Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Tài Chính Tại Trung Tâm Điều Tra Và Quy Hoạch Đất Đai

Luận văn thạc sĩ quản lý tài chính tại Trung tâm Điều tra và Quy hoạch Đất đai phân tích hiệu quả quản lý nguồn lực tài chính trong lĩnh vực đất đai.

• Tác giả: Nguyễn Thị Tuyết Chinh
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Hùng Cường
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý tài chính tại Trung tâm Điều tra và Quy hoạch đất đai – Tổng cục Quản lý đất đai
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỤC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
• 1.1. Khái niệm cơ bản
• 1.2. Một số lý luận cơ bản về quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập tự đảm bảo chi thường xuyên
• 1.4. Kinh nghiệm quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRUNG TÂM ĐIỀU TRA VÀ QUY HOẠCH ĐẤT ĐAI
• 2.1. Trung tâm Điều tra và Quy hoạch đất đai
• 2.2. Quản lý tài chính tại Trung tâm Điều tra, Đánh giá tài nguyên đất
• 2.3. Đánh giá chung về thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Điều tra, Đánh giá tài nguyên đất
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRUNG TÂM ĐIỀU TRA VÀ QUY HOẠCH ĐẤT ĐAI
• 3.1. Định hướng phát triển của Trung tâm giai đoạn 2018 – 2020
• 3.2. Định hướng quản lý tài chính tại Trung tâm
• 3.3. Cơ hội và thách thức đối với công tác quản lý tài chính tại Trung tâm Điều tra, Đánh giá tài nguyên đất
• 3.4. Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Trung tâm Điều tra, Đánh giá tài nguyên đất
• 3.5. Một số kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập

Công tác quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động hiệu quả và bền vững. Đơn vị sự nghiệp công lập, theo quy định của pháp luật, là tổ chức cung cấp dịch vụ công, không vì mục đích lợi nhuận. Việc quản lý tài chính tại các đơn vị này không chỉ giúp duy trì hoạt động mà còn đảm bảo sự minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính bao gồm cơ chế tài chính, nguồn thu từ ngân sách nhà nước và các nguồn thu khác. Đặc biệt, việc phân tích thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Điều tra và Quy hoạch đất đai cho thấy nhiều hạn chế trong việc đa dạng hóa nguồn thu và quản lý chi tiêu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hiện nhiệm vụ của đơn vị.

1.1. Khái niệm và vai trò của đơn vị sự nghiệp công lập

Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan nhà nước thành lập, có tư cách pháp nhân và cung cấp dịch vụ công. Vai trò của các đơn vị này rất quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu xã hội, cải thiện đời sống nhân dân và thực hiện nhiệm vụ chính trị. Đặc biệt, các đơn vị này còn góp phần vào việc tăng cường nguồn lực cho xã hội thông qua việc thu phí và lệ phí. Việc quản lý tài chính hiệu quả tại các đơn vị này không chỉ giúp duy trì hoạt động mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

II. Thực trạng công tác quản lý tài chính tại Trung tâm Điều tra và Quy hoạch đất đai

Trung tâm Điều tra và Quy hoạch đất đai là một đơn vị sự nghiệp công lập tự đảm bảo chi thường xuyên. Thực trạng quản lý tài chính tại đây cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Trong giai đoạn 2014-2017, Trung tâm đã gặp khó khăn trong việc đa dạng hóa nguồn thu và quản lý chi tiêu hiệu quả. Các khoản chi chưa được thực hiện theo đúng kế hoạch, dẫn đến tình trạng lãng phí và không hiệu quả trong sử dụng nguồn lực. Đặc biệt, cơ chế quản lý tài chính còn nhiều bất cập, ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nhiệm vụ của Trung tâm. Việc đánh giá thực trạng này là cần thiết để đưa ra các giải pháp cải thiện trong tương lai.

2.1. Đánh giá chung về thực trạng quản lý tài chính

Đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm cho thấy nhiều hạn chế trong việc sử dụng nguồn lực. Các nguồn thu chủ yếu từ ngân sách nhà nước và một phần từ hoạt động dịch vụ chưa đủ để đảm bảo chi phí hoạt động thường xuyên. Việc quản lý chi tiêu còn thiếu chặt chẽ, dẫn đến tình trạng lãng phí. Để cải thiện tình hình, cần có sự thay đổi trong cơ chế quản lý tài chính, đồng thời tăng cường công tác giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của Trung tâm.

III. Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Trung tâm Điều tra và Quy hoạch đất đai

Để hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Trung tâm, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần đa dạng hóa nguồn thu bằng cách phát triển các dịch vụ mới và tăng cường hợp tác với các tổ chức khác. Thứ hai, cần cải thiện cơ chế quản lý tài chính, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực. Cuối cùng, việc đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý tài chính cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của Trung tâm trong tương lai.

3.1. Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính

Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Trung tâm bao gồm việc xây dựng một kế hoạch tài chính chi tiết, xác định rõ các nguồn thu và chi tiêu. Cần thiết lập các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính, từ đó có cơ sở để điều chỉnh kịp thời. Đồng thời, việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát cũng sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề phát sinh, từ đó có biện pháp xử lý kịp thời, đảm bảo hoạt động của Trung tâm diễn ra hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên là trụ cột quyết định tính bền vững và năng lực tự chủ trong nền kinh tế thị trường. Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán tối ưu hóa nguồn lực tài chính tại Trung tâm Điều tra và Quy hoạch đất đai thuộc Tổng cục Quản lý đất đai trong bối cảnh nguồn thu từ ngân sách nhà nước chiếm hơn 70% tổng thu của đơn vị. Với quy mô nhân lực gồm 229 cán bộ viên chức và người lao động, đơn vị đối mặt với áp lực phải bảo đảm cân đối thu chi, duy trì thu nhập và tái đầu tư trang thiết bị phục vụ các nhiệm vụ chuyên môn đặc thù.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý tài chính giai đoạn 2014-2017, nhận diện những điểm nghẽn trong cơ chế tạo lập nguồn thu, quản lý định mức chi và phân phối chênh lệch thu chi. Trên cơ sở đó, luận văn đề xuất hệ thống giải pháp tài chính giai đoạn 2018-2020 nhằm mở rộng các dịch vụ sự nghiệp công, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn và hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm Điều tra và Quy hoạch đất đai trong khung thời gian 4 năm liên tục từ năm 2014 đến năm 2017.

Về mặt ý nghĩa thực tiễn, công trình đóng góp bộ dữ liệu thực chứng với tỷ lệ thực hiện dự toán ngân sách đạt trung bình trên 95% và hệ số tiền lương tăng thêm đạt đỉnh 3,86 lần mức lương ngạch bậc. Nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp kinh tế công lập ngành Tài nguyên và Môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản trị tài chính công và cơ chế phân cấp tự chủ tài chính trong khu vực công. Khung pháp lý trọng tâm bao gồm Nghị định 43/2006/NĐ-CP và Nghị định 16/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập. Bên cạnh đó, các quy định tại Khoản 1 Điều 9 Luật Viên chức năm 2010 về địa vị pháp lý của tổ chức cung cấp dịch vụ công được vận dụng xuyên suốt để phân định các nguồn lực.

Mô hình nghiên cứu chuẩn hóa chu trình quản lý tài chính công lập theo ba giai đoạn liên hoàn: lập dự toán thu chi, chấp hành dự toán ngân sách và quyết toán tài chính định kỳ. Ba khái niệm nền tảng được làm rõ gồm:

• Đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi thường xuyên: Đơn vị có mức tự bảo đảm chi phí hoạt động đạt từ 100% trở lên, vận hành theo cơ chế không sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước cấp trực tiếp cho bộ máy thường xuyên.
• Quy chế chi tiêu nội bộ: Hệ thống định mức, tiêu chuẩn do đơn vị ban hành nhằm phân bổ thu nhập, thanh toán công tác phí và kiểm soát chi phí hoạt động theo thẩm quyền tự chủ.
• Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp: Quỹ tái đầu tư cơ sở vật chất bắt buộc với tỷ lệ trích lập tối thiểu 25% từ phần chênh lệch thu lớn hơn chi sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ 4 bộ Báo cáo tài chính, Quyết định giao dự toán, Thông báo xét duyệt quyết toán hàng năm giai đoạn 2014-2017 của Trung tâm Điều tra và Quy hoạch đất đai. Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm 100% hồ sơ tài chính và dữ liệu nhân sự của 229 cá nhân, trong đó có 81 người thuộc biên chế được giao và 148 lao động hợp đồng, cùng toàn bộ các hợp đồng kinh tế phát sinh trong giai đoạn khảo sát.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng nhằm loại bỏ sai số chọn mẫu, phản ánh bức tranh tài chính chính xác tuyệt đối của một đơn vị sự nghiệp công lập đặc thù. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian và so sánh định lượng. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm nhận diện sự biến động tỷ trọng các nguồn thu, đánh giá mức độ co giãn của chi phí tiền lương và kiểm tra tính tuân thủ pháp luật trong trích lập các quỹ tài chính định kỳ trước ngày 31 tháng 3 hàng năm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu tài chính giai đoạn 2014-2017 tại Trung tâm Điều tra và Quy hoạch đất đai cho thấy bốn phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, tỷ lệ giải ngân dự toán ngân sách nhà nước giao đạt hiệu suất rất cao qua các năm. Tỷ lệ thực hiện so với dự toán năm 2014 đạt 98,66%, năm 2015 đạt 91,85%, năm 2016 đạt 93,83% và năm 2017 duy trì ở mức 96,01%. Điều này chứng minh năng lực tổ chức triển khai nhiệm vụ chuyên môn của đơn vị luôn bám sát tiến độ được Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt.

