luận văn thạc sĩ UEH

Lý thuyết tài chính hành vi đã trở thành một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng trong tài chính hiện đại. Nó giúp giải thích các hành vi của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam, nơi mà tâm lý và cảm xúc có thể ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư. Luận văn thạc sĩ tại UEH đã chỉ ra rằng, việc hiểu rõ các yếu tố tâm lý có thể giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định hợp lý hơn, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận.

1.1. Khái niệm và nền tảng của tài chính hành vi

Tài chính hành vi là sự giao thoa giữa tâm lý học và tài chính, nghiên cứu cách mà tâm lý con người ảnh hưởng đến quyết định đầu tư. Các yếu tố như sự tự tin thái quá, tâm lý bầy đàn và sự hối tiếc đều có thể dẫn đến những quyết định không hợp lý.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu tài chính hành vi

Nghiên cứu tài chính hành vi giúp các nhà đầu tư nhận diện và hạn chế những sai lầm trong quyết định đầu tư. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam, nơi mà sự biến động thường xuyên xảy ra.

II. Những thách thức trong nghiên cứu tài chính hành vi tại Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến tài chính hành vi. Các nhà đầu tư cá nhân thường bị ảnh hưởng bởi tâm lý bầy đàn và các yếu tố xã hội, dẫn đến những quyết định đầu tư không hợp lý. Điều này tạo ra những rủi ro lớn cho cả nhà đầu tư và thị trường.

2.1. Tác động của tâm lý bầy đàn đến quyết định đầu tư

Tâm lý bầy đàn khiến nhà đầu tư thường xuyên chạy theo xu hướng thị trường mà không xem xét kỹ lưỡng. Điều này dẫn đến tình trạng giá cổ phiếu bị đẩy lên cao hơn giá trị thực tế.

2.2. Những rủi ro từ hành vi không hợp lý của nhà đầu tư

Hành vi không hợp lý như giữ cổ phiếu thua lỗ quá lâu hoặc đầu tư theo thông tin không chính thống có thể gây ra thiệt hại lớn cho nhà đầu tư. Việc nhận diện và hiểu rõ những hành vi này là rất cần thiết.

III. Phương pháp nghiên cứu tài chính hành vi trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Luận văn thạc sĩ tại UEH đã áp dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau để phân tích tài chính hành vi. Các phương pháp này bao gồm khảo sát, phân tích định tính và định lượng, nhằm thu thập dữ liệu chính xác về hành vi của nhà đầu tư.

3.1. Phương pháp khảo sát và phân tích dữ liệu

Khảo sát được thực hiện trên một mẫu lớn nhà đầu tư cá nhân, giúp thu thập thông tin về hành vi và tâm lý của họ. Dữ liệu sau đó được phân tích để rút ra những kết luận quan trọng.

3.2. Phân tích định tính và định lượng trong nghiên cứu

Phân tích định tính giúp hiểu rõ hơn về động cơ và tâm lý của nhà đầu tư, trong khi phân tích định lượng cung cấp những số liệu cụ thể về hành vi đầu tư.

IV. Ứng dụng thực tiễn của lý thuyết tài chính hành vi trong đầu tư

Lý thuyết tài chính hành vi không chỉ là lý thuyết mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn đầu tư. Các nhà đầu tư có thể sử dụng những hiểu biết từ lý thuyết này để cải thiện chiến lược đầu tư của mình, từ đó giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

4.1. Cách áp dụng lý thuyết vào quyết định đầu tư

Nhà đầu tư có thể áp dụng các nguyên tắc của tài chính hành vi để nhận diện và điều chỉnh hành vi của mình, từ đó đưa ra quyết định đầu tư hợp lý hơn.

4.2. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu cho thấy rằng việc hiểu rõ tâm lý và hành vi của nhà đầu tư có thể giúp cải thiện hiệu suất đầu tư. Các nhà đầu tư có thể học hỏi từ những sai lầm của người khác để tránh mắc phải.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của tài chính hành vi tại Việt Nam

Tài chính hành vi đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam. Việc nghiên cứu và áp dụng lý thuyết này sẽ giúp các nhà đầu tư có cái nhìn sâu sắc hơn về thị trường, từ đó đưa ra quyết định đầu tư thông minh hơn.

