CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân Trước hết. “ Hoạt động cho vay được là việc thỏa thuận để tổ chức , cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cho vay khác” ( Khoản 16 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng, 2010 ).
Bản thân hoạt động cho vay còn được coi là mối quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ ngân hàng cho khách hàng trong một thời hạn nhất định với một khoản chi phí nhất định. Việc sử dụng khoản vay thường bao gồm nhiều lý do, ví dụ như tiêu dùng, mua sắm, đầu tư, cho đến các nhu cầu cá nhân khác. Bên cạnh đó, “ Đối với khách hàng cá nhân, họ thường quan tâm đến tính tiện lợi, bảo mật, và mức độ dịch vụ của ngân hàng. Khách hàng cá nhân sẽ tìm kiếm các giải pháp nhanh chóng, dễ tiếp cận qua các kênh kỹ thuật số như ngân hàng trực tuyến và ứng dụng di động.
Ngoài ra, khách hàng cá nhân thường nhấn mạnh sự cá nhân hóa trong trải nghiệm của bản thân, đặc biệt là khả năng tiếp cận các giải pháp tài chính phù hợp với nhu cầu cá nhân ” (Lloyds Banking Group, 2021). Như vậy, định nghĩa về cho vay của ngân hàng bao gồm những nội dung chính như sau: Tồn tại sự chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ người sở hữu sang người sử dụng; Hoạt động chuyển nhượng có thời hạn; Hoạt động này có kèm theo chi phí và rủi ro. Các hình thức cho vay đối với khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại Nhìn chung, thực hiện vay vốn là hoạt động diễn ra thường nhật đối với cả hai loại hình vay là cá nhân và doanh nghiệp. Mặt khác, đối với KHCN, đây là điều thiết yếu nhằm sử dụng trong các hoạt động như tiêu dùng và đầu tư cũng như cải thiện cuộc sống.
Hiện nay, có những mục đích sử dụng dịch vụ cho vay điển hình như sau: a.Theo thời hạn cho vay 4 Cho vay ngắn hạn: Khoản vay này có thời gian dưới 12 tháng, sử dụng nhằm bù đắp các thiếu sót ngắn hạn từ các cá nhân, hộ gia đình. Bản thân rủi ro của khoản vay này là tương đối nhỏ do trong thời gian này biến động xảy ra là không nhiều. Cho vay trung hạn: Bao gồm các khoản vay từ 12 đến 60 tháng, sử dụng để phục vụ các nhu cầu vốn có thời hạn dài hơn ví dụ như xây dựng nhà cửa hoặc mua ô tô, … Cho vay dài hạn: Bao gồm các khoản vay dài hơn 60 tháng, chủ yếu, phục vụ cho các nhu cầu vay vốn lớn, thời gian hoàn trả dài hơn như mua đất đai hoặc nhà cửa. Đối với khoản vay này thì thường tồn tại nhiều rủi ro lớn nên tỷ trọng cho vay của khoản vay này thường nhỏ.Theo loại tiền Cho vay đồng nội tệ: Khoản vay được giải ngân cho khách hàng bằng đồng nội tệ Cho vay đồng ngoại tệ: Khoản vay này được giải ngân tùy theo nhu cầu của khách hàng bằng đồng ngoại tệ nhưng đảm bảo được các quy định quản lý ngoại hối của NHNN Việt Nam c.Theo mục đích sử dụng Mục đích tiêu dùng: Khoản vay này nhằm phục vụ các nhu cầu nâng cao, cải thiện cuộc sống như mua ô tô, đồ dùng gia dụng hoặc khám chữa bệnh, giải trí,… Các khoản vay này thường có quy mô nhỏ, thời gian vay ngắn hạn, bao gồm những khoản vay thường dưới 60 tháng.
Mục đích sản xuất kinh doanh: Bao gồm các khoản vay nhằm thực hiện các phương án SXKD như bổ sung vốn lưu động phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, đầu tư trang thiết bị, TSCĐ nhằm phục vụ sản xuất… Các khoản vay liên quan đến mục đích này đều có một điểm chung là thời hạn vay vốn ngắn hoặc có thời gian vay dài hơn đối với hình thức đầu tư trang thiết bị và TSCĐ nhằm phục vụ sản xuất kinh doanh. Đối với quy mô thì hình thức này sẽ tùy theo kế hoạch của mỗi khách hàng. Mục đích cư trú: Các khoản vay này thường dùng cho nhu cầu mua sắm, cải tạo hoặc xây dựng nhà của các khách hàng là các hộ gia đình hoặc cá nhân. Khoản vay với mục đích thường có thời gian dài và quy mô lớn.Theo cách thức hoàn trả Vay hạn mức: Khách hàng sẽ được cung cấp một hạn mức cho vay.
Hơn nữa, khách hàng có thể vay hoặc trả cơ số lần trong kỳ nhưng với điều kiện dư nợ không được phép vượt quá hạn mức. Thông thường, khoản vay này được dùng nhằm phục 5 vụ hoạt động kinh doanh và mỗi khi khách hàng có nguyện vọng muốn vay thì phải trình bày phương án sử dụng khoản vốn cũng như trình bày các chứng từ chứng minh đã thu mua hàng. Vay từng lần: Khoản vay ngắn hạn có quy mô nhỏ của cá nhân, hộ gia đình để đáp ứng nhu cầu tiền mặt ngay lập tức và sẽ được thanh toán khi khoản vay này đáo hạn. Vay trả góp: Bao gồm khoản vay ngắn, trung hoặc dài hạn.