Thứ hai, cơ cấu nguồn thu còn phụ thuộc lớn vào các nhiệm vụ đặt hàng từ ngân sách nhà nước với tỷ trọng thường xuyên chiếm trên 70%. Tốc độ tăng trưởng dự toán ngân sách năm 2015 so với năm 2014 tăng 144,36%, năm 2016 tăng 103,48% và năm 2017 tăng 101,77%. Trong khi đó, nguồn thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ ngoài ngân sách năm 2017 có xu hướng giảm, chỉ bằng 95,41% so với năm 2016.

Thứ ba, chính sách chi trả thu nhập và tiền lương duy trì sự ổn định. Thu nhập bình quân đầu người tăng trưởng tích cực, đưa hệ số tiền lương tăng thêm từ 2,67 lần năm 2014 lên mức cao nhất là 3,86 lần năm 2016, trước khi điều chỉnh về 3,01 lần năm 2017. Mức chi hỗ trợ tiền ăn trưa được cố định ở định mức 520.000 đồng mỗi người một tháng.

Thứ tư, công tác phân phối kết quả tài chính được thực hiện nghiêm ngặt. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp, phần chênh lệch thu lớn hơn chi được trích tối thiểu 25% cho Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, 37,5% cho Quỹ khen thưởng, 30% cho Quỹ phúc lợi và 7,5% cho Quỹ dự phòng ổn định thu nhập. Tuy nhiên, nguồn kinh phí ngân sách cấp cho sửa chữa lớn tài sản cố định giảm dần từ mức 398,2 triệu đồng năm 2015 xuống 132 triệu đồng năm 2016 và hoàn toàn về mức 0 đồng trong năm 2017.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nguồn thu phụ thuộc tới hơn 70% vào nhiệm vụ đặt hàng cho thấy rủi ro tài chính tiềm ẩn nếu chính sách phân bổ ngân sách nhà nước có sự thay đổi. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tâm lý ỷ lại vào các dự án giao từ cơ quan quản lý cấp trên, chưa chủ động khai thác lợi thế thương hiệu và công nghệ trong lĩnh vực tư vấn lập quy hoạch, đo đạc lập bản đồ và định giá đất.

Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu của Trần Thị Quỳnh năm 2013 và Trần Thu Hằng năm 2014, luận văn đã làm sáng tỏ bài toán tự chủ tài chính chuyên sâu trong lĩnh vực quản lý đất đai thay vì chỉ dừng lại ở các nguyên lý kế toán chung. Đồng thời, qua bài học kinh nghiệm từ Trung tâm Điều tra Tài nguyên - Môi trường biển, việc linh hoạt vận dụng quy chế chi tiêu nội bộ và trích thưởng theo chất lượng nghiệm thu đề tài khoa học mức A đạt 70%, mức B đạt 50% kinh phí tiết kiệm là động lực cốt lõi để gia tăng hiệu suất lao động.