5.1. Tương lai của nghiên cứu tài chính hành vi

Nghiên cứu tài chính hành vi sẽ tiếp tục phát triển, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang ngày càng mở rộng và phát triển.

5.2. Những khuyến nghị cho nhà đầu tư và chính phủ

Cần có những chính sách hỗ trợ và giáo dục nhà đầu tư về tài chính hành vi, từ đó giúp họ đưa ra quyết định đầu tư hợp lý hơn và giảm thiểu rủi ro.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH oOo PHAN THANH HUØNG NGHIEÂN CÖÙU LYÙ THUYEÁT TAØI CHÍNH HAØNH VI TREÂN THÒ TRÖÔØNG CHÖÙNG KHOAÙN VIEÄT NAM LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ Chuyeân ngaønh: Kinh Tế Tài Chính - Ngaân Haøng Mã số: 60.12 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS BÙI KIM YẾN TP.HCM, thaùng 03/2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU 1/ Sự cần thiết nghiên cứu . 1 2/ Mục tiêu nghiên cứu . 1 3/ Nội dung nghiên cứu . 2 4/ Phương pháp nghiên cứu . 2 5/ Đối tượng nghiên cứu . 2 6/ Phạm vi nghiên cứu . 2 CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH HÀNH VI 1.1/ Khái quát lý thuyết tài chính hành vi .1/ Nền tảng của lý thuyết tài chính hành vi .2/ Lý thuyết tài chính hành vi dựa trên lập luận cơ bản là “thị trường không luôn luôn đúng”………………………………………………………………………………………………….3/ Mục tiêu của tài chính hành vi .4/ Các yếu tố ảnh hưởng đến tài chính hành vi .2/ Những nguyên lý cơ bản của tài chính hành vi .1/Hành vi không hợp lý .2/Hành vi không hợp lý mang tính hệ thống .3/Giới hạn khả năng kinh doanh chênh lệch giá trên thị trường tài chính .3/ Ưu điểm của tài chính hành vi .4/ Nhược điểm của tài chính hành vi .5/ Những nghiên cứu về tài chính hành vi trước đây .1/ Tâm lý tự tin .2/ Sự đánh giá thiên vị .3/ Tâm lý bầy đàn .4/ Sợ thất bại . 19 Kết luận chương 1 . 21 CHƯƠNG 2: TÀI CHÍNH HÀNH VI TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM 2.1/ Sơ lược về thị trường chứng khoán Việt Nam.1/ Giai đọan mới thành lập (2000 – 2005) .2/ Giai đọan tăng trưởng nóng (2006 – 2007) .3/ Giai đoạn sau tăng trưởng (2007 – 2012) .2/ Tài chính hành vi trên thị trường chứng khoán Việt Nam . 34 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1/ Một số biểu hiện của tài chính hành vi .1/ Giai đọan mới thành lập (2000 – 2005) .2/ Giai đọan tăng trưởng nóng (2006 – 2007) .3/ Giai đoạn sau tăng trưởng (2007 – 2012) .2/ Kết quả điều tra khảo sát .1/ Mục tiêu khảo sát .2/ Đối tượng và phạm vi khảo sát .3/ Kết quả khảo sát .3/ Những tồn tại trên thị trường chứng khoán Việt Nam liên quan đến tài chính hành vi .1/ Đầu tư theo nhà đầu tư nước ngoài, nhà đầu tư tổ chức .2/ Giữ cổ phiếu thua lỗ quá lâu .3/ Dự đoán VN-Index dựa theo thị trường thế giới .4/ Mua bán dựa trên thông tin rỉ tai .5/ Đầu tư không phân biệt cổ phiếu tốt, xấu .1/ Thực trạng hoạt động của nhà đầu tư cá nhân trên thị trường chứng khoán Việt Nam . 52 Kết luận chương 2 . 54 CHƯƠNG 3: KIẾN NGHỊ VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP ĐỂ ỨNG XỬ VỚI NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA TÀI CHÍNH HÀNH VI TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM 3.1/ Hạn chế những tác động của tài chính hành vi .1/ Đối với nhà đầu tư .2/ Các nhà làm chính sách.1/ Döïa vaøo taâm lyù ñaùm ñoâng cuûa nhaø ñaàu tö .2/ Döïa vaøo thoùi quen .3/ Caûm giaùc coâng baèng taùc ñoäng ñeán haønh vi cuûa con ngöôøi .4/ Töï ñieàu chænh haønh vi .5/ Söï khoâng yeâu thích ruûi ro cuûa nhaø ñaàu tö .6/ Quaù töï tin vaø phaûn öùng thaùi quaù cuûa nhaø ñaàu tö .7/ Con ngöôøi trôû neân thuï ñoäng khi bò daãn daét bôûi quaù nhieàu thoâng tin .2/ Một số kiến nghị với chính phủ, ủy ban chứng khoán nhà nước .1/Ổn định kinh tế vĩ mô . 