Theo Dõi Khả Năng Sinh Trưởng Của Đàn Gà Mía X Lương Phượng Tại Trại Chăn Nuôi Khoa Chăn Nuôi Thú Y

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu theo dõi khả năng sinh trưởng của đàn gà mía x lương phượng nuôi tại trại chăn nuôi gia cầm khoa, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Đào Ánh Tuyết
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hoan
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Theo dõi khả năng sinh trưởng của đàn gà Mía x Lương Phượng nuôi tại trại chăn nuôi gia cầm khoa Chăn nuôi Thú y trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 0.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 0.2. Ý nghĩa của đề tài
• 0.2.1. Ý nghĩa trong khoa học
• 0.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1. Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu sự di truyền của các tính trạng ở gia cầm
• 2.2. Khả năng sinh trưởng và các yếu tố ảnh hưởng sinh trưởng
• 2.2.1. Khái niệm về sinh trưởng
• 2.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng tới sinh trưởng và cho thịt của gia cầm
• 2.2.2.1. Ảnh hưởng của giống
• 2.2.2.2. Ảnh hưởng của chế độ dinh dưỡng
• 2.2.2.3. Ảnh hưởng của chăm sóc
• 2.2.2.3.1. Ảnh hưởng của nhiệt độ
• 2.2.2.3.2. Ảnh hưởng của ẩm độ và thông thoáng
• 2.2.2.3.3. Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng
• 2.2.2.3.4. Ảnh hưởng của mật độ nuôi nhốt
• 2.2.3. Sức sống và khả năng cảm nhiễm bệnh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Mở Đầu

Ngành chăn nuôi gia cầm đang trở thành một trong những lĩnh vực mũi nhọn trong phát triển kinh tế nông thôn. Đặc biệt, việc theo dõi sinh trưởng của các giống gà lai như đàn gà Mía x Lương Phượng tại trại chăn nuôi của khoa chăn nuôi thú y là rất cần thiết. Mục tiêu của nghiên cứu này là xác định khả năng sinh trưởng và chuyển hóa thức ăn của giống gà lai này. Theo đó, việc lai tạo giữa hai giống gà này không chỉ giúp cải thiện năng suất mà còn nâng cao chất lượng thịt, đáp ứng nhu cầu thực phẩm ngày càng cao của xã hội. Nghiên cứu này sẽ cung cấp thông tin khoa học bổ ích cho các hộ chăn nuôi, từ đó hoàn thiện quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng đàn gà thịt.

II. Tổng Quan Tài Liệu

Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu sự di truyền của các tính trạng ở gia cầm cho thấy rằng khả năng sinh trưởng của đàn gà Mía x Lương Phượng chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm giống, dinh dưỡng và điều kiện chăm sóc. Theo các nghiên cứu trước đây, các tính trạng số lượng như sinh trưởng và sản xuất thịt đều được quy định bởi nhiều gen. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình chăn nuôi. Đặc biệt, nghiên cứu về khả năng sinh trưởng và các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng sẽ giúp xác định các phương pháp nuôi dưỡng hiệu quả hơn cho giống gà lai này.

III. Đối Tượng Nội Dung và Phương Pháp Nghiên Cứu

Nghiên cứu này tập trung vào đàn gà Mía x Lương Phượng nuôi tại trại chăn nuôi của khoa chăn nuôi thú y. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ khi gà con được 1 ngày tuổi cho đến khi đạt trọng lượng thịt tối ưu. Nội dung nghiên cứu bao gồm theo dõi sinh trưởng, khả năng chuyển hóa thức ăn và tỷ lệ nuôi sống. Phương pháp nghiên cứu sẽ sử dụng các chỉ tiêu theo dõi sinh trưởng và phương pháp xử lý số liệu thống kê để phân tích kết quả. Điều này sẽ giúp đánh giá chính xác khả năng sinh trưởng của giống gà lai này trong điều kiện nuôi dưỡng cụ thể.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu và Thảo Luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy đàn gà Mía x Lương Phượng có khả năng sinh trưởng tốt, với tỷ lệ nuôi sống cao và khả năng chuyển hóa thức ăn hiệu quả. Các chỉ số sinh trưởng tuyệt đối và tương đối đều đạt yêu cầu, cho thấy giống gà này có tiềm năng lớn trong chăn nuôi. Việc áp dụng các phương pháp chăm sóc và nuôi dưỡng hợp lý đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất. Kết quả này không chỉ có giá trị trong nghiên cứu mà còn có ý nghĩa thực tiễn cao, giúp các hộ chăn nuôi có thêm thông tin để cải thiện quy trình sản xuất của mình.

