LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Bất cứ một sự phát triển nào cũng đều phải có một động lực thúc đẩy. Phát triển kinh tế xã hội đƣợc dựa trên nhiều nguồn lực nhƣ: nhân lực (nguồn lực con ngƣời), vật lực (nguồn lực vật chất, công cụ lao động, đối tƣợng lao động, tài nguyên thiên nhiên), tài lực (nguồn lực về tài chính tiền tệ) … song chỉ có nguồn lực con ngƣời mới tạo ra động lực của sự phát triển, những nguồn lực khác muốn phát huy đƣợc đƣợc tác dụng chỉ có thể thông qua nguồn lực con ngƣời. Trong một doanh nghiệp cũng nhƣ vậy, nguồn nhân lực đóng vai trò rất quan trọng.
Các yếu tố vật chất nhƣ máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu, tài chính sẽ trở nên vô dụng nếu không có bàn tay và trí tuệ của con ngƣời tác động vào. Con ngƣời sẽ biến những máy móc thiết bị hiện đại phát huy có hiệu quả hoạt động của nó trong việc tạo ra sản phẩm. Vì vậy, việc quản trị nguồn nhân lực ngày nay thƣờng đƣợc các doanh nghiệp chú trọng và hoàn thiện hơn. Trong các hoạt động quản trị nguồn nhân lực, hoạt động tuyển dụng có tầm quan trọng rất lớn.
Bởi tuyển dụng có hiệu quả sẽ giúp tổ chức có đƣợc một đội ngũ nhân lực phù hợp với yêu cầu hoạt động sản xuất kinh doanh của tổ chức, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của tổ chức. Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa nhƣ hiện nay, sức ép cạnh tranh luôn thúc đẩy các tổ chức phải phát triển theo hƣớng tốt hơn. Ngoài ra, tuyển dụng hiệu quả còn giúp những ngƣời lao động thực sự có năng lực đƣợc làm việc và làm những công việc phù hợp với khả năng, trình độ, sở trƣờng và tính cách của mình. Điều này góp phần tạo đƣợc sự thoả mãn trong công việc, từ đó tạo động lực làm việc cho ngƣời lao động.
Tuyển dụng cũng là bƣớc đầu tạo nền tảng gắn bó ứng viên đƣợc lựa chọn với công việc và tổ chức, hoạt động này giúp cho 2 các hoạt động quản trị nguồn nhân lực khác trở nên dễ dàng hơn, hiệu quả hơn. Bên cạnh những chiến lƣợc phát triển kinh doanh, Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam đặc biệt chú trọng tới công tác tuyển dụng nhân viên nhằm thu hút những ngƣời có trình độ chuyên môn giỏi, có khả năng giao tiếp tốt và nhiệt tình trong công việc vào những vị trí quan trọng với mức lƣơng tƣơng xứng. Tuy nhiên trong thời gian tìm hiểu thực tế tại Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam tác giả nhận thấy hoạt động tuyển dụng tại đây vẫn còn bộc lộ một số bất cập thể hiện ở một số tiêu chí nhƣ kết quả thực hiện công việc, số lƣợng nhân viên nghỉ việc, đặc biệt là khi tuyển dụng nhân viên kinh doanh. Đây là đối tƣợng chiếm tỷ trọng chủ yếu trên tổng số CBNV và cũng là đối tƣợng trực tiếp tạo lợi nhuận cho Ngân hàng.
Vì vậy, việc tuyển dụng nhân viên kinh doanh đúng và hiệu quả là rất quan trọng. Nhận rõ tầm quan trọng của tuyển dụng lực trong doanh nghiệp nói chung và đặc biệt là nhân viên kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam nói riêng, tác giả đã chọn đề tài “Tuyển dụng nhân viên kinh doanh tại Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Đại Chúng Việt Nam" làm luận văn tốt nghiệp của mình. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Tuyển dụng là một trong những hoạt động hàng đầu, không thể thiếu để giúp cho tổ chức có một nguồn nhân lực chất lƣợng cao, giúp cho bộ máy tổ chức đƣợc vận hành một cách trơn tru, có hiệu quả. Để tuyển dụng đƣợc ngƣời phù hợp với các tiêu chuẩn, yêu cầu của công việc là việc không dễ dàng vì vậy nghiên cứu về hoạt động tuyển dụng đã đƣợc nhiều nhà khoa học, nhà quản lý quan tâm nghiên cứu từ rất lâu.