62 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2/Nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường chứng khoán . 64 Kết luận chương 3 . 69 Kết luận chung . 70 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 71 PHỤ LỤC 1 : BẢNG CÂU HỎI ĐIỀU TRA PHỤC LỤC 2: DỮ LIỆU THỐNG KÊ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ Hình vẽ Nội dung 2.1 Chæ soá VN-Index töø naêm 2000 ñeán naêm 2010 2.2 Chæ soá VN-Index naêm 2011 2.3 Phần trăm đầu tư vào hạng mục đầu tư dài hạn 2.4 Chọn lựa những hạng mục đầu tư nhiều nhất trong và sau thời kỳ bong bóng đầu cơ 2.5 những yếu tố quan trọng khi đưa ra quyết định đầu tư 2.6 Các nhân tố quan trọng nhất đóng góp vào định giá quá mức thị trường trong thời kỳ bong bóng đầu cơ 2.7 Các nhân tố quan trọng nhất đóng góp vào thị trường giá giảm từ tháng 3 năm 2007 2.8 Nguyên nhân của việc đầu tư kém hiệu quả 2.9 trong thời kỳ bong bóng bạn có từng nghĩ dự đoán được sự phát triển của thị trường trong tương lai? 2.10 trong thời kỳ bong bóng đầu cơ, bạn phản ứng như thế nào với công bố từ các công ty? LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI NÓI ĐẦU 1/ Sự cần thiết nghiên cứu Trong suốt những năm qua thị trường chứng khoán có tính tăng cường biến động và không ổn định. Các thị trường tài chính thống nhất luôn bị ảnh hưởng bởi các vấn đề đột biến tầm vĩ mô mà gây ra ảnh hưởng thị trường quy mô toàn cầu. Theo quan điểm của các nhà đầu tư, điểm yếu của thị trường là ở chỗ không dự đoán được và không chắc chắn, vì những điều kiện của thị trường không luôn phán đoán được chỉ với sự hỗ trợ của các công cụ và thước đo tài chính. Những người tham gia thị trường thì luôn dựa vào tính hiệu quả của thị trường và hành vi hợp lý của các nhà đầu tư khác để ra quyết định. Tuy nhiên, ý kiến dựa vào các nhà đầu tư, những người mà luôn muốn tối đa hóa lợi ích của mình và thể hiện tài tự kiểm soát hoàn hảo, trở nên không hiệu quả. Trong suốt những năm gần đây, có nhiều dẫn chứng cho thấy thị trường thiếu hiệu quả do những nhận định sai lệch của các nhà đầu tư. Những phương pháp dựa trên những dự đoán hoàn hảo, phân tích kỹ thuật hay phân tích cơ bản và những quyết định đầu tư có cơ sở hợp lý của những người khác trong thị trường thì quá phi hiện thực ở thị trường chứng khoán ngày nay. Tài chính hành vi là một hệ thuyết kinh tế đòi hỏi phải hiểu và dự đoán được những ẩn ý trong hệ thống thị trường tài chính của việc đưa ra những nhận định tâm lý (những học giả tiêu biểu của trường phái như: Kahneman và Tversky, Barber, Nicholas Barberis, Terrance Odean, Robert J. Bằng cách hiểu hành vi của con người và cơ chế tâm lý khi đưa ra các quyết định tài chính, những mẫu tài chính chuẩn có thể được nâng cao để phản ánh và giải thích tốt hơn thực tế phát triển của thị trường ngày nay. 2/ Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu lý thuyết tài chính