V. Kết Luận và Đề Nghị

Nghiên cứu về đàn gà Mía x Lương Phượng đã chỉ ra rằng giống gà này có khả năng sinh trưởng tốt và thích nghi với điều kiện nuôi dưỡng tại trại chăn nuôi. Đề nghị các hộ chăn nuôi nên áp dụng các phương pháp chăm sóc và dinh dưỡng hợp lý để phát huy tối đa tiềm năng của giống gà này. Đồng thời, cần tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện quy trình nuôi dưỡng, nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi gia cầm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chăn nuôi gia cầm tại Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, đóng góp quan trọng vào nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng và nâng cao hiệu quả kinh tế cho các hộ nông dân. Theo báo cáo của ngành, nhu cầu về thịt và trứng gia cầm ngày càng tăng, đòi hỏi các giống gà có khả năng sinh trưởng nhanh, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và cho năng suất cao. Gà Lương Phượng là giống gà nhập khẩu có ưu điểm sinh trưởng nhanh, ít bệnh tật, nhưng chất lượng thịt chưa được ưa chuộng do lượng mỡ cao. Trong khi đó, gà Mía là giống địa phương có khả năng chống chịu tốt, thịt thơm ngon nhưng sinh trưởng chậm và năng suất thấp. Việc lai tạo giữa gà Mía và Lương Phượng nhằm kết hợp ưu điểm của hai giống, tạo ra con lai có sức sản xuất cao, chất lượng thịt tốt và phù hợp với nhiều hình thức chăn nuôi.

Mục tiêu nghiên cứu là theo dõi khả năng sinh trưởng và chuyển hóa thức ăn của đàn gà lai (Mía x Lương Phượng) nuôi tại trại gia cầm khoa Chăn nuôi - Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên trong khoảng thời gian từ tháng 11/2015 đến tháng 6/2016. Nghiên cứu nhằm cung cấp số liệu khoa học để hoàn thiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và khuyến cáo cho các hộ chăn nuôi, góp phần phát triển kinh tế địa phương và đáp ứng nhu cầu thị trường. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất gia cầm, đặc biệt trong bối cảnh ngành chăn nuôi gia cầm đang được khuyến khích phát triển tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết di truyền học số lượng, trong đó các tính trạng sản xuất của gia cầm như sinh trưởng, sinh sản, cho thịt được quy định bởi nhiều gen nhỏ (polygene) và chịu ảnh hưởng của môi trường. Công thức tổng quát biểu thị mối quan hệ giữa kiểu hình (P), kiểu gen (G) và môi trường (E) là:

$$ P = G + E = A + D + I + E_g + E_s $$

trong đó, $A$ là giá trị cộng gộp, $D$ là sai lệch trội, $I$ là sai lệch tương tác gen, $E_g$ là sai lệch môi trường chung và $E_s$ là sai lệch môi trường riêng. Khả năng sinh trưởng của gà chịu ảnh hưởng lớn từ yếu tố giống, dinh dưỡng, điều kiện chăm sóc và môi trường như nhiệt độ, độ ẩm, mật độ nuôi và chế độ chiếu sáng.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Sinh trưởng tích lũy: Tăng khối lượng cơ thể qua các tuần tuổi.
• Sinh trưởng tuyệt đối và tương đối: Tốc độ tăng khối lượng và tỷ lệ tăng khối lượng giữa các giai đoạn.
• Khả năng chuyển hóa thức ăn: Hiệu quả sử dụng thức ăn để tăng khối lượng cơ thể.
• Chỉ số sản xuất (PI) và chỉ số kinh tế (EN): Đánh giá tổng hợp hiệu quả kinh tế và kỹ thuật trong chăn nuôi.