Với hình thức này khoản vay được chia làm nhiều lần theo kỳ, dựa theo thỏa thuận giữa ngân hàng và khách hàng. Vay trả góp thường được sử dụng nhằm tiêu dùng, mua sắm đồ dùng hoặc ô tô, nhà cửa…. hoặc các mục đích khác như sản xuất kinh doanh.Theo hình thức bảo đảm Vay có bảo đảm bằng tài sản: Dựa trên việc khoản vay được bảo đảm bằng tài sản của chính khách hàng hoặc bên thứ ba. Tài sản có thể bao gồm bất động sản, giấy tờ có giá… Tài sản bảo đảm tăng tính an toàn cho khoản vay vì ngân hàng có thể phát mại tài sản nếu như khách hàng không thể trả nợ, giảm thiểu tổn thất cho ngân hàng.
Những loại tài sản bảo đảm có thẻ những tài sản đã tồn tại hoặc hình thành từ việc vay vốn. Vay không có tài sản đảm bảo: Là hình thức vay tín chấp, dựa trên độ uy tín hoặc sự bảo lãnh từ bên thứ ba, theo đó ngân hàng có thể cho khách hàng vay vốn mà không có tài sản bảo đảm. Với khoản vay này, thì ngân hàng thường lựa chọn những khách hàng có uy tín cũng như khả năng trả nợ tốt. Các khách hàng thường áp dụng khoản vay này bao gồm cán bộ nhân viên chức, người làm động hưởng lượng hoặc cán bộ hưu trí.
Thông thường, khoản vay này phù hợp với thời gian ngắn hoặc trung hạn, phụ thuộc vào số tiền vay cũng như khả năng chi trả của khách hàng. Vai trò việc cho vay đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại Vai trò của hoạt động này được thể hiện qua nhiều khía cạnh khác nhau, từ việc hỗ trợ nhu cầu tài chính cá nhân, thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư, đến việc ổn định tài chính cá nhân và phát triển kinh tế toàn diện. Trước hết, cho vay KHCN đưa ra các hướng tiếp cận khả thi đối với vay vốn cá nhân. Một trong những yếu tố thiết yếu đối với ngân hàng hiện đại ngày nay là sự thuận tiện và nhanh chóng.
Vì vậy, khoản vay có thể cho phép các cá nhân thực hiện vay và sử dụng vào mục đích của mình mặc dù vẫn còn dưới khả năng tài chính cho 6 phép. Việc tiếp cận dễ dàng hơn sẽ đẩy mạnh tiềm năng phát triển từ nguồn vốn đã vay và đầu tư vào một số lĩnh vực như kinh doanh, bất động sản, từ đó cải thiện cuộc sống hơn. Bên cạnh đó, cho vay KHCN cũng thúc đẩy yêu cầu tiêu dùng và đầu tư. Ở mức độ vĩ mô, điều này không chỉ tạo ra các cơ hội nhằm tiêu dùng cá nhân nhiều hơn mà còn đẩy mạnh và kích thích tổng cầu của kinh tế.
Một cái nhìn thực tế hơn đó là ví dụ điển hình về khoản vay mua nhà và xe cộ góp phần hỗ trợ giảm thiểu yêu cầu về tiền phải có nhằm thực hiện mua tài sản. Qua đây, các doanh nghiệp trong lĩnh bất động sản cũng như công nghiệp ôtô và xe máy có thể phát triển một cách gián tiếp và cũng từ đây, thúc đẩy tăng trưởng các ngành liên quan khác. Trên hết, việc mở rộng phát triển này còn thúc giục về mặt chất lượng cao của sản phẩm, thúc đẩy cạnh tranh và phục vụ yêu cầu đời sống ngày càng cao cho người tiêu dùng. Một vai trò quan trọng khác của hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân là đóng góp vào sự ổn định tài chính cá nhân.
Trong bối cảnh kinh tế không ổn định, việc đảm bảo nguồn vốn dự phòng để đối phó với các tình huống tài chính khẩn cấp là điều cần thiết đối với mỗi cá nhân. Các khoản vay cá nhân từ ngân hàng thương mại cung cấp cho khách hàng khả năng tiếp cận nguồn vốn nhanh chóng và dễ dàng, giúp họ có thể giải quyết các tình huống tài chính khó khăn một cách hiệu quả. Điều này không chỉ giúp cá nhân duy trì sự ổn định tài chính mà còn giảm thiểu rủi ro phải bán tháo tài sản hoặc sử dụng các nguồn cho vay phi chính thức với lãi suất cao và rủi ro lớn. Hơn nữa, việc tiếp cận các khoản vay ngân hàng một cách minh bạch và hợp pháp giúp cá nhân xây dựng lịch sử cho vay tích cực, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch tài chính trong tương lai.
Sự ổn định tài chính cá nhân cũng là một trong những vai trò của cho vay KHCN. Bên cạnh việc đảm bảo đầu tư và tiêu dùng thì nhu cầu về sử dụng khẩn cấp hoặc tài chính ngắn hạn cũng là một điều đáng lưu ý. Hầu hết các ngân hàng thương mại có thể cung cấp khoản vay phù hợp với các phương thức nhanh chóng nhằm giải quyết các vấn đề hiệu quả. Vì vậy, các KHCN giảm thiểu khả năng bán tháo tài sản hoặc buộc phải tiến hành tiếp cận các hình thái phi chính thức, điều sẽ đem lại rủi ro cùng với lãi suất vô cùng lớn.
Đây cũng là sự khởi sắc tích cực về cho vay minh bạch, ổn định hóa các nhu cầu giao dịch. Đối với bản thân các ngân hàng thương mại, hoạt động này đem lại cơ số các chuyển biến tích cực nhất định.