Cụ thể có thể kể đến một số nghiên cứu nhƣ sau: 3 Đề tài: "Một số vấn đề về tuyển dụng lao động tại Ngân hàng Thƣơng mại Việt Nam" (2004) của nghiên cứu sinh Nguyễn Kim Anh, Trƣờng Đại học Kinh tế Quốc dân. Nội dung nghiên cứu tập trung vào phân tích tình hình tuyển dụng lao động tại Ngân hàng Thƣơng mại Việt Nam. Bài viết “Vai trò của công tác tuyển dụng nhân lực trong tổ chức” của tác giả Nguyễn Chơn Trung, trƣờng Đại học Đà Nẵng đƣợc đăng trên tạp chí khoa học trƣờng Đại học Đà Nẵng số 07, tháng 8 năm 2011, tác giả đã khẳng định công tác tuyển dụng nhân lực là một trong những công tác quan trọng hàng đầu trong quản trị nhân lực và cũng là điều kiện tiên quyết giúp bộ máy của tổ chức hoạt động. Trong bài viết này tác giả đã phân tích rất cụ thể vai trò của công tác tuyển dụng nhân lực trong tổ chức, từ đó thấy đƣợc tầm quan trọng của công tác tuyển dụng và cần thiết phải xây dựng một quy trình tuyển dụng bài bản, phù hợp cho mỗi doanh nghiệp.
Bài viết của tác giả nghiên cứu công tác tuyển dụng của tổ chức nói chung, không phân loại từng loại hình doanh nghiệp khác nhau có những cách thức tuyển dụng khác nhau nên việc ứng dụng vào các doanh nghiệp cụ thể chƣa thực sự hiệu quả. Luận án tiến sĩ “Phát triển nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế” của Lê Thị Mỹ Linh ngày 3/4/2010. Tác gải đã chỉ ra những ƣu điểm, hạn chế của hoạt động quản lý đào tạo và phát triển nguồn lực trong doanh nghiệp vừa và nhỏ, tìm ra các nguyên nhân của thực trạng đó và khuyến nghị những giải pháp phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp. Một trong những giải pháp mà tác giả đề cập đến nhằm phát triển nguồn nhân lực đó là “thực hiện chính sách thu hút những ngƣời lao động giỏi”, tác giả nhấn mạnh “để thu hút nhân viên giỏi, các doanh nghiệp không phải áp dụng những biện pháp đối phó nhất thời mà cần phải có chiến lƣợc.
Cần thực hiện thu hút ứng viên từ nhiều nguồn, tránh tình trạng chỉ sử dụng ngƣời nhà vì có nhiều hạn chế. Việc tuyển dụng phải từ 4 từ , thực hiện theo đúng quy trình tuyển dụng, và cần thiết phải có một nhóm quản lý cấp cao thay phiên nhau phỏng vấn kỹ lƣỡng các ứng viên”. Giải pháp tác giả đƣa ra hƣớng tới cụ thể một loại hình doanh nghiệp là doanh nghiệp vừa và nhỏ, không phải một tổ chức nói chung vì vậy có giá trị thực tiễn khá cao, là nguồn tài liệu tham khảo bổ ích cho các chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam. "Phát triển nguồn nhân lực chất lƣợng cao cho ngành ngân hàng Việt Nam giai đoạn 2010 – 2020” của Tô Ngọc Hƣng và Nguyễn Đức Trung, viết năm 2010.