Phương pháp nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn gà lai (Mía x Lương Phượng) nuôi tại trại gia cầm khoa Chăn nuôi - Thú y, Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
• Thời gian và địa điểm: Từ ngày 18/11/2015 đến 18/6/2016 tại trại gia cầm khoa Chăn nuôi - Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
• Cỡ mẫu: 300 con gà được nuôi nhốt hoàn toàn trong chuồng hở.
• Phương pháp chọn mẫu: Chọn gà con khỏe mạnh, đồng đều về kích thước và đặc điểm giống.
• Phương pháp theo dõi: Cân trọng lượng gà hàng tuần, ghi nhận tỷ lệ nuôi sống, lượng thức ăn tiêu thụ, áp dụng các chỉ tiêu sinh trưởng tích lũy, tuyệt đối, tương đối, tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng, chỉ số sản xuất và kinh tế.
• Phương pháp phân tích số liệu: Sử dụng thống kê sinh vật học với các tham số trung bình, sai số trung bình và hệ số biến dị theo phương pháp của Nguyễn Văn Thiện và cộng sự (2002).
• Quy trình chăm sóc: Đảm bảo nhiệt độ, độ ẩm, chế độ chiếu sáng, dinh dưỡng cân đối theo từng giai đoạn phát triển, tiêm phòng vaccine và phòng bệnh theo lịch trình chuẩn.
• Timeline nghiên cứu: Theo dõi liên tục trong 77 ngày (từ 1 đến 11 tuần tuổi), ghi nhận các chỉ tiêu sinh trưởng và sức khỏe.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ nuôi sống cao: Tỷ lệ nuôi sống của đàn gà đạt 98,67% sau 11 tuần, cho thấy quy trình chăm sóc và phòng bệnh phù hợp. Tỷ lệ nuôi sống trong giai đoạn 1-3 tuần thấp hơn do sức đề kháng còn yếu, sau đó tăng ổn định từ tuần thứ 4 trở đi.

2. Sinh trưởng tích lũy ổn định: Khối lượng trung bình gà tăng từ 42,19 g lúc sơ sinh lên 1806,45 g ở tuần 11, với hệ số biến dị dưới 13%, chứng tỏ sự đồng đều trong sinh trưởng. Sinh trưởng tuyệt đối đạt đỉnh ở tuần 8 với 37,77 g/con/ngày, sinh trưởng tương đối giảm dần từ 73,81% ở tuần đầu xuống còn 10,5% ở tuần 11.

3. Hiệu quả sử dụng thức ăn: Lượng thức ăn tiêu thụ tăng dần theo tuần tuổi, tổng lượng thức ăn tiêu thụ trong 11 tuần là khoảng 5,25 kg/con. Tiêu tốn thức ăn trung bình là 2,96 kg thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng, phù hợp với các giống gà lai thịt khác trong điều kiện nuôi nhốt.

4. Chỉ số sản xuất và kinh tế: Chỉ số sản xuất (PI) giảm dần theo tuần tuổi, từ mức cao ở giai đoạn đầu đến 76,83 ở tuần 11. Chỉ số kinh tế (EN) cũng giảm từ các tuần đầu xuống còn 29,15 ở tuần cuối, phản ánh hiệu quả kinh tế tốt khi xuất bán gà ở giai đoạn 10-11 tuần tuổi.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy gà lai (Mía x Lương Phượng) có khả năng sinh trưởng tốt, thích nghi với điều kiện khí hậu và phương thức nuôi nhốt tại Thái Nguyên. Tỷ lệ nuôi sống cao chứng tỏ quy trình chăm sóc, phòng bệnh và dinh dưỡng được thực hiện hiệu quả. Sinh trưởng tích lũy và tốc độ sinh trưởng tuyệt đối phù hợp với quy luật sinh trưởng chung của gia cầm, với giai đoạn tăng trưởng nhanh nhất từ tuần 6 đến 9.

Hiệu quả sử dụng thức ăn đạt mức tiêu chuẩn, giúp giảm chi phí thức ăn chiếm khoảng 70% giá thành chăn nuôi, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế. Chỉ số sản xuất và kinh tế phản ánh rõ lợi ích khi xuất bán gà ở tuần 10-11, tránh kéo dài nuôi dưỡng gây giảm hiệu quả.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả tương đồng với các giống gà lai thịt phổ biến, đồng thời khẳng định ưu điểm của giống lai trong việc kết hợp sức sống, khả năng sinh trưởng và chất lượng thịt. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng khối lượng theo tuần tuổi, biểu đồ tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng và bảng tổng hợp chỉ số sản xuất để minh họa rõ ràng hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa quy trình chăm sóc và dinh dưỡng: Áp dụng chế độ dinh dưỡng cân đối, tăng cường protein và năng lượng phù hợp từng giai đoạn phát triển nhằm nâng cao tốc độ sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Thực hiện trong vòng 6-12 tháng, chủ thể là các trang trại và hộ chăn nuôi.