Về phương thức trực quan hóa, toàn bộ chuỗi số liệu tài chính được cấu trúc thành các biểu đồ cột kép so sánh mức độ biến động giữa dự toán giao và số thực chi, kết hợp cùng bảng ma trận phân phối các quỹ tài chính giúp các nhà quản trị dễ dàng nhận diện điểm rơi chi phí và chênh lệch dòng tiền.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, bốn nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính giai đoạn 2018-2020:

Thứ nhất, tái cơ cấu nguồn thu và mở rộng thị trường dịch vụ tư vấn đất đai. Đơn vị cần tận dụng năng lực chuyên môn của 229 cán bộ để đẩy mạnh ký kết các hợp đồng đo đạc, kiểm kê đất đai, xây dựng cơ sở dữ liệu và định giá đất với các địa phương. Mục tiêu là nâng tỷ trọng thu dịch vụ ngoài ngân sách lên mức 35% đến 40% tổng doanh thu vào năm 2020, do Ban Giám đốc và Phòng Kế hoạch và Quản lý dự án chủ trì thực hiện từ quý I năm 2018.

Thứ hai, hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ và cơ chế khoán tài chính. Phòng Hành chính - Tổng hợp cần thiết lập cơ chế chi trả hoa hồng môi giới hợp đồng từ 5% đến 10% doanh thu quyết toán nhằm khuyến khích người lao động tìm kiếm đối tác. Đồng thời, giữ lại tỷ lệ chi phí quản lý chung tối đa không quá 10% giá trị hợp đồng và thu phí quản lý 5% từ các trung tâm trực thuộc để bảo đảm công bằng nội bộ.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên và chủ động nguồn vốn tái đầu tư. Trung tâm cần nâng tỷ lệ trích lập Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp lên mức 30% chênh lệch thu chi để thay thế nguồn ngân sách sửa chữa lớn tài sản cố định đã bị cắt giảm về 0 đồng. Việc trích khấu hao tài sản cố định phải được tính đủ vào giá thành các hợp đồng dịch vụ ngay từ quý II năm 2018.

Thứ tư, số hóa công tác lập dự toán và quyết toán kế toán. Phòng Kế hoạch và Quản lý dự án phối hợp cùng bộ phận kế toán triển khai phần mềm quản trị tài chính đồng bộ, kiểm soát chặt chẽ các khoản chi công tác phí theo Thông tư 97/2010/TT-BTC, bảo đảm 100% hồ sơ quyết toán được hoàn tất trước ngày 31 tháng 3 hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng sâu sắc cho bốn nhóm đối tượng chính:

• Lãnh đạo và nhà quản lý tại các đơn vị sự nghiệp công lập: Luận văn cung cấp khung tham chiếu toàn diện về quy trình lập dự toán, cơ chế giao khoán chi phí và kinh nghiệm ban hành quy chế chi tiêu nội bộ phù hợp với quy định của Nghị định 16/2015/NĐ-CP.
• Chuyên viên hoạch định chính sách tài chính công: Cán bộ thuộc Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường có thêm cơ sở dữ liệu thực tiễn để đánh giá tác động của chính sách giá dịch vụ sự nghiệp công tính đủ chi phí đối với các đơn vị tự chủ hoàn toàn.
• Học viên, nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý kinh tế: Đề tài là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp tiếp cận định lượng kết hợp định tính trong việc phân tích báo cáo tài chính của đơn vị sự nghiệp có thu.
• Kế toán trưởng và kiểm soát viên nội bộ: Tài liệu hỗ trợ xây dựng công thức phân phối thu nhập tăng thêm, phương án trích lập 4 quỹ sự nghiệp và kiểm soát rủi ro chi tiêu từ các hợp đồng dịch vụ tư vấn.

Câu hỏi thường gặp

Cơ chế tự chủ tài chính tại Trung tâm Điều tra và Quy hoạch đất đai được áp dụng theo các văn bản pháp lý nào? Đơn vị đã chuyển đổi cơ chế tự chủ chi thường xuyên từ Nghị định 43/2006/NĐ-CP sang thực hiện theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP từ ngày 6 tháng 4 năm 2015. Mọi hoạt động thu chi, phân bổ quỹ và quyết toán đều tuân thủ Luật Ngân sách Nhà nước và các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Hiệu quả giải ngân ngân sách nhà nước của Trung tâm giai đoạn 2014-2017 đạt kết quả ra sao? Tỷ lệ thực hiện dự toán ngân sách nhà nước của đơn vị duy trì ở mức cao và rất ổn định. Cụ thể, tỷ lệ giải ngân đạt 98,66% vào năm 2014, đạt 91,85% vào năm 2015, đạt 93,83% vào năm 2016 và đạt 96,01% vào năm 2017, bảo đảm tiến độ tất cả các nhiệm vụ được giao.