hành vi Nghiên cứu thị trường chứng khoán Việt Nam cùng một số biểu hiện của tài chính hành vi (hành vi bầy đàn của các nhà đầu tư cá nhân), tìm lời giải thích cho những hiện tượng bất thường (tăng trưởng quá nóng, đảo chiều giảm điểm,…) -1- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Những gợi ý để hạn chế tác động của tâm lý hành vi, cùng một số kiến nghị với chính phủ, ủy ban chứng khoán nhà nước. 3/ Nội dung nghiên cứu Lý thuyết tài chính hành vi; tài chính hành vi trên thị trường chứng khoán Việt Nam (hành vi bầy đàn); những gợi ý để hạn chế tác động của tài chính hành vi cùng một số kiến nghị. 4/ Phƣơng pháp nghiên cứu Phương pháp định tính: dữ liệu thứ cấp được phân tích, tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau (sách chuyên ngành tài chính, chứng khoán, ngân hàng, các trang thông tin mạng,…). Phương pháp định lượng: thực hiện một cuộc điều tra, sử dụng phương pháp thống kê, mô tả. 5/ Đối tƣợng nghiên cứu Lý thuyết tài chính hành vi Thị trường chứng khoán Việt Nam (2000 – 2012) và những biểu hiện của tài chính hành vi. Hạn chế tác động của tài chính hành vi, một số kiến nghị với chính phủ, và ủy ban chứng khoán nhà nước. 6/ Phạm vi nghiên cứu Tập trung vào các nhà đầu tư cá nhân tại khu vực Thành Phố Hồ Chí Minh, có thể nói họ có một số kiến thức nhất định về tài chính, về đầu tư chứng khoán,… -2- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1: LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH HÀNH VI 1.1/ Khái quát lý thuyết tài chính hành vi 1.1/ Nền tảng của lý thuyết tài chính hành vi Tâm lý học: nghiên cứu hành vi và các quá trình tư duy, quá trình này bị tác động bởi tâm lý, tư duy của con người và môi trường. Xã hội học: nghiên cứu hành vi xã hội của con người. Nó chỉ chú trọng chủ yếu vào sự ảnh hưởng của những mối quan hệ xã hội đối với thái độ và hành vi con người. Tài chính: sự quan tâm chặt chẽ đối với việc quyết định giá trị và việc đưa ra các quyết định. Tâm lý học Xã hội học Tài chính hành vi Tài chính 1.2/ Lý thuyết tài chính hành vi dựa trên lập luận cơ bản là “thị trƣờng không luôn luôn đúng” Lý thuyết thị trường hiệu quả dựa trên niềm tin rằng luôn tồn tại một cơ chế điều chỉnh thị trường về trạng thái hiệu quả, đó là cơ chế kinh doanh chênh lệch giá. Lý thuyết tài chính hành vi chỉ ra rằng, cơ chế điều chỉnh đó không phải lúc nào cũng có thể xảy ra, và khi đó, thị trường sẽ không hiệu quả. -3- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3/ Mục tiêu của tài chính hành vi Giải thích các mô hình lý luận của nhà đầu tư, bao gồm quá trình diễn biến cảm xúc và mức độ ảnh hưởng của chúng đến quyết định đầu tư. Nỗ lực giải thích ba câu hỏi cái gì, tại sao, như thế nào trong quá trình đưa ra quyết định đầu tư. Nghiên cứu thị trường tài chính nhằm giải thích những hiện tượng bất thường của thị trường như: Hiệu ứng tháng giêng, hiện tượng sụp đổ thị trường chứng khoán năm 1929 & 1987….4/ Các yếu tố ảnh hƣởng đến tài chính hành vi Yếu tố tâm lý: Tâm lý nhà đầu tư có ảnh hưởng lớn đến hành động của họ, thí dụ như nhà đầu tư mạo hiểm luôn thích chọn những chứng khoán có mức sinh lợi cao ( giá cao, đầy rủi ro). Nhà đầu tư thận trọng thì có khuynh hướng chọn những chứng khoán trung bình nhưng mức độ ổn định cao, ít rủi ro.