2. Mở rộng nghiên cứu và nhân rộng mô hình: Tiến hành thí nghiệm lặp lại ở các mùa vụ và địa phương khác nhau với quy mô lớn hơn để đánh giá chính xác khả năng sinh trưởng và thích nghi của gà lai, từ đó xây dựng quy trình chuẩn cho từng vùng miền. Thời gian 1-2 năm, do các viện nghiên cứu và trường đại học thực hiện.

3. Tăng cường công tác phòng bệnh và vệ sinh chuồng trại: Áp dụng nghiêm ngặt quy trình tiêm phòng vaccine, vệ sinh sát trùng chuồng trại, hạn chế dịch bệnh ảnh hưởng đến tỷ lệ nuôi sống và sinh trưởng. Chủ thể là người chăn nuôi và cán bộ thú y, thực hiện liên tục hàng năm.

4. Khuyến khích phát triển chăn nuôi gà lai (Mía x Lương Phượng) tại nông hộ: Hướng dẫn kỹ thuật nuôi, chăm sóc và phòng bệnh cho các hộ nông dân nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, góp phần phát triển kinh tế địa phương. Thời gian triển khai 6-12 tháng, do các trung tâm khuyến nông và chính quyền địa phương phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành chăn nuôi, thú y: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực nghiệm về sinh trưởng và chuyển hóa thức ăn của gà lai, giúp nâng cao kiến thức chuyên môn và áp dụng vào thực tiễn.

2. Các nhà khoa học và chuyên gia chăn nuôi: Tham khảo để phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo, cải tiến quy trình nuôi dưỡng và chọn giống gia cầm phù hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam.

3. Người chăn nuôi và các trang trại gia cầm: Áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa quy trình chăm sóc, nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm chi phí thức ăn, tăng lợi nhuận kinh tế.

4. Cơ quan quản lý và khuyến nông: Sử dụng làm cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phát triển chăn nuôi gia cầm, hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ nông dân phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Gà lai (Mía x Lương Phượng) có ưu điểm gì so với giống gà thuần chủng?
   Gà lai kết hợp ưu điểm sinh trưởng nhanh, sức đề kháng tốt của gà Lương Phượng và chất lượng thịt thơm ngon, khả năng chống chịu khí hậu của gà Mía, giúp tăng hiệu quả sản xuất và phù hợp với nhiều hình thức chăn nuôi.

2. Tỷ lệ nuôi sống của đàn gà trong nghiên cứu đạt bao nhiêu?
   Tỷ lệ nuôi sống đạt 98,67% sau 11 tuần, cho thấy quy trình chăm sóc và phòng bệnh được thực hiện hiệu quả, giúp giảm thiểu tổn thất do bệnh tật và điều kiện môi trường.

3. Tiêu tốn thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng của gà lai là bao nhiêu?
   Tiêu tốn thức ăn trung bình là 2,96 kg thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng, mức này phù hợp với các giống gà lai thịt khác và giúp giảm chi phí thức ăn trong chăn nuôi.

4. Khi nào nên xuất bán gà lai để đạt hiệu quả kinh tế cao nhất?
   Nghiên cứu khuyến cáo xuất bán gà ở giai đoạn 10-11 tuần tuổi, khi sinh trưởng tương đối giảm và chỉ số sản xuất, kinh tế vẫn ở mức cao, tránh kéo dài nuôi dưỡng gây giảm hiệu quả.

5. Phương pháp phòng bệnh nào được áp dụng trong nghiên cứu?
   Áp dụng tiêm phòng vaccine đầy đủ các bệnh Newcastle, Gumboro, Đậu gà, cùng với vệ sinh chuồng trại, sử dụng thuốc tăng sức đề kháng và kháng sinh định kỳ để phòng và điều trị các bệnh thường gặp như bạch lỵ, CRD, cầu trùng.