Tại sao cơ cấu nguồn thu của đơn vị được đánh giá là còn tiềm ẩn rủi ro? Nguồn thu thực hiện nhiệm vụ do Nhà nước đặt hàng chiếm tỷ trọng chi phối trên 70% tổng nguồn thu. Trong khi đó, doanh thu từ các hoạt động dịch vụ ngoài ngân sách có xu hướng chững lại, năm 2017 chỉ đạt 95,41% so với năm 2016, cho thấy đơn vị chưa tận dụng hết năng lực cạnh tranh thị trường.

Quy định trích lập các quỹ từ chênh lệch thu lớn hơn chi sau thuế được thực hiện theo tỷ lệ nào? Theo quy chế nội bộ, đơn vị trích tối thiểu 25% cho Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, phần còn lại phân bổ 37,5% cho Quỹ khen thưởng, 30% cho Quỹ phúc lợi và 7,5% cho Quỹ dự phòng ổn định thu nhập nhằm bảo đảm quyền lợi lâu dài cho người lao động.

Hệ số chi trả thu nhập tăng thêm cho cán bộ nhân viên trong giai đoạn nghiên cứu đạt mức bao nhiêu? Hệ số tiền lương tăng thêm của đơn vị luôn duy trì ở mức cao nhằm tạo động lực lao động. Cụ thể, hệ số đạt 2,67 lần năm 2014, tăng lên 3,70 lần năm 2015, đạt đỉnh 3,86 lần năm 2016 và đạt 3,01 lần năm 2017 tính trên quỹ lương ngạch bậc thực tế.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên.
• Phân tích chi tiết thực trạng tài chính giai đoạn 2014-2017 của Trung tâm Điều tra và Quy hoạch đất đai với quy mô 229 nhân sự, chỉ ra hiệu suất giải ngân dự toán đạt đỉnh 98,66%.
• Đánh giá thẳng thắn hạn chế về sự phụ thuộc hơn 70% vào ngân sách nhà nước và sự cắt giảm nguồn vốn sửa chữa tài sản cố định về mức 0 đồng trong năm 2017.
• Xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ giai đoạn 2018-2020 nhằm mở rộng tỷ trọng thu dịch vụ đạt 35% đến 40%, tối ưu hóa quy chế chi tiêu nội bộ và trích lập quỹ tái đầu tư trên 30%.
• Cung cấp mô hình quản trị tài chính thực chứng có giá trị ứng dụng cao cho hệ thống các đơn vị sự nghiệp công lập ngành Tài nguyên và Môi trường.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi đơn vị nhanh chóng hoàn thiện quy chế khoán chi trong quý I năm 2018 và đẩy mạnh tiếp thị dịch vụ quy hoạch đất đai đến các địa phương. Các nhà quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể áp dụng ngay khung phân tích này để nâng cao hiệu quả quản trị tài chính tại đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỤC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1. Khái niệm cơ bản 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của đơn vị sự nghiệp công lập Tại Khoản 1 Điều 9 Luật Viên chức có quy định: Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước.[11] - Các đơn vị sự nghiệp công lập có những đặc điểm cơ bản sau: + Đơn vị sự nghiệp công lập là những tổ chức cung cấp dịch vụ công phục vụ quản lý nhà nước, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. + Do cơ quan có thẩm quyác n của Nhà nước ra quyết định thành lập, có tư cách pháp nhân.

+ Thuộc tổ chức bộ máy của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội. + Lực lượng lao động chủ yếu là viên chức. - Vai trò của đơn vị sự nghiệp công lập Trong nền kinh tế, đơn vị sự nghiệp công lập có vai trò rất quan trọng. Trong thời gian qua, đơn vị sự nghiệp công đã có nhiều đóng góp cho ổn định và phát triển kinh tế xã hội của đất nước, thể hiện: + Cung cấp các dịch vụ công về giáo dục, y tế, văn hóa, thể dục, thể thao có chất lượng cao cho xã hội, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nhân dân, góp phần cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân.

+ Thực hiện nhiệm vụ chính trị theo quy định của pháp luật. + Đóng vai trò chủ động tham gia đề xuất, thực hiện các nhiệm vụ phục vụ phát triển kinh tế xã hội của đất nước. + Bằng việc thu phí, lệ phí theo quy định đã góp phần tăng cường nguồn lực, đa dạng và xã hội hóa nguồn thu nhằm thúc đẩy sự phát triển xã hội. Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập 1.