Bài viết tiếp cận toàn diện vấn đề phát triển nguồn nhân lực từ góc nhìn chiến lƣợc chung cho cả hệ thống ngân hàng Việt Nam. Trong đó, có những đánh giá hết sức sắc sảo về thực trạng nguồn nhân lực của các ngân hàng hiện nay và đặc biệt là về công tác tuyển dụng. Luận án Tiến sĩ “Các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tuyển dụng nhân sự tại công ty Tropidane Việt Nam” (2000) của tác giả Hồ Phúc Nguyên nghiên cứu. Nội dung luận án phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động tuyển dụng và đƣa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyển dụng nhân sự tại Công ty Tropidane Việt Nam.
Nhìn chung, các nghiên cứu trên đều chỉ ra vai trò vô cùng quan trọng của hoạt động tuyển dụng đối với sự phát triển của các tổ chức. Tuy nhiên các nghiên cứu này cũng chỉ nêu lên một phần hoặc một số vấn đề liên quan đến tuyển dụng nhân lực, chƣa có nghiên cứu nào đề cập cụ thể đến quy trình từ tuyển chọn đến bố trí và sử dụng nguồn nhân lực mới tuyển một cách hợp lý và hiệu quả. Vì vậy, trong quá trình thực hiện tác giả đã kế thừa, học tập những ƣu điểm của các công trình nghiên cứu trƣớc đó để hoàn thành luận văn của mình. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 3.
Mục đích nghiên cứu Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động tuyển dụng nhân viên kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam. Nhiệm vụ nghiên cứu - Làm rõ hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về tuyển dụng nhân viên kinh doanh. - Phân tích làm rõ thực trạng tuyển dụng nhân viên kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam từ đó tìm ra những hạn chế nguyên nhân của những hạn chế đó. - Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện tuyển dụng nhân viên kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam.
Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu 4. Đối tƣợng nghiên cứu - Tuyển dụng nhân viên kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam 4. Phạm vi nghiên cứu - Về không gian: Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam. - Về thời gian: Số liệu, thông tin thứ cấp, nội dung nghiên cứu thu thập từ năm 2017 đến 2019.
Số liệu sơ cấp đƣợc điều tra từ tháng 12 năm 2019. Phƣơng pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã sử dụng một số phƣơng pháp nghiên cứu cơ bản nhƣ sau: + Phƣơng pháp thống kê: Tổng hợp số liệu của công ty có liên quan đến hoạt động tuyển dụng nhân viên kinh doanh. + Phƣơng pháp phân tích: Phân tích các báo cáo liên quan đến tình hình hoạt động của Ngân hàng và các giải pháp tuyển dụng đã đƣợc thực hiện. 6 +Phƣơng pháp so sánh: Sử dụng so sánh để đối chiếu giữa các kỳ và năm hoạt động của Ngân hàng.
+ Phƣơng pháp điều tra xã hội học: Phiếu phỏng vấn bằng bảng hỏi. Điều tra, phỏng vấn nhân viên kinh doanh mới đƣợc tuyển trong vòng một năm. Số phiếu phát ra: 150 phiếu. Chọn 150 mẫu (bao gồm các chức danh quản lý và nhân viên nhƣ: Giám đốc chi nhánh, Trƣởng phòng, Chuyên viên QHKH, Giao dịch viên) trong tổng số 752 nhân viên kinh doanh mới đƣợc tuyển trong năm 2019.
Những đóng góp mới của luận văn - Hệ thống hóa và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về tuyển dụng nhân viên kinh doanh tại các doanh nghiệp. - Đƣa ra vai trò, nội dung của hoạt động của tuyển dụng nhân viên kinh doanh, những nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động này. - Phân tích và đánh giá thực trạng tuyển dụng nhân viên kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam. Nêu ra những mặt đƣợc cũng nhƣ những tồn tại trong tuyển dụng nhân viên kinh doanh tại Ngân hàng và nguyên nhân của những tồn tại đó.