Kết luận

• Gà lai (Mía x Lương Phượng) có khả năng sinh trưởng tốt, thích nghi với điều kiện khí hậu và phương thức nuôi nhốt tại Thái Nguyên.
• Tỷ lệ nuôi sống cao đạt 98,67%, đảm bảo hiệu quả sản xuất và giảm thiệt hại do bệnh tật.
• Khối lượng gà đạt trung bình 1806,45 g ở tuần 11, với tốc độ sinh trưởng tuyệt đối và tương đối phù hợp quy luật sinh trưởng của gia cầm.
• Tiêu tốn thức ăn trung bình 2,96 kg thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng, giúp nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi.
• Chỉ số sản xuất và kinh tế lần lượt là 76,83 và 29,15, khuyến nghị xuất bán gà ở tuần 10-11 để đạt hiệu quả tối ưu.

Next steps: Tiếp tục nghiên cứu mở rộng ở các mùa vụ và địa phương khác nhau, hoàn thiện quy trình nuôi dưỡng và phòng bệnh, đồng thời phổ biến kỹ thuật cho người chăn nuôi nhằm phát triển bền vững ngành chăn nuôi gia cầm.

Call to action: Các nhà nghiên cứu, người chăn nuôi và cơ quan quản lý nên phối hợp triển khai áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm gia cầm, góp phần phát triển kinh tế nông thôn và đáp ứng nhu cầu thị trường ngày càng cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây ngành chăn nuôi đang trở thành ngành mũi nhọn trong việc phát triển kinh tế của các hộ nông dân trong cả nước, cùng với sự phát triển nhanh của khoa học kỹ thuật thì ngành chăn nuôi đã cung cấp một lượng lớn thực phẩm giá trị dinh dưỡng cao cả về số lượng cũng như chất lượng cho xã hội và đem lại hiệu quả kinh tế không nhỏ. Trong đó chăn nuôi gia cầm đang được chú trọng và khuyến khích tới các hộ nông dân trong cả nước. Xã hội phát triển kinh tế ngày càng đi lên thì cuộc sống của nhân dân ngày càng được cải thiện. Do đó những đòi hỏi về nhu cầu thực phẩm như: thịt, trứng, ngày càng cao.

Đứng trước nhu cầu thực tiễn sản xuất trên, thì nước ta đã nhập một số giống gà lông màu có khả năng sinh trưởng tốt, thích nghi với khí hậu của Việt Nam, trong đó có giống gà Lương Phượng. Gà Lương Phượng có đặc điểm dễ nuôi nhanh lớn, ít bệnh tật năng suất cao thích nghi tốt với khí hậu nhiệt đới, song chất lượng thịt ít được ưa chuộng bởi lượng mỡ dưới da cũng như mỡ bụng nhiều. Gà Mía là giống gà địa phương, có sức sản xuất không cao, sinh trưởng chậm, tầm vóc nhỏ bé, năng suất thịt thấp, nhưng có khả năng chống chịu tốt với khí hậu địa phương, ít bệnh tật, thịt mịn, thơm ngon hợp thị hiếu người tiêu dùng được nhiều người ưa chuộng. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc lai tạo giữa 2 giống gà trên đã tạo ra con lai có sức sản xuất cao, phù hợp chăn nuôi với mọi hình thức, chất lượng thịt thơm ngon, khắc phục được những nhược điểm của giống gốc.

Đã có nhiều nghiên cứu đánh giá sức sản xuất thịt của con lai và đều khẳng định con lai (Mía x Lương Phượng) có khả năng sinh trưởng tốt trong các điều kiện. Liệu n 2 các quy trình nuôi dưỡng khác nhau trong nông hộ, các địa phương có ảnh hưởng tới sức sản xuất thịt của con lai hay không? và để có thêm số liệu khoa học khuyến cáo cho hộ chăn nuôi, tôi tiến hành đề tài: “Theo dõi khả năng sinh trưởng của đàn gà Mía x Lương Phượng nuôi tại trại chăn nuôi gia cầm khoa Chăn nuôi - Thú y trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài - Xác định được khả năng sinh trưởng, chuyển hóa thức ăn của đàn gà Mía x Lương Phượng. - Kết quả của đề tài góp phần hoàn thiện vào quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng đàn gà thịt Mía x Lương Phượng.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong khoa học - Có thêm thông tin khoa học về khả năng sinh trưởng và chuyển hóa thức ăn của gà lai (Mía x Lương Phượng) nuôi ở địa bàn tỉnh Thái Nguyên, góp phần hoàn thiện quy trình chăn nuôi gà thịt. Ý nghĩa trong thực tiễn - Đánh giá khả năng sinh trưởng của gà lai (Mía x Lương Phượng) về phương thức nuôi thích hợp trong nông hộ. - Để áp dụng các kiến thức đã được học vào thực tiễn sản xuất nhằm nâng cao tay nghề và năng lực bản thân.