Căn cứ theo vị trí - Đơn vị sự nghiệp có thu thuộc trung ương: đơn vị thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ, trực thuộc Chính phủ. - Đơn vị sự nghiệp có thu thuộc địa phương: đơn vị thuộc cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và cấp quận, huyện. Căn cứ theo nội dung hoạt động - Đơn vị sự nghiệp giáo dục, đào tạo; - Đơn vị sự nghiệp y tế (Bảo vệ chăm sóc sức khỏe nhân dân); - Đơn vị sự nghiệp văn hóa, thông tin; - Đơn vị sự nghiệp phát thanh, truyền hình; - Đơn vị sự nghiệp dân số - trẻ em, kế hoạch hóa gia đình; - Đơn vị sự nghiệp thể dục, thể thao; - Đơn vị sự nghiệp khoa học, công nghệ, môi trường; - Đơn vị sự nghiệp kinh tế (công, thương, nông, lâm, ngư, thủy lợi); - Đơn vị sự nghiệp công lập khác. Phân loại theo chức năng, lĩnh vực hoạt động tăng hoặc giảm tùy theo vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường; từng giai đoạn phát triển kinh tế, xã hội; đồng thời, còn phụ thuộc vào đặc thù, yêu cầu của từng địa phương.

Căn cứ theo chủ thể thành lập - Do cơ quan nhà nước có thẩm quyền trực tiếp ra quyết định. - Đơn vị sự nghiệp ngoài công lập được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép thành lập, đăng ký hoặc công nhận 1. Căn cứ khả năng đảm bảo chi phí hoạt động thường xuyên - Đơn vị sự nghiệp tự đảm bảo toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên (gọi tắt là ĐVSN tự đảm bảo chi phí): Là ĐVSN có nguồn thu bảo đảm được toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên, NSNN không phải cấp kinh phí bảo đảm hoạt động thường xuyên cho đơn vị. 6 - Đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động thường xuyên (gọi tắt là ĐVSN tự bảo đảm một phần chi phí): là đơn vị có nguồn thu sự nghiệp chưa trang trải toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên, NSNN vẫn phải cấp một phần kinh phí hoạt động thường xuyên cho đơn vị.

- Đơn vị do NSNN đảm bảo toàn bộ chi thường xuyên: là những đơn vị không có nguồn thu sự nghiệp hoặc có nhưng khả năng thu rất ít. - Phương pháp phân loại ĐVSN có thu: Mức tự bảo đảm chi phí Tổng số nguồn thu sự nghiệp động thường xuyên = x 100% của đơn vị (%) Tổng số chi hoạt động thường xuyên - Căn cứ vào mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên, ĐVSN được phân loại như sau: + Đơn vị sự nghiệp có mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên xác định theo công thức trên, bằng hoặc lớn hơn 100% là ĐVSN tự bảo đảm chi phí hoạt động; + Đơn vị sự nghiệp có mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên xác định theo công thức trên, từ trên 10% đến dưới 100% là ĐVSN tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động; + Đơn vị sự nghiệp có mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên xác định theo công thức trên, từ 10% trở xuống là ĐVSN do NSNN bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động. Khái niệm tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập Các đơn vị sự nghiệp công lập là các đơn vị thực hiện cung cấp các dịch vụ xã hội công cộng và các dịch vụ nhằm duy trì sự hoạt động bình thường của các ngành kinh tế quốc dân. Hoạt động của các đơn vị này không nhằm mục tiêu lơi nhuận mà chủ yếu mang tính chất phục vụ.

Các đơn vị sự nghiệp công lập chính là các thể chế phi lợi nhuận, phi thị trường. Các đơn vị này tham gia hoạt động ở tất cả các ngành, các lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân. Trong quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập ở nước ta, người ta thường gọi tắt là các đơn vị sự 7 nghiệp Văn- Xã và các đơn vị sự nghiệp kinh tế (nông nghiệp, lâm nghiệp, giao thông, thuỷ lợi…). Do hoạt động mang tính chất phục vụ là chủ yếu, ở các đơn vị sự nghiệp công lập số thu thường không lớn, không ổn định, hoặc không có thu.

Do đó, sự hình thành nguồn thu của các đơn vị sự nghiệp công lập thường có sự xuất hiện của các nguồn: (i) Ngân sách nhà nước; (ii) đơn vị tự thu; (iii) nguồn khác. Cá biệt, có một số đơn vị sự nghiệp có số thu khá lớn, Nhà nước có thể cho các đơn vị này áp dụng chế độ tài chính riêng. Với các dịch vụ kể trên, chi tiêu của các đơn vị này chính là nhằm phục vụ thực hiện các chức năng của Nhà nước. Chủ thể trực tiếp quản lý tài chính ở các đơn vị sự nghiệp công lập là Thủ trưởng các đơn vị đó.

Một số lý luận cơ bản về quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập 1. Khái niệm quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập Quản lý tài chính tại ĐVSN công lập tự đảm bảo chi thường xuyên là quá trình sử dụng số liệu mà bộ phận kế toán cung cấp để giám sát và điều hành quá trình hoạt động, phân tích những vấn đề còn tồn tại trong quá trình hoạt động thường xuyên, qua đó tiến hành phân tích và dự toán tài chính, lựa chọn những phương hướng thực hiện đúng hướng, duy trì hoạt động thường xuyên của đơn vị. Đồng thời, quản lý tài chính là các phương thức quản lý việc huy động, phân phối, sử dụng các nguồn lực tài chính nhằm thỏa mãn các nhu cầu của các chủ thể trong phát triển kinh tế, xã hội. [8] - Đặc điểm quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập + Đơn vị sự nghiệp có các hoạt động dịch vụ phải đăng ký, kê khai, nộp đủ các loại thuế và các khoản khác, được miễn, giảm thuế theo quy định của pháp luật.

Mục tiêu, nguyên tắc quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên 1. Mục tiêu quản lý tài chính Quản lý, giám sát, kiểm tra tốt công tác tài chính giúp hạn chế, ngăn ngừa tiêu cực, tham nhũng trong khai thác cũng như sử dụng nguồn lực tài chính công. 8 Quản lý tài chính các ĐVSN còn cung cấp thông tin để Nhà nước có các biện pháp và chính sách phù hợp trong tái cơ cấu hoạt động cung cấp dịch vụ văn hoá, giáo dục, y tế…trong tương quan với sự cạnh tranh của khu vực tư nhân. Các mục tiêu quản lý tài chính ĐVSN bao gồm bốn mục tiêu cơ bản được quy định tại Nghị định 43/2006/NĐ-CP.

Một là, làm cho ĐVSN hoạt động có hiệu quả, đáp ứng nhu cầu đỏi hỏi ngày càng cao của xã hội về các hoạt động dịch vụ công. Hai là, tạo động lực khuyến khích các ĐVSN tích cực, chủ động tổ chức hoạt động hợp lý, xác định số biên chế cần có, sắp xếp, tổ chức và phân công lao động khoa học, nâng cao chất lượng công việc nhằm sử dụng kinh phí tiết kiệm. Ba là, nêu cao ý thức trách nhiệm, tăng cường đấu tranh chống các hiện tượng tiêu cực, thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí trong sử dụng tài chính. Bốn là, tạo điều kiện để người lao động trong các ĐVSN phát huy khả năng, sáng kiến nâng cao chất lượng công tác, tăng thu nhập cho cá nhân và tập thể.

4 mục tiêu trên có mối quan hệ gắn kết trong 1 hệ thống thống nhất. Tuy nhiên, mục tiêu ưu tiên hàng đầu là nâng cao hiệu quả hoạt động của các ĐVSN. Nguyên tắc quản lý tài chính Các ĐVSN quản lý tài chính dựa trên bốn nguyên tắc cơ bản: hiểu quả, thống nhất, phân cấp và cuối cùng là công khai, minh bạch. Nội dung quản lý tài chính Quản lý tài chính ở các ĐVSN được phân chia thành hai mảng rõ rệt: quản lý các nguồn thu và quản lý sử dụng.

Quản lý các nguồn thu Tài chính của các ĐVSN hình thành từ các nguồn sau: - Nguồn thu từ ngân sách nhà nước: ngân sách nhà nước cấp theo dự toán đã được duyệt cho những nhiệm vụ, chương trình mục tiêu cụ thể. - Nguồn thu có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước (được phép để lại đơn vị từ các nguồn thu này theo chế độ): các khoản thu từ quyên góp, quà tặng không phải nộp ngân sách nhà nước theo chế độ. 9 - Nguồn thu do dân cư chi trả: là nguồn thu của các ĐVSN do người nhận dịch vụ đóng góp gồm phí và thu sự nghiệp.