n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu sự di truyền của các tính trạng ở gia cầm Khi nghiên cứu các tính trạng sản xuất của gia cầm, các nhà khoa học không những nghiên cứu về đặc điểm di truyền mà còn nghiên cứu đến các yếu tố ngoại cảnh tác động lên tính trạng đó. Theo quan điểm di truyền học thì hầu hết các tính trạng về năng suất của gia cầm như: Sinh trưởng, sinh sản, cho lông, cho trứng, cho thịt…đều là những tính trạng số lượng (Quantitative Character) và do các gen nằm trên cùng nhiễm sắc thể (NST) quy định.

Tính trạng số lượng là những tính trạng mà ở đó sự sai khác nhau về mức độ giữa các cá thể rõ nét hơn là sự sai khác về chủng loại. Sự sai khác nhau này chính là nguồn vật liệu cho chọn lọc tự nhiên cũng như chọn lọc nhân tạo. Các tính trạng số lượng được quy định bởi nhiều gen, các gen điều khiển tính trạng số lượng phải có môi trường phù hợp mới được biểu hiện hoàn toàn. Theo Nguyễn Văn Thiện (1995) [8], thì giá trị đo lường của tính trạng số lượng trên một cá thể được gọi là giá trị kiểu hình (Phenotypic value) của cá thể đó.

Các giá trị có liên quan đến kiểu gen là giá trị kiểu gen (Genotypic value) và giá trị có liên quan đến môi trường là sai lệch môi trường (Environmental deviation). Như vậy kiểu gen qui định một giá trị nào đó của kiểu hình và môi trường gây ra một sự sai lệch với giá trị kiểu gen theo hướng này hoặc hướng khác. Quan hệ đó được biểu thị như sau: P= G + E Trong đó: P: Là giá trị kiểu hình G: Là giá trị kiểu gen E: Là sai lệch môi trường n 4 Tuy nhiên khác với tính trạng chất lượng, giá trị kiểu gen của tính trạng số lượng do nhiều gen nhỏ (Minorgene) cấu tạo thành. Đó là hiệu ứng riêng biệt của từng gen thì rất nhỏ, nhưng tập hợp nhiều gen nhỏ sẽ ảnh hưởng rõ rệt đến tính trạng nghiên cứu.

Hiện tượng này gọi là hiện tượng đa gen (Polygene) gồm các thành phần: Cộng gộp, trội, tương tác gen nên được biểu thị theo công thức sau: G = A+ D + I Trong đó: G: Là giá trị kiểu gen A: Là giá trị cộng gộp D: Là giá trị sai lệch trội I: Là giá trị sai lệch tương tác. Trong đó giá trị cộng gộp (A) là do giá trị giống quy định, là thành phần quan trọng nhất của kiểu gen vì nó ổn định, có thể xác định được và di truyền lại cho thế hệ sau, có ý nghĩa trong chọn dòng thuần, là cơ sở cho việc chọn giống. Hai thành phần sai lệch trội (D) và tương tác gen (I) cùng có vai trò quan trọng, là giá trị giống đặc biệt chỉ có thể xác định được thông qua con đường thực nghiệm. D và I không di truyền được và phụ thuộc vào vị trí và sự tương tác giữa các gen.

Chúng là cơ sở của việc lai giống. Đồng thời tính trạng số lượng cũng chịu ảnh hưởng của môi trường chung và môi trường riêng: - Sai lệch môi trường chung (General environmental) (Eg) là sai lệch do các yếu tố tác động lên toàn bộ các cá thể trong nhóm vật nuôi. Loại này có tính chất thường xuyên không cục bộ như: Thức ăn, khí hậu…do vậy đó là sai lệch giữa các nhóm, giữa các cá thể và giữa các thành phần khác nhau trên một cơ thể. n 5 - Sai lệch môi trường riêng (Environmental deviation) (Es) là các sai lệch do các yếu tố môi trường tác động riêng rẽ lên từng nhóm cá thể vật nuôi hoặc một giai đoạn nào đó trong đời một con vật hay các phần khác nhau của con vật.

Loại này có tính chất không thường xuyên và cục bộ như: thay đổi về thức ăn, khí hậu, trạng thái sinh lý gây ra… Như vậy, quan hệ của kiểu hình (P), kiểu gen (G), môi trường (E) của một cá thể biểu hiện như sau: P = A+ D+I + Eg + Es. Do đó để đạt được năng suất, chất lượng cao trong chăn nuôi (giá trị kiểu hình như mong muốn) chúng ta cần phải có giống tốt và tạo ra môi trường thích hợp để phát huy hết tiềm năng của giống. Trong đề tài này chúng tôi sẽ nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường (E) đến giá trị kiểu hình, từ đó tìm ra mức độ ảnh hưởng cũng như tạo ra môi trường thích hợp để tiềm năng của giống (G) được thể hiện ra giá trị kiểu hình (P) có lợi cho người chăn nuôi. Khả năng sinh trưởng và các yếu tố ảnh hưởng sinh trưởng * Khái niệm về sinh trƣởng Ở vật nuôi từ khi hình thành phôi đến khi trưởng thành khối lượng và thể tích cơ thể tăng lên.

Điều này trước tiên là tế bào tăng lên về số lượng, các cơ quan bộ phận trong cơ thể đều có sự tăng lên về khối lượng và kích thước. Từ đó, dẫn đến khối lượng và thể tích của cơ thể tăng lên. Sự lớn lên của cơ thể là do sự tích luỹ các chất hữu cơ thông qua việc trao đổi chất. Tác giả Trần Đình Miên và Nguyễn Kim Đường (1992) [7], đã khái quát: “Sinh trưởng là một quá trình tích luỹ các chất hữu cơ thông qua trao đổi chất, là sự tăng lên về chiều cao, chiều dài, bề ngang, khối lượng của từng cơ quan, bộ phận cũng như toàn bộ cơ thể trên cơ sở tính di truyền có từ đời trước”.

Sinh trưởng của vật nuôi nói chung và sinh trưởng của gà nói riêng chịu ảnh n 6 hưởng của nhiều yếu tố, quan trọng nhất là yếu tố giống, dinh dưỡng và các điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng khác. * Các yếu tố ảnh hƣởng tới sinh trƣởng và cho thịt của gia cầm Ảnh hưởng của giống Mỗi giống có một tốc độ sinh trưởng nhất định. Sự khác nhau về tốc độ sinh trưởng đó là do bản chất di truyền quy định. Đặc điểm di truyền của giống và ngoại cảnh có tác động qua lại với nhau, nghĩa là cùng một kiểu gen nhưng ở các môi trường khác nhau thì có tốc độ sinh trưởng khác nhau.

Cho nên việc cần thiết là phải tạo ra môi trường phù hợp với kiểu gen đó để phát huy tối đa tiềm năng di truyền của giống. Jaap và Moris (1997) [18] đã phát hiện ra những sai khác trong cùng một giống về cường độ sinh trưởng. Theo Trần Thanh Vân và cs (2015) [13] cho biết, gà con ở 40 ngày tuổi khối lượng tăng gấp 10 lần so với 01 ngày tuổi, trong khi đó vịt con chỉ cần 20 ngày tuổi để tăng gấp 10 lần khối lượng so với lúc 01 ngày tuổi. Khảo sát khả năng sinh trưởng của 3 dòng gà Plymouth Rock thì dòng TĐ9 có khả năng sinh trưởng tốt nhất.

Đến tuần tuổi thứ 8, dòng TĐ9 có khối lượng sống vượt dòng TĐ8 12,90% và vượt TĐ3 17,40%, (Lê Hồng Mận và cs, 2006 [5]). Sự sai khác nhau về sinh trưởng và khối lượng cơ thể còn chịu ảnh hưởng của tính biệt, thông thường con trống phát triển hơn con mái: Ở gà hướng thịt giai đoạn 60-70 ngày tuổi con trống nặng hơn con mái 180-250 (g), (Trần Thanh Vân và cs (2015) [13]). Theo tài liệu của Chambers (1990) [15], cho biết: Có nhiều gen ảnh hưởng tới sự sinh trưởng chung, có gen ảnh hưởng đến một vài tính trạng riêng lẻ. Godfry và Raap (2002) [16], và nhiều tác giả khác cho rằng có nhiều hơn 15 gen quy định tốc độ sinh